هیات وزیران در جلسه مورخ 1390/8/29 بنا به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آییننامه ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحها و پروژه های بزرگ تولیدی، خدماتی و عمرانی را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست.
ب - طرح: طرحها و پروژه های بزرگ تولیدی، خدماتی و عمرانی موضوع پیوست شماره (1) مصوبه شماره 144479 /45880 مورخ 1390/7/20.
ج - گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی: گزارش مطالعاتی که با هدف پیش بینی و شناسایی مجموعه آثار و پیامدهای زیست محیطی احتمالی یک طرح صورت میگیرد و در قالب گزارش ارزیابی اجمالی و گزارش ارزیابی تفصیلی تدوین میشود.
د - گزارش ارزیابی اجمالی: گزارشی که بر اساس سر فصلهای تعیین شده در پیوست شماره (2) مصوبه شماره 144479 /45880 مورخ 1390/7/20، تهیه میشود و هدف عمده آن، پیش بینی اثرات مهم و ماندگار طرح مورد نظر در محیط زیست و کمک به انتخاب بهینه گزینه های طرح میباشد.
ه- - گزارش ارزیابی تفصیلی: گزارشی تکمیلی و تا حد امکان کمی و مدلل که در آن جنبه ها و نکات مندرج در گزارش ارزیابی اجمالی بویژه وضع موجود محیط زیست منطقه اجرای طرح، جنبه های زیست محیطی طرح و شعاع تاثیرگذاری آنها و نیز تمهیدات مربوط به طور دقیق تشریح و ارایه میشود. هدف عمده این گزارش تدقیق پیش بینی اثرات و تصمیمات متخذه و در نهایت ارتقای کیفی تمهیدات پیشنهادی میباشد که شرح خدمات آن بر اساس پیوست شماره (2) مصوبه شماره 144479 /45880 مورخ 20/ 7/ 1390 در مقیاس دقیقتر توسط دستگاه اجرایی ذی ربط و با همکاری سازمان تهیه میشود.
و - مناطق تحت حفاظت: مناطق چهار گانه تحت حفاظت شامل پارک ملی، اثر طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست - مصوب 1353 -
ز - تالاب بین المللی: تالابهایی که در کنوانسیون جهانی رامسر به ثبت رسیده اند.
ح - مناطق حساس ساحلی - دریایی: شامل خورها، مصبها، خلیجها، تالابهای ساحلی، رویشگاههای حرا، بسترهای علفی، صخره های مرجانی، مناطق تخم گذاری لاک پشتهای دریایی و نظایر آن که دارای منابع حساس ساحلی و دریایی و یا وابسته به دریا میباشند.
ماده 2(اصلاحی 1395/04/02)- مجریان طرح ها موظفند در مرحله امکان سنجی و مکان یابی آنها گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی مربوط را تهیه و جهت بررسی و تایید به کارگروه ملی ارزیابی اثرات زیست محیطی که متشکل از اعضای زیر است، ارایه نمایند:
1 (اصلاحی 1395/04/02)- معاون محیط زیست انسانی سازمان (رئیس)
2(اصلاحی 1395/04/02)- نماینده تام الاختیار سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
3(اصلاحی 1395/04/02)- نماینده تام الاختیار رئیس دستگاه اجرایی مربوط (حداقل در سطح مدیر کل)
تبصره 1(اصلاحی 1395/04/02)- دبیرخانه کارگروه مذکور در دفتر ارزیابی اثرات زیست محیطی سازمان مستقر میباشد و مدیر کل آن دفتر به عنوان دبیر کارگروه تعیین میشود.
تبصره 2(اصلاحی 1395/04/02)- جلسات کارگروه یاد شده با حضور همه اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات آن با رای مثبت حداقل دو عضو، معتبر میباشد.
تبصره 3 (اصلاحی 1395/04/02)- تهیه گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی صرفاً توسط مشاورین حقیقی و حقوقی ذی صلاح که صلاحیت آنها به تصویب مراجع قانونی رسیده باشد، مجاز است.
تبصره 4(الحاقی 1395/04/02)- گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح های استانی موضوع بند (ث) تصویب نامه شماره 75609/ت 51052 ه- مورخ 1394/6/11 در صورت اخذ تاییدیه کارگروه متشکل از مدیران کل محیط زیست (رئیس) و دستگاه ذی ربط استان و رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان مربوط به محل اجرای طرح، از ارایه گزارش مذکور به کارگروه موضوع این ماده مستثنی میباشند.
ماده 3 (اصلاحی 1395/04/02)- مجریانی که گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح های آنها به تایید کارگروه موضوع ماده (2) میرسد، موظفند از آغاز عملیاتی شدن و اجرای طرح خود بر اساس شیوهنامه ای که توسط سازمان تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد از اجرای صحیح طرح مصوب و الزامات مربوط اطمینان حاصل نمایند.
تبصره - دستگاههای دولتی فاقد واحد مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست میتوانند از مشاورین ذی صلاح جهت نظارت استفاده نمایند.
ماده 4 - گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی باید شامل هر دو دوره ساخت و بهره برداری طرح باشد و مسئولیت اجرا و زمان هر اقدام به منظور رفع یا کاهش آثار سوء زیست محیطی مشخص گردد.
ماده 5 - سازمان موظف است برای اطلاع مجریان طرحها، محدوده مناطق تحت حفاظت خود را مطابق مصوبات شورای عالی حفاظت محیط زیست و همچنین تالابهای بین المللی و مناطق حساس ساحلی - دریایی را به صورت نقشه های رقومی تهیه و منتشر نماید. نقشه منتشر شده تا انتشار نقشه جدید، معتبر خواهد بود.
ماده 6 (اصلاحی 1395/04/02)- کارگروه موضوع ماده (2)، نظرات نهایی خود را در مورد گزارش ارزیابی، ظرف یک ماه پس از دریافت گزارش به مجری اعلام می نماید.
تبصره (اصلاحی 1395/04/02)- رئیس کارگروه میتواند برای یک بار مهلت بررسی گزارش ارزیابی را به مدت یک ماه تمدید نماید. عدم ارسال پاسخ کار گروه در پایان مهلت تعیین شده به معنی موافقت میباشد.
ماده 7 - سازمان نظر کارگروه موضوع ماده (2) در خصوص گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی را به یکی از سه شکل زیر به مجری طرح ابلاغ خواهد نمود:
الف - موافقت با اجرای طرح (تایید گزارش)
ب - موافقت مشروط با اجرای طرح (براساس انجام گزینه های اصلاحی و یا راهکارهای بهسازی)
ج- مخالفت با اجرای طرح (عدم تایید گزارش) و لزوم معرفی گزینه دیگر
ماده 8 - سازمان موظف است برای مجریانی که مفاد مندرج در گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی را رعایت ننمایند، در دو نوبت با مهلت 20 روزه اخطاریه صادر نماید و در صورت عدم توجه با مجری طرح برابر قوانین و مقررات از جمله ماده (690) قانون مجازات اسلامی رفتار میشود.
تبصره (الحاقی 1395/04/02)- در صورت عدم رعایت مفاد گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی توسط مدیران دولتی مجری طرح، موضوع به هیات رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع میشود.
ماده 9 (الحاقی 1395/04/02)- ارزیابی اثرات زیست محیطی تاسیسات هسته ای و فعالیت های پرتوی بر اساس قانون سازمان انرژی اتمی ایران - مصوب 1353 - و قانون حفاظت در برابر اشعه - مصوب 1368 - توسط مراکز نظام ایمنی هسته ای کشور و با رعایت قوانین و مقررات ملی و بین المللی و تایید شورای انرژی اتمی خواهد بود.
محمدرضا رحیمی - معاون اول رئیس جمهور