هیات وزیران در جلسه مورخ 20 /4/ 1389 بنا به پیشنهاد وزارت رفاه و تامین اجتماعی و تایید شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی و به استناد ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعیمصوب 1383 - اساسنامه صندوق تامین اجتماعی را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 (اصلاحی 1391/05/11)- به موجب قانون اصلاح ماده (113) قانون مدیریت خدمات کشوری و چگونگی مدیریت سازمان تامین اجتماعی - مصوب 1388 - صندوق تامین اجتماعی به سازمان تامین اجتماعی تغییر نام می یابد.
ماده 2- هدف صندوق تامین اجتماعی که در این اساسنامه به اختصار صندوق نامیده میشود، اجرا، تعمیم و گسترش انواع بیمه های اجتماعی و درمانی و استقرار نظام هماهنگ متناسب با اهداف نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی و تمرکز وجوه و درآمدهای موضوع قانون تامین اجتماعی با به کارگیری اصول محاسبات بیمه ای درحوزه بیمه و رعایت اصول بنگاه داری و اقتصادی در حوزه سرمایه گذاری با بهره گیری از وجوه و ذخایر در اختیار صندوق میباشد.
ماده 3- موضوع فعالیت صندوق در راستای تحقق اهداف بیمه ای مقرر در قوانین و مقررات مربوط از جمله قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی و قانون تامین اجتماعی همچون بازنشستگی، بیکاری، حوادث و بیماری ها، غرامت دستمزد، مستمری از کارافتادگی و بازماندگان و همچنین خدمات درمانی و تشکیل، اداره و نظارت بر بخش های بیمه های اجتماعی و درمانی و فعالیت های اقتصادی (شرکت های سرمایه گذاری تحت پوشش) مربوط میباشد.
ماده 4- صندوق دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی میباشد و به صورت موسسه عمومی غیر دولتی زیر مجموعه وزارت رفاه و تامین اجتماعی طبق مقررات این اساسنامه و سایر قوانین و مقررات مربوط اداره خواهد شد.
ماده 5- مرکز اصلی صندوق در تهران است و میتواند در تهران و سایر مناطق کشور از طریق شعب و نمایندگی ها یا از طریق واگذاری برخی از امور به کارگزاری ها با رعایت تبصره (1) ماده (12) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی نسبت به انجام وظایف قانونی خود اقدام نماید.
تبصره 1- امکان جا به جایی مرکز اصلی صندوق در اختیار هیات امنا میباشد.
تبصره 2- صندوق مجاز است با رعایت قوانین و مقررات مربوط بر حسب ضرورت نسبت به تاسیس شعبه یا نمایندگی در خارج از کشور اقدام نماید.
ماده 6- ارکان صندوق به شرح زیر است:
الف - هیات امنا
ب - هیات مدیره
پ - مدیر عامل
ت - هیات نظارت
ماده 7 (اصلاحی 1391/05/11)- هیات امنای سازمان علاوه بر سازمان تامین اجتماعی در حکم هیات امنای کلیه صندوق ها از جمله صندوق بازنشستگی کشوری و صندوق بیمه روستاییان و عشایر خواهد بود.
تعداد اعضای هیات امنای صندوق بر اساس قانون اصلاح ماده (113) قانون مدیریت خدمات کشوری و چگونگی تعیین مدیریت سازمان تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی و بیمه های درمانی - مصوب 1388- که از جمله مسئولیت هیات امنای صندوق را عهده دار است جمعاً نه نفر بوده و به صورت زیر تعیین می گردند:
الف - شش نفر با پیشنهاد وزیر رفاه و تامین اجتماعی و تصویب شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی
ب - سه نفر باقی مانده مطابق جزء (2) بند (الف) ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی
تبصره 1- اعضای هیات امنا برای مدت چهار سال انتخاب میشوند و جایگزینی پیش از موعد و تجدید انتخاب آنها بلامانع است و حکم انتصاب رئیس و اعضای هیات امنا توسط وزیر رفاه و تامین اجتماعی صادر میشود.
