صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/05/24
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان
موضوع
نحوه رسیدگی توامان در فرض جرایم هم درجه و عدم تعقیب مقدم
پرسش
در قوانین کنونی دادرسی کیفری، قانونگذار براساس یک قاعده کلی اعلام نموده است که به اتهامات متعدد متهم با رعایت صلاحیت ذاتی باید به صورت یکجا رسیدگی شود. ملاک این قاعده هم، مهمتر بودن جرم و تعقیب ابتدایی است. لکن در برخی از موارد وجود دارد که متهم به اتهام چند جرم در چند حوزه قضایی تحت به تعقیب قرار میگیرد، ولی هیچیک از این دو معیار وجود ندارد. اکنون سوال آن است که چگونه باید به اتهامات مذکور رسیدگی شود؟ آیا هر مرجعی باید به صورت مجزا رسیدگی نماید یا یک مرجع به همه اتهامات رسیدگی نماید و در فرض اخیر مستند قانونی و استدلال حقوقی آن در چیست؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، رسیدگی به جرایم متعدد متهم در دادگاهی صورت میگیرد که مهمترین جرم در حوزه آن واقع شده باشد و ملاک مهمترین جرم در جرایم تعزیری درجه مجازات میباشد. چنانچه جرایم متعدد از حیث درجه یکسان باشد، مجازات حبس معیار تشخیص شدت مجازات است و با فرض تساوی حداکثر مجازات حبس، جرمی که حداقل حبس آن بیشتر است جرم مهمتر محسوب میشود و در صورت یکسان بودن، دادگاهی که متهم در حوزه آن دستگیر شده صلاحیت رسیدگی دارد و در صورت عدم دستگیری دادگاهی که ابتدا تعقیب در حوزه آن شروع شده است صلاحیت رسیدگی به همه جرایم را دارد.
نظر اکثریت
در صورتی که جرایم متعدد در حوزههای قضایی متعدد واقع شود، به حکم قاعده کلی در قانون آیین دادرسی کیفری مبنی بر لزوم رسیدگی توامان، درهرصورت باید به صورت توامان رسیدگی شود. در مواردی که همدرجه باشند، با توجه به صبغه حقوقی امر مبنی بر اشد بودن حبس، جرمی که دارای مجازات حبس باشد اهم محسوب میشود ولو آنکه از جهت درجه با جزای نقدی همسان باشد و در صورت همسان بودن تمامی مجازاتها باید از سایر فاکتورها همچون غیرقابل گذشت بودن و غیر قابل تعلیق بودن و امثالهم، اهم بودن را تشخیص داد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه در ماده 19 قانون مجازات اسلامی، صراحتاً ملاک اهم بودن را، درجه جرایم تعیین کرده است، نمیتوان گفت حبس همدرجه، مهم از جزای نقدی است و در این موارد باید نسبت به دو قرار عدم صلاحیت اقدام تا به محض وصول مقدم یکی از پروندهها، آن مرجع مقدم و صالح به تمامی اتهامات خواهد بود.