برنامه کاهش آلودگی هوا در هشت شهر بزرگ کشور

هیات وزیران در جلسه مورخ 4/ 10/ 1390 بنا به پیشنهاد شماره 317 - 1 مورخ 14/ 1/ 1390 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، "برنامه کاهش آلودگی هوا در شهرهای بزرگ کشور" را به شرح زیر تصویب نمود:

به منظور کاهش آلودگی هوا در شهرهای تهران، اهواز، اراک، تبریز، مشهد، شیراز، کرج و اصفهان، دستگاه های ذی ربط موظفند نسبت به اجرا و رعایت احکام این برنامه در محدوده و حریم شهرهای یاد شده اقدام نمایند.

1(منسوخ 1400/03/09)- نیروی انتظامی موظف است از ابتدای تیرماه سال 1391 از تردد وسایل نقلیه با سن بیش از میزان مندرج در جدول زیر (برحسب سال) جلوگیری به عمل آورد:

تبصره- خودروهای تاریخی (کلاسیک) موضوع تصویب نامه شماره 27001/ 44398 مورخ 8/ 2/ 1389 هیات وزیران از شمول این بند مستثنی می‌باشند.

2- آزمون صحت کاتالیست کانورتور و کربن کنیستر در معاینات فنی خودروها به منظور صدور برگه و برچسب معاینه فنی از ابتدای سال 1391 اجباری است.

تبصره 1- وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است از ابتدای سال 1391 کاتالیست کانورتور و کربن کنیستر مورد نیاز در مراکز خدمات بعد از فروش جهت تعویض را تامین نماید.

تبصره 2- سازمان حفاظت محیط زیست موظف است ضمن نظارت مستقیم بر اجرای این بند، اقدامات لازم را برای برخورد قانونی با رانندگان و تعمیرگاه هایی که نسبت به حذف و یا از کارانداختن کاتالیست کانورتور و کربن کنیستر اقدام می کنند، انجام دهد.

3- سهم حمل و نقل عمومی در شهرهای موضوع این تصویب نامه تا پایان برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، باید حداقل سالی پنج درصد (5%) نسبت به سال قبل از آن افزایش یابد. مسئولیت اجرای این بند برعهده وزارت کشور با همکاری شهرداری ها می‌باشد.

4- وزارت کشور (سازمان شهرداریها و دهیاریها) مکلف است با مشارکت و همکاری شهرداری ها برنامه زمانبندی اجرای ماده (33) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی - مصوب 1389 - در مورد ساماندهی معابر و تسهیل عبور و مرور عابران پیاده و دوچرخه سواران را تنظیم و پیگیری لازم برای تحقق آن را به عمل آورد.

5- شهرداری ها مکلفند در اجرای ماده (3) قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی - مصوب 1350 -، نسبت به نصب دوربینهای نظارت تصویری دیجیتالی جهت کنترل کامل مبادی ورودی طرح ترافیک و همچنین نصب تابلو الکترونیکی مسیریاب شهری و وضعیت ترافیکی در معابر اصلی حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این مصوبه اقدام نمایند.

6(منسوخ 1393/01/24)- شماره گذاری خودروهای وارداتی و تولید داخلی به استثنای خودروهای دوگانه سوز تولید داخلی از ابتدای سال 1392 و خودروهای دوگانه سوز تولید داخلی از ابتدای سال 1393 صرفاً در صورت کسب استاندارد جهانی (EURO IV) مجاز خواهد بود و نیروی انتظامی مکلف است از شماره گذاری خودروهای با استاندارد پایین تر از استاندارد یاد شده خودداری نماید.

تبصره1- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است از ابتدای سال 1391 خودروهای تولید داخلی را به تدریج بر اساس برنامه ارایه شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست که با مشارکت آن وزارت تهیه و ارایه می‌شود، منطبق با استاندارد جهانی (EURO IV) به بازار عرضه نماید.

تبصره 2- استاندارد موضوع این بند از ابتدای سال 1394 برای تمام خودروها به (EURO IV) ارتقا می یابد.

