قانون راجع به موافقت نامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی بلژیک

مصوب 1337/10/14 مجلس شورای ملی

ماده واحده - موافقت نامه بین دولت پادشاهی بلژیک راجع بسرویس های حمل و نقل هوایی ما بین قلمرو دو دولت و ماوراء آنها که در تاریخ بیست و پنجم فروردینماه یکهزار و سیصد و سی و هفت شمسی مطابق با چهاردهم آوریل یکهزار و نهصد پنجاه و هشت (1958) میلادی مشتمل بر یک مقدمه و هفده ماده و یک نامه ضمیمه می‌باشد در تهران به امضا رسید ه است تصویب میشود.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن موافقت نامه ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه یکشنبه چهاردهم دیماه یکهزار و سیصد و سی و هفت به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت


موافقت نامه
بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی بلژیک راجع بسرویس‌های حمل و نقل هوایی مابین قلمرو دو دولت و ماوراء آنها
نظر به اینکه اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران
و اعلیحضرت پادشاه بلژیک
مایل هستند به منظور برقراری و به کار انداختن سرویس های حمل و نقل هوایی مابین کشورهای خود و ماوراء آنها موافقت نامه منعقد نمایند لذا نمایندگان تام‌الاختیار خود را بدین منظور به شرح زیر تعیین نموده اند
اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران
جناب آقای دکتر علیقلی اردلان وزیر امور خارجه.
اعلیحضرت پادشاه بلژیک
جناب اقای پل بین سفیر کبیر بلژیک در تهران
نمایندگان مزبور پس از مبادله اختیارنامه‌های کامل خود که صحیح و معتبر بود نسبت به مواد زیر موافقت حاصل نمودند:
تعریفات
در این موافقت نامه مقصود از بعضی از عبارات مستعمله به شرحی است که در زیر ذکر شده مگر آنکه از مفهوم عبارت خلاف آن مستفاد شود
الف - مقصود از مقامات هواپیمایی (‌در مورد ایران) اداره کل هواپیمایی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که متصدی وظائف فعلی آن اداره کل یا‌وظائف مشابه گردد و در مورد بلژیک اداره امور هواپیمایی وزارت ارتباطات و هرشخص یا هیئتی است که متصدی وظائف آن اداره یا وظایف مشابه گردد
ب - مقصود از (‌قرارداد بین‌المللی هواپیمایی کشوری) قراردادی است که در تاریخ 7 دسامبر 1944 برای امضا در شیکا کو[شیکاگو] حاضر شده بود
ج - مقصود از قلمرو (‌سرویس حمل و نقل هوایی) (‌سرویس حمل و نقل هوایی بین‌المللی) (‌موسسه هواپیمایی) و (‌فرود آمدن به منظورهای غیر از‌حمل و نقل) همانست که در مواد 2 و 96 قرارداد بین‌المللی هواپیمایی کشوری تصریح گردیده.
د - مقصود از عبارت (‌ظرفیت) در مورد یک هواپیما گنجایش بارگیری هواپیما است در تمام یا قسمتی از یک خط هوایی و مقصود از «‌ظرفیت» درباره‌یک سرویس مورد موافقت گنجایش هواپیما است که در سرویس مزبور مورد استفاده قرار میگیرد ضرب در تعداد دفعات رفت و آمد این هواپیما در‌زمان معین و خط یا قسمتی از خط معین.

ماده 1) با رعایت مقررات این موافقت نامه هر یک از طرفین متعاهدین بموسسه یا موسسات هواپیمایی که از طرف متعاهد دیگر تعیین شده حق پرواز‌بر فراز قلمرو خود و فرود آمدن به منظورهای غیر از حمل و نقل و همچنین برای به کار انداختن سرویسهای مورد موافقت حق فرود در نقاط مذکوره در‌برنامه پرواز پیوست را به منظورهای غیر از حمل و نقل و نیز به منظور سوار یا پیاده کردن محمولات بین‌المللی مسافر بار و پست اعطا مینماید.

