شماره پرونده: ه- ع/0102005 شماره دادنامه: 140109970906010958 تاریخ: 15/12/1401
شاکی: آقای مهدی حسین دوست
طرف شکایت: 1- سازمان سنجش آموزش کشور 2- شورای سنجش و پذیرش دانشجو
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند دوم، سوم، ششم و تبصره های آن از مصوبات جلسات 31 مورخ 14/6/1401 و جلسه 32 مورخ 15/6/1401 در خصوص متقاضیان ورودیه آموزش عالی در سال 1402و 1403
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- سازمان سنجش آموزش کشور 2- شورای سنجش و پذیرش دانشجو به خواسته ابطال بند دوم، سوم، ششم و تبصره های آن از مصوبات جلسات 31 مورخ 14/6/1401 و جلسه 32 مورخ 15/6/1401 در خصوص متقاضیان ورودیه آموزش عالی در سال 1402و 1403 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
اطلاعیه دبیرخانه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در خصوص پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در سال تحصیلی 1402 - 1403 بر اساس مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی به اطلاع میرساند پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در سال تحصیلی 1402 - 1403 بر اساس مصوبه «سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان متوسطه)» جلسه 843 مورخ 15/4/1400 شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغی به شماره 1400/6792/دش مورخ 5/5/1400 و ماده واحده «تکمیل و اصلاح موادی از سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان متوسطه) مصوب 1400/04/15 جلسات 855 و 863 مورخ 5/11/1400 و 17/3/1401 شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغی به شماره 1401/6310/دش مورخ 25/4/1401 1401 انجام میشود. نکات اجرایی و فنی برای اجرای این مصوبه در جلسات 31 مورخ 11/6/1400 و 32 مورخ 15/6/1401 شورای سنجش و پذیرش دانشجو بررسی و مصوب شد که به شرح ذیل است:...
2- سهم نمره کل سابقه تحصیلی پایه دوازدهم نظام 3-3-6 در گروههای آموزشی آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی آزمون سراسری سال 1402 به میزان 40 درصد با تاثیر قطعی است. میزان تاثیر سوابق تحصیلی دیپلم نظام سالی واحدی/ترمی واحدی در گروههای آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی آزمون سراسری سال 1402، 30 درصد با تاثیر قطعی و میزان تاثیر سوابق تحصیلی پیش دانشگاهی نظام سالی واحدی/ترمی واحدی 10 درصد (در مجموع 40 درصد) با تاثیر قطعی در نمره کل سابقه تحصیلی است.
3- سهم نمره کل سابقه تحصیلی پایه دوازدهم نظام 3-3-6 یا دیپلم و پیشدانشگاهی نظام سالی واحدی/ترمی واحدی در گروههای آزمایشی هنر و زبانهای خارجی آزمون سراسری سال 1402 به میزان 26 درصد با تاثیر قطعی و فقط شامل دروس عمومی سابقه تحصیلی است و مابقی به سهم نمره کل آزمون اختصاصی (کنکور) اضافه میشود.
6- در آزمون سراسری سال 1402 و بعد از آن برای داوطلبانی که سابقه تحصیلی ناقص دارند یا کلاً سابقه تحصیلی ندارند، سهم نمره کل سابقه تحصیلی به نسبت سوابق تحصیلی موجود داوطلب در گروه درخواستی (به جز دروس عمومی) اعمال میشود و مابقی سهم نمره کل سابقه تحصیلی تا سقف و سهم دروس تخصصی مطابق جدول بند 4 به سهم نمره کل آزمون اختصاصی (کنکور) اضافه میشود.
