صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1399/12/06
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر دشتی
موضوع
رفع عیوب زن در نکاح قبل از فسخ
پرسش
چنانچه یکی از عیوب مذکور در زن بعد از نکاح کشف شود و قبل از فسخ، این عیب با عمل جراحی یا مصرف دارو و... رفع گردد. آیا حق فسخ برای زوج باقی خواهد ماند؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال؛ چنانچه عیب در زن با انجام عمل جراحی، مصرف دارو و... رفع شود چون مبنای حق فسخ نکاح که مبتنی بر ورود ضرر به زوج است عملاً منتفی شده و دیگر ضرری برای زوج متصور نیست، لذا حق فسخ ناشی از عیب سابق زوجه مبنای فقهی و حقوقی خود را از دست داده است؛ با این وصف نظریه اکثریت مورد تائید هیات عالی میباشد.
نظر اکثریت
فسخ ازدواج در حقوق ایران ایقاعی است که در موارد معینهای به یکی از طرفین این رابطه حقوقی داده میشود. به نظر میرسد مهمترین فلسفهی فسخ ازدواج مشروع به سبب بیماری، جلوگیری از ضرر و حرج است که مطابق قاعده فقهی «لاضرر» و «لاحرج » نباید هیچگونه ضرر و حرجی به کسی وارد شود. نتیجتاً ضمن در نظر داشتن این مهم که حق فسخ هم برای جبران زیان است، وقتی موجبات حق فسخ در این مورد یعنی با درمان شدن بیماری و رفع عیب، ضرر و زیان هم برای زوج مرتفع میگردد و مجوزی جهت حق فسخ برای ایشان وجود ندارد. لذا در این حالت تمسک به اصل استصحاب صحیح نمیباشد و نهایت با مرتفع شدن بیماری و رفع عیب زوجه، حق فسخ برای مرد از بین میرود.
نظر ابرازی
نظر به اینکه در صورت عارض شدن عیب در زوجه اولاً؛ فسخ نکاح، حق میباشد و ازجمله خیارات میباشد و وقتی هم که حق فسخ به وجود آمده، نمیتوان در این حق فسخ دخل و تصرف کرد و تنها دارنده حق میتواند آن را از بین ببرد و باید در این مورد قائل به استصحاب بقای حق فسخ پس از درمان بود. به عبارتی خیار فسخ با وجود عیب ایجاد میشود و اگر هم درمانی صورت پذیرد مقوله استصحاب حق مطرح میشود. نتیجتاً اینکه وقتی حقی از پیش وجود داشته باشد، در زمان بعد نیز میتواند وجود داشته باشد. مگر اینکه دلیلی برای انصراف و عدول از آن مشاهده شود.