ماده 2 - الف) هر یک از طرفین متعاهدین به منظور بهره برداری طبق این موافقت نامه در خطوط مذکوره در برنامه پرواز پیوست یک یا چند موسسه هواپیمایی خود را کتباً بطرف متعاهد دیکر[دیگر] معرفی می‌نماید طرف متعاهد دیگر به مجرد دریافت آن معرفی نامه با رعایت مقررات ماده سه این موافقت نامه بلا تاخیر بموسسه یا موسسات معرفی شده اجازه مقتضی بهره‌برداری را اعطاء خواهد نمود مشروط بر اینکه در صورت لزوم موسسات مذکور‌مقامات صلاحیتدار هواپیمایی طرفی که حقوق نامبرده را اعطاء مینماید قانع کنند که قابلیت انجام شرایطی را که طبق قوانین و مقررات آن طرف برای‌عملیات سرویسهای هوایی بین‌المللی خود مقرر است دارا میباشند. هر موسسه هواپیمایی که بدین ترتیب تعیین و اجازه بهره برداری تحصیل‌نمود هر موقعی که بخواهد میتواند از سرویسهای مورد موافقت شروع به بهره برداری نماید.
ب) و نیز مقرر است که بهره برداری از سرویسهای مزبور در مناطقی که تحت کنترل نظامی بوده و یا تحت تاثیرعملیات جنگی واقع شده باشد باید با‌موافقت مقامات صلاحیتدار نظامی باشد.

ماده 3 - الف) هر یک از طرفین متعاهدین حق خواهد داشت از اعطاء حقوق مصرحه در ماده یک این موافقت نامه بیک موسسه یا موسسات هواپیمایی خودداری یا آن حقوق را معلق و یا نقض نموده و یا استفاده از آن را مقید بشرایطی که لازم بداند بنماید در هر مورد که آن طرف قانع نشده باشد که‌مالکیت و تسلط موثر بر آن موسسه یا موسسات در دست طرف متعاهد دیگر یا اتباع آن طرف میباشد.
ب)هر یک از طرفین متعاهدین نیز حق خواهد داشت پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر یک موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه را از استفاده از‌حقوق مذکوره در ماده یک این موافقت نامه باز دارد و یا برای استفاده از آن حقوق شرایطی را که مقتضی بداند تعیین کند در هر مورد که موسسه یا موسسات هواپیمایی مزبور مندرجات مواد 11 و 13 قرارداد بین‌المللی هواپیمایی کشوری را به صورت فعلی یا شرایط مندرج در این موافقت نامه را مراعات ننماید.

ماده 4) هیچ یک از مقررات این موافقت نامه نباید چنین تعبیر شود که حقوق انحصاری و استثنائی بطرف متعاهد دیگر یا موسسات هواپیمایی آنطرف اعطاء نموده یا نسبت بموسسات هواپیمایی هر کشور دیگر استثناء یا تبعیض به عمل آمده است.

ماده 5) مفاد این موافقت نامه بموسسه هواپیمایی یکی از طرفین متعاهدین حق نمیدهد که در قلمرو طرف متعاهد دیکر[دیگر] از یک نقطه بنقطه دیگر آن‌مسافر- بار یا محمولات پستی با دریافت کرایه یا حق‌الزحمه برای حمل قبول نماید و مفاد مزبور نباید باین منظور تعبیر گردد.

ماده 6) موسسات هواپیمایی که به وسیله طرفین متعاهدین معین شده‌اند فرصت مناسب و متساوی خواهند داشت سرویسهای مورد موافقت را در‌خطوط هوایی مشخصه بین قلمرو طرفین و ماوراء آنها به کار اندازند موسسات هواپیمایی معینه به وسیله هر یک از طرفین متعاهدین باید در موقع به کار انداختن سرویسهای مورد موافقت منافع موسسه یا موسسات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر را ملحوظ دارند تا اثر نامطلوبی در جریان امور‌سرویسهائیکه طرف اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دائر نموده حاصل نشود.

ماده 7)

الف (الحاقی 1348/09/10)- سرویسهای مورد موافقت که از طرف موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین برقرار میشود باید با احتیاجات عمومی برای حمل و نقل در خطوط معینه منطبق بوده و فراهم نمودن ظرفیتی که با ضریب بارگیری معقول متناسب با احتیاجات کنونی و احتیاجاتی که منطقاً از لحاظ حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستی بین قلمرو و دو دولت قابل پیش‌بینی است، هدف اصلی آن باشد.

ب (الحاقی 1348/09/10)- علاوه بر ظرفیت پیش‌بینی شده در پاراگراف (‌الف) فوق موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه دو طرف متعاهد حق دارند یک ظرفیت اضافی در‌موارد زیر مقرر نمایند:
الف - الف - حمل مسافر و بار و محمولات پستی به نقاط واقع در خطوط مشخصه در سرزمین کشورهای ثالث و بالعکس.
ب - ب - در مورد احتیاجات حمل و نقل بین کشور مبدا و کشورهای مقصد.

