بسمه تعالی
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه ت/ 0300063 شماره دادنامه سیلور: 140431390002974322 تاریخ:1404/11/19
شاکی: خانم سمیرا امینی بالکانلو
طرف شکایت: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور-اداره امور اسناد و سردفتران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 10733/34 مورخ 1386/05/24 اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (ردیف 179 مجموعه بخشنامه های ثبتی)
متن مقرره مورد شکایت:
ردیف 179- سیوال: در معاملات مربوط به مصالحه سرقفلی آیا جلب رضایت مالک ملک، ضمن سند یا حتی علیحده، تکلیف دفترخانه اسناد رسمی یا خیر؟
رای: با رعایت مفاد ماده 6 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 چنانچه در عقد اجاره حق انتقال به غیر از مستاجر سلب نشده باشد، صرفاً در خصوص قراردادهای استیجاری تابع قانون اخیر، صلح حق سرقفلی توسط مستاجر به غیر در اثنای مدت نیازی به اذن موجر ندارد.
بند (4- آخر) بخشنامه شماره 26084/49 مورخ 1383/06/18 کانون سردفتران و دفتریاران مورد تایید سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به موجب نامه شماره 10733/34 مورخ 1386/05/24 اداره کل امور اسناد و سردفتران.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
با توجه به عبارت مندرج در مصوبه مبنی بر (صرفاً در خصوص قراردادهای استیجاری تابع قانون اخیر) و در صورتی که بعد از انتقال سرقفلی اجاره شفاهی تنظیم گردد و یا اینکه اجاره شرایط مقرر در قانون روابط موجر و مستاجر سال 1376 را نداشته باشد و مشمول قانون نگردد با حکم مقرر در نامه و برخلاف ماده 1 قانون یاد شده که فقط شامل اجاره های کتبی (رسمی یا عادی) می‌گردد را به کلیه اجاره ها تعمیم داده است و انتقال سرقفلی ملک تجاری غیر مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال 1376 را منوط به اذن موجر نموده است.
پاسخ طرف شکایت:
رای وحدت رویه شماره 26804/49 مورخ 1386/06/18 کانون سردفتران و دفتریاران (تاییدی سازمان ثبت به موجب نامه شماره 10733/34 مورخ 1386/05/24 مندرج در ردیف 179 مجموعه بخشنامه های ثبتی) شامل اسناد اجاری تنظیمی سال 1376 بوده و به نوعی عین قسمت دوم ماده 6 قانون روابط موجر و مستاجر سال 1376 است.
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
به موجب بند (1) ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی سال 1402رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود از جمله حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه مطابق ماده 6 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 هرگاه مالک، ملک تجاری خود را به اجاره واگذار نماید می‌تواند مبلغی را تحت عنوان سرقفلی از مستاجر دریافت نماید. همچنین مستاجر می تواند در اثناء مدت اجاره برای واگذاری حق خود مبلغی را از موجر یا مستاجر دیگر به عنوان سرقفلی دریافت کند، مگر آنکه در ضمن عقد اجاره حق انتقال به غیر از وی سلب شده باشد، در نتیجه هیات تخصصی اداری و امور عمومی با اتفاق آراء معتقد است مقرره مورد شکایت که بر اساس آن صرفاً در خصوص قراردادهای استیجاری تابع قانون اخیر چنانچه در عقد اجاره حق انتقال به غیر از مستاجر سلب نشده باشد صلح حق سرقفلی توسط مستاجر به غیر در اثنای مدت با رعایت مفاد ماده 6 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 نیازی به اذن موجر ندارد، تسری به اجارههای غیرمشمول قانون اخیرالذکر و همچنین مغایرتی با قانون ندارد و از این رو مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/02/1402) رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
سپهریکیا
نایب رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی