تاریخ نظریه: 1395/10/01
شماره نظریه: 7/95/2464
شماره پرونده: 1446-1/168-95
استعلام:
با توجه به تشکیل محاکم کیفری یک و دو دادگاه انقلاب با صلاحیت تعدد قاضی و لحاظ پرونده-هایی که به طور مستقیم در دادگاه کیفری دو مانند اعمال منافی عفت قابلیت رسیدگی دارد جلب هایی که توسط دوایر اجرای احکام مدنی صادر میگردد شعب انقلاب با صلاحیت قاضی واحد و با صلاحیت تعدد قاضی و جلب های ارسالی شعب کیفری 2 جرائم مشهودی که مجازات آن درجه 7 و یا 8 میباشد و مستقیم در دادگاه کیفری 2 و دادگاه انقلاب حسب مورد رسیدگی میگردد و تعداد قابل توجهی از گزارشات ضابطین با موضوعات متفاوت مذکور در خارج از اوقات اداری و در وقت کشیک دریافت میگردد از سویی قضات شاغل در محاکم حسب صلاحیت در شعبات حقوقی، کیفری 2 و انقلاب ابلاغ قضایی داشته و مشغول به کار میباشند و تعداد دادرسین علی البدل بسیار محدود بوده و امکان تعیین آنان به عنوان قاضی کشیک در طول ایام ماه که همه ماهه نیز تکرار میشود وجود ندارد لذا خواهشمند است اظهار نظر نمایید که آیا امکان قانونی تعیین کلیه قضات شاغل در محاکم عمومی و انقلاب به عنوان قاضی کشیک جهت رسیدگی به کلیه گزارشات که در صدر به آن اشاره شده است وجود دارد یا اینکه در اوقات کشیک نیز صلاحیت قضایی قضات کشیک شرط میباشد؟/
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً:حدود صلاحیت هر قاضی بر اساس ابلاغ قضایی وی مشخص میگردد. بنابراین چنانچه مثلاً سمت قضایی قاضی، دادرس دادگاه کیفری دو باشد، با توجه به تفاوت صلاحیت دادگاه کیفری دو با دادگاه انقلاب، ارجاع پروندههای مربوط به دادگاه انقلاب به دادرس مذکور فاقد وجاهت قانونی است و از این جهت تفاوتی بین اوقات کشیک و غیر آن نمیباشد مگر آن که به هیچ وجه دسترسی به قضات دادگاه مربوط نباشد که اقدام در حد ضرورت بلامانع به نظر میرسد.
ثانیاً: در مواردی استثنایی و از باب ضرورت قضات دادگاه اعم از کیفری یا حقوقی مجاز به مداخله در تحقیقات مقدماتی پروندههای مربوط به دادسرا میباشند که در تبصره ماده 92 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1394 به آن اشاره شده است و در خصوص افرادی که در راستای اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی در بازداشت میباشند نیز در صورتی که به هیچ وجه دسترسی به قضات دادگاه نباشد، در حد ضرورت اقدام قضات دادسرا بلامانع به نظر میرسد./