بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه- ت/ 0200103 شماره دادنامه سیلور: 140231390001475291 تاریخ:08/06/1402
شاکی: آقای احمد نوری ناری
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی- دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال مصوبه شماره 300/89900 به تاریخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی در خصوص طرح ویژه محدوده منفصل توس 2- ابطال جوابیه نامه شماره 1667/12 مورخ 10/1/1402 اداره راه و شهرسازی خراسان رضوی
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی- دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایرانبه خواسته فوق الذکربه دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
مصوبه شماره 300/89900 به تاریخ 12/7/1399 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص مصوبه طرح ویژه محدوده منفصل توس
استاندار محترم و رئیس شورای برنامه ریزی و توسعه استان خراسان رضوی
شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسات مورخ 30/4/99 و 10/6/99، (با عنایت مکاتبه شماره 53/020/424464 مورخ 21/5/99 سازمان امور اراضی کشور) پیرو مصوبه مورخ 3/9/93 در خصوص لزوم «تهیه طرح ویژه برای محدوده منفصل توس، با رویکرد فرهنگی با تاکید بر صیانت از آثار تاریخی و حفظ باغات و اراضی زراعی»، طرح ویژه مصوب مورخ 19/10/97 کمیسیون ماده پنج شهر مشهد و مصوب مورخ 28/2/98 شورای برنامه ریزی و توسعه استان خراسان رضوی، را با توجه به صورتجلسه مورخ 10/4/99 کمیته فنی منتخب کمیته های سه و یک شورای عالی بررسی و با عنایت به دستور مورخ 19/4/75 مقام معظم رهبری در مورد لزوم «اهتمام به جانب مهم فرهنگی و تاریخی توس» و «تلاش دولت در خصوص حفاظت از آن» و جلوگیری از «غارت ذخیره کم نظیر موجود در آن» طرح ویژه محدوده منفصل توس (سطح راهبردی) را با قید اصلاحات زیر تصویب نمود.
1- خط محدوده
2- منظور حفاظت از اراضی کشاورزی واقع در محدوده منفصل توس و با توجه به مکاتبه شماره 53/020/424464 مورخ 21/5/99 سازمان اراضی کشور خط محدوده مصوب مورخ 28/2/98 شورای برنامه ریزی و توسعه استان به نحوی اصلاح شود که کلیه اراضی کشاورزی یکپارچه پیرامونی از محدوده خارج شده و در حریم شهر مشهد، بر اساس ضوابط حریم مورد صیانت قرار گیرند. اراضی مذکور توسط کمیته ای متشکل از اداره کل جهاد کشاورزی، اداره کل راه و شهرسازی و شهرداری مشهد، تحت نظارت استانداری خراسان رضوی، ظرف مدت دو هفته شناسایی شده و در اسناد ابلاغی طرح لحاظ گردد.
تبصره: در این فقره اقدامات غیرقانونی صورت گرفته، اعم از دیوار کشی ها و ساخت و سازهای غیر مجاز در اراضی کشاورزی، مبنای ایجاد حقوق در اراضی مذکور نمیباشد.
2- سند پهنه بندی کاربری
2-1- با توجه به ضرورت حفظ اراضی زراعی و باغی، محدودیت منابع آب و افت شدید منابع آب زیرزمینی در دشت مشهد، قرارگیری محدوده بر آبخوان دشت مشهد، اهمیت اراضی کشاورزی به عنوان یکی از ویژگی های منظر فرهنگی - تاریخی توس و پیامدهای نامطلوب اجتماعی ناشی از تغییر کل اراضی کشاورزی محدوده به باغ و مسکونی، گزینه دو پیشنهادی طرح، مبنی بر حفظ اراضی کشاورزی یکپارچه با اعمال اصلاحات بند 1 مصوبه و موارد زیر مورد تایید قرار گرفت.
2-2 - بستر و حریم رودخانه کشف رود و سایر مسیل ها، و قنات ها، براساس آخرین اعلام نظر شرکت آب منطقه ای تحت کاربری «حریم» تدقیق شود.
3-2- تمامی اراضی زراعی با مساحت بیش از یک هکتار تحت کاربری «زراعی» قرار گیرد.
2-4 - با توجه به تاکید مصوبه قبلی شورای عالی در مورد «صیانت از آثار تاریخی»، کل عرصه اثر ثبت ملی شهر تاریخی توس، تحت کاربری «میراث تاریخی» قرار گیرد.
5-2- محدوده هسته های سکونتی با پیشینه روستایی بر محدوده مصوب مورخ 1/2/95 کمیسیون ماده پنج منطبق شده و تدقیق محدوده های مذکور با لحاظ نرخ رشد طبیعی جمعیت سکونتگاه ها در قالب طرح تفصیلی صورت پذیرد.
2 -6- اراضی الحاقی به مرز پر هسته های سکونتی با پیشینه روستایی (خارج از حدود مصوب مورخ 1/2/95 کمیسیون ماده پنج) تحت عنوان کاربری «باغ» در طرح لحاظ شود.
تبصره: نوسازی پلاک های دارای پروانه مسکونی که خارج از محدوده های مورد اشاره در بند فوق قرار می گیرند. در حد پروانه صادره قبلی بلامانع است.
2-7- محدوده اراضی کشاورزی و باغات درون محدوده منفصل توس به هنگام تهیه طرح تفصیلی، تدقیق شده و پس از تایید اداره کل جهاد کشاورزی، اداره کل راه و شهرسازی و شهرداری مشهد، مبنای اصلاح و تدقیق گزینه دو پیشنهادی و تهیه طرح تفصیلی قرار گیرد.
3- شبکه معابر
3- 1- حلقه ترافیکی پیرامون محدوده، با توجه به عدم ضرورت ترافیکی، تحریک توسعه و تخریب اراضی زراعی، افزایش نفوذ پذیری اراضی زراعی و تخریب ابرامها حذف شده و به منظور تامین دسترسی سواره مورد نیاز سکونتگاههای واقع در شمال کشف رود و تامین نیازهای دسترسی و پشتیبانی آرامگاه و سایر آثار تاریخی واقع بر عرصه، چگونگی دسترسی سواره در شمال رودخانه کشف رود، با تایید اداره کل راه و شهرسازی باز طراحی شده، پس از تایید دبیر شورای عالی در قالب استاد طرح ابلاغ شود.
2-2- به جهت استفاده حداکثری از ظرفیت حمل و نقل عمومی، بلوار شاهنامه در طول مورد نیاز، به صورت «خیابان کامل» طراحی شود.
2-3- پیشنهاد احداث معابر سواره جدید در درون محدوده، صرفاً با هدف دسترسی به سکونتگاه های موجود، به حداقل ممکن کاهش یافته، معابر بر مرز اراضی کشاورزی و باغات منطبق شده و به منظور اجتناب از تحریک توسعه در باغات و اراضی کشاورزی، کاربری تحت عنوان تجاری سیال از پیرامون معابر درون محدوده حذف شود.
4- حفاظت و احیاء شهر تاریخی توس
1-4 - در راستای اجرای ماده 3 قانون حمایت از مرمت و احیای بافت های تاریخی - فرهنگی، «طرح ویژه حفاظت و احیاء عرصه تاریخی و حریم توس» ظرف مدت یک سال تهیه شده و به تصویب شوری عالی شهرسازی و معماری برسد.
2-4- محدودهای دارای اولویت آزادسازی و محدوده های تثبیت شده سکونتگاه ها بر روی عرصه تاریخی، بر مبنای محدوده های اعلام شده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نامه شماره 31524/982500 مورخ 1/10/98 ملاک اقدامات در آزادسازی عرصه است.
4-3- به منظور تدقیق برنامه عملیاتی آزادسازی عرصه و حرایم و نظارت بر درآمدزایی ناشی از تحصیل زمین و هزینه کرد آن جهت آزادسازی عرصه تاریخی، با تاکید بر مشارکت اجتماعی، کمیته ای با محوریت استانداری خراسان رضوی و با مشارکت اداره کل راه و شهرسازی، اداره کل میراث فرهنگی، شورای شهر و شهرداری مشهد تشکیل شود. اراضی استحصال شده با نظارت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مورد صیانت قرار گیرد.
4-4- گزارش نحوه اقدام در خصوص آزادسازی عرصه و حرایم در بازه های زمانی شش ماهه توسط اداره کل راه و شهرسازی به دبیرخانه شورای عالی منعکس شود.
تبصره: در صورت عدم تحقق اقدامات آزادسازی عرصه وفق برنامه اجرایی، تصمیمات لازم جهت بازنگری طرح توسط شورای عالی اتخاذ خواهد شد.
- ضوابط و مقررات 5
1 - در راستای اختیارات حاصله از ماده 14 قانون زمین شهری، ضوابط احداث بنا در اراضی زراعی و باغی واقع در محدوده منفصل 5 توس به شرح زیر اصلاح گردد. (بدیهی است این ضوابط، اختصاصی محدوده منفصل شهری توس بوده و با وضع آن، دستورالعمل ماده 14 (که برای عموم شهرها مصداق دارد، به شرح زیر تخصیص پیدا می کند.
