ماده 1 - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - قانون: قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی
ب - دستگاه اجرایی: وزارتخانه ها و موسسات دولتی موضوع مواد 2 و 3 قانون و سایر دستگاه هایی که به نحوی از انحاء از منابع بودجه عمومی دولت استفاده می نمایند.
پ - تنخواه گردان استان: تنخواه گردان موضوع ماده 25 قانون
ت - تنخواه گردان حسابداری: تنخواه گردان موضوع ماده 26 قانون
ث - تنخواه گردان پرداخت: تنخواه گردان موضوع ماده 27 قانون
ج - کارپرداز: کارپرداز موضوع ماده 35 قانون.
چ - عامل ذی حساب: عامل ذی حساب موضوع ماده 36 قانون
ح - اعتبارات: اعتبار تخصیص یافته و اعتبار ابلاغی (از محل منابع عمومی یا اختصاصی) و وجوه سایر منابع
خ- پرداخت اعتباری: پرداختی که در قالب اعتبار الکترونیکی از طریق اداره کل خزانه و یا خزانه معین استان به دستگاه های اجرایی واگذار میشود.
ماده 2- به منظور ایجاد تسهیل در امر پرداخت دستگاه اجرایی از محل اعتبارات انواع تنخواه گردان ها به میزان و ترتیب زیر واگذار میشود:
الف - تنخواه گردان حسابداری: برای پرداخت های مربوط به مخارج دستگاه اجرایی به میزان مجوز صادره توسط سازمان برنامه و بودجه کشور که متناسب با موجودی خزانه پرداخت میشود.
ب - تنخواه گردان پرداخت: به منظور ایجاد تسهیل در پرداخت برخی از مخارج توسط ذی حساب و یا مدیر امور مالی از محل اعتبارات به میزان و ترتیب زیر واگذار میگردد:
1- به واحدهایی که دارای عامل ذی حساب هستند در شهرستان محل استقرار ذی حساب و یا مدیر امور مالی تا میزان پرداخت های ماهانه و در شهرستانهای خارج از محل پرداخت های یک ماه بر اساس میانگین عملکرد سال قبل و یا برآورد استقرار ذی حساب و یا مدیر امور مالی تا میزان پرداخت های حداکثر سه ماه بر اساس میانگین عملکرد سال قبل و یا برآورد پرداخت های ماهانه از محل اعتبارات هزینه به تفکیک برنامه فعالیت و فصول هزینه.
2- به واحدهای تدارکاتی مرکزی دستگاه اجرایی تا میزان پرداخت های یک ماه بر اساس میانگین عملکرد سال قبل و یا برآورد پرداخت های ماهانه از محل اعتبارات هزینه به تفکیک برنامه فعالیت و فصول هزینه.
3- به واحدهای خارج از کشور دستگاه اجرایی تا میزان متوسط پرداخت های شش ماه بر اساس میانگین عملکرد سال قبل و یا برآورد پرداخت های ماهانه از محل اعتبارات هزینه به تفکیک برنامه و فصول هزینه.
4- به واحدهای مستقر در خارج از محل استقرار ذی حساب و یا مدیر امور مالی که دارای عامل ذی حساب هستند تا میزان ده درصد اعتبارات هر یک از پروژه ها یا طرح های تملک دارایی های سرمایه ای به تفکیک طرح پروژه و فصول.
5- به مامور خرید یا کارپرداز برای خریدهای جزئی حداکثر تا مبلغ نصاب معاملات کوچک قانون برگزاری مناقصات که هر ساله توسط هیات محترم وزیران تعیین میشود.
6- به فرد یا هیات هایی که به منظور انجام طرح های مطالعاتی و تحقیقاتی و نظارت فنی و یا سایر موارد به خارج از شهر محل خدمت خود اعزام میگردند و انجام ماموریت آن ها ملازمه با پرداخت هزینه هایی در محل ماموریت دارد و متناسب با هزینه های مذکور (به استثنای فوق العاده روزانه و هزینه ی سفر که پرداخت آن تابع مقررات مربوط میباشد حداکثر تا مبلغ نصاب معاملات کوچک قانون برگزاری مناقصات.