تبصره 3- تولید و واردات موتورسیکلت از تاریخ 1/ 7/ 1391 منطبق با استاندارد (EURO IV)

7(منسوخ 1393/01/24)- سوخت مورد نیاز خودروهای سبک و سنگین از تاریخ 1/ 1/ 1391 منطبق با استاندارد جهانی (EURO IV) و از تاریخ 1/ 1/ 1392 منطبق با استاندارد جهانی (EURO V) عرضه می‌شود. مسئولیت اجرای این بند برعهده وزارت نفت می‌باشد.

تبصره- وزارت نفت مکلف است سوخت استاندارد موضوع این بند در خصوص خودروهای دیزلی را همراه با ماده (Add blue) تامین نماید.

8- به منظور کاهش مسافت سفر و زمان انتظار خودروها برای سوختگیری، وزارتخانه های نفت و کشور مکلفند با همکاری شهرداری ها تسهیلات لازم جهت تبدیل جایگاه های تک منظوره به دو منظوره سوخت (بنزین - گاز) با فضای مناسب و قابلیت عرضه همزمان بنزین و گاز مطابق با سبد سوخت کشور و نیز استقرار جایگاه های سوخت کوچک و سیار در مکانهای مناسب را در طول برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران فراهم نمایند.

تبصره- وزارت نفت مکلف است تجهیزات جایگاههای CNG ظرفیت متوسط و با قابلیت نصب در فضاهای کوچک را با رعایت اصول ایمنی و استانداردهای لازم فراهم آورد.

9- وزارت نفت مکلف است از ابتدای سال 1391 اقدامات مورد نیاز جهت جلوگیری کامل از انتشار بخار بنزین در مراحل مختلف نگهداری، توزیع و نیز جایگاه های سوخت و نازل سوخت گیری خودروها را اجرا نماید.

10- سهم خودروهای کم مصرف و موتورسیکلتهای برقی در هر دو شبکه تولید داخلی و وارداتی تا پایان برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران باید سالانه حداقل (3%) نسبت به سال قبل از آن افزایش یابد. مسئولیت اجرای این بند برعهده وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌باشد.

11- به منظور جایگزینی انرژی های فسیلی با انرژی های نو و تجدیدپذیر در کلیه اماکن شهری، وزارت کشور (سازمان شهرداریها و دهیاریها) مکلف است با همکاری وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست، ساز و کارهای اجرایی و تشویقی لازم را ظرف مدت 3 ماه پس از ابلاغ این تصویب نامه تهیه و اجرا نماید.

12- سرانه فضای سبز شهری تا پایان برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران باید سالیانه یک متر افزایش یابد. مسئولیت اجرای این بند برعهده وزارت کشور با همکاری شهرداری ها می‌باشد.

تبصره- وزارت نیرو موظف است آب خام مورد نیاز جهت آبیاری فضای سبز شهری را تامین نماید.

13- به منظور توسعه فضای سبز جنگلی در حریم شهرها، ادارات کل منابع طبیعی و جنگلها، مراتع و آبخیزداری مکلفند با هماهنگی سازمانهای راه و شهرسازی استانها نسبت به کاشت گونه های گیاهی مناسب بر اساس ظرفیتهای موجود هر استان اقدام نمایند.

14- ایجاد صنایع در خارج از شهرکهای صنعتی در شهرهای تبریز، شیراز، اهواز، اراک و مشهد تا شعاع 30 کیلومتری ممنوع است.

تبصره(اصلاحی 1399/04/25)- استقرار صنایع رده (1) (الف) گروه های ده گانه مقررات و ضوابط استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و معدنی موضوع ابلاغیه شماره 26869 /100 /97 مورخ 1397/7/9 سازمان حفاظت محیط زیست در داخل محدوده شهرهای تبریز، شیراز، مشهد، اهواز و اراک و استقرار صنایع رده های (2) و (3) گروه های چهارده گانه تصویب نامه مذکور در خارج از محدوده شهرهای یاد شده از شمول این ماده مستثنی می‌باشند.

15- فرآیندهای احتراقی تمام کارخانه ها، کارگاهها و واحدهای تولیدی مستقر در محدوده و حریم شهرها از ابتدای سال 1392 باید با انرژیهای تجدیدپذیر یا گاز انجام شود. وزارت صنعت، معدن و تجارت مسئول اجرای این بند می‌باشد.