الف- اراضی زراعی
الف - 1: انتصاب تفکیک برای اراضی زراعی دیم 25 هکتار و بری اراضی زراعی آبی 7 هکتار تعیین میگردد.
الف - 2 - احداث بنا در اراضی زراعی ممنوع است.
الف - 3 - تبدیل اراضی زراعی به باغی ممنوع است.
ب- اراضی باغی
ب-1 - اجتناب تفکیک در کلیه عرصه های باغی واقع در محدوده منفصل شهری توس، یک هکتار تعیین میگردد.
ب- 2- احداث بنا در باغات در سطح اشغال 10 % و تراکم 20 % حداکثر در دو طبقه و حداکثر ارتفاع 5/7 متر مجاز خواهد بود.
ب - 3 - حداقل اندازه قطعه برای باغات تفکیک شده قبلی، بری استفاده از ضوابط احدات بناء 2000 متر مربع است. تبصره 1- با توجه به عدم ضرورت تامین پارکینگ مسقف در این اراضی، زیربنای اختصاص یافته به این فعالیت جزء تراکم خواهد بود.
تبصره 2: در صورت استفاده مسکونی، در باغ های با مساحت بالای 2000 متر مربع حداقل هر واحد مسکونی 150 متر مربع تعیین میشود.
ب- 4- ضوابط استقرار بنا در قطعه، معماری بنا، عناصر ساختمانی و استقرار فعالیت در پهنه باغات با رعایت موارد زیر در تهیه طرح تفصیلی تدقیق شود.
- تعیین عملکردهای مجاز قابل استقرار با تمرکز بر فعالیتهای گردشگری عمومی
- پرهیز از تفکیک قطعات و تشویق به تجمیع قطعات
- پرهیز از احداث معابر سواره جدید در پهنه باغات و تعریض معابر، تثبیت کلیه معابر پیاده موجود
- پرهیز از ایجاد توده ها و مجموعه های نفوذ ناپذیر و تعیین تعداد بلوک های ساختمانی
- استقرار توده ساختمانی در محل توده های ساختمانی موجود یا محل های فاقد درخت
2- به منظور حفاظت از اراضی کشاورزی و باغات و ممانعت از رویه احداث تراکم مازاد و اخذ جریمه از طریق کمیسیون ماده 100 ،5 ضمن تاکید بر لزوم برخورد قاطع کمیسیون ماده 100 با تخلفات و عدول از ضوابط طرح هرگونه تغییر کاربری اراضی کشاورزی افزایش تراکم و سطح اشغال احداث بنا نسبت به ضوابط طرح، مشمول فرایند بررسی مغایرت های اساسی خواهد بود.
- جمعیت پذیری محدوده و بارگذاری پیشنهادی طرح در افق 1420 بر مبنای گزینه دو و اصلاحات آن (وفق مفاد این مصوبه) بر اساس علام نظر وزارت نیرو در مورد میزان دقیق آب قابل تخصیص تدقیق شود.
7- به منظور حفاظت از اراضی کشاورزی مشوق های لازم توسط جهاد کشاورزی و آب منطقه ای به منظور تحقق پیشنهادهای طرح در خصوص تغییر الگوی کشت منطقه و استفاده از گیاهان کم آب بر و مقاوم ارائه شود.
- طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس (خارج از محدوده طرح ویژه موضوع بند 4-1) در چارچوب این مصوبه و در تداوم طرح ویژه 8 راهبردی، توسط وزارت راه و شهرسازی با همکاری شهرداری مشهد تهیه شده و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد در اجرای ماده 42 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران، مدارک طرح ویژه محدوده منفصل توس شامل سند راهبردی، پلان سیاستگذاری، نقشه پهنه بندی، شبکه معابر و ضوابط و مقررات با اعمال اصلاحات به شرح فوق حداکثر طی دو ماه آتی جهت انجام مراحل ابلاغ به دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ارسال گردد تا زمان ابلاغ اسناد و مدارک طرح استانداری خراسان رضوی و اداره کل راه و شهرسازی مسئولیت نظارت بر محدوده و جلوگیری از اقدامات منجر به آسیب به اراضی کشاورزی و باغی بر عهده خواهند داشت.