ج (الحاقی 1348/09/10)- به منظور اجرای پاراگرافهای الف و ب فوق - مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین گاه بگاه طبق ماده 12 موافقتنامه با یکدیگر مشورت خواهند نمود و تصمیمی که بدین نحو اتخاذ میگردد پس از اینکه به وسیله تبادل یادداشت از طریق دیپلماسی تایید گردید - بمورد اجرا گذارده خواهد شد.

د (الحاقی 1348/09/10)- موسسات حمل و نقل هوایی معینه طرفین متعاهدین حق دارند کلیه مسائل مربوط به منافع بازرگانی ناشی از پرواز در خطوط هوایی مشخصه را‌مورد مذاکره قرار دهند و گزارشی از این مذاکرات را بمقامات هواپیمایی خود تسلیم نمایند.

ماده 8)- 1 - تعرفه‌هائیکه برای هر سرویس مورد موافقت وضع میگردد باید عادلانه بوده و میزان آن با رعایت کلیه عوامل مربوطه از جمله صرفه‌جوئی در‌عمل و نفع عادلانه و خصوصیات سرویسها و تعرفه‌های خطوط هواپیمایی دیگر که در تمام یا قسمتی از خطوط معینه سرویس منظم هوایی انجام‌میدهند تعیین گردد.
2) تعرفه‌هائیکه به وسیله موسسات هواپیمایی معینه در تعقیب این موافقت نامه وضع می‌شود نسبت به هر یک از خطوط معینه بین قلمرو طرفین متعاهدین یا قلمرو یکی از کشورهای متعاهد و قلمرو کشورهای دیگر باید باین وضع صورت گردد:
الف) یا با پیروی از تصمیمات متخذه به وسیله دستگاه تعیین نرخ یک انجمن حمل و نقل هوایی که موسسات معینه عضویت آن را دارند و باین منظور مورد قبول طرفین متعاهدین قرار گرفته است.
ب) و یا با توافق حاصله بین موسسات هواپیمایی معینه در صورتی که عضو انجمن حمل و نقل هوایی واحدی نباشند و یا بر طبق بند الف فوق تصمیمات لازمه اخذ نشده باشد
تعرفه‌هائیکه به ترتیب فوق مورد موافقت قرار می‌گیرد باید به تصویب مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین برسد و پس از 45 روز از تاریخ دریافت یادداشت به وسیله مقامات هواپیمایی باجرا در خواهد آمد مگر اینکه یکی از طرفین متعاهدین عدم موافقت خود را با نرخهای معینه اعلام داشته باشد.

ماده 9) مواد 15 - 24 - 31 - 32 - 33 - 35 قرارداد هواپیمایی کشوری بین‌المللی به صورت فعلی آنها به منزله جزء لایتجزای این موافقت نامه در‌مورد هر یک از طرفین متعاهدین طی مدت اعتبار این موافقت نامه لازم‌الاجرا خواهد بود مگر اینکه طرفین متعاهدتین که قرارداد نامبرده را امضا نموده‌اند نسبت به مواد مذکور اصلاحاتی که طبق ماده 94 آن قرارداد به موقع اجرا گذارده خواهد شد تصویب نمایند و در این صورت موادیکه باین ترتیب اصلاح شده نسبت بطرفین متعاهدین در مدت اعتبار این موافقت نامه لازم‌الاجرا خواهد بود