تبصره 2- چنانچه هر یک از اعضای هیات امنا بر کنار، فوت یا استعفا نماید یا بیش از سه جلسه متوالی با تشخیص رئیس هیات امنا بدون عذر موجه غیبت کند، جانشین او برای بقیه مدت مقرر به نحو مذکور در این ماده انتخاب خواهد شد.
تبصره 3- جلسات هیات امنا حداقل با حضور شش نفر از اعضا رسمیت یافته و تصمیمات آن با رای موافق حداقل پنج عضو حاضر قطعیت خواهد یافت.
تبصره 4- در صورتی که یکی از اعضای هیات امنا شخص وزیر رفاه و تامین اجتماعی باشد، ریاست هیات امنا به عهده وی خواهد بود.
ماده 8 - وظایف و اختیارات هیات امنا به شرح زیر میباشد:
الف - تصویب خط مشی و راهبردهای کلان صندوق
ب - تصویب برنامه و بودجه، صورت های مالی و عملکرد سالانه صندوق
پ - نصب و عزل اعضای هیات مدیره و هیات نظارت
تبصره - نصب و عزل مدیر عامل صندوق با پیشنهاد هیات امنا و تایید و حکم وزیر رفاه و تامین اجتماعی انجام می پذیرد.
ت - تعیین حقوق و مزایا و پاداش اعضای هیات مدیره، مدیر عامل و حق الزحمه هیات نظارت در حدودی که شورای حقوق و دستمزد (با رعایت ماده 74 قانون مدیریت خدمات کشوری) تعیین می نماید.
ث - تصویب آییننامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و سایر آییننامه های مورد نیاز صندوق
ج - تصویب شاخص های عملکرد بر اساس اهداف و راهبردهایی که توسط هیات مدیره تدوین و پیشنهاد میگردد.
چ - بررسی و تصویب تشکیلات کلان صندوق به پیشنهاد هیات مدیره
ح - پیشنهاد اصلاح اساسنامه به وزارت رفاه و تامین اجتماعی جهت بررسی و در صورت تایید، ارسال آن جهت تصویب نهایی در هیات وزیران.
خ - بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص سایر مواردی که بنا به پیشنهاد هیات مدیره صندوق در هیات امنا مطرح میشود.
د - پیشنهاد تغییر یا اصلاح قوانین و مقررات بازنشستگی (از جمله نرخ حق بیمه و سن بازنشستگی) بر اساس شاخص های جمعیتی امید به زندگی و محاسبات بیمه ای جهت تصویب در هیات وزیران و سیر مراحل قانونی.
تبصره 1- نحوه تشکیل و اداره جلسات هیات امنا به موجب آییننامه ای خواهد بود که پس از تشکیل اولین جلسه به تصویب هیات امنا میرسد.
تبصره 2- مدیر عامل و اعضای هیات مدیره با دعوت هیات امنا بدون حق رای در جلسات هیات امنا شرکت می کنند.
تبصره 3- هیات امنا برای بررسی و اظهار نظر در خصوص مسائل صندوق میتواند کارگروه های تخصصی داشته باشد. ترتیب تشکیل جلسات کارگروه های تخصصی طبق آییننامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه پس از تشکیل اولین جلسه به تصویب هیات امنا میرسد.
ماده 9(اصلاحی 1391/03/07)- اعضای هیات مدیره صندوق مطابق بند (ب) و تبصره (1) ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی متشکل از پنج یا هفت نفر دارای تخصص و تجارب مختلف مورد نیاز میباشد که از سوی هیات امنا برای مدت چهار سال انتخاب خواهند شد و انتخاب مجدد آنها بلامانع میباشد.
تبصره 1- صدور احکام اعضای هیات مدیره به عهده وزیر رفاه و تامین اجتماعی است.