7- به سایر واحدهای دولتی در مواردی که اجرای تمام یا قسمتی از طرح یا فعالیتی که اعتبارات آن در بودجه مصوب یک دستگاه اجرایی به تصویب رسیده است و با رعایت قوانین و مقررات به مقامات سایر واحدهای دولتی تفویض گردد. در این گونه موارد در صورت عدم امکان استفاده از دستورالعمل ماده 75 قانون ابلاغ اعتبار وجوه تنخواه گردان به حسابی که با رعایت ماده 76 قانون محاسبات عمومی کشور افتتاح شده باشد واریز و استفاده از آن با امضای مشترک یکی از مقامات واحدهای دولتی اجرا کننده طرح یا فعالیت که از طرف بالاترین مقام اجرایی دستگاه صاحب اعتبار به آنها تفویض اختیار شده است و مامور واجد شرایطی که به منظور تصدی و نگهداری حساب وجوه دریافتی و واریز آن از طرف واحد دولتی گیرنده تنخواه گردان به ذی حساب و یا مدیر امور مالی معرفی میشود به عمل خواهد آمد. مامور مزبور بر اساس قسمت اخیر ماده 36 قانون محاسبات عمومی کشور از نظر واریز تنخواه گردان در حکم عامل ذی حساب محسوب میگردد.
میزان تنخواه گردان پرداخت مورد نیاز در هر یک از موارد فوق در حدود سقف های موصوف در این آییننامه توسط ذی حساب و یا مدیر امور مالی تعیین و پس از تایید بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط یا مقامات مجاز از طرف او (مطابق با فرم شماره 1 پیوست) نسبت به واگذاری آن اقدام خواهد گردید.
ج - تنخواه گردان استان: برای پرداخت مخارج دستگاه های اجرایی تابع بودجه استانی به میزان مجوز صادره توسط سازمان برنامه و بودجه کشور با درخواست نمایندگی خزانه یا در صورت لزوم راساً توسط خزانه متناسب با موجودی پرداخت میشود.
تبصره 1- کلیه وجوه تنخواه گردان موضوع این آییننامه به حسابهای بانکی مجاز که از طرف خزانه یا خزانه معین استان افتتاح شده است و یا تنخواه کارت بخش عمومی حسب مورد واریز میشود و یا به صورت اعتباری واگذار میگردد.
تبصره 2- تنخواه گردان موضوع بندهای (الف) و (ج) ماده 2 این آییننامه حداکثر تا پایان سال مالی تسویه میگردد. در صورت عدم تسویه، حسب مورد خزانه یا خزانه معین استان میتواند راساً نسبت به تسویه وجوه از محل اعتبارات تخصیص یافته اقدام نماید.
ماده 3- درخواست وجه برای دریافت تنخواه گردان حسابداری توسط ذی حساب و یا مدیر امور مالی، حسب مورد از اداره کل خزانه و یا خزانه معین استان به طریق فرآیند درخواست وجه الکترونیک صورت میگیرد خزانه یا خزانه معین استان حسب مورد پس از رسیدگی بر اساس مفاد این آییننامه و با رعایت مقررات مالی وجوه تنخواه گردان مورد درخواست را به حساب پرداخت دستگاه اجرایی ذی ربط نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران واریز خواهد نمود.
ماده 4- ذی حساب و یا مدیر امور مالی از محل تنخواه گردان حسابداری مربوط نسبت به انجام مخارج و نیز تکمیل تنخواه گردان های پرداخت با رعایت مفاد این آییننامه و سایر مقررات مربوط اقدام خواهد کرد.
ماده 5- عامل ذی حساب مخارج واحد مربوط را در مواردی که تنخواه گردان پرداخت در اختیار دارد از محل تنخواه گردان مذکور پرداخت می نماید. در مواردی که برای انجام بعضی پرداخت ها تنخواه گردان در اختیار عامل ذی حساب نبوده و یا کافی نباشد وجوه مورد نیاز بر اساس مدارک مربوط با رعایت ماده 7 توسط ذی حساب و یا مدیر امور مالی در اختیار او گذارده خواهد شد.
ماده 6- استفاده از تنخواه گردان پرداخت واگذار شده از محل اعتبارات هزینه با رعایت برنامه فعالیت و فصول و از محل اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای با رعایت طرح پروژه و فصول (مطابق با فرم شماره 1) پیوست مجاز میباشد.
ماده 7- اسناد و مدارک مربوط به استفاده از تنخواه گردان پرداخت بایستی حداکثر در پایان هر ماه به ذی حساب یا مدیر امور مالی مربوط تحویل شود. ذی حساب یا مدیر امور مالی ذی ربط پس از رسیدگی و تایید اسناد و مدارک یاد شده و در صورت تقلیل مانده تنخواه گردان پرداخت به کمتر از پنجاه درصد میزان اولیه میتواند نسبت به تکمیل آن تا معادل اسناد و مدارک تایید شده اقدام نماید.
تبصره - مهلت اشعاری در این ماده در مورد تنخواه گردان پرداخت واحدهای خارج از کشور موضوع ردیف 3 بند (ب) ماده 2 حداکثر تا بیستم ماه بعد خواهد بود.
ماده 8- تنخواه گردان پرداخت واگذار شده از محل اعتبارات هزینه و اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای هر سال حداکثر تا ده روز پیش از پایان مهلت قانونی تعهد و پرداخت قابل استفاده خواهد بود. مانده مصرف نشده به حساب بانک پرداخت دستگاه اجرایی ذی ربط واریز و با تحویل اسناد قابل قبول مربوط به پرداخت های انجام شده در مواعد زیر تسویه میگردد:
1- تنخواه گردان موضوع ردیف های (1، 2، 3، 4، 5 و 7) بند (ب) ماده 2 در مورد تنخواه گردان پرداخت واگذار شده از محل اعتبارات هزینه هر سال و اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای هر سال حداکثر تا پنج روز پیش از پایان مهلت قانونی تعهد و پرداخت.
2- تنخواه گردان موضوع ردیف 6 بند (ب) ماده 2 حداکثر ظرف مدت یک هفته پس از انجام ماموریت مربوط و پنج روز پیش از پایان مهلت قانونی تعهد و پرداخت.
ماده 9- اختیارات دستگاه اجرایی در مورد تنخواه گردان هایی که برای اجرای طرح های تملک دارایی های سرمایه ای در اختیار شرکت های دولتی، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی گذارده میشود به عهده بالاترین مقام اجرایی شرکت دولتی و یا موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی مربوط میباشد.
ماده 10- کارپردازان و سایر مامورانی که از طرف عامل ذی حساب وجوهی در اختیار آنان گذارده شده است مکلفند نسبت به واریز وجوه مذکور به ترتیب مواعد مقرر در ماده 8 این آییننامه اقدام نمایند.
تبصره - عاملین ذی حساب مکلفند در مورد واریز وجوه مزبور در این ماده پیگیری های مستمر و لازم معمول نمایند و در صورت تاخیر در واریز و یا ایجاد کسری ابواب جمعی در تنخواه گردان پرداخت ضمن انجام اقدامات لازم و به موقع مراتب را کتباً به ذی حساب و یا مدیر امور مالی مربوط و بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط گزارش نمایند.
ماده 11- ذی حساب و یا مدیر امور مالی مجاز است به منظور ایجاد تسهیل در امر پرداخت مخارج واحدهای تابعه دستگاه اجرایی مربوط اختیار واگذاری تنخواه گردان ضروری برای انجام مخارج موضوع ردیفهای 5 و 6 بند (ب) ماده 2 این آییننامه را به عاملین ذی حساب ذی ربط تفویض نماید و در اینگونه موارد عاملین ذی حساب نسبت به واگذاری تنخواه گردان های لازم برای پرداخت های ضروری حسب مورد تا میزان مقرر در بندهای فوق از محل تنخواه گردان پرداخت در اختیار خود اقدام خواهند نمود.