ماده 10) به منظور جلوگیری از هر گونه تبعیض و اطمینان از رعایت تساوی در عمل:
1 - هر کشور متعاهدی میتواند عوارضی عادلانه برای استفاده از فرودگاه ها و سایر تسهیلات آن وضع نموده و یا اجازه اخذ چنین عوارضی را بدهد. این عوارض نباید از آنچه که از هواپیماهای ملی که در سرویس بین‌المللی مشابه کار میکنند اخذ می‌گردد بیشتر باشد
2 - سوخت روغنهای موتور و وسایل یدکی هواپیما که به وسیله و یا از طرف یکی از طرفین متعاهدین و یا موسسه و یا موسسات معینه آنطرف بقلمرو طرف متعاهد دیگر وارد شده و یا در همان قلمرو در هواپیما حمل میشود از لحاظ حقوق گمرکی - عوارض بازرسی و سایر حقوق و عوارض‌ملی و محلی نباید مشمول رفتار نامساعدتری از آنچه که در مورد موسسات هواپیمایی داخلی که در سرویسهای بین‌المللی حمل و نقل هوایی کار‌می‌کنند و یا در مورد دول کامله‌الوداد عمل می‌شود قرار کیرند[گیرند]
3 - هواپیمای متعلق بموسسه و یا موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین که در سرویسهای مورد موافقت بهره‌برداری میکنند همچنین سوخت. روغنهای‌موتور. وسائل یدکی. تجهیزات و لوازم معمولی و ذخایر هواپیما که هنگام ورود و یا خروج از قلمرو طرف متعاهد دیگر در هواپیما باقی میماند از‌حقوق گمرکی - عوارض بازرسی و سایر حقوق و عوارض ملی و محلی معاف میباشند ولو آنکه اقلام مزبور هنگام پرواز بر فراز همان قلمرو‌مصرف شده و به کار روند.

ماده 11) مقامات صلاحیتدار هوایی هر یک از طرفین متعاهدین در صورت تقاضای مقامات صلاحیتدار هوایی طرف متعاهد دیکر[دیگر] اطلاعات و آماری را که معقولا مورد لزوم بوده و مربوط بتعداد و ظرفیت سرویسهای مورد موافقت و حمل و نقل‌هائیکه توسط موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه‌خود در سرویسهای هوایی بمقصد در نقاطی در قلمرو طرف دیگر موافقت نامه یا از نقاطی در قلمرو طرف مزبور یا از راه آن قلمرو انجام شده است میباشد همچنین اطلاعاتی راجع بمبداء و مقصد حمل و نقل‌های مزبور را تهیه و تسلیم خواهند نمود.
این آمار و اطلاعات از آنچه شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری درخواست میکنند تجاوز نخواهد کرد.

ماده 12) الف - هر گاه یکی از طرفین متعاهدین مقتضی بداند که شرایط این موافقت نامه را تغییر دهد میتواند تقاضای مشورت بین مقامات رسمی هواپیمایی طرفین متعاهدین را بنماید و این مشورت در ظرف 60 روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد. هر موقع که مقامات رسمی نامبرده با تغییر این‌موافقت نامه توافق نظر حاصل نمودند تغییر مزبور پس از آنکه به وسیله مبادله یادداشت هائی از مجرای سیاسی تائید گردید به موقع اجرا گذارده خواهد شد این تغییر بایستی بلافاصله به اطلاع شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری برسد.
ب) تغییراتی که یکطرف متعاهد در خطوط هوایی معینه می‌دهد و یا حذف نقاطی از آن خطوط در یک یا کلیه پروازها به استثنای تغییر نقاط در‌قلمرو طرف متعاهد دیگر که هواپیماهای موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه در آن فرود می‌آیند تغییر این موافقت نامه محسوب نخواهد شد لذا‌مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند بتنهایی تغییرات نامبرده را بدهند و یا نقاطی را حذف نمایند مشروط بر اینکه حذف نقاط و یا‌تغییرات نامبرده را بدون تاخیر به اطلاع مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر برساند.

ماده 13) چنانچه نسبت بتفسیر یا اجرای این موافقت نامه اختلافی بین طرفین متعاهدین روی دهد طرفین در وهله اول کوشش خواهند نمود که آن را‌به وسیله مذاکره مستقیم بین خود حل و فصل نمایند هر گاه باین وسیله رفع اختلاف مزبور میسر نگردید موضوع مورد اختلاف به حکمیت شخص یا‌هیئتی که با توافق نظر طرفین تعیین شده باشد ارجاع خواهد گردید. اگر با ارجاع امر موافقت نظر حاصل نشود یا پس از موافقت با ارجاع امر به حکمیت نسبت بترکیب هیات آن طرفین مزبور اتفاق نظر حاصل ننمایند هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند موضوع مورد اختلاف را برای صدور رای بمحکمه‌ای که صلاحیت اخذ تصمیم دارد و ممکن است در سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری تاسیس گردد ارجاع و در صورتی که چنین محکمه وجود نداشته باشد به شورای سازمان مزبور و در غیر این صورت به دیوانداوری بین‌المللی رجوع نماید. طرفین متعاهدین تعهد مینمایند طبق رائی که به ترتیب مقرر در این ماده صادر خواهد گردید عمل کنند هر گاه و مادامیکه هر یک از متعاهدین یا موسسه یا موسسات هواپیمایی معینه آن طبق آرائی که به موجب این ماده صادر شود عمل ننماید طرف متعاهد دیگر میتواند هرگاه حقی را که طبق این موافقت نامه بطرف متعاهد مستنکف یا بموسسه یا موسسات هواپیمایی مستنکف متعلق به آن اعطاء نموده محدود یا معلق یا نقض نماید.

