اتحادیه تعاونی بر اساس مقررات پیش بینی شده در این فصل و ضوابط مربوط به تشکیل شرکتهای تعاونی از عضویت شرکتهای تعاونی یا اتحادیه های تعاونی با یکدیگر تشکیل میشود.
فصل هفتم - اتحادیه های تعاونی
از
قانون شرکتهای تعاونی
اتحادیه تعاونی به سه منظور زیر تشکیل میشود:
اول - اتحادیه تعاونی برای پیشرفت اداره امور و حفظ و حمایت تعاونیهای عضو و ایجاد هم آهنگی و توسعه تعلیمات و حسابرسی آنها که به تدریج تشکیل میشوند.
تبصره 1 - این نوع اتحادیه ها به دو شکل منطقه ای و مرکزی تشکیل میشود:
الف - اتحادیه منطقه ای برای هر یک از رشته های تعاونی مذکور در فصل دوم این قانون با نام اتحادیه تعاونی نظارت و هم آهنگی تعاونیهای رشته مربوط در منطقه.
ب - اتحادیه مرکزی تعاونیهای رشته مورد نظر.
تبصره 2 - اتحادیه های تعاونی نظارت و هم آهنگی منطقه ای و یا اتحادیه های مرکزی مذکور در این بند مجاز به انجام فعالیتهای تجاری و اعتباری برای شرکتها و اتحادیه های تعاونی عضو نیستند مگر در حدود انجام وظایف مندرج در این قانون.
تبصره 3 - غیر از مبلغی که از طرف شرکت های تعاونی عضو برای عضویت در اتحادیه های تعاونی نظارت و هم آهنگی (اتحادیه منطقه ای) و یا اتحادیه های تعاونی منطقه ای برای عضویت در اتحادیه مرکزی به عنوان سرمایه باید پرداخت شود خدمات اتحادیه برای واحدهای عضو در قبال حق عضویت سالانه ای انجام میگیرد که میزان آن برای هر واحد عضو به تناسب تعداد اعضاء و یا درصدی از درآمد سالانه آن در اساسنامه اتحادیه تعیین میشود.
دوم - اتحادیه تعاونی برای انجام امور اقتصادی و توسعه معاملات و عملیات بازرگانی شرکتهای تعاونی و یا اتحادیه های عضو حوزه عمل این نوع اتحادیه ها در هر مورد به تبعیت از مصالح اقتصادی و بازرگانی واحدهای عضو و تأیید وزارت تعاون و امور روستاها تعیین میشود.
در این نوع اتحادیه های تعاونی باید جمله ای که معرف نوع کار و عملیات اتحادیه باشد بنام آن اضافه شود و حداقل تعداد عضو مذکور در تبصره ماده 2 این قانون در آن رعایت نمیگردد.
سوم - اتحادیه تعاونی اعتباری که به تدریج برای انجام خدمات اعتباری مورد نیاز واحدهای عضو با تأیید وزارت تعاون و امور روستاها و موافقت شورای پول و اعتبار به صورت منطقه ای و بر اساس مقررات فصل هشتم این قانون تشکیل میشود.
تبصره - در اتحادیه های تعاونی اعتباری مازاد درآمد سالانه (موضوع ماده 14) عیناً به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم منتقل میشود.
اول - اتحادیه تعاونی برای پیشرفت اداره امور و حفظ و حمایت تعاونیهای عضو و ایجاد هم آهنگی و توسعه تعلیمات و حسابرسی آنها که به تدریج تشکیل میشوند.
تبصره 1 - این نوع اتحادیه ها به دو شکل منطقه ای و مرکزی تشکیل میشود:
الف - اتحادیه منطقه ای برای هر یک از رشته های تعاونی مذکور در فصل دوم این قانون با نام اتحادیه تعاونی نظارت و هم آهنگی تعاونیهای رشته مربوط در منطقه.
ب - اتحادیه مرکزی تعاونیهای رشته مورد نظر.
تبصره 2 - اتحادیه های تعاونی نظارت و هم آهنگی منطقه ای و یا اتحادیه های مرکزی مذکور در این بند مجاز به انجام فعالیتهای تجاری و اعتباری برای شرکتها و اتحادیه های تعاونی عضو نیستند مگر در حدود انجام وظایف مندرج در این قانون.
تبصره 3 - غیر از مبلغی که از طرف شرکت های تعاونی عضو برای عضویت در اتحادیه های تعاونی نظارت و هم آهنگی (اتحادیه منطقه ای) و یا اتحادیه های تعاونی منطقه ای برای عضویت در اتحادیه مرکزی به عنوان سرمایه باید پرداخت شود خدمات اتحادیه برای واحدهای عضو در قبال حق عضویت سالانه ای انجام میگیرد که میزان آن برای هر واحد عضو به تناسب تعداد اعضاء و یا درصدی از درآمد سالانه آن در اساسنامه اتحادیه تعیین میشود.
دوم - اتحادیه تعاونی برای انجام امور اقتصادی و توسعه معاملات و عملیات بازرگانی شرکتهای تعاونی و یا اتحادیه های عضو حوزه عمل این نوع اتحادیه ها در هر مورد به تبعیت از مصالح اقتصادی و بازرگانی واحدهای عضو و تأیید وزارت تعاون و امور روستاها تعیین میشود.
در این نوع اتحادیه های تعاونی باید جمله ای که معرف نوع کار و عملیات اتحادیه باشد بنام آن اضافه شود و حداقل تعداد عضو مذکور در تبصره ماده 2 این قانون در آن رعایت نمیگردد.
سوم - اتحادیه تعاونی اعتباری که به تدریج برای انجام خدمات اعتباری مورد نیاز واحدهای عضو با تأیید وزارت تعاون و امور روستاها و موافقت شورای پول و اعتبار به صورت منطقه ای و بر اساس مقررات فصل هشتم این قانون تشکیل میشود.
تبصره - در اتحادیه های تعاونی اعتباری مازاد درآمد سالانه (موضوع ماده 14) عیناً به حساب ذخیره قانونی غیرقابل تقسیم منتقل میشود.
وظایف اتحادیه های نظارت و هم آهنگی بشرح زیر است:
1 - کمک به پیشرفت امور شرکتها و اتحادیه های عضو از طریق:
الف - فراهم کردن وسائل توسعه تعلیمات و ترویج تعاونی و آموزش حرفه ای و جمع آوری اطلاعات مورد لزوم در این زمینه و انجام تبلیغات و انتشارات لازم.
ب - راهنمائی و کمک به شرکتها و اتحادیه های عضو در امور اداری و سازمانی و مدیریت امور فنی و انجام خدمات مختلف از قبیل چاپ و تهیه دفاتر و اوراق و فرمهای چاپی مشترک.
2 - نظارت بر فعالیت شرکتها و اتحادیه های عضو به منظور اطمینان از اجرای مقررات این قانون و مواد اساسنامه و مصوبات مجامع عمومی.
3 - ایجاد هم آهنگی و همکاری بین شرکتها و اتحادیه های عضو.
4 - داوری و رفع اختلاف بین واحدهای تعاونی عضو در صورتیکه در اساسنامه آنها پیش بینی لازم شده باشد.
5 - حسابرسی شرکتها و اتحادیههای عضو در صورتیکه وزارت تعاون و امور روستاها صلاحیت اتحادیه را برای اینکار تشخیص دهد.
6 - شرکت در شوراها و کمیسیونهای مقرر در این قانون.
7 - دفاع از منافع شرکتها و اتحادیه های عضو در روابط آنها با سازمان و موسسات دولتی و عمومی و سایر رشته های تعاونی مصرح در این قانون.
8 - ایجاد و بسط همکاری با سایر تعاونی های کشور.
9 - ایجاد روابط با موسسات جهانی تعاون و اتحادیه های تعاونی سایر کشورها.
تبصره 1 (اصلاحی 1352/04/09)- تا زمانی که اتحادیه های نظارت و هم آهنگی مناطق و یا اتحادیه های مرکزی تشکیل نشده است وزارت تعاون و امور روستاها (یا وزارت کار و امور اجتماعی در مورد شرکتهای تعاونی کارگری) وظایف این اتحادیه ها را در حدود امکانات خود انجام خواهد داد.
تبصره 2 (الحاقی 1352/04/09)- تا زمانیکه به تشخیص وزارت تعاون و امور روستاها موجبات تشکیل اتحادیه های تعاونی موضوع ماده 61 این قانون فراهم نشده است، شرکتهای تعاونی تهیه و توزیع در هر شهرستان می توانند اتحادیه واحدی را برای انجام تمام یا قسمتی از وظایف اتحادیه های سه گانه مذکور در ماده 61 این قانون تشکیل دهند.
1 - کمک به پیشرفت امور شرکتها و اتحادیه های عضو از طریق:
الف - فراهم کردن وسائل توسعه تعلیمات و ترویج تعاونی و آموزش حرفه ای و جمع آوری اطلاعات مورد لزوم در این زمینه و انجام تبلیغات و انتشارات لازم.
ب - راهنمائی و کمک به شرکتها و اتحادیه های عضو در امور اداری و سازمانی و مدیریت امور فنی و انجام خدمات مختلف از قبیل چاپ و تهیه دفاتر و اوراق و فرمهای چاپی مشترک.
2 - نظارت بر فعالیت شرکتها و اتحادیه های عضو به منظور اطمینان از اجرای مقررات این قانون و مواد اساسنامه و مصوبات مجامع عمومی.
3 - ایجاد هم آهنگی و همکاری بین شرکتها و اتحادیه های عضو.
4 - داوری و رفع اختلاف بین واحدهای تعاونی عضو در صورتیکه در اساسنامه آنها پیش بینی لازم شده باشد.
5 - حسابرسی شرکتها و اتحادیههای عضو در صورتیکه وزارت تعاون و امور روستاها صلاحیت اتحادیه را برای اینکار تشخیص دهد.
6 - شرکت در شوراها و کمیسیونهای مقرر در این قانون.
7 - دفاع از منافع شرکتها و اتحادیه های عضو در روابط آنها با سازمان و موسسات دولتی و عمومی و سایر رشته های تعاونی مصرح در این قانون.
8 - ایجاد و بسط همکاری با سایر تعاونی های کشور.
9 - ایجاد روابط با موسسات جهانی تعاون و اتحادیه های تعاونی سایر کشورها.
تبصره 1 (اصلاحی 1352/04/09)- تا زمانی که اتحادیه های نظارت و هم آهنگی مناطق و یا اتحادیه های مرکزی تشکیل نشده است وزارت تعاون و امور روستاها (یا وزارت کار و امور اجتماعی در مورد شرکتهای تعاونی کارگری) وظایف این اتحادیه ها را در حدود امکانات خود انجام خواهد داد.
تبصره 2 (الحاقی 1352/04/09)- تا زمانیکه به تشخیص وزارت تعاون و امور روستاها موجبات تشکیل اتحادیه های تعاونی موضوع ماده 61 این قانون فراهم نشده است، شرکتهای تعاونی تهیه و توزیع در هر شهرستان می توانند اتحادیه واحدی را برای انجام تمام یا قسمتی از وظایف اتحادیه های سه گانه مذکور در ماده 61 این قانون تشکیل دهند.
پس از تشکیل اتحادیه های نظارت و هماهنگی در هر منطقه شرط استفاده از عنوان و مزایا و معافیتهای تعاونی شرکتها و اتحادیه های تعاونی در رشته ای که اتحادیه نظارت و هم آهنگی آن تشکیل شده است قبول عضویت آن اتحادیه خواهد بود.
اعمال حق رأی شرکتهای عضو در مجامع اتحادیه های مصرح در این قانون بشرح زیر است:
1 - در اتحادیه تعاونی نظارت و هم آهنگی هر شرکت یا اتحادیه عضو یک رأی.
2 - در اتحادیه تعاونی که به منظور تأمین هدفهای اقتصادی و یا اعتباری تشکیل میشود هر شرکت به تعداد اعضاء و یا ترکیبی از تعداد اعضاء و حجم معاملات خود با اتحادیه.
1 - در اتحادیه تعاونی نظارت و هم آهنگی هر شرکت یا اتحادیه عضو یک رأی.
2 - در اتحادیه تعاونی که به منظور تأمین هدفهای اقتصادی و یا اعتباری تشکیل میشود هر شرکت به تعداد اعضاء و یا ترکیبی از تعداد اعضاء و حجم معاملات خود با اتحادیه.
تا زمانی که اتحادیه های تعاونی نظارت و هم آهنگی مناطق مختلف قدرت مالی و وسائل و تجهیزات کافی ندارند وزارت تعاون و امور روستاها (یا وزارت کار و امور اجتماعی در مورد شرکتهای تعاونی کارگری) موجبات تسهیل عملیات و فعالیت آنها را فراهم خواهد کرد.