صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1385/11/14
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
بررسی حقوق مستأجر نسبت به مورد اجاره و عدم تأثیر انتقال مالکیت عینی در آن
پرسش
مالک، ملک خود را که منافع آن را به دیگری در قالب سرقفلی واگذار کرده و مستأجر، مالک سرقفلی است، به عنوان وثیقه در قبال اخذ وام در رهن بانک قرار داده است. بانک پس از سررسید وام، ملک را به تملیک خویش درآورده است. پیرو این اقدام، تخلیه ید مستأجر خواسته شده است. آیا تخلیه ید مستأجر از لوازم تملیک است؟ به عبارتی بانک میتواند به دلیل تملیک ملک مذکور، تخلیه ید مستأجر را درخواست کند؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه نقل و انتقال ناشی از اجرای تعهد رهنی و تملک ملک توسط بانک نمیتواند هیچگونه خدشه-ای به حقوق مکتسبه مستأجر وارد کند و مالک جدید نیز هیچگونه امتیازی بیش از آنچه مالک سابق داشته است را ندارد و قائممقام مالک سابق محسوب میشود؛ لذا مالک جدید صرفاً همان حقوقی را که مالک اولیه در قبال مستأجر داشته است، میتواند اعمال کند. به این مفهوم که چنانچه شرایط مندرج در قرارداد اجاره سابق، مستلزم حق تخلیه در مقطع زمانی خاص برای مالک فعلی بوده، مالک جدید نیز میتواند همان حق را اعمال کند و نه بیشتر. بنابراین، اتفاقنظر منعکس در نشست قضایی خراسان شمالی مورد تأیید است.
نظر اتفاقی
چون مستأجر مالک منافع است و اقدام بانک به حقوق وی خلل وارد میسازد. بنابراین تا انقضای مدت اجاره، تقاضای تخلیه ید از جانب مالک جدید مسموع نخواهد بود و قراردادها به قوت خویش باقی خواهد بود.