صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/02/02
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر چمستان
موضوع
بررسی امکان اعمال مقررات تعدد در مجازاتهای تکمیلی
پرسش
در اعمال ماده 510 ق.ا.د.ک اگر شخصی که مرتکب 5 جرم شده و علاوه بر مجازات اصلی به 5 فقره مجازات تکمیلی (مراد از 5 جرم یعنی در 5 مرحله به نحو جداگانه مرتکب شده است) از نوع خدمات عمومی رایگان هم محکوم شده است. سوال این است در اعمال تعدد در خصوص مجازات تکمیلی؛ امکان تعدد متصور هست یا آنکه هر 5 فقره مجازات تکمیلی باید اجرا شود؟
نظر هیات عالی
در خصوص مجازاتهای تکمیلی نیز تعدد اعمال میشود. بدیهی است چنانچه مجازات اشد، دارای مجازات تکمیلی باشد آن مجازات نیز اجرا خواهد شد و در فرضی که مجازات اشد، فاقد مجازات تکمیلی است به اجرای همین همین مجازات اکتفاء میشود. درنتیجه نظریه اکثریت در حدّ این استنتاج صحیح اعلام میگردد.
نظر اکثریت
اشد مجازات اعم از اصلی و تکمیلی اجرا میشود و در واقع نظام تعدد اعمال میشود. اگر مجازات اشد دارای مجازات تکمیلی باشد مجازات تکمیلی دارای مجازات اشد، اجرا میشود و اگر مجازات اشد دارای مجازات تکمیلی نباشد، مجازات تکمیلی قابل اعمال نیست و تفسیر فوق در جهت به نفع متهم میباشد که با اصول جزایی تطبیق دارد.
نظر اقلیت
قواعد جمع مجازات با توجه به اقتباس از قواعد فقهی در جمع مسببات از اسباب مختلف نتیجه اجرای یک مسبب را تشریع کرده است. نظام حقوقی ایران مقام تجمیع مسببات و اجرای یک مسبب را پذیرفته که به تجمیع آن یک مجازات اعمال و اجرا میشود و در ماده 510 ق.آ.د.ک اشاره شد هرگاه پس از صدور حکم معلوم شود محکومعلیه دارای محکومیت قطعی دیگری است؛ فلذا در اعمال تعدد محکومیت قطعی باید صورت پذیرد.
ماده 25 مجازات تکمیلی را یک نوع مجازات تعزیری محسوب مینماید که با عدم اجرای آن، مجازات قانونی اعمال میشود اما وجه تمایز مجازات اصلی از مجازات تکمیلی این میباشد که مجازات تکمیلی مجازات قضایی میباشد که به تشخیص قاضی صورت پذیرفته است، فلذا اگر مجازات اصلی در اعمال تعدد مجازات اشد اجرا شود، حذف مجازات تکمیلی که مجازات قضایی میباشد امکانپذیر نیست. چراکه فلسفه مجازات تکمیلی درصدد اصلاح مجرم و بازتاب اجتماعی و اقناع افکار عمومی بود که قاضی مجازات تکمیلی را تشخیص داد فارغ از مجازات اصلی که مجازات قانونی میباشد. در نتیجه نظام جمع مسببات به صورت مجزا در مجازات اصلی و تکمیلی اعمال میشود و مجازات اصلی اشد اجرا شود و مجازات تکمیلی به تشخیص قاضی نیز اعمال میشود. فلذا تعدد به صورت مجازات اصلی و تکمیلی صورت میپذیرد و امکان وحدت ملاک از بند ح ماده 10 قانون کاهش مجازات فراهم نبوده است.