تبصره: همه داوطلبان (اعم از دانشآموزان و فارغالتحصیلان شاخههای نظری، فنی و حرفهای و کاردانش تمامی نظامهای آموزش و پرورش) باید دارای دروس عمومی سابقه تحصیلی باشند و در صورت عدم وجود، باید برای تولید آن از طریق وزارت آموزش و پرورش اقدام کنند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
اینجانب دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی داوطلب کنکور پیشین یعنی سال 1401 که موفق به قبولی در این آزمون نشده و متقاضی ثبتنام و شرکت در کنکور سراسری سال 1402 میباشم به دلایل زیر که موجب تضییع گسترده حقوق داوطلبان خواهد شد تقاضای ابطال سه بند مذکور را دارم:
مطابق بند 4 مصوبه تکمیل و اصلاح موادی از سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان متوسطه) مصوب 1400/04/15، بند 3 ماده 3 مصوبه سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان متوسطه) به صورت زیر اصلاح شده است:
«سهم نمره سابقه تحصیلی برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشتههای پرمتقاضی در سال تحصیلی 1402-1403 فقط پایه دوازدهم به میزان 40 درصد با تاثیر قطعی، برای سال تحصیلی 1403-1404 فقط پایه دوازدهم به میزان 50 درصد با تاثیر قطعی برای سال تحصیلی 1404-1405 فقط پایه یازدهم و دوازدهم به میزان 60 درصد با تاثیر قطعی و برای سال تحصیلی 1405-1406 و بعد از آن پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم به میزان 60 درصد با تاثیر قطعی در نمره کل نهایی خواهد بود».
مطابق این بند، شورای سنجش و پذیرش دانشجو طبق نص صریح قانون حق ندارد میزان تاثیر سوابق تحصیلی برای داوطلبان گروههای آموزشی آزمایشی هنر و زبان به میزان 26 درصد کاهش داده و آن را صرفاً به دروس عمومی منحصر کند قانون هیچگونه استثنایی برای این داوطلبان در تعیین میزان تاثیر قطعی سوابق تحصیلی با تعریف سابقه تحصیلی نسبت به دیگر متقاضی زیان ورود به آموزش عالی قائل نشده است.
در مورد داوطلبان فاقد سابقه تحصیلی، از جمله دیپلمههای سال 1384 و قبل و داوطلبانی که سابقه تحصیلی ناقص دارند سهم نمره کل سابقه تحصیلی در قسمت دروس اختصاصی را به تناسب سوابق تحصیلی موجود داوطلب از میزان معین شده در قانون (40 %) کاهش دهد و مابقی هم سهم سابقه تحصیلی را به نمره آزمون اختصاصی یا کنکور اختصاص دهد این تصمیم غیرقانونی با این مبنا غلط گرفته شده است که حداکثر میزان تاثیر قطعی سوابق تحصیلی در قانون 40 درصد ذکر شد. درحالیکه چنین نیست و به طور شفاف و روشن، یک میزان واحد و ثابت برای همه متقاضیان بیان شده است بند 5 مصوبه تکمیل و اصلاح موادی از سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی پس از پایان متوسطه مصوب 1400/04/15 به صورت زیر اصلاح شده است:
«وزارت آموزش و پرورش موظف است نسبت به ایجاد سوابق تحصیلی دانشآموزان اقدام نماید به گونهای که برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی از سال تحصیلی 1402-1403 و به بعد همه فارغالتحصیلان دارای سوابق تحصیلی باشند».
حال به وزارت آموزش و پرورش تکلیف شده که از نخستین سال اجرای مصوبه، همه فارغالتحصیلان دارای سوابق تحصیلی باشند و این سوابق باید شامل دروس عمومی و اختصاصی باشد نه عمومی یا اختصاصی. اما شورای سنجش و پذیرش دانشجو در تبصره بند 6 مصوبات خود، صرفاً در خصوص دروس عمومی به آموزش و پرورش تکلیف کرده است که همه داوطلبان دارای سابقه تحصیلی باشند اما در شاخه نظری و گروههای آزمایشی ریاضی، تجربی و انسانی، دروس اختصاصی دارای امتحانات سراسری و نهایی نهایی هستند.
شورای سنجش و پذیرش دانشجو حق نداشته است در سنجش فارغالتحصیلان بدون سابقه تحصیلی یا با سابقه تحصیلی ناقص، سهم دروس اختصاصی در سابقه تحصیلی را کاهش داده و به سهم آزمون اختصاصی یا کنکور اضافه کند در این صورت نه تنها میزان تاثیر سوابق تحصیلی برای این گروه از داوطلبان از 40 درصد کمتر خواهد شد که خود مغایر قانون است در خصوص داوطلبانی که به کل سابقه تحصیلی ندارند همچون دیپلمههای سال 84 و قبل از آن، از تاثیر قطعی نمرات بعضی یا همه دروس اختصاصی دوره دوم متوسطه یا دیپلم و پیشدانشگاهی در نظام آموزش قبلی معاف خواهند بود که چنین اعمال ناقص سوابق تحصیلی، نقض صریح قانون میباشد.