جوابیه نامه شماره 1667/12 مورخ 10/1/1402 اداره راه و شهرسازی خراسان رضوی
احتراما بازگشت به نامه شماره 27133/1401/12 مورخ 10/12/1401 در خصوص درخواست مالک ملک کد نوسازی 2-12-18-111-2 به مساحت عرصه 58/7199 متر مربع به نشانی شاهنامه 68، ضمن ارسال تصویر نامه شماره 1401469 مورخ 21/12/1401 به آگاهی می رساند، بر اساس ضوابط و مقررات طرح راهبردی ویژه شهر تاریخی توس، موقعیت فوق در پهنه زراعت قرار داشته و وفق ضوابط بند ب -1- ذیل ماده 4- 3- 3- 3 مقررات شهرسازی و ساختمانی در کاربری زراعی، هر گونه دیوار کشی و احداث بنا ممنوع میباشد.
محدثه نجفی - سرپرست معاونت شهرسازی و معماری
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به لحاظ قاعده شرعی تسلیط و براساس ماده 11 دیوان عدالت اداری واصل 170 قانون اساسی
2- بند 4- 3- 3- 3 ضوابط و مقررات اجرایی مصوبه طرح راهبردی محدوده منفصل توس مغایر با ماده 2-3 مصوبه تاریخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی و معماری در خصوص طرح ویژه محدوده منفصل توس که اشعار میدارد تمامی اراضی زراعی با مساحت بیش از یک هکتار تحت کاربری زراعی قرار گیرد در حالی که مساحت زمین اینجانب 58/7199 و درسند کاربری باغی میباشد.
3- بسیاری از بندها و مواد مصوبه شماره 300/89900 تاریخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی و معماری در خصوص طرح ویژه محدوده منفصل توس وضوابط و مقررات اجرایی آن خصوصا بند 5-1 - الف مصوبه شورای عالی و بند 4-3-3- 1 ج ضوابط و مقررات اجرایی آن مغایر با قانون زمین شهری و مواد 14 و 15 این قانون و همچنین تبصره 1 ماده یک قانون اصلاح قانون حفظ و کاربری اراضی و باغها و سایر قوانین مرتبط میباشد.
به استحضار میرساند طرح راهبردی ابلاغی غیر کارشناسی غیر، کاربردی و عرفی صرفا براساس نقشه های هوایی شرکت مشاور غیر بومی بوده و جهت ساکنین و مالکین منطقه توس مشکلات و معضلات فراوانی بوجود آمد و باعث تخلفات گسترده گردیده تقاضای ابطال این طرح را داریم.
در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست دفتر حقوقی به موجب لایحه شماره 730/32720 مورخ 2/3/1402 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- همان گونه که از عنوان مصوبه مورد شکایت مشخص میباشد "طرح ویژه منفصل توس با رویکرد فرهنگی با تاکید بر صیانت از آثار تاریخی و حفظ باغات و اراضی کشاورزی" این طرح و مطالعات مربوطه برای حفظ اراضی زراعی و باغی، محدودیت های منابع آب و افت شدید آبهای زیرزمینی در دشت مشهد، قرارگیری محدوده بر آب خوان موجود، اهمیت اراضی کشاورزی به عنوان یکی از ویژگیهای منظر فرهنگی - تاریخی توس و جلوگیری از پیامدهای نامطلوب اجتماعی ناشی از تغییر کل اراضی کشاورزی به باغ - مسکونی و حفظ یک پارچگی اراضی و با لحاظ دستور مقام معظم رهبری به تاریخ 19/4/1375 در خصوص "لزوم اهتمام به جوانب مهم فرهنگی و تاریخی توس" و در راستای تلاش دولت برای حفاظت و جلوگیری از غارت ذخیره کم نظیر موجود در آن تهیه و به تصویب رسید.
شاکی به جهت عدم تطابق مساحت ملکی خویش با حد نصاب تفکیک اراضی کشاورزی (25 هکتار برای اراضی دیم و 7 هکتار برای اراضی آبی) درخواست ابطال مصوبه و بند 3-2 ضوابط و مقررات را نموده است.
