آیین‌نامه اجرایی قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکل های صنفی - تخصصی

هیات وزیران در جلسه 1402/10/24 به پیشنهاد شماره 59022 مورخ 1402/03/28 وزارت کشور و به استناد ماده (21) قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکل های صنفی و تخصصی مصوب 1401، آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:

فصل اول : تعاریف

ماده 1 - در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

الف - قانون: قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکل های صنفی- تخصصی مصوب 1401.

ب - تشکل: تشکیلاتی که به وسیله دارندگان کسب یا پیشه یا حرفه یا تخصص یا مهارت معین تشکیل شده و اهداف، برنامه ها و اقدامات آن به صورت غیرسیاسی، غیردولتی، غیرتجاری، غیرانتفاعی و داوطلبانه در جهت منافع خاص مربوط به آن صنف بوده و مطابق اساسنامه مصوب خود و در سطح ملی یا استانی تحت عناوینی همچون «جمعیت»، «انجمن»، «جامعه»، «مجمع»، «خانه» و «کانون» فعالیت می کند.

ج - ارکان تشکل: اشخاصی که مسئولیت تشکیل، اداره و فعالیت تشکل را مطابق اساسنامه تشکل بر عهده دارند، از قبیل هیات موسس، مجمع عمومی، هیات مدیره، مدیرعامل، بازرسان و یا سایر عناوین مشابه.

د - هیات موسس: اشخاص حقیقی که امور مربوط به تاسیس تشکل و وظایف مرتبط با آن را پیگیری و برای دریافت مجوز اولیه تاسیس و پروانه فعالیت، اقدام می نمایند.

ه- - مجمع عمومی: بالاترین رکن تشکل است که مطابق اساسنامه با اجتماع اعضا تشکیل می‌گردد.

و - هیات مدیره: متشکل از منتخبان مجمع عمومی است که مطابق اساسنامه، مسئولیت تحقق اهداف تشکل را بر عهده دارد.

ز - مدیرعامل: عالی ترین مقام اجرایی تشکل است که مطابق اساسنامه تشکل از سوی هیات مدیره و یا مجمع عمومی انتخاب و مسئولیت اجرای وظایف تشکل را بر عهده دارد.

ح - بازرسان: اشخاصی که برای نظارت بر عملکرد ارکان تشکل از سوی مجمع عمومی انتخاب می‌شوند.

ط - اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومی است که متضمن ساختار، تشکیلات، ارکان و حدود وظایف و اختیارات، نحوه تعیین و تغییر اعضای ارکان، عضویت در تشکل، شرایط تغییر و اصلاح اساسنامه، مبنای اعتبار اسناد اداری و مالی، تعیین منابع مالی، نحوه انحلال و سایر موارد مربوط به تشکل مصرح در این قانون در چهارچوب قوانین و مقررات و موازین شرعی می‌باشد.

ی - مجوز اولیه: مجوز موقتی است که جهت تحصیل شرایط لازم برای صدور پروانه فعالیت تشکل، توسط کارگروه صادر می‌شود.

ک - پروانه فعالیت: مجوزی است که به تشکل اجازه داده می‌شود تا مطابق اساسنامه و در چهارچوب قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی ایران فعالیت کند.

ل - تشکل ملی: تشکلی حداقل (500) نفره است که حداقل در یک دوم کل استان های کشور شعبه یا نمایندگی داشته و اعضای آن نیز از همان استان ها باشند.

م - تشکل استانی: تشکلی است که شعب یا نمایندگی آن محدود به یک استان بوده و اعضای آن صرفاً از همان استان باشند.

ن - عضو تشکل: داوطلب واجد شرایطی که مراحل عضویت را گذرانده و با پذیرش اساسنامه، دارای تعهدات و حقوق مندرج در آن است.

ماده 2- اهداف، برنامه ها و اقدامات تشکل به صورت غیرسیاسی، غیردولتی، غیرتجاری، غیرانتفاعی و داوطلبانه است.

تبصره 1- منظور از غیردولتی، عدم وابستگی به دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری، عدم دخالت دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری در تاسیس، اداره و استمرار و همچنین عدم فعالیت مقامات و مسئولان و کارکنان دولتی و نهادهای حاکمیتی، به عنوان موسس، عضو هیات مدیره و مدیرعامل است.

تبصره 2- غیرسیاسی به این معناست که اهداف، فعالیت و اقدامات تشکل خارج از اهداف و صلاحیت های مقرر برای احزاب (موضوع قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی مصوب 1394) می‎باشد. هرگونه بهره برداری از امکانات، جایگاه و اعتبار تشکل برای فعالیت های سیاسی ممنوع است.

تبصره 3- غیرتجاری و غیرانتفاعی به این معناست که هدف از تاسیس تشکل و برنامه ها و اقدامات آن، فعالیت های مستقیم یا غیرمستقیم اقتصادی، تجاری و انتفاعی به منظور کسب و تقسیم سود و منافع آن بین اعضا، موسسان، مدیران و کارکنان نمی‌باشد.

تبصره 4- فعالیت داوطلبانه به این معناست که مشارکت افراد در تاسیس و اداره تشکل اختیاری و بدون دریافت دستمزد می‌باشد.