تبصره 1- وزارتخانه های نیرو و نفت مکلفند نسبت به تامین انرژی یا گاز مورد نیاز اقدام نمایند.

تبصره 2- وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست به نحوی برنامه ریزی نماید که تمام واحدهای صنعتی آلاینده موجود در محدوده و حریم شهرها حداکثر تا پایان شهریور سال 1391 به سیستم های کنترل آلودگی و سیستم های پایش برخط (on -line) مجهز شوند.

تبصره 3- واحدهای آلاینده باقیمانده با اولویت کوره های سنتی آجر، گچ، آهک و سنگ بری ها باید تا پایان سال سوم برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران به خارج از حریم شهرها منتقل شوند، مسئولیت اجرای این تبصره برعهده سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانها با همکاری استانداری ها و ادارات کل حفاظت محیط زیست استان ها می‌باشد.

16(اصلاحی 1392/09/27)- وزارتخانه های نفت و نیرو مکلفند نسبت به تامین سوخت گاز نیروگاهها با اولویت نیروگاههای شازند اراک، اسلام آباد، شهید منتظری اصفهان و شهید منتظر قائم کرج از ابتدای سال 1394 اقدام نمایند.

تبصره - وزارت نیرو مکلف است با تسریع در احداث نیروگاههای برق تجدیدپذیر از فعالیت اجباری نیروگاههای یاد شده با سوخت مازوت جلوگیری نموده و همزمان نسبت به نصب تجهیزات کاهش دهنده آلاینده های زیست محیطی در آنها اقدام نماید.

17- موتورخانه تمام ساختان‌های اداری و تجاری باید تا پایان سال 1392 به سیستمهای هوشمند انرژی تجهیز شوند. مسئولیت اجرای این بند بر عهده وزارت کشور با همکاری وزارتخانه های نفت، نیرو و شهرداری ها می‌باشد.

18- به منظور ارتقای مستمر سامانه مدیریت کیفیت هوا سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است با همکاری وزارتخانه های ارتباطات و فناوری اطلاعات، راه و شهرسازی (سازمان هواشناسی)، کشور و شهرداری ها نسبت به افزایش تعداد ایستگاه های سنجش آلودگی هوا، ایجاد سامانه پایش بر خط (on- line)، ارتقای سطح نرم افزارها، مدل سازی آلودگی هوا و تامین بسترهای مخابراتی مورد نیاز اقدام نماید.

تبصره - سازمان هواشناسی موظف است با ارتقاء سامانه های پایش، پیش بینی و هشدار نسبت به اطلاع رسانی به هنگام پدیده های جوی و آلودگی هوا اقدام نماید.

19- در صورت قرارگرفتن وضعیت هوا در شرایط هشدار وزارت نیرو موظف است با هماهنگی سازمان حفاظت محیط زیست و با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به بارورکردن ابرها و نیز استفاده از سایر فناوری های مناسب اقدام نماید.

20- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است با همکاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و سایر دستگاههای مسئول حسب مورد نسبت به تولید و پخش برنامه های آموزشی مرتبط با احکام این تصویب نامه اقدام نماید.

21- نظارت بر حسن اجرای این تصویب نامه بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست می‌باشد. سازمان یاد شده مکلف است هر شش ماه یک بار گزارش مربوط را به هیات وزیران ارایه نماید.

22- برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران موضوع تصویب نامه شماره 16104 مورخ 21/ 2/ 1379 لغو می‌گردد.

محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس جمهور

پیوست

1(الحاقی 1393/01/24)- جدول زمانی استاندارد حد مجاز آلایندگی خودروهای بنزینی و گازوئیلی ساخت داخل و موتورسیکلت به شرح زیر تعیین می‌شود:

2 (الحاقی 1393/01/24)- خودروهای جدید (پلت فرم جدید) تولید داخل باید دو سال زودتر از دوره زمانی جدول بند (1) با استانداردهای تعیین شده انطباق پیدا کنند.

3 (الحاقی 1393/01/24)- شرکتهای تولیدکننده خودروهای پایه گازسوز و دوگانه سوز موظفند از ابتدای سال 1395، استاندارد آلایندگی یورو (4) را در تولید محصولات خود رعایت نمایند.

دریافت فایل پی‌دی‌اف