2- استحضار دارند بند 2-3 مصوبه مورد شکایت که زیر عنوان سند "پهنه بندی کاربری" آورده شده است به شرح: تمامی اراضی زراعی با مساحت بیش از یک هکتار تحت کاربری زراعی قرار گیرد. در مقام صیانت از اراضی کشاورزی و به درخواست سازمان امور اراضی کشور در ضوابط درج گردید و اساساً موضوع آن تعیین کاربری است و توجهی بر تعیین حد نصاب تفکیک ندارد زیرا اولاً در جزء الف ردیف 5-1 بند 5 به صراحت حد نصاب تفکیک اراضی زراعی تعیین گردیده است. ثانیاً نظر به اینکه در تهیه طرح جامع به نوع، مقدار و کیفیت مالکیتها ورود نمی شود در این بند نیز صرفاً کمیت و میزان مساحت اراضی زراعی - برای صیانت و حفظ یک پارچگی - مورد توجه قرار گرفته است. ثالثاً جواز تدوین ضوابط برای اراضی کشاورزی و باغها علاوه بر ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، ماده 14 قانون زمین شهری است که تبدیل، تغییر کاربری، افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی واقع در محدوده شهرها را با رعایت ضوابط و مقررات وزارت مسکن و شهرسازی بلامانع اعلام کرده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
1) شاکی نسبت به بند 4- 3- 3- 3 ضوابط و مقررات اجرایی مصوبه طرح راهبری محدوده منفصل توس ادّعا دارد که بر اساس بند 1 قسمت ب آن هرگونه دیوارکشی در کاربری زراعی ممنوع اعلام شده است ولیکن در متن دادخواست و شرح آن ابطال مصوبه شماره 300/89900 مورخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی و نیز ابطال جوابیه نامه شماره 1667/12 مورخ 10/1/1402 اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی را خواسته است.
2) هیچ گونه مغایرتی بین مصوبات و نامه استنادی با قانون زمین شهری و مواد 14 و 15 آن و نیز تبصره یک ماده یک قانون اصلاح قانون حفظ و کاربری اراضی و باغ ها احراز نمی گردد النهایه عقیده به عدم ابطال دارد.
تهیه کننده گزارش:
میثم جوادی
پرونده شماره ه- ت/0200103 مبنی بر درخواست ابطال نامه شماره 12/1667 مورخ 10/1/1402 سرپرست معاونت شهرسازی و معماری اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی در جلسه مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
نظریه هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه مفاد نامه معترض عنه صرفا در خصوص ملک دارای کد نوسازی 2-111-18-12 بوده، لذا موضوع شکایت موردی و از مصادیق بند 1 ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 نبوده و رسیدگی به آن قابل طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری نمیباشد و پرونده در اجرای بند (د) ماده 15 آییننامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصصی دیوان عدالت اداری مصوب 1393 به اداره کل هیات عمومی ارسال میشود.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ت/0200103 مبنی بر درخواست ابطال مصوبه شماره 300/88900 مورخ 1399/07/12 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص مصوبه طرح ویژه محدوده منفصل توس در جلسه مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
نظریه هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
بر اساس بند 2 ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 مقرر گردیده: «در صورتی که مصوبهای به لحاظ مغایرت با موازین شرع و سایر جهات، برای رسیدگی مطرح باشد، ابتدا موضوع از لحاظ مغایرت مصوبه با جهاتی غیر از مغایرت با موازین شرع، در دیوان مورد رسیدگی قرار میگیرد و دیوان نسبت به آن اتخاذ تصمیم میکند. در صورتی که دیوان، مصوبه و مفادی که مورد شکایت شرعی قرار گرفته است را به طور کلی ابطال کند و اثر آن را به زمان تصویب تسری دهد، موضوع پرونده بدون استعلام از شورای نگهبان مختومه میشود و در سایر موارد، بعد از اظهارنظر دیوان، موضوع به همراه نظر دیوان و اسناد و مدارک پرونده با رعایت ترتیبات مذکور در بند (1) این ماده و تبصره آن به شورای نگهبان ارسال میگردد و نظری که مطابق ترتیبات مقرر از سوی فقهای شورای نگهبان صادر میشود، ملاک عمل دیوان قرار میگیرد. در این موارد چنانچه مصوبه از سوی فقهای شورای نگهبان مغایر شرع اعلام شود، هیات عمومی مطابق نظر فقهای شورای نگهبان بلافاصله نسبت به اعلام بطلان مصوبه اقدام میکند.»