فصل دوم : ضوابط تشکیل و فعالیت

ماده 3- زیرسامانه تشکل های صنفی- تخصصی از محل اعتبارات مصوب مربوط و امکانات موجود ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه توسط دبیرخانه کارگروه کشوری، ذیل پایگاه اطلاع رسانی وزارت کشور ایجاد می‌شود و تمامی فرایندهای ثبت تقاضا، ارائه و تکمیل مدارک و گزارش از سوی تشکل ها و نیز ابلاغ تصمیمات کارگروه های کشوری و استانی از طریق این سامانه انجام می‌شود.

ماده 4- به منظور صدور مجوز اولیه، پروانه فعالیت و نظارت بر فعالیت تشکل های ملی و استانی به ترتیب کارگروه تشکل های صنفی - تخصصی در سطح کشور و استان تحت عناوین «کارگروه کشوری» و «کارگروه استانی»، مرکب از اعضای ذیل تشکیل می‌شوند:

الف - کارگروه کشوری:
1- معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه ای وزارت کشور (دبیر).
2- نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت به انتخاب وزیر.
3- نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به انتخاب وزیر.
4- نماینده وزارت جهاد کشاورزی به انتخاب وزیر.
5- نماینده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به انتخاب وزیر.
6- نماینده وزارت ورزش و جوانان به انتخاب وزیر.
7- نماینده قوه قضائیه به انتخاب رئیس قوه قضائیه (بدون حق رای).
8- نماینده فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به انتخاب فرماندهی کل (بدون حق رای).
9- نماینده سازمان بسیج مستضعفین به انتخاب رئیس (بدون حق رای).
10- نماینده دستگاه یا دستگاه های اجرایی کشوری مرتبط با حوزه فعالیت تشکل حسب مورد (بدون حق رای).
11- نماینده اتاق اصناف ایران به انتخاب رئیس (بدون حق رای).
12 - نماینده تشکل های ملی دارای پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رای).

ب - کارگروه استانی:
1- معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری (دبیر).
2- مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان.
3- مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان.
4- مدیرکل جهاد کشاورزی استان.
5- مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان.
6- مدیرکل ورزش و جوانان استان.
7- نماینده رئیس کل دادگستری استان (بدون حق رای).
8- نماینده فرماندهی انتظامی استان به انتخاب فرماندهی (بدون حق رای).
9- نماینده فرماندهی سپاه استان به انتخاب فرماندهی (بدون حق رای).
10- نماینده دستگاه یا دستگاه های اجرایی استانی مرتبط با حوزه فعالیت تشکل حسب مورد (بدون حق رای).
11- نماینده اتاق اصناف استان به انتخاب رئیس (بدون حق رای).
12- نماینده تشکل های استانی دارای پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رای).

تبصره 1- اعضای موضوع جزء (12) بندهای (الف) و (ب) مطابق دستورالعمل صادره از سوی وزیر کشور حداکثر ظرف یک سال از تاریخ لازم الاجراشدن قانون در سطح استان به استانداری و در سطح ملی به وزارت کشور معرفی می‌شوند. کارگروه تا تاریخ مزبور بدون حضور نمایندگان فوق الذکر تشکیل شده و فعالیت خواهد نمود.

تبصره 2- اعضای موضوع اجزای (11) و (12) بندهای (الف) و (ب) برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند و تا معرفی اعضای جدید به کار خود ادامه می دهند.

تبصره 3- جلسات کارگروه با حضور حداقل هفت نفر از اعضاء که پنج نفر از آنها دارای حق رای هستند، رسمیت می یابد و تصمیمات آن از جمله صدور پروانه با رای اکثریت مطلق اعضای حاضر و دارای حق رای، معتبر است.

تبصره 4- دبیرخانه کارگروه های کشوری و استانی، با استفاده از نیروی انسانی و امکانات موجود تشکیلات اجرایی کارگروه می‌باشد که به ترتیب در محل وزارت کشور و استانداری ها زیر نظر کارگروه، تشکیل و توسط دبیر اداره می‌شود. معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه ای وزارت کشور به عنوان دبیر کارگروه کشوری و معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری به عنوان دبیر کارگروه استانی، مسئولیت اجرایی امور محوله را بر عهده دارند. برگزاری جلسات، دعوت از اعضاء، تدوین و ارسال دستور جلسات به اعضاء و ابلاغ نتایج درخواست های ارسالی از وظایف دبیرخانه کارگروه است.

تبصره 5- مقام یا نهاد منصوب کننده اعضای کارگروه های کشوری و استانی ملزم است که شرط وثاقت و امانت را در هنگام انتصاب اعضای کارگروه از طریق استعلام از مراجع ذی صلاح مطابق تشریفات مقرر احراز نماید.

ماده 5- وظایف کارگروه های کشوری و استانی به شرح زیر است:
الف- بررسی شرایط تاسیس و صدور مجوز اولیه و پروانه فعالیت تشکل.
ب- احراز شرایط اعضای ارکان و مسئولان تشکل.
پ- بررسی و تایید اساسنامه و تغییرات احتمالی آن.
ت- نظارت بر فعالیت تشکل ها مطابق قانون.
ث- بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد تخلفات موضوع قانون.
ج- بررسی گزارش های مالی و عملکرد سالانه تشکل ها.
چ- رسیدگی به گزارش های مستند اشخاص حقیقی و حقوقی در رابطه با تشکل ها در چهارچوب قانون.
ح- توقیف پروانه فعالیت و معرفی تشکل ها به دادگاه ذی صلاح جهت انحلال موضوع قانون.

تبصره - نماینده دستگاه اجرایی موضوع جزء (10) بندهای (الف) و (ب) ماده (4) مکلف است گزارش ارسالی سالانه فعالیت تشکل ها را مورد بررسی قرار داده و جمع بندی کارشناسی آن را به کارگروه ارائه نماید.

ماده 6- مجوز اولیه مجوزی موقتی است که برای متقاضیان تاسیس تشکل صادر می‌شود تا اقدامات لازم جهت راه اندازی شعب و نمایندگی (برای تشکل های ملی)، عضوپذیری، برگزاری مجمع عمومی موسس و تحصیل شرایط لازم برای صدور پروانه فعالیت را به انجام رسانده و اسناد و مدارک آن را به کارگروه ارائه نمایند. مدت اعتبار مجوز اولیه شش ماه است و هیات موسس می‌تواند در صورت وجود دلایل موجه و با تایید کارگروه ذی ربط این مدت را تنها برای یک بار به مدت سه ماه تمدید نمایند. پس از اتمام مهلت های مذکور، مجوز اولیه فاقد اعتبار خواهد بود.

ماده 7- برای دریافت مجوز اولیه، متقاضیان مکلفند تقاضانامه خود را با امضای حداقل دو سوم اعضای هیات موسس و برحسب محدوده جغرافیایی فعالیت در دبیرخانه کارگروه ذی ربط ثبت و نسبت به اخذ شناسه رهگیری اقدام نماید. محدوده جغرافیایی فعالیت بر اساس حدنصاب مقرر در جداول زیر با پیشنهاد هیات موسس و در چهارچوب شاخص های تقسیمات کشوری تعیین می‌شود:
جدول شماره یک: تعداد اعضا و موسسین و هیات مدیره و بازرسان تشکل های استانی

ماده 8- متقاضیان تاسیس، عضویت و ارکان تشکل باید دارای شرایط زیر باشند:

الف - اعتقاد به اسلام.

تبصره - اقلیت های دینی مذکور در قانون اساسی، صرفاً از شرط اعتقاد به اسلام معافند و سایر شرایط قانونی لازم را باید دارا باشند.

ب - التزام عملی به قانون اساسی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران.

پ - داشتن تابعیت ایرانی و ترک تابعیت غیرایرانی.

د - داشتن سن حداقل بیست و پنج سال تمام برای اعضای ارکان تشکل و هجده سال تمام برای متقاضیان عضویت.

ه- - داشتن حداقل مدرک دیپلم یا معادل آن برای اعضای ارکان تشکل.

و - عدم محکومیت کیفری موثر و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی.

ز - دارا بودن مجوز، مدرک یا سابقه کسب یا پیشه یا حرفه یا مهارت یا تخصص مرتبط به صورت مستند.

تبصره - کانون های بازنشستگان از حکم این جزء مستثنی هستند.

ح - داشتن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا کارت معافیت دائمی جهت عضویت آقایان در ارکان تشکل.

ط - عدم وابستگی به احزاب، سازمان ها و گروه های غیرقانونی و هواداری آنها.

ی - عدم اعتیاد به مواد مخدر و روانگردان و عدم استعمال آنها.

ک - داشتن وثاقت و امانت برای متقاضیان تاسیس و عضویت در ارکان تشکل.

ماده 9- مدارک موردنیاز جهت تقاضای صدور مجوز اولیه به شرح زیر است و باید به همراه تقاضانامه، از طریق زیرسامانه موضوع ماده (3) این آیین‌نامه به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه و یک نفر به عنوان نماینده هیات موسس تعیین شود:

1- اسامی و کاربرگ مشخصات فردی اعضای هیات موسس.

2- تصویر صفحات شناسنامه و کارت ملی اعضای هیات موسس.

3- استشهادیه وثاقت و امانت از (5) نفر از معتمدین وثیق و امین محلی از جمله امام جماعت مساجد، بسیج، اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا و افراد متخصص مرتبط با موضوع فعالیت تشکل.

4- تصویر مجوز، مدرک یا سابقه کسب یا پیشه یا حرفه یا مهارت یا تخصص اعضای هیات موسس.

تبصره - در خصوص کانون های بازنشستگی ارائه حکم بازنشستگی کفایت می نماید.

5- تصویر آخرین مدرک تحصیلی اعضای هیات موسس.

6- تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت دائمی برای آقایان عضو هیات موسس.

7- گواهی عدم محکومیت کیفری موثر.

8- گواهی عدم اعتیاد.

9- اساسنامه پیشنهادی.

ماده 10- اساسنامه باید حاوی شرایط زیر باشد:

الف - نام کامل تشکل و عنوان اختصاری.

تبصره - تشکل می‌تواند از هر نام و نام اختصاری و نمادی استفاده نماید، مگر اسامی موهن یا مغایر با شئونات دینی، فرهنگی و همچنین عناوینی که منع قانونی دارد و یا توسط دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 و یا تشکل های دیگر مورد استفاده قرار گرفته اند و نیز عناوین مشابه آنها که عرفاً به تشخیص کارگروه موجب اشتباه گردد.