ماده 12- در صورتی که اسناد و مدارک مخارج انجام شده از محل تنخواه گردان پرداخت که به ذی حساب و یا مدیر امور مالی ارایه می نمایند دارای نواقصی باشد، عاملین ذی حساب و سایر کسانی که به موجب این آییننامه مجاز به دریافت تنخواه گردان مذکور از ذی حساب و یا مدیر امور مالی میباشند مکلفند در اسرع وقت نسبت به رفع نواقص مربوط اقدام نمایند در صورتی که رفع نقص برخی از این اسناد و مدارک به علت کوتاهی فرصت تا پایان مهلتهای اشعاری در ماده 8 مقدور نگردد، ذی حساب و یا مدیر امور مالی به منظور جلوگیری از تاخیر در تهیه گزارشهای مالی رویدادهای مربوط به اسناد و مدارک یاد شده را مطابق نظام حسابداری بخش عمومی در دفاتر واحد گزارشگر اعمال حساب نماید.
در صورت واخواهی اسناد و مدارک یاد شده بابت تنخواه گردان پرداخت مسئولیت پاسخگویی و پیگیری آن برعهده واحد دریافت کننده تنخواه گردان میباشد. در ضمن واحد واگذار کننده تنخواه گردان پرداخت باید پیگیریهای لازم را برای رفع واخواهی ایجاد شده انجام دهد.
ماده 13- ذی حساب و یا مدیر امور مالی موظف است به محض اطلاع از ایجاد کسری در تنخواه گردان عامل ذی حساب و سایر مامورانی که تنخواه گردان پرداخت در اختیار دارند ضمن رسیدگی و تعیین مبلغ کسری رویدادهای مربوط را مطابق نظام حسابداری بخش عمومی در دفاتر واحد گزارشگر اعمال حساب نماید و مراتب را طبق مقررات مربوط جهت اطلاع و اقدامات قانونی لازم به دادسرای دیوان محاسبات کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی و دستگاه اجرایی ذی ربط اعلام و موضوع را تا حصول نتیجه نهایی پیگیری نماید.
تبصره - کسری حاصله در تنخواه گردان رد وجوه سپرده عاملین ذی حساب نیز مشمول مفاد این ماده خواهد بود.
ماده 14- عاملین ذی حساب و سایر دریافت کنندگان تنخواه گردان پرداخت موضوع ردیفهای (2، 5 و 7) بند (ب) ماده 2 مکلفند در پایان هر ماه خلاصه حساب حاوی اطلاعات مربوط به میزان دریافتی تنخواه گردان پرداخت و پرداخت های انجام شده از محل دریافت مذکور و مانده مصرف نشده تا پایان ماه مورد عمل تهیه و به ذی حساب و یا مدیر امور مالی ذی ربط ارایه نمایند. خلاصه حساب مذکور بایستی مستند به اسناد و مدارک مثبته باشد.
ماده 15- ذی حساب و یا مدیر امور مالی علاوه بر دریافت خلاصه حساب موضوع ماده 14 مکلف است به طرقی از قبیل بازرسی در محل یا اعزام مامور و با برقراری سیستم گزارش گیری مطمئن بر اساس دستور العمل حسابداری عاملین ذی حساب (پیوست 6 نظام حسابداری بخش عمومی)، مانده اقلام حساب های عاملین ذی حساب را رسیدگی نماید و در صورت ملاحظه کسری و یا پرداخت هایی که منطبق با قوانین و مقررات مربوط نباشد اقدامات لازم معمول دارد.
ماده 16- اعمال حساب رویدادهای مربوط به تنخواه گردان های موضوع این آییننامه مطابق نظام حسابداری بخش عمومی انجام میشود.
ماده 17- این آییننامه از ابتدای سال 1403 برای کلیه دستگاه های اجرایی لازم الاجرا میباشد و آییننامه قبلی با اصلاحات و الحاقات آن لغو میشود.
سید احسان خاندوزی
وزیر امور اقتصادی و دارایی