، لذا با عنایت به اینکه شاکی در دادخواست خود، تقاضای ابطال مصوبه شماره 300/88900 مورخ 1399/07/12 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران را به لحاظ مغایرت با قاعده شرعی «تسلیط» مطرح نموده است و این هیات مصوبه مذکور را از لحاظ قانونی قابل ابطال تشخیص نداده، پرونده جهت اقدام مقتضی به حضور رئیس محترم دیوان عدالت اداری تقدیم میگردد.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ت/0200103 مبنی بر درخواست ابطال مصوبه شماره 300/88900 مورخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص مصوبه طرح ویژه محدوده منفصل توس و جزء یک بند (ب) ماده 4-3-3-3 قسمت (ج) از فصل بیست و یکم مطالعات و طرح راهبردی ویژه شهر تاریخی توس تحت عنوان ضوابط و مقررات اجرایی طرح راهبردی ویژه شهر تاریخی توس ابلاغی از سوی اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی مبنی بر ممنوعیت دیوارکشی در کاربری زراعی در جلسه مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت قریب به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
بر اساس بندهای 2 و 3 ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351 «اظهار نظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرح های جامع شهری که شامل منطقهبندی - نحوه استفاده از زمین - تعیین مناطق صنعتی - بازرگانی - اداری - مسکونی - تاسیسات عمومی - فضای سبز و سایر نیازمندی های عمومی شهر میباشد.» و «بررسی و تصویب نهایی طرح های جامع شهری و تغییرات آنها خارج از نقشههای تفصیلی.» در زمره وظایف شورای عالی شهرسازی و معماری ایران میباشد، لذا «مصوبه شماره 300/88900 مورخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص مصوبه طرح ویژه محدوده منفصل توس» در راستای ایفای وظایف و در حدود اختیارات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران صادر گردیده و «جزء یک بند (ب) ماده 4-3-3-3 قسمت (ج) از فصل بیست و یکم مطالعات و طرح راهبردی ویژه شهر تاریخی توس تحت عنوان ضوابط و مقررات اجرایی طرح راهبردی ویژه شهر تاریخی توس ابلاغی از سوی اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی» نیز بر مبنای مصوبه شماره 300/88900 مورخ 12/7/1399 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بوده و مغایرتی با مواد قانونی مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع صدور آن نبوده و قابل ابطال نمیباشند. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری
مستندات مربوط به پرونده:
تبصره یک، اصلاحی 1/8/1385 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 31/3/1374:
تشخیص موارد ضروری تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ ها در هر استان به عهده کمیسیونی مرکب از رئیس سازمان جهاد کشاورزی مدیر امور اراضی رئیس سازمان مسکن و شهرسازی مدیر کل حفاظت محیط زیست آن استان و یک نفر نماینده استانداری میباشد که به ریاست سازمان جهاد کشاورزی تشکیل میگردد. نماینده دستگاه اجرایی ذی ربط میتواند بدون حق رای در جلسات کمیسیون شرکت نماید. سازمان جهاد کشاورزی موظف است حداکثر ظرف مدت دو ماه از تاریخ دریافت تقاضا یا استعلام مطابق نظر کمیسیون نسبت به صدور پاسخ اقدام نماید. دبیرخانه کمیسیون فوق در سازمان های جهاد کشاورزی استان ها زیرنظر رئیس سازمان مذکور تشکیل میگردد و عهده دار وظیفه دریافت تقاضا تشکیل و تکمیل پرونده، برای کارشناسی اولیه، مطرح نمودن درخواست ها به نوبت در کمیسیون و نگهداری سوابق و مصوبات میباشد.
ماده 14 قانون زمین شهری:
تبدیل و تغییر کاربری، افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی و............... (اراضی موضوع ماده 2 این قانون) با رعایت ضوابط و مقررات وزارت مسکن و شهرسازی و مواد این قانون بلااشکال است.
تبصره: نقل و انتقال آن گونه اراضی برای امر کشاورزی با قید مفاد موضوع این ماده در سند بلامانع است.
ماده 15 قانون زمین شهری:
هرگونه تفکیک و تقسیم اراضی باید جهت اعمران و احداث بنا با رعایت ضوابط و مقررات وزارت مسکن و شهرسازی و مواد این قانون بلااشکال است.
بند 4-3-3-3 مقررات شهرسازی و ساختمانی در کاربری زراعی
الف- حد نصاب تفکیک
1- نصاب تفکیک برای اراضی زراعی دیم برابر 25 هکتار تعیین میگردد.
2- نصاب تفکیک برای اراضی زارعی آبی 7 هکتار تعیین میگردد.
ب- تراکم ساختمانی و سطح اشغال در کاربری زارعی
1- هرگونه دیوارکشی، احداث بنا با سازه ثابت و استقرار فعالیت، به جز فعالیت های مرتبط با کشاورزی گردشگری و همچنین انبار مرتبط با فعالیت های کشاورزی در محدوده هر زمین، در کاربری زارعی ممنوع میباشد.