صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/02/28
برگزار شده توسط: استان هرمزگان/ شهر بندر عباس
موضوع
اختیارات مقام اظهارنظر در قرار تعلیق تعقیب
پرسش
آیا دادیار یا معاون اظهارنظر، در مقام اظهار عقیده در خصوص قرار تعلیق تعقیب صادره از سوی همکاران تحقیق، حق دخل و تصرف در خصوص مدت زمان تعلیق یا دستور مربوط به زمان تعلیق تعقیب را دارد؟ به بیان دیگر دامنه اختیارات مقام اظهارنظر در این زمینه تا کجاست؟
نظر هیات عالی
با استناد به اصول دادرسی کیفری، نص ماده 81 قانون آیین دادرسی کیفری و تبصرههای آن، و با توجه به اصل استقلال مقام تحقیق و اصل مضیق بودن اختیارات نظارتی، نظریه اتفاقی مطرح شده صحیح و قابل تایید است و مقام اظهار نظر جز در موارد نقض شرایط قانونی، حق مداخله در مدت یا نوع دستور قرار تعلیق تعقیب را ندارد.
نظر اتفاقی
با توجه به اصل احترام به نظر همکار محترم تحقیق و همچنین حفظ استقلال قضایی وی در چهارچوب قانون، به نظر میرسد تنها در چند مورد که قانون مشخص نموده است، مقام اظهارنظر حق مخالفت یا اعلام نقص تحقیقات را دارد؛ که مهمترین این موارد به شرح زیر میباشد:
1. صدور قرار تعلیق تعقیب در خصوص جرایم تعزیری درجه 1 تا 5 یا جرایم مستلزم سایر مجازاتها (حد، قصاص یا دیه)
2. قابل تعلیق نبودن مجازات جرم مذکور با عنایت به مواد 40، 46 و 47 قانون مجازات اسلامی
3. عدم گذشت شاکی یا جبران خسارت وی
4. وجود سابقه محکومیت موثر کیفری
5. عدم موافقت متهم
6. تعلیق تعقیب برای مدت کمتر از 6 ماه یا بیش از 2 سال
7. صدور دستور غیرقابل اجرا، غیرقابل نظارت و خارج از بندهای مندرج در ماده 81 قانون آیین دادرسی کیفری.
بنابراین اگر هیچ یک از موارد فوق واقع نشده باشد، به نظر میرسد مقام اظهارنظر حق مخالفت با قرار صادره را نخواهد داشت. برای مثال مقام اظهارنظر نمیتواند درخواست نماید مدت زمان تعلیق از 6 ماه به 2 سال افزایش یابد، مگر اینکه اجرای دستور در مدت 6 ماه امکانپذیر نباشد یا اینکه قاضی اظهارنظر حق ندارد درخواست تغییر دستور را بدهد، مگر اینکه دستور صادره، بهصورت واضحی نامتناسب باشد یا اینکه امکان نظارت بر اجرا یا عدم اجرای آن ممکن نباشد.