ب - اهداف، موضوع و مدت فعالیت و برنامه های تشکل برای تحقق اهداف.

ج - نشانی مرکز اصلی و محدوده جغرافیایی فعالیت.

د - نحوه ایجاد شعب و دفاتر نمایندگی.

ه- - ساختار و ارکان به همراه شرح وظایف، نحوه فعالیت، حدود اختیارات و مسئولیت هر رکن به تفکیک و نحوه تعیین و عزل آنها.

و - نحوه تصویب اساسنامه و تغییر و اصلاح آنها و نحوه تصویب دستورالعمل های اجرایی و مالی تشکل.

ز - نحوه تامین منابع مالی.

ح - نحوه عضوگیری و شرایط کلی عضویت.

ط - نحوه انحلال و تعیین تکلیف دارایی ها پس از انحلال.

ی - نحوه ارائه گزارش های عملکرد اجرایی و مالی به اعضای تشکل و نیز بازرسی و حسابرسی مشخص از آنها.

ماده 11- دبیرخانه کارگروه کشوری و استانی، پس از دریافت تقاضانامه و تکمیل مدارک مندرج در ماده (9) توسط متقاضیان از طریق زیرسامانه موضوع ماده (3) این آیین‌نامه، موظف است ظرف مدت یک هفته نسبت به اخذ استعلام از قوه قضائیه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و دستگاه اجرایی مرتبط با تخصص تشکل اقدام نماید.

تبصره 1(اصلاحی 1402/12/02)- دستگاه های استعلام شونده موظفند ظرف مهلت پانزده روز کاری از تاریخ صدور استعلام، نظر قطعی خود را اعلام کنند. در مواردی که دستگاه استعلام شونده برای اظهارنظر نیازمند مدت زمان بیشتری است، می‌تواند حداکثر برای دو هفته با ذکر دلایل موجه از کارگروه، تقاضای تمدید وقت نماید. اعلام نظر دستگاه های استعلام شونده باید بدون ابهام و هرگونه قید و شرط و مستند به دلایل قانونی باشد. عدم پاسخ به استعلام در مهلت مقرر، به منزله تایید است.

تبصره 2- کارگروه می‌تواند مهلت احراز شرایط برای ثبت و صدور مجوز اولیه را تنها برای یک بار به مدت دو ماه تمدید نماید.

ماده 12 - پس از دریافت پاسخ استعلامات و یا اتمام موعد مقرر قانونی، دبیرخانه کارگروه کشوری و استانی موظف است پرونده متقاضیان را برای اتخاذ تصمیم در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیات موسس ابلاغ نماید.

ماده 13- در صورت عدم احراز شرایط تاسیس، کارگروه موظف است در مدت مقرر دلایل عدم صدور مجوز و یا ردّ تقاضا را به طور مستند و مستدل به اطلاع نماینده هیات موسس برساند. اعضای هیات موسس می‌توانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ مراتب اعتراض را به کارگروه اعلام نمایند. کارگروه مکلف است ظرف یک ماه به اعتراض پاسخ دهد. در صورت ردّ مجدد درخواست از سوی کارگروه، اعضای هیات موسس می‌توانند ظرف مهلت سی روز از زمان ابلاغ به دیوان عدالت اداری شکایت کنند. در صورت شکایت شاکی نسبت به تشخیص شرایط، رعایت ضوابط قانونی و تطبیق موضوع و فرایند، شعبه دیوان مکلف است ضمن دریافت دلایل دستگاه استعلام شونده و پس از بررسی موضوع، مبادرت به انشای رای ماهوی نماید.

ماده 14 - در صورت موافقت کارگروه و صدور مجوز اولیه، هیات موسس تشکل باید اقدامات زیر را جهت تحصیل شرایط اخذ پروانه فعالیت انجام دهد و مدارک زیر را به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه نماید. دبیرخانه موظف است مدارک را برای تایید و صدور پروانه فعالیت در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیات موسس ابلاغ نماید.
1- عضوپذیری و تنظیم مدارک عضویت شامل مشخصات دقیق با درج کد ملی و تعداد عضو.
2- انتشار آگهی دعوت به مجمع عمومی موسس و برگزاری مجمع عمومی به منظور تصویب اساسنامه و انتخاب اعضای هیات مدیره و بازرسان تشکل با هماهنگی کارگروه ذیربط و دعوت کتبی از نماینده کارگروه برای حضور در جلسه مجمع عمومی.
3- برگزاری جلسه تعیین سمت اعضای هیات مدیره شامل رئیس هیات مدیره، نایب رئیس، مدیرعامل، خزانه دار و سایر سمت های مندرج در اساسنامه.
4- تاسیس شعب یا نمایندگی برای تشکل های ملی با تصویب آن در مجمع عمومی موسس و اعلام تعداد آن به کارگروه ذی ربط.

تبصره - دبیرخانه موظف است مدارک را برای تایید و صدور پروانه فعالیت در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیات موسس ابلاغ نماید.

ماده 15- مجوز اولیه تاسیس جهت راه اندازی و تحصیل شرایط برای صدور پروانه فعالیت و برگزاری مجمع عمومی موسس جهت تصویب اساسنامه بوده و اعتبار دیگری ندارد.

تبصره 1- هیات موسس موظف است ظرف شش ماه از تاریخ صدور مجوز اولیه نسبت به تشکیل مجمع عمومی موسس جهت تصویب اساسنامه اقدام نماید، در غیراین صورت مجوز اولیه تاسیس، باطل می‌شود.

تبصره 2- هیات موسس می‌تواند در صورت وجود دلایل موجه و با تایید کارگروه این مهلت را تنها برای یک بار به مدت سه ماه تمدید کند.

تبصره 3- تا زمانی که تشکل، پروانه فعالیت را دریافت ننموده است حق هیچ گونه فعالیتی ندارد.

ماده 16- پروانه فعالیت تشکل های استانی یا ملی در صورت ارائه اسناد مبنی بر تایید برگزاری مجمع عمومی با حضور حداقل دو سوم اعضای تشکل و تصویب اساسنامه مطابق شرایط قانونی توسط نماینده کارگروه حاضر در جلسه مجمع عمومی و عدم ارتکاب تخلف از مفاد قانون صادر یا تمدید می‌گردد.

تبصره 1- در صورتی که کارگروه ظرف سه ماه پس از تایید اسناد برگزاری مجمع عمومی توسط تشکل و اسناد مربوط به تعداد اعضا و تاسیس دفتر حسب مورد، به هر دلیلی پروانه فعالیت را صادر نکند، دبیر موظف است ظرف یک ماه پس از انقضای مهلت، پروانه فعالیت نهایی را در صورت وجود شرایط، صادر کند.

تبصره 2- در صورت عدم احراز شرایط صدور پروانه فعالیت، نتیجه درخواست مستند و مستدل به صورت کتبی به متقاضیان اعلام می‌شود. متقاضیان پروانه فعالیت می‌توانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ نظر کارگروه، به دبیرخانه کارگروه اعتراض خود را ارسال نمایند. در صورت اعتراض، کارگروه موظف است حداکثر ظرف سه ماه نسبت به اعتراض متقاضیان پروانه فعالیت رسیدگی و اعلام نظر کند. در صورت ردّ درخواست اعتراض از سوی کارگروه، تشکل ها می‌توانند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ نتیجه اعتراض، در دیوان عدالت اداری طرح شکایت نمایند.

تبصره 3- در صورت عدم احراز شرایط صدور پروانه فعالیت، مجوز اولیه صادر شده باطل می‌شود و هیات موسس حق هیچ گونه فعالیتی تحت عنوان مجوز اولیه مذکور را ندارد.

ماده 17- پس از تایید مدارک و اعلام موافقت کارگروه با اساسنامه و صدور پروانه فعالیت تشکل، دبیرخانه کارگروه موظف است دو نسخه اساسنامه مصوب، صورتجلسه مجمع عمومی، صورتجلسه تعیین سمت و مشخصات مدیران و بازرسان تشکل را با هزینه تشکل برای ثبت به روزنامه رسمی کشور ارسال نماید. پیگیری ثبت اساسنامه در اداره کل ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری و به تبع شناسایی به عنوان شخصیت حقوقی بر عهده تشکل است و باید یک نسخه آگهی تاسیس، آگهی ثبت شخصیت حقوقی و روزنامه رسمی کشور را به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه نماید.

تبصره - پس از ارائه اسناد مربوط به ثبت شخصیت حقوقی تشکل به دبیرخانه کارگروه ذی ربط، پروانه فعالیت توسط دبیر صادر می‌شود.

ماده 18- کلیه تشکل ها موظفند تغییرات مربوط به اساسنامه، اعضای ارکان و صورت جلسات برگزاری مجامع عمومی خود را به کارگروه اعلام نمایند. در صورتی که کارگروه تغییرات صورت گرفته را مغایر قانون تشخیص داد، لازم است با ارائه دلایل و استنادات قانونی، اصلاح آن را از تشکل درخواست نماید. تشکل موظف به رفع ایرادات مزبور می‌باشد. در صورت عدم تامین نظر کارگروه، پروانه فعالیت تشکل توقیف می‌شود و رفع آن منوط به انجام اصلاحات مورد نیاز است.

تبصره - عضویت همزمان یک فرد در ارکان بیش از یک تشکل اعم از استانی یا ملی (به جز مجمع عمومی) ممنوع می‌باشد.

ماده 19- مدت تصدی اعضای هیات مدیره دو سال است. هیات مدیره تشکل مکلف است حداقل سه ماه قبل از پایان دوره تصدی خود، اقدامات لازم را برای برگزاری مجمع عمومی و انتخاب اعضای جدید هیات مدیره به عمل آورد، به گونه ای که تا پایان دوره اعتبار هیات مدیره، انتخاب مدیران جدید تشکل انجام شده باشد.

تبصره - در صورت عدم اقدام هیات مدیره جهت برگزاری مجمع عمومی، بازرس یا بازرسان و یا یک چهارم از اعضای تشکل می‌توانند با هماهنگی دبیرخانه کارگروه ذی ربط، نسبت به انجام دعوت از اعضا برای تشکیل مجمع عمومی اقدام نمایند.