اگر بنا بر اجرای مصوبات شورای سنجش و پذیرش باشد در سنجش داوطلبان برای یک گروه آزمایشی واحد، نه میزان تاثیر سوابق تحصیلی یکسان خواهد بود و نه مواد درسی آن. همچنین فارغالتحصیلانی که یا سابقه تحصیلی نداشته یا سابقه تحصیلی ناقص دارند، صرفاً ملزم به تکمیل سابقه تحصیلی در دروس عمومی خواهند بود و فارغالتحصیلان دارای سابقه تحصیلی کامل اما ضعیف، ملزم به صرف هزینه، انرژی و زمان برای ارتقای نمرات تمام دروس خود هستند این در حالی است که داوطلبانی که در ابتدا اشاره شد تمام زمان خود را به آزمون اختصاصی یا کنکور اختصاص میدهند و از دیگر رقبا پیشی خواهند گرفت.
در مورد دلیل مربوط به ابطال بند دوم نیز با توجه به این که در این بند بیان شده که نمرات دوره پیش دانشگاهی بدون توجه به سال فارغ التحصیلی یک داوطلب و برگزاری امتحانات آن به صورت نهایی یا غیر نهایی، 10 درصد تاثیر قطعی خواهد داشت که چنین چیزی به شدت ناعادلانه، تبعیضآمیز و برخلاف قانون میباشد روشن است که امتحاناتی که به صورت سراسری برگزار نشد و طراحی سوال و تصحیح آن در تمام کشور هماهنگ نبوده است به هیچ عنوان اعتبار لازم و کافی برای ملاک قرار گرفتن در نمره کلی که مبنای رتبهبندی داوطلبان به منظور ورود به دانشگاه میشود ندارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
پاسخی از سوی طرف شکایت ضمیمه پرونده ملاحظه نگردید.
پرونده شماره ه- ع / 0102005 مبنی بر درخواست ابطال بندهای (2)، (3) و (6) و تبصره ذیل آن از اطلاعیه دبیرخانه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در خصوص پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در سال تحصیلی 1403 - 1402 براساس مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، در جلسه مورخ 16/11/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: به موجب ماده (2) قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب سال 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، شورای سنجش و پذیرش دانشجو به منظور برنامهریزی، تصویب مقررات هماهنگی و نظارت بر نحوه سنجش علمی و پذیرش دانشجو برای کلیه دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد پیوسته، دکتری حرفهای و دکتری پیوسته تشکیل شده است و بر مبنای ماده 3 قانون یادشده، برنامهریزی و ایجاد هماهنگی در امر سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاهها از جمله و اختیارات شورای مذکور میباشد. ثانیاً: به استناد جزء 2-2 از بند 2 سیاستهای کلی علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری مورخ 29/03/1393 در خصوص اصلاح نظام پذیرش دانشجو، همچنین در راستای اجرایی سازی اقدام ملی 6 راهبرد کلان 6 نقشه جامع علمی کشور مبنی بر استقرار نظام سنجش و پذیرش دانشجو در آموزش عالی و با عنایت به ماده 6 سند سیاستها و ضوابط اجرایی حاکم بر آمایش آموزش عالی در جمهوری اسلامی ایران مصوب جلسه 776 مورخ 18/12/1394 و پیرو جلسه 142 مورخ 16/10/1399 ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، شورای عالی انقلاب فرهنگی، «سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان دوره متوسطه)» را در جلسه 843 مورخ 15/04/1400 به تصویب رسانده و این مصوبه متعاقباً در جلسات 855 و 863 مورخ 15/11/1400 و 17/03/1401 تکمیل و اصلاح شده است و بر مبنای مفاد مندرج در آن، اصول، ضوابط کلی و نحوه پذیرش دانشجو در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور و از طریق آزمون سراسری از سال تحصیلی 1403 - 1402 پیشبینی و تعیین شده است.
بنا به مراتب فوق، بندهای (2)، (3) و (6) و تبصره ذیل آن از اطلاعیه دبیرخانه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در خصوص پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در سال تحصیلی 1403 - 1402 براساس مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی که صرفاً در مقام بیان جزئیات و چگونگی اجرای سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان دوره متوسطه) بوده و اساساً متضمن حکمی فراتر از آن نمیباشد، در حدود اختیارات مرجع مصوِّب بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری