فصل اول - کلیات
ماده 1)- شرکت سهامی بانک توسعه صادرات به منظور کمک بصادرات کشور برای مدت نامحدود تاسیس میشود.
ماده 2 - مرکز بانک در تهران است بانک میتواند در داخل و خارج کشور شعبه و نمایندگیهائی تاسیس نماید.
فصل دوم - سرمایه و اندوخته
ماده 3 - سرمایه بانک دویست و هفتاد و پنج میلیون ریال خواهد بود که بدو هزار و هفتصد و پنجاه سهم یکصد هزار ریالی بانام تقسیم میشود.هزار و ششصد و پنجاه سهم از طرف بانکملی ایران و پانصد و پنجاه سهم از طرف شرکت سهامی بیمه ایران و پانصد و پنجاه سهم از طرف سازمانبرنامه تعهد گردیده و دویست و بیست میلیون ریال آن پرداخت و بقیه پس از تصویب این قانون از طرف کمیسیون مشترک مجلسین باید از طرفصاحبان سهام پرداخت شود.
تبصره - سهام بانک قابل انتقال است ولی همواره باید 51 درصد آن در اختیار دولت یا موسساتی که با سرمایه دولت تشکیل شدهاند باشند.
ماده 4 - علاوه بر اندوختههای قانونی همهساله ده درصد از سود ویژه بانک برای اندوخته احتیاطی اختصاص داده میشود تا موقعیکه اندوختهمزبور معادل سرمایه بانک بشود. بعد از آن افزایش اندوخته احتیاطی با تصویب مجمع عمومی است.
مدیرعامل بانک میتواند برداشت مبالغ دیگری را از محل سود ویژه سالیانه برایافزایش اندوخته احتیاطی با فراهم آوردن اندوختههای دیگری بمجمع عمومی پیشنهاد کند.
فصل سوم - وظائف و عملیات بانک
ماده 5)- وظیفه اساسی بانک عبارت است از تشویق و توسعه صادرات و تطبیق اقسام مواد صادراتی با استانداردهای بینالمللی و راهنمائیصادرکنندگان به بازارهای فروش در خارج و بهبود وضع کالاهای صادراتی کشور و به طور کلی توسعه تجارت خارجی ایران در قسمت صادرات.
ماده 6)- بانک توسعه صادرات به منظور اجرای وظائف مندرج در ماده 5 میتواند عملیات ذیل را انجام دهد:
الف - دادن اعتبار و کمک باشخاص یا موسساتیکه محصولات ایران را صادر میکنند.
ب) - کمک باشخاص یا موسساتیکه محصولات ایران را برای صدور آماده کنند. یا آنها را به منظور صدور به مواد ساخته یا نیمهساخته تبدیل نمایند و یا مواد صادراتی را با استانداردهای بینالمللی منطبق نمایند.
ج) - کمک باشخاص یا موسساتیکه برای تهیه و لوازم بستهبندی و ضد عفونی کردن و جور کردن کالاهای صادراتی اقدام مینمایند.
د) - تطبیق کالاهای صادراتی با نمونه و نظارت در بستهبندی و حمل و توزیع آنها و صدور گواهینامه برای انجام این منظور و یا تاسیس موسساتنظارت برای اجرای بندهای الف - ب - ج - د.
ه) - ایجاد انبارهای رسمی که دارای اجازه صدور برگهای باوری و صدور برگ رسمی انبار warrant باشند انبارهای مذکور باید بر طبق مشخصاتاستاندارد های بینالمللی دائر شود.
ماده 7) - بانک صادرات میتواند شرکتها و یا بنگاههائی برای انجام عملیات مندرج در ماده 6 یا بتاسیس آنها کمک نموده و یا در تاسیس آنهامشارکت و یا سهام شرکتهائیکه عملیات مذکور را انجام میدهند خریداری نماید.
تبصره بانک توسعه صادرات میتواند سهام شرکتهای مندرج در ماده 6 را که خود تاسیس نموده یا در تاسیس آن مشارکت کرده است بمعرض فروشبگذارد.
ماده 8 - بانک میتواند علاوه بر قبول سپرده و افتتاح حساب جاری برای اشخاص و موسسات همه گونه عملیات مجاز بانکی و ارزی در حدودوظائف مندرج در مواد 6 و 7 انجام دهد.
ماده 9 - در مواردی که بانک در مقابل وثیقه کالای صادراتی وام یا اعتبار میدهد حداکثر وام یا اعتبار مزبور نباید از شصت درصد ارزش کالای موردوثیقه بنرخ روز تجاوز کند.
ماده 10 - مجموع وجوهی که بانک برای ایجاد و تاسیس شرکتها و بنگاههای مندرج در ماده 6 یا برای اعطای کمک و تسهیلات طویلالمدت بآنها به کار میاندازند نباید از 25 درصد سرمایه پرداخته شده بانک تجاوز کند.
تبصره 1 - معاملات طویلالمدت بانک باید در مقابل کافی و بر طبق آییننامه انجام گیرد.
تبصره 2 - معاملات کوتاهمدت بانک در مقابل تضمین کافی و تعهدات دو امضائی و مطابق اصول بانکی با رعایت آییننامههای مربوط انجامخواهد گرفت.
فصل چهارم - ارکان بانک صادرات
ماده 11 - بانک دارای ارکان ذیل میباشد:
الف - مجمع عمومی صاحبان سهام.
ب - شورای عالی بانک.
ج - هیات مدیره.
د - بازرسان.
الف - مجمع عمومی صاحبان سهام
ماده 12 - مجمع عمومی ممکن است به طور عادی یا فوقالعاده تشکیل گردد. مجمع عمومی سالیانه یکبار بدعوت مدیر عامل بانک در مرکزمنعقد میشود تاریخ انعقاد مجمع عمومی منوط بتصمیم مدیر عامل است ولی در هر حال نباید پس از 31 تیر سال بعد باشد مجمع عمومیفوقالعاده به درخواست مدیر عامل یا بازرسان یا شورای عالی بانک یا یکپنجم صاحبان سهام بانک دعوت میشود. دستور جلسه مجمع عمومی فوقالعاده را پیشنهاد کننده تعیین خواهد کرد و مدیر عامل موظف است منتها در ظرف ده روز پس از دریافت تقاضا آگهیمجمع عمومی را در مجله رسمی کشور و یکی از روزنامههای کثیرالانتشار طهران چاپ کند در آگهی باید محل و تاریخ و ساعت انعقاد مجمع و همچنیندستور جلسه ذکر شود.
ب - شورای عالی بانک
ماده 13 - شورای عالی بانک مرکب از هفت نفر خواهد بود به شرح زیر:
وزیر اقتصاد یا قائممقام او پنجنفر دیگر به انتخاب مجمع عمومی صاحبان سهام برای مدت 3 سال و مدیر عامل بانک.
صاحبان یک پنجم سهام حق انتخاب یکنفر عضو خواهند داشت.
تبصره - پنجنفر عضو شورا که از طرف مجمع عمومی انتخاب میشوند باید دارای اطلاعات بانکی و اقتصادی باشند و تجدید انتخاب آنها مانعینخواهد داشت.
ماده 14 - شورای عالی بانک توسعه صادرات یکنفر را برای مدت یک سال از بین خود به عنوان رئیس انتخاب میکند.
جلسه شورای عالی لااقل ماهانه یک بار و در مواقع ضروری به طور فوقالعاده بدعوت هیات مدیره بانک تشکیل خواهد شد.
ماده 15 - برای رسمیت یافتن جلسات شورای عالی حضور اکثریت آن لازم بوده و بهر حال برای اخذ تصمیم چهار رای ضروری خواهد بود وباید صورت جلسه بامضای اعضاء حاضر برسد.
ماده 16 - اعضای شورای عالی دارای حقوق و مقرری ثابت نبوده و فقط برای هر جلسه که در شورا حاضر شوند برای هر یک از اعضاء و رئیس به استثنای مدیر عامل بر طبق آییننامه حقالزحمه حضور معلوم و پرداخت میشود.
وظائف شورای عالی بانک
ماده 17 - وظائف شورای عالی بانک به شرح زیر است:
الف - رسیدگی به بودجه و تصویب آن.
ب - تصویب آییننامههای معاملاتی و استخدامی و غیره که از طرف هیات مدیره شورای عالی پیشنهاد میشود.
تبصره - هیات مدیره مکلف است آییننامههای معاملاتی و استخدامی اولیه را از تاریخ ابلاغ این قانون در ظرف دو ماه به شورای عالی بانک پیشنهادو شورا نیز مکلف است در ظرف یکماه آییننامه های مزبور را رسیدگی و تصویب نماید..
ج - تعیین حقوق مقرری هیات مدیره و بازرسان بانک.
د - اجازه تاسیس شعب و موسسات و شرکتهای تابعه در داخل و خارج کشور به پیشنهاد هیات مدیره.
ه - اظهار نظر نسبت به موضوعاتی که از طرف هیات مدیره بانک برای شورا فرستاده میشود.
و - مراقبت در تعیین روش و سیاست اعتباری بانک.
ز - اجازه معاملاتیکه به طور استثناء بنرخی کمتر از نرخ معمولی با مشتریان انجام میگیرد و تصمیم نسبت بمطالبات مشکوک و غیر قابلوصول.
ماده 18 - شورای عالی حق دارد اطلاعات مربوط بامور بانک را که برای انجام وظائف خود لازم میداند از هیات مدیره و بازرسان بخواهد.
ج - هیات مدیره
ماده 19 - هیات مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود که از طرف مجمع عمومی صاحبان سهام برای مدت سه سال انتخاب و یکی از آنها به عنوانرئیس هیات و مدیر عامل به تصویب مجمع عمومی تعیین میگردد.
ماده 20 - هیات مدیره ممکن است پس از پایان مدت تصدی مجدداً انتخاب شوند.
وظائف هیات مدیره
ماده 21 - تهیه بودجه و آییننامههای معاملاتی و استخدامی و غیره برای پیشنهاد به شورای عالی.
ماده 22 - رئیس هیات مدیره و مدیر عامل میتواند بمسئولیت خود قسمتی از اختیارات خود را به اعضاء هیات مدیره و یا روسای قسمتها وادارات بدهد.
ماده 23 - کلیه کارهائیکه ایجاد تعهد مالی برای بانک مینماید باید علاوه بر امضای مدیر عامل بامضای یکنفر دیگر از اعضای هیات مدیرهبرسد.
ماده 24 - استخدام و عزل و نصب کارمندان و مستخدمین و به طور کلی تمام امور داخلی در حدود آییننامهها و بودجه مصوب شورای عالی بامدیر عامل بانک میباشد.
ماده 25 - در مقابل دادگاهها مدیر عامل بانک شخصاً یا توسط کسانی که انتخاب میکند نماینده بانک خواهد بود و به طور کلی در تمام مواردنمایندگی بانک با مدیر عامل است.
ماده 26 - هیات مدیره بانک باید تبعه ایران بوده و نمیتواند هیچ شغل دولتی یا آزاد دیگر داشته و یا به هر عنوان دیگر سهیم و یا ذینفع دربنگاههای بازرگانی باشند.
ماده 27 - مدیر عامل بازرسان را از کلیه تصمیمات شورای عالی آگاه خواهد ساخت.
ماده 28 - در غیاب مدیر عامل یکی از اعضای هیات مدیره به انتخاب مدیر عامل امور مربوطه بانک را اداره مینماید در این صورت باید کلیهکارهائیکه ایجاد تعهد مالی نماید بامضای اعضای هیات مدیره باشد و میتواند اجازه امضا باشخاص دیگر بدهند.
ماده 29 - جلسات هیات مدیره هفته یک روز برای رسیدگی بامور مربوطه بانک تشکیل میشود صورتجلسات هیات مدیره باید بامضایاعضای هیات مدیره برسد.
د - هیت بازرسان بانک
ماده 30 - بانک دو نفر بازرس خواهد داشت که مجمع عمومی صاحبان سهام از اشخاصی که در امور بانکی و محاسباتی سوابق ممتد داشته باشندبرای مدت یک سال انتخاب مینماید.
ماده 31 - بازرسان حق مداخله مستقیم در امور جاری بانک ندارند ولی میتوانند نظریات خود را کتباً بمدیر عامل اطلاع دهند.
ماده 32 - بازرسان باید مراقبت نمایند که امور بانک طبق قوانین و مقررات این اساسنامه انجام گردد و برای این منظور حق نظارت در تمام امور وعملیات بانک را داشته و میتوانند هر گونه اطلاعی را که لازم دارند خواسته و مستقیماً یا توسط نماینده که از اعضای خود بانک یا خارج انتخابمیکنند به دفاتر و نوشتجات بانک رسیدگی نمایند.
ماده 33 - بازرسان مخصوصاً باید وظایف ذیل را انجام دهند:
1 - رسیدگی به دفاتر و حسابها و موجودیهای نقدی و اوراق بهادار.
2 - رسیدگی بترازنامه و حساب سود و زیان بانک و تنظیم گزارش از چگونگی عملیات بانک برای تقدیم بمجمع عمومی صاحبان سهام.
فصل پنجم - ترازنامه و تقسیم سود
ماده 34 - سالی مالی بانک از اول فروردین ماه تا پایان اسفند ماه هر سال خواهد بود.
هیات مدیره ترازنامه عملیات سالیانه بانک و سود و زیان آن را تهیه و یک نسخه از آن را لااقل بیست روز قبل از تشکیل مجمع عمومی تسلیم بازرسانمینماید و بازرسان باید گزارش و نظریات خود را ده روز قبل از تشکیل مجمع عمومی تهیه و بمدیر عامل تسلیم نمایند تا بضمیمه ترازنامه تقدیممجمع عمومی گردد.
تصویب ترازنامه از مجمع عمومی برای هیات مدیره به منزله مفاصا حساب خواهد بود.
ماده 35 - ارزیابی دارائی در ترازنامه به شرح ذیل خواهد بود: سهام و اوراق بهادار ببهای خرید مگر اینکه در تاریخ تنظیم ترازنامه بهای روز کمتر از خرید باشد که در این صورت بهای روز ملاک ارزیابی خواهدبود.
امور غیر منقول باید ببهای تمام شده محسوب شود ولی بانک مکلف است سالیانه ده درصد از بهای اولیه اموال را به حساب استهلاک منظور کند.
اثاثیه و تعمیرات و ملزومات باید سالیانه تماماً مستهلک شود.
سود ویژه پس از کسر مالیات و پاداش و اندوخته قانونی و اندوختههای مصوب مجمع عمومی بین صاحبان سهام تقسیم خواهد شد.
تبصره - ممکن است قسمتی از سود ویژه به تصویب مجمع عمومی بسال بعد نقل داده شود.
ماده 36 - سود قابل تقسیم باید منتهی در ظرف یکماه از تاریخی که ترازنامه به تصویب مجمع عمومی صاحبان سهام میرسد در اختیار دارندگانسهام گذارده شود.
فصل ششم - مقررات مختلف
ماده 37 - کارکنان بانک در مدت تصدی خود نمیتوانند اقدام بمعاملات بازرگانی نموده یا عضویت شرکت ها و بنگاههای تجارتی را قبول نمایند.
ماده 38 - در مواردی که در این اساسنامه پیشبینی نشده است طبق قانون تجارت و قانون بانکداری رفتار خواهد شد جز در مورد انحلال.
ماده 39 - بانک توسعه صادرات از پرداخت حقالثبت معاف است.
چون به موجب قانون تمدید مدت قانون الغاء کلیه لوایح مصوب آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات لوایحی که ظرف مدت معینه در قانون تقدیم و به تصویب کمیسیونهای مشترک برسد تا تصویب نهایی مجلسین قابل اجرا خواهد بود بنا بر این اساسنامه بانک توسعه صادرات که در تاریخ 26/4/34 به تصویب کمیسیونهای مشترک مجلسین رسیده موقتاً قابل اجرا میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
رئیس مجلس سنا - سید حسن تقیزاده