تبصره 2- هیات مدیره در اولین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را به عنوان رئیس، یک نفر نایب رئیس و یک نفر منشی انتخاب می نماید.
ماده 10- وظایف رئیس هیات مدیره به شرح زیر است:
الف - دعوت از اعضای هیات مدیره جهت تشکیل جلسات
ب - اداره جلسات هیات مدیره
پ - انعکاس پیشنهادهای هیات مدیره به هیات امنا و ابلاغ مصوبات هیات امنا و هیات مدیره به مدیر عامل.
تبصره - در غیاب رئیس هیات مدیره، تمامی وظایف را نایب رئیس برعهده دارد.
ت - مکاتبه لازم با دستگاه ها و مراجع ذی صلاح.
ماده 11- مدت عضویت اعضای هیات مدیره چهار سال است. تجدید انتخاب یا جایگزینی قبل از موعد آنان به ترتیب مقرر در این اساسنامه خواهد بود.
تبصره 1- تا زمان انتخاب اعضای هیات مدیره جدید، هیات مدیره قبلی در سمت خود انجام وظیفه خواهند نمود.
تبصره 2- در صورت استعفا، عزل یا فوت هر یک از اعضای هیات مدیره، هیات امنا به ترتیب مقرر در این اساسنامه، ظرف یک ماه جانشین وی را تعیین می نماید.
ماده 12 - وظایف و اختیارات هیات مدیره به شرح زیر است:
الف - بررسی و تدوین خط مشی، راهبردهای کلان و برنامه های اجرایی لازم برای دستیابی به اهداف صندوق جهت ارایه به هیات امنا
ب - تدوین برنامه عملیاتی با رعایت اصول بهره وری جهت تحصیل اهداف راهبردی و خط مشی به صورت سالانه و پنج ساله
پ - بررسی و تدوین بودجه، صورت های مالی و عملکرد سالانه صندوق جهت ارایه به هیات امنا
ت - بررسی و تدوین آییننامه های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی و سایر آییننامه ها و ضوابط مورد نیاز و ارایه آنها به هیات امنا
ث - بررسی و تدوین ساختار و تشکیلات کلان صندوق و ارایه آن به هیات امنا و تصویب تشکیلات تفصیلی صندوق براساس اصول و معیارهای ابلاغی هیات امنا
ج - بررسی و تایید نحوه استفاده و بهره برداری از وجوه و ذخایر صندوق و پیشنهاد آن به هیات امنا
چ - تعیین اعضای هیات مدیره شرکت ها و موسسات تابع بدون واسطه و هلدینگ های زیرمجموعه جهت صدور حکم توسط مدیر عامل پس از تایید وزیر رفاه و تامین اجتماعی
ح - نظارت بر عملکرد شرکت ها و موسسات تابع صندوق و ارایه گزارش به هیات امنا
خ - انجام سایر امور لازم برای صندوق در چارچوب این اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط
د - پیشنهاد ضوابط مربوط به قرارداد های بیمه های تکمیلی و سایر قراردادهای توافقی به هیات امنا
ذ - انتخاب نمایندگان صندوق جهت حضور در جلسات مجامع موسسات و شرکت هایی که تمام یا قسمتی از سهام آنها متعلق به صندوق میباشد.
ر - تفریغ بودجه سال قبل تا پایان خرداد هر سال و ارایه آن به همراه ارزیابی عملکرد صندوق به هیات امنا
تبصره - هیات مدیره میتواند در صورت لزوم بخشی از اختیارات خود را به مدیر عامل تفویض نماید. این واگذاری رافع مسئولیت هیات مدیره نخواهد بود.
ماده 13- جلسات هیات مدیره با حضور حداقل چهار نفر از اعضا رسمیت یافته و تصمیمات آنان با رای موافق حداقل سه نفر از اعضای حاضر معتبر خواهد بود.
تبصره - نحوه تشکیل و اداره جلسات هیات مدیره به موجب آییننامه ای خواهد بود که به تصویب هیات مدیره میرسد.