ماده 20 - مجامع عمومی تشکل های ملی که دارای بیش از (1000) نفر عضو هستند، در دو مرحله به شرح زیر برگزار خواهد شد:
الف- مرحله اول شامل انتخاب نمایندگان اعضای شعب و نمایندگی ها.
ب- مرحله دوم شامل برگزاری مجمع عمومی تشکل با حضور نمایندگان منتخب شعب و نمایندگی های استانی.

تبصره 1- هیات مدیره تشکل یا رکن برگزارکننده مجمع عمومی مکلف است حداقل دو ماه قبل از برگزاری مجمع عمومی، اقدامات لازم جهت برگزاری مجامع شعب و نمایندگی های استانی را به عمل آورده و حداقل یک هفته قبل از برگزاری مجمع عمومی، موضوع را به صورت کتبی به دبیرخانه کارگروه ذی ربط اعلام کند و هماهنگی لازم برای حضور نماینده کارگروه در مجمع عمومی را به عمل آورد.

تبصره 2- هر یک از شعب و نمایندگی های استانی تشکل های ملی، باید تعداد دو نفر از بین اعضای خود انتخاب و به عنوان نماینده منتخب به مجمع عمومی تشکل معرفی نمایند. در صورتی که تعداد اعضای یک شعبه یا نمایندگی استانی بیش از (200) نفر باشد، به ازای هر (200) نفر بعدی، یک نماینده افزایش خواهد یافت.

تبصره 3- تشکل می‌تواند مطابق اساسنامه، برگزاری مجامع عمومی خود را به صورت الکترونیک پیش بینی نماید. دستورالعمل نحوه برگزاری مجامع الکترونیک و نحوه نظارت بر آن ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجراشدن این آیین‌نامه توسط وزیر کشور تصویب و ابلاغ می‌شود.

ماده 21- سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است هزینه های جاری و نظارتی دبیرخانه کارگروه کشوری و کارگروه های استانی را در بودجه سالیانه وزارت کشور و استانداری ها پیش بینی نماید.

فصل سوم : حقوق و تکالیف

ماده 22- تشکل ها پس از دریافت پروانه فعالیت و ثبت آن در چهارچوب قوانین و مقررات کشور، از حقوق زیر برخوردار می‌شوند:

الف - مشاوره، اظهارنظر و ارائه پیشنهاد و راهکار به دستگاه های اجرایی در فرایند برنامه ریزی مراجع دولتی و عمومی غیردولتی در سطوح استانی یا ملی حسب مورد متناسب با تخصص و موضوع فعالیت تشکل.

تبصره - دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مکلفند در فرایند وضع مقررات عام الشمول، حسب مورد نظرات و پیشنهادات تشکل های صنفی - تخصصی مربوط به موضوع را (در صورت ارائه) دریافت نمایند.

ب - پیگیری و مطالبه حقوق در مسایل حوزه تخصصی تشکل از دستگاه های ذی ربط.

ج - ارائه خدمات حسب تخصص و حوزه فعالیت به اعضای تشکل.

د - انعقاد تفاهم نامه همکاری با اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی در چهارچوب صلاحیت خود.

ه- - ارائه خدمات آموزشی و انتشار نشریه و ایجاد تارنما (وب سایت) و استفاده از سایر ابزارهای اطلاع رسانی و محصولات فرهنگی، آموزشی و پژوهشی با رعایت قوانین و مقررات مربوط در حوزه تخصصی خود.

تبصره - تشکل های متقاضی نشریه الکترونیکی یا مکتوب می‌توانند درخواست خود را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای صدور مجوز ارسال کنند. وزارت مزبور موظف است پس از دریافت تقاضا حداکثر ظرف سه ماه نسبت به صدور مجوز یا ارائه دلایل عدم صدور مجوز مطابق قوانین و مقررات اقدام کند. در صورت عدم صدور مجوز، تشکل ها می‌توانند به دیوان عدالت اداری شکایت نمایند.

و - حق دادخواهی در مراجع قضایی و شبه قضایی.

ماده 23- منابع درآمدی تشکل ها عبارتند از:
الف- حق عضویت اعضاء.
ب- کمک ها و هدایای نقدی و غیرنقدی اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی یا غیرایرانی با مجوز کارگروه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت امور خارجه.
ج- وجوه حاصل از فعالیت های قانونی انجام شده در چهارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساسنامه.

تبصره 1- هرگونه استفاده تشکل ها از منابع و امکانات دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری و موضوع ماده (29) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 ممنوع است. کانون های بازنشستگان از حکم این تبصره مستثنی هستند و تابع قوانین و مقررات مربوط می‌باشند.

تبصره 2- تشکل ها موظفند منابع مالی خود را با رعایت این قانون در اساسنامه تعیین کنند و کلیه دریافتی ها و پرداختی های خود را از طریق حساب بانکی انجام دهند و عملکرد مالی خود را در دفاتر مالی مربوط ثبت کنند.

فصل چهارم - نظارت

ماده 24-کارگروه موظف است ضمن دریافت و بررسی گزارش عملکرد مالی و اجرایی سالیانه تشکل، نسبت به نظارت دوره ای بر عملکرد (از جمله صورت های مالی و برخورداری از شرایط قانونی)، در محل تشکل اقدام و نتیجه را در جلسه کارگروه مطرح نماید.

ماده 25- ارتکاب هر یک از رفتارهای زیر توسط تشکل ها در صورت احراز توسط کارگروه، تخلف محسوب می‌شود:
الف- نقض مبانی دین مبین اسلام و تبلیغ و فعالیت علیه موازین اسلامی از جمله نشر مطالب الحادی و اهانت به مقدسات مذهبی؛
ب- هرگونه فعالیتی که مخل آزادی، استقلال، تمامیت ارضی و وحدت ملی، منافع ملی و مصالح جمهوری اسلامی ایران و نظم عمومی باشد از جمله جرم های ضد امنیت داخلی و خارجی کشور، انتشار و افشای اسناد طبقه بندی شده، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم ها و غصب عناوین و مشاغل.
پ- اعمال خلاف قانون اساسی و نقض حقوق ملت از جمله ایراد تهمت، افترا، شایعه پراکنی، آموزش و ترویج خشونت و هر نوع اعمال منافی عفت.
ت- عدم رعایت اساسنامه.
ث- ارائه آثار غیرعلمی و خارج از حوزه صنفی - تخصصِی موضوع اساسنامه.
ج- عدم ثبت درآمدها و منابع تامین آن و مصارف و هزینه ها.
چ- عدم ارائه دفاتر مالی به کارگروه و عدم مطابقت درآمدها و هزینه ها با قوانین و مقررات کشور.

تبصره 1- در صورتی که رفتار ارتکابی صرفاً ماهیت تخلف داشته باشد، کارگروه وفق قانون به آن رسیدگی و اقدام به صدور رای می نماید، اما چنانچه رفتار ارتکابی مصداق یکی از جرائم باشد، کارگروه مکلف است مراتب را جهت رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال کند. در صورت صدور رای مبنی بر برائت یا محکومیت قطعی نسبت به عنوان مجرمانه توسط مرجع قضایی، کارگروه فاقد صلاحیت رسیدگی به این عنوان خواهد بود اما صرفاً چنانچه این رفتار واجد وصف متخلفانه به غیر از عناوین مجرمانه رسیدگی شده در مرجع قضایی باشد، کارگروه صالح به رسیدگی است. مراجع قضایی مکلفند آرای قطعی خود را به کارگروه ارسال کنند.

تبصره 2- تشکل ها مکلفند ارتباطات خود با سفارتخانه ها، نمایندگی تشکل های کشورهای خارجی و بین المللی را با اطلاع وزارت کشور، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و اخذ مجوز از وزارت امورخارجه و دستگاه اجرایی مرتبط حسب مورد در چهارچوب منافع ملی و امنیت ملی انجام دهند. دریافت هرگونه کمک از اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی و دولت های بیگانه و سازمان های بین المللی صرفاً با اطلاع و کسب مجوز از کارگروه، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت امورخارجه امکان پذیر است.

تبصره 3- فعالیت تشکل های موضوع قانون خارج از اهداف احزاب سیاسی موضوع بند (1) ماده (1) قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی مصوب 1394 می‌باشد. انجام هرگونه فعالیت سیاسی از سوی تشکل ها ممنوع بوده و در صورت ارتکاب، پروانه فعالیت تشکل توقیف می‌گردد.

ماده 26 - در صورتی که تشکل ها مرتکب تخلفات مذکور در ماده فوق شوند، کارگروه متناسب با موارد تخلف یک یا چند مورد از موارد زیر را اعمال می کند:
الف- تذکر شفاهی و مهلت یکماهه برای اصلاح وضعیت.
ب- تذکر کتبی با ذکر دلیل و تعیین تخلف و مهلت یکماهه برای اصلاح.
پ- تعلیق فعالیت تشکل حداکثر به مدت سه ماه.
ت- توقیف پروانه به مدت سه ماه تا یک سال.
ث- توقیف پروانه فعالیت و تقاضای انحلال از دادگاه صالح.

تبصره 1- کارگروه موظف است قبل از اتخاذ تصمیم از نماینده تشکل مربوط جهت ارائه توضیحات دعوت نماید.

تبصره 2- تصمیم کارگروه به جزتقاضای انحلال، ظرف سی روز پس از ابلاغ توسط دبیرخانه کارگروه، قابل شکایت در دیوان عدالت اداری است.

ماده 27- انحلال و خاتمه فعالیت تشکل به دو صورت زیر است:
الف- انحلال اختیاری مطابق شرایط مقرر در اساسنامه.
ب- انحلال به موجب رای دادگاه صالح.

تبصره 1- در مواردی که مفاد اساسنامه برای تاسیس و یا تعیین اعضای ارکان تشکل در مدت دو سال اجرا نشود و یا پروانه تشکل به موجب تصمیم و رای کارگروه توقیف شود، کارگروه موظف است موضوع را جهت انحلال به دادگاه صالح ارجاع نماید.

تبصره 2- در صورت انحلال تشکل، ضمن آگهی انحلال در روزنامه رسمی توسط وزارت کشور یا استانداری حسب مورد، امور مربوط به تصفیه اموال آن با رعایت حقوق دولت و اشخاص، زیر نظر دادگاه محل استقرار دفتر تشکل با حضور نماینده وزارت کشور یا استانداری حسب مورد و نماینده دادستان مطابق اساسنامه انجام می‌شود.

تبصره 3- پس از توقیف پروانه یا انحلال تشکل، هر نوع فعالیت با عنوان تشکل مزبور جرم بوده و مرتکب به یکی از مجازات های تعزیری درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به استثنای مجازات حبس محکوم می‌شود.

ماده 28- هرگونه بهره برداری از تشکل ها در جهت اهداف غیرتخصصی و غیرمرتبط با اساسنامه آنها توسط دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری ممنوع است. در صورت تخلف از این ماده، دادستان مکلف است ضمن صدور دستورات لازم جهت جلوگیری از اقدامات مزبور، موضوع را از طریق مراجع صالح قضایی پیگیری نماید. مرتکب به مجازات موضوع ماده (576) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب 1375 محکوم می‌شود.

ماده 29- تشکل های دارای مجوز فعالیت موظفند ظرف یک سال از تاریخ لازم الاجراشدن قانون، وضعیت خود را با شرایط مندرج در قانون، تطبیق دهند و گزارش آن را به کارگروه ذی ربط ارسال نمایند. در صورت تایید اقدامات تشکل از سوی کارگروه مربوط، پروانه فعالیت تشکل تمدید می‌شود. کارگروه ذی ربط در صورت وجود دلایل موجه می‌تواند مدت مقرر در این ماده را حداکثر برای شش ماه تمدید نماید.

ماده 30- ارائه درخواست تطبیق وضعیت بر عهده هیات مدیره و در صورت عدم اقدام لازم از سوی آنان بر عهده بازرسان تشکل است. درصورت عدم اقدام هیات مدیره و یا بازرسان تشکل، درخواست ارائه شده از سوی یک چهارم اعضای تشکل ملاک عمل قرار می‌گیرد.

تبصره - در صورت عدم اقدام جهت تطبیق وضعیت ظرف مهلت مقرر در قانون، پروانه فعالیت قبلی تشکل لغو می‌شود.

ماده 31 - پس از اعلام موافقت کارگروه ذی ربط با تطبیق وضعیت تشکل و تصویب طرح جدید اساسنامه در مجمع عمومی فوق العاده، تشکل موظف است نسبت به برگزاری جلسه مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده به منظور انتخاب اعضای جدید هیات مدیره و بازرسان اقدام نماید.

تبصره - در خصوص تشکل هایی که تا زمان لازم الاجرا شدن این آیین‌نامه اقدام به انتخاب اعضای هیات مدیره و بازرسان نموده اند، در صورت موافقت مجمع عمومی فوق العاده با انتخابات مذکور، نیازی به برگزاری مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده تا زمان پایان مدت تصدی مندرج در اساسنامه نخواهد بود.

ماده 32- تعاونی ها از قبیل تعاونی های اعتباری، تولید و مصرف موضوع قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران؛ سازمان ها و اتحادیه های صنفی و حرفه ای مانند اتحادیه های صنفی موضوع قانون نظام صنفی کشور، سازمان های نظام پزشکی، دامپزشکی، مهندسی ساختمان، پرستاری، روانشناسی و مشاوره و مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، احزاب و تشکل های سیاسی که براساس قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی تشکیل شده یا می‌شوند، کانون ها و سازمان های دانشجویی و دانش آموزی مانند انجمن های علمی دانشجویی، انجمن های اسلامی و کانون های فرهنگی دانشجویی؛ تشکل های کارگری و کارفرمایی موضوع فصل ششم قانون کار، انجمن های علمی دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، موسسات و تشکل های فرهنگی، هنری و ادبی اعم از عضوپایه و غیر آن و همچنین موسسات فرهنگی که بر اساس ضوابط و مقررات تاسیس مراکز، موسسات، کانون ها و انجمن های فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها (مصوب 1375 شورای عالی انقلاب فرهنگی با اصلاحات بعدی) تشکیل شده یا می‌شوند، هیات های مذهبی، هیات های امنای مساجد، حسینیه ها، بقاع متبرکه و موقوفات، باشگاه ها و هیات های ورزشی، مراکز ترک اعتیاد، موسسات تجاری و انتفاعی، سازمان های مردم نهاد و موسسات موضوع بندهای (1) تا (12) ماده (26) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 از شمول این آیین‌نامه مستثنی هستند.

ماده 33- کارگروه نمی‌تواند با ثبت تشکل های موازی که به موجب موارد مستثنی شده در ماده (32) تحت نظارت دستگاه های ذی ربط تاسیس می‌شوند، موافقت نماید.

تبصره - چنانچه تشکلی در سطح ملی یا استانی موازی با موارد مستثنی شده در ماده (32) قبلاً از سوی نهادهای دیگر به غیر از دستگاه های عضو کارگروه به ثبت رسیده باشد، با پیشنهاد دستگاه ذی ربط، کارگروه موظف است ضمن توقف فعالیت تشکل، اقدامات لازم جهت انحلال آن را در چهارچوب قانون به عمل آورد.

ماده 34- آیین‌نامه اجرایی واحدهای صنفی موضوع قانون فعالیت احزاب موضوع تصویب نامه شماره 6282/ت95 مورخ 1368/02/24 لغو می‌گردد.

محمد مخبر
معاون اول رئیس جمهور

دریافت فایل پی‌دی‌اف