ماده 14) در صورتی که یک قرارداد یا موافقت نامه عمومی چند جانبه راجع بحقوق مربوط بحمل و نقل و سرویسهای هواپیمایی منظم بین‌المللی نسبت بهر دو طرف متعاهد به موقع اجرا درآید موافقت نامه فعلی به طوری اصلاح خواهد شد که با مقررات قرارداد یا موافقت نامه مزبور منطبق گردد.

ماده 15) این موافقت نامه یک سال پس از تاریخ وصول اخطار خاتمه موافقت نامه به وسیله یکی از طرفین متعاهدین خاتمه خواهد یافت مگر اینکه اخطار نامبرده قبل از انقضای مدت یک سال مذکور با موافقت طرفین پس گرفته شود این اخطار باید در آن واحد به شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری نیز ارسال شود.
طرف متعاهدیکه اخطار خاتمه موافقت نامه را دریافت کرده است به آن پاسخ وصول خواهد داد و در صورت عدم اعلام وصول اخطار مذکور 14 روز پس از تاریخ وصول به شورای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری نیز طرف متعاهد دیگر وصول‌یافته تلقی خواهد شد.

ماده 16) موافقت نامه فعلی و کلیه اصلاحات مربوط بآن در نزد سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید

ماده 17) این موافقت نامه به تصویب مقامات مربوطه طرفین متعاهدین رسیده و پس از تاریخ مبادله اسناد مصوبه آن به موقع اجرا گذارده میشود.
برای تایید مراتب بالا نمایندگان تام الاختیار امضاءکننده زیر که از طرف دولت متبوع خود دارای اختیارنامه میباشد این موافقت نامه را امضا و بمهر خود ممهور نمودند.
این موافقت نامه در تاریخ 25 فروردین 1337 در تهران به دو زبان فارسی و فرانسه که هر دو متن متساویاً معتبر میباشند به امضا رسید.
از طرف دولت شاهنشاهی ایران
از طرف دولت پادشاهی بلژیک

ضمیمه
الف - نقاطی که توسط موسسه یا موسسات حمل و نقل هوایی دولت شاهنشاهی ایران مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت:
تهران. بیروت. آنکارا و یا استانبول. مسکو. آتن. صوفیه. بخارست. بلگراد. رم - ژنو و یا زوریخ. بوداپست. وین. پراگ. مونیخ و یا فرانکفورت و یا هامبورک. بروکسل. پاریس. لندن. نیویورک یا مونترال.
ب - نقاطی که توسط موسسه یا موسسات هواپیمایی دولت پادشاهی بلژیک مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.
بروکسل. وین. آتن یا سالونیک. پراگ. بوداپست. بلگراد. بخارست. صوفیه. استانبول. بیروت. تهران. بمبئی. رانگون. بانکوک. سنگاپور. سایگون. مانیل. هنگ کنگ. تایپه. توکیو.
بنابر این احتراماً پیشنهاد می‌نماید که چنانچه مراتب فوق مورد موافقت دولت پادشاهی بلژیک میباشد - این نامه و پاسخ آن جناب دایر بتایید مراتب فوق به منزله پروتکل اصلاحی «موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی بلژیک راجع بسرویسهای حمل و نقل هوایی مابین قلمرو دولت و ماوراء آنها» مورخ 14 آوریل 1958 تلقی گردد - و از تاریخ نامه تاییدی آن جناب به موقع اجرا گذاشته شود.
موقع را برای تجدید احترامات فائقه مغتنم میشمارد.
جناب آقای شارل لوت وزیر امور خارجه
سفیر بلژیک - تهران اردشیر زاهدی

متن موافقت نامه فوق ضمیمه قانون راجع به موافقت نامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی بلژیک بوده و صحیح است.

رئیس مجلس شورای ملی. رضا حکمت

قانون بالا در جلسه 1337.6.5 به تصویب مجلس سنا رسیده است.

دریافت فایل پی‌دی‌اف