ماده 14- نصب و عزل مدیر عامل با پیشنهاد هیات امنا و تایید و حکم وزیر رفاه و تامین اجتماعی برای مدت چهار سال صورت میگیرد.
تبصره 1(اصلاحی 1391/05/11)- در صورت ضرورت، وزیر رفاه و تامین اجتماعی میتواند برای حداکثر شش ماه به منظورانجام مسئولیت های مدیر عامل صندوق، سرپرست تعیین و منصوب نماید.
تبصره 2 (الحاقی 1391/05/11)- شرایط انتصاب مدیر عامل سازمان به شرح زیر است:
1 - داشتن مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی ارشد
2 - داشتن پنج سال سابقه کار تخصصی در امور مدیریتی یا اقتصادی یا مالی یا حسابداری یا انفورماتیک و گروه پزشکی
تبصره 3 - منظور از امور مدیریتی شامل موارد زیر خواهد بود:
1 - مدیریت دولتی شامل وزراء، معاونین و مشاورین و مدیران کل و همتراز آنها در دستگاههای اجرایی
2 - مدیریت بازرگانی و صنعتی شامل اعضای هیات مدیره و مدیران عامل شرکت های دولتی و شرکت های فعال در حوزه بازرگانی و صنعتی و تجارت پذیرفته شده در بازار بورس و فرابورس
3 - مدیریت حقوقی و قضایی شامل معاونین و مدیران ستادی قوه قضاییه و روسای کل دادگستری ها و دادستان های مراکز استان و معاونین حقوقی دستگاههای اجرایی در سطح معاونین وزیر
4 - سایر مدیریت ها از جمله روسای دانشگاه ها، دانشکده ها و مراکز آموزش عالی حسب مورد پس از تایید معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور
تبصره 4 - احراز شرایط مدیر عامل منتخب موضوع تبصره های (2) و (3) با معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و تایید نهایی رئیس شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی خواهد بود.
ماده 15 - وظایف و اختیارات مدیر عامل به شرح زیر است:
الف - اداره امور جاری صندوق در چارچوب قوانین و مقررات، خطی مشی ها، برنامه ها و دستورا لعمل های مصوب هیات امنا و هیات مدیره.
ب - تهیه و تنظیم برنامه و بودجه، گزارش ها و صورت های مالی و عملکرد صندوق جهت ارایه به هیات مدیره.
پ -استقرار و عملیاتی نمودن ساختار و تشکیلات مصوب.
ت - نظارت بر عملکرد شرکت ها و موسسات تابع صندوق و ارایه گزارش به هیات مدیره.
ث - پاسخگویی به هیات مدیره در خصوص ماموریت های محول شده.
ج - صدور احکام نصب و عزل اعضای هیات مدیره شرکت ها و موسسات تحت پوشش پس از تصویب هیات مدیره صندوق.
چ - صدور احکام نصب و عزل مدیر عامل شرکت ها و موسسات تحت پوشش بی واسطه پس از پیشنهاد هیات مدیره آن شرکت ها و تصویب هیات مدیره صندوق.
ح - نصب و عزل معاو نان مدیر عامل و مدیران استانی.
تبصره 1- نصب و عزل مذکور در این ماده پس از تایید وزیر رفاه و تامین اجتماعی امکان پذیراست.
تبصره 2- مدیر عامل در مقابل اشخاص حقیقی و حقوقی در مراجع قانونی، نماینده صندوق میباشد و میتواند این اختیار را شخصاً یا به وسیله نمایندگان یا وکلایی که تعیین می کند، اعمال نماید. این تفویض، رافع مسئولیت های قانونی وی نخواهد بود.
تبصره 3- مکاتبات، قراردادها و اسناد تعهد آور صندوق در چارچوب ضوابط، مقررات و آییننامه های مربوط با امضای مدیر عامل و با مهر صندوق معتبر خواهد بود.
