صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/12/16
برگزار شده توسط: استان هرمزگان/ شهر بندر عباس
موضوع
اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی
پرسش
آیا اعطای تابعیت به فرزندانی که حاصل ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی هستند وجود دارد؟
نظر هیات عالی
با توجه به قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی مصوب 1398 اعطای تابعیت به فرزندانی که حاصل ازدواج با زن ایرانی باشند قبل از رسیدن به 18 سال توسط مادر و بعد از آن توسط خود فرد با حصول شرایط مندرج در قانون مذکور امکانپذیر میباشد؛ بنابراین با تایید نتیجه نظر اکثریت و اصلاح استدلال مربوط، نظر نهایی هیات عالی اعلام میگردد.
نظر اکثریت
درست است که مبنای اعطای تابعیت در کشور ما مبتنی بر عنصر خاک نیست لیکن اعطای تابعیت بر مبنای عنصر خون محض هم نیست.
در واقع حسب ماده 976 قانون مدنی مبنای اعطای تابعیت در کشور ما عنصر خون مضاعف است یعنی اصل در اعطای تابعیت بر اساس عنصر خون ولیکن عوامل دیگری هم در اعطای تابعیت موثر است.
وقتی بند 3 ماده 976 قانون مدنی اعطای تابعیت به طفلی که پدر و مادر آن نامعلوم است را مجاز میداند یا زمانی که اعطای تابعیت به طفلی که از پدر و مادر خارجی است لیکن به صرف تولد احدی از پدر یا مادر طفل در ایران حسب بند 4 ماده 976 اعطای تابعیت کشور ما به این طفل مجاز است. از اینها گذشته وقتی حسب بند 5 ماده 476 کودکی که از پدر خارجی است و تا سن 18 سالگی شناسنامه اخذ ننموده و مقیم ایران است، با اقامت حدود 1 سال دیگر اعطای تابعیت به این کودک بلا مانع است.
به طریق اولی اعطای تابعیت به طفلی که از مادر ایرانی است ولو پدر آن خارجی بلا اشکال است.
نظر اقلیت
مبنای اعطای تابعیت در کشور ما مبتنی بر عنصر خون است نه خاک لذا در فرضی که پدر طفل غیر ایرانی باشد امکان اعطای تابعیت به طفل وجود ندارد.