تاریخ نظریه: 1404/03/04
شماره نظریه: 7/1403/942
شماره پرونده: 1403-127-942
استعلام:
به استحضار میرساند برخی نظریات قضایی بر لزوم تنظیم سند رسمی جهت نقل و انتقال هواپیما دلالت دارند؛ این در حالی است که وفق ماده 11 قانون هواپیمایی کشوری مصوب 1328 با اصلاحات و الحاقات بعدی، ثبت در دفتر ثبت هواپیماها، مربوط به ثبت تابعیت هواپیما و نه ثبت مالکیت آن است، در این راستا، خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
1- آیا نقل و انتقال مالکیت هواپیما در حقوق ایران باید به موجب سند رسمی انجام شود؟
2- در صورتی که پاسخ پرسش نخست مثبت باشد، اولاً، چه مرجعی صلاحیت قانونی برای تنظیم سند رسمی نقل و انتقال مالکیت هواپیما را دارا میباشد؟
ثانیا،ً عدم تنظیم سند رسمی نقل و انتقال هواپیما دارای چه ضمانت اجرایی است؟
ثالثاً، ضرورت تنظیم سند رسمی برای نقل و انتقال هواپیما شامل چه اشخاصی است؟ آیا نقل و انتقال مالکیت هواپیما از شخص یا شرکت خارجی به شخص یا شرکت ایرانی و بر عکس نیز باید به موجب سند رسمی به عمل آید و یا آنکه در این فروض، نقل و انتقال هواپیما به موجب سند فروش یا گواهی انتقال مال (Bill of Sale) صورت میگیرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با توجه به مواد 17 و 19 قانون اجازه الحاق دولت ایران به مقررات هواپیمایی کشوری بینالمللی مصوب 1328 که هواپیما را دارای تابعیت کشوری میداند که در آن به ثبت رسیده است و ثبت و یا انتقال ثبت هواپیما را در کشورهای متعاهد طبق قوانین و مقررات آن کشورها دانسته است و با عنایت به ماده 11 قانون هواپیمایی کشوری مصوب 1328 با اصلاحات و الحاقات بعدی که تابعیت ایرانی هواپیما را منوط به ثبت آن در دفتر ثبت هواپیما یا در اداره کل هواپیمایی کشوری نموده است و همچنین با لحاظ مواد آییننامه ثبت و تابعیت هواپیماهای کشوری مصوب 1343/11/24 هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ از جمله مواد 1، 2 و 5 این آییننامه در بیان فرایند تقاضای ثبت هواپیما توسط اداره کل هواپیمایی کشوری و همچنین تغییر آن به نام مالک جدید و صدور گواهینامه ثبت و تابعیت جدید به نام مالک جدید، در نظام حقوقی ایران گواهی ثبت هواپیما در اداره کل هواپیمایی کشوری، مثبت تابعیت هواپیما در روابط بینالملل و مالکیت هواپیما در حقوق داخلی است و نیازی به ثبت در دفاتر اسناد رسمی نیست.