تبصره 4- مدیر عامل میتواند با مسئولیت خود، قسمتی از وظایف و اختیاراتش را به مدیران اجرایی صندوق تفویض نماید.
تبصره 5- چک های صادرشده با امضای مدیر عامل و مدیر مالی و مهر صندوق معتبر خواهد بود.
ماده 16- اعضای هیات نظارت مرکب از سه نفر دارای تخصص ها و تجارب مختلف مورد نیاز میباشد که از سوی هیات امنا برای مدت چهارسال انتخاب خواهند شد و انتخاب مجدد آنها بلامانع میباشد.
تبصره 1- هیات نظارت حق هیچگونه دخالتی در امور اجرایی صندوق نخواهد داشت و در اجرای وظایف خود جهت دریافت اطلاعات مورد نیاز و رسیدگی به دفاتر و مدارک باید از طریق مدیر عامل اقدام نماید.
تبصره 2- مدیر عامل موظف است هر گونه مدارک یا توضیحاتی را که مورد درخواست کتبی هیات نظارت باشد، در مهلت های قانونی یا تعیین شده در اختیار آنان قرار دهد.
تبصره 3- اداره امور داخلی هیات نظارت و طرز تشکیل جلسات آن و نحوه انجام رسیدگی طبق آییننامه ای خواهد بود که توسط هیات یاد شده تدوین و تصویب خواهد شد.
تبصره 4- انتخاب رئیس هیات نظارت از بین اعضای هیات نظارت، به عهده رئیس هیات امنای صندوق میباشد.
تبصره 5- صدور احکام اعضا و رئیس هیات نظارت به عهده وزیر رفاه و تامین اجتماعی میباشد.
تبصره 6- وظایف بازرس قانونی به عهده سازمان حسابرسی میباشد که گزارش خود را به هیات نظارت جهت بررسی و اظهار نظر ارایه خواهد نمود.
ماده 17- وظایف و اختیارات هیات نظارت به شرح زیر است:
الف - نظارت بر حسن اجرای مفاد اساسنامه و تطبیق عملیات صندوق با مقررات قانونی
ب - اظهار نظر در خصوص ترازنامه و عملکرد تنظیمی قبل از طرح در هیات امنا
پ - اظهارنظر در خصوص گزارش بازرس قانونی و ارایه به هیات امنا
ت - انجام سایر وظایفی که به موجب این اساسنامه یا قوانین و مقررات در صلاحیت هیات نظارت میباشد.
تبصره - چنانچه هیات نظارت در اداره امور صندوق عملی خلاف قوانین و مقررات یا مغایر مفاد این اساسنامه مشاهده نماید، مراتب را به هیات مدیره اعلام و هیات مدیره ظرف پانزده روز پاسخ مکتوب را اعلام می کند و هیات نظارت پس از بررسی، گزارش نهایی را به اطلاع هیات امنا خواهد رساند.
ماده 18- سال مالی صندوق از اول فروردین هر سال آغاز و در پایان اسفند همان سال خاتمه می یابد.
تبصره - متناسب با سال مالی مذکور جهت تهیه تراز تلفیقی، سال مالی موسسات و شرکت های متلعق وابسته اصلاح میگردد.
ماده 19- دارایی ها و درآمدهای صندوق به شرح زیر است:
الف - وجوه و دارایی های موجود و منافع حاصل از سرمایه گذاری های صندوق
ب - حق بیمه های دریافتی و دریافتنی شامل سهم بیمه شدگان، کارفرمایان و دولت
پ - وجوه حاصل از خسارات، جرایم و جزاهای نقدی موضوع قوانین و مقررات مربوط یا احکام قطعی دادگاه ها
ت - هدایا و کمک های اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخل یا خارج کشور
ث - بدهی ها، کمک ها و تعهدات قانونی دولت به صندوق
ج - سایر منابعی که بر اساس ماده (7) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی یا قوانین و مقررات مربوط قابل جذب توسط صندوق باشد.
چ - ما به التفاوت سهم درمان مشمولان قانون تامین اجتماعی موضوع تبصره (1) ماده (9) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور - مصوب 1373-
ماده 20- هیات مدیره مکلف است تا پایان آذر هر سال بودجه پیشنهادی صندوق را برای سال بعد تنظیم و به هیات امنا ارایه نماید. هیات امنا موظف است تا پایان بهمن همان سال، بودجه سال بعد را تصویب و به هیات مدیره ابلاغ نماید.
ماده 21- ترازنامه سالانه و گزارش مالی صندوق باید تا پایان تیر جهت ارائه به مراجع قانونی ذی ربط تهیه و تسلیم گردد. گزارش مالی سالانه صندوق مشتمل بر صورت های مالی تلفیقی حسابرسی شده به همراه گزارش هیات مدیره در مورد فعالیت و وضعیت عمومی صندوق در سال مورد گزارش باید تا پایان آبان به هیات نظارت و هیات امنا ارسال گردد.
تبصره 1- صورت های مالی تلفیقی سالیانه صندوق باید با رعایت استاندار دهای حسا بداری که توسط مرجع ذی صلاح قانونی تدوین شده یا میشود، تهیه و ارائه گردد.
تبصره 2- تصویب صورت های مالی صندوق توسط هیات امنا به منزله مفاصا حساب مدیر عامل و اعضای هیات مدیره برای عملکرد سال مورد نظر میباشد.
تبصره 3- هیات نظارت مکلف است نسخه ای از نظرات خود در مورد ترازنامه سالانه و گزارش های مالی و صورت دارایی ها و بدهی ها را ظرف پانزده روز از تاریخ دریافت آن به هیات مدیره تسلیم نماید.
تبصره 4 - هیات مدیره موظف است ظرف پانزده روز از تاریخ وصول نظرات هیات نظارت، آن را بررسی و توجیهات خود را به هیات امنا تقدیم کند.
ماده 22- هیات امنای صندوق موظف است ظرف یک ماه از تاریخ وصول گزارش عملکرد سالانه و صورت های مالی و تلفیقی، تصمیم مقتضی اتخاذ نماید.
ماده 23 - هیات مدیره مکلف است در مقاطع زمانی مناسب (هر سه سال حداقل یک بار) گزارش محاسبات فنی (بیمه ای) صندوق را که توسط کارشناسان واجد صلاحیت حرفه ای تهیه گردیده است به همراه گزارش مالی تلفیقی به هیات امنا ارائه نماید.
ماده 24 - آییننامه های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی به همراه آییننامه های نحوه تشکیل و اداره جلسات هیات مدیره و هیات نظارت و سایر آییننامه های مورد نیاز صندوق باید ظرف شش ماه پس از ابلاغ این اساسنامه توسط هیات مدیره صندوق تدوین و به تصویب هیات امنا برسد.
تبصره - تا زمانی که آییننامه های مذکور به تصویب نرسیده اند، آییننامه های موجود به قوت خود باقی میباشد.
ماده 25 - اعضای هیات امنا، هیات مدیره، هیات نظارت و مدیر عامل و اعضای درجه یک خانواده آنان نمی توانند در معاملاتی که با صندوق یا به حساب صندوق انجام می پذیرد، به طور مستقیم یا غیر مستقیم سهیم یا شریک باشند.
تبصره 1- اعضای هیات امنا، هیات نظارت، هیات مدیره و مدیر عامل در صورت فعالیت در رشته های پزشکی با مجوز هیات امنا در خصوص عقد قرارداد درمانی خارج از وقت اداری جهت ارائه خدمات به بیمه شدگان تحت پوشش صندوق مشمول حکم این ماده نمیباشند.
تبصره 2 - پرداخت حق بیمه توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به صندوق معامله محسوب نمی شود.
محمدرضا رحیمی- معاون اول رئیس جمهور