وزارت بازرگانی
هیات وزیران در جلسه مورخ 1386/12/27 بنا به پیشنهاد شماره 202948 مورخ 1386/12/13 معاونت حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب نمود:
با توجه به ماده (35) قانون موافقتنامه تجاری اکو (اکوتا) و ماده (4) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافقهای بینالمللی متن تطبیق ترجمه (چهار) پیوست موافقتنامه تجاری اکو به شرح پیوست که تایید شده به مهر پیوست تصویبنامه هیات وزیران است، برای ایجاد هماهنگی بین دستگاههای مربوط تعیین میشود.
پرویزداودی- معاون اول رئیس جمهور
قواعد مبدا اکو
ماده1- شمول
1- این مقررات را میتوان « قواعد مبدا اکو» نامید.
2- قواعد مبدا اکو برای تشخیص مبدا محصولاتی که براساس موافقتنامه تجارت اکو (اکوتا) حایز شرایط امتیازات ترجیحی میشوند. به کاربرده خواهدشد.
ماده2- تعاریف
از لحاظ این پروتکل:
الف - « فصول» و « عناوین» اطلاق میشوند به فصول و عناوین (کدهای چهار رقمی) نمانکلاتور نظام هماهنگ شده توصیف و کدگذاری کالاها که در این پروتکل « نظام هماهنگ» یا «H.S» نامیده میشود.
ب - « طبقهبندی شده» اطلاق میشود به طبقهبندی یک محصول یا ماده تحت یک عنوان خاص؛
پ - « محموله» اطلاق میشود به محصولاتی که یک صادرکننده به طور همزمان به یک گیرنده میفرستد، یا حمل آنها از صادرکننده به گیرنده با یک سند واحد حمل انجام میشود، یا در صورت نبودن چنین سندی، تحت پوشش یک فاکتور واحد قرار میگیرد.
ت - « ارزش گمرکی» اطلاق میشود به ارزش معاملاتی کالاهای وارده که عبارتست از قیمتی که هنگام فروش کالا جهت صدور به کشور واردکننده عملاً پرداختشده یا قابل پرداخت میباشد به اضافه سایر هزینهها و تعدیلات قابل اعمال. در مواردی که نتوان ارزش گمرکی را بر مبنای ارزش معاملاتی تعیین نمود. ارزش مذکور با استفاده از یکی از روشهای زیر تعیین خواهدشد:
1- ارزش معاملاتی کالاهای همسان.
2- ارزش معاملاتی کالاهای مشابه.
3- روش ارزش قیاسی
4- روش ارزش محاسباتی
5- روش ارزش انعطاف پذیر
ث - «کالا» اطلاق میشود به « کالا» آنگونه که در ماده 1 (بندشماره3) موافقتنامه تجارت اکو تعریف شده است:
ج - « ساخت» اطلاق میشود به هر نوع عملیات یا فرآوری در حد کفایت، از جمله مونتاژ یا عملیات خاص بر روی محصولات صنعتی و کشاورزی هر دو؛
چ - « ماده» اطلاق میشود به هر نوع جزء، ماده خام یا قطعه و غیره که در ساخت محصول به کار میرود:
ح - « محصول» اطلاق میشود به محصول در حال ساخت حتی اگر هدف از ساخت آن استفاده بعدی در عملیات تولیدی دیگر باشد؛
خ - « قلمرو» اطلاق میشود به قلمرو طرفهای متعاهد از جمله قلمروهای آبی؛
د - « ارزش مواد» اطلاق میشود به ارزش گمرکی مواد بکاررفته در یک محصول دارای مبدا خارج از قلمرو در هنگام واردات، یا چنانچه این ارزش مشخص نبوده و قابل تعیین نباشد، اولین قیمت قابل تعیین که در یکی از طرفهای متعاهد برای مواد دارای مبدا خارج از قلمرو پرداخت گردیدهاست؛
ذ - « ارزش مواد دارای مبدا» اطلاق میشود به ارزش موادی که دربند فرعی (د) تعریف گردیده با اعمال تغییرات ضروری؛
ر - « ارزش افزوده» عبارتست از قیمت FOB (یا FCA) منهای ارزش گمرکی هر یک از مواد به کاررفته که مبدا آنها طرف متعاهد دیگر است یا در مواردی که ارزش گمرکی مشخص نباشد یا نتوان آن را تعیین نمود. اولین قیمت قابل تعیین که در یکی از طرفهای متعاهد برای آن مواد پرداخت شدهاست.
ماده3- شرایط عمومی
محصولاتی که در چارچوب اکوتا مشمول ترتیبات تجارت ترجیحی بوده و از قلمرو یک طرف متعاهد وارد قلمرو طرف متعاهد دیگر میشوند و در مفهوم ماده13 این مقررات به طور مستقیم حمل میگردند، در صورتی واجد شرایط استفاده از امتیازات ترجیحی خواهندبود که براساس یکی از حالات زیر با شرایط مبدا و مطابقت داشته باشند:
الف - محصولاتی که بر حسب تعریف ماده4 کلاً در کشور طرف متعاهد صادرکننده تولید شده یا به دست آمده باشند، یا
ب - محصولاتی که کلاً در کشور طرف متعاهد صادرکننده تولید نشده یا به دست نیامده باشند مشروط براینکه محصولات مذکور بر طبق ماده5 و ماده 6 واجد شرایط باشند.
ماده4- محصولات کلاً تولید شده یا به دست آمده
اقلام زیر به عنوان محصولات کلاً تولید شده یا به دست آمده در کشور طرف متعاهد صادرکننده تلقی خواهندشد.
الف - محصولات خام یا معدنی که از خاک، آب یا از بستر دریای آن کشور استخراج میشوند؛ (1)
ب - محصولات کشاورزی که در آن کشور برداشت میشوند؛ (2)
پ - حیواناتی که در آن کشور زاده شده و پرورش مییابند؛
ت - محصولات به دست آمده از حیوانات مذکور در بند (پ) فوق؛
ث - محصولاتی که از طریق شکار یا ماهی گیری در آن کشور به دست میآیند؛
ج - محصولات صید دریایی و سایر محصولات دریایی که از شناورهای اقیانوس پیما به دست میآیند؛ (3) و (4)
چ - محصولاتی که در کشتیهای کارخانهدار (5) و (6) آن کشور منحصراً از محصولات مذکور در بند فرعی (ج) فوق فرآوری یا ساخته میشود؛
اشیای مستعمل جمعآوری شده در آن کشور که فقط برای بازیافت مواد خام مناسب میباشند؛
ح - ضایعات و قراضههایی که از عملیات صنعتی انجام شده در آن کشور به دست میآیند؛
د - کالاهایی که در آن کشور منحصراً از محصولات مذکور در بندهای (الف) تا (خ) فوق تولید میشوند؛
ماده5 - محصولاتی که به حد کفایت روی آنها کار یا فرآوری انجام گرفتهاست.
1- در مفهوم ماده 3 (ب) محصولاتی که روی آنها کار یا فرآوری انجام گرفته و درنتیجه مجموع ارزش مواد، قطعات یا محصولات فاقد مبدا از 60 درصد ارزش FOB (یاFCA) محصولات تولید شده یا به دست آمده تجاوز نمی کند و فرآیند نهایی ساخت نیز در قلمرو طرف متعاهد صادرکننده انجام گرفته است به عنوان کار شده یا فرآوریشده در حد کافی تلقی گردیده و با رعایت مقررات ماده 5 (3)، و ماده6، واجد شرایط استفاده از امتیازات ترجیحی خواهندبود.
2- محصولات مذاکره شده بر مبنای بخشی که در بند7 ماده1 موافقتنامه تجارت اکو تعریف شدهاند. (7)
3- ارزش مواد، قطعات یا محصولات فاقد مبدا عبارت خواهدبود از:
(1) ارزی CIF (یا CIP) مواد. قطعات یا محصولات در زمان واردات، در مواردی که قابل اثبات باشد؛ یا
(2) اولین قیمت قابل تعیین پرداخت شده برای مواد، قطعات یا محصولات با مبدا غیر مشخص در قلمرو طرف متعاهدی که کار یا فرآوری در آن انجام میگیرد.
ماده6 - مبدا تجمیعی
محصولاتی که با شرایط مبدا مندرج در ماده3 مطابقت دارند و توسط یک طرف متعاهد به صورت نهاده برای محصول ساخته شدهای به کار میروند که از لحاظ طرف متعاهد دیگری واجد شرایط استفاده از رفتار ترجیحی است، به عنوان محصول دارای مبدا طرف متعاهدی تلقی خواهدشد که کار تکمیل یا فرآوری محصول ساخته شده در قلمرو آن انجام شده، مشروط بر اینکه مجموع محتوایی که باید به عنوان دارای مبدا قلمرو طرف متعاهدمنظور شود، کمتر از 60 درصد ارزش FOB (یا FCA) محصولی که برای رفتار ترجیحی واجد شرایط شناخته میشود، نباشد. (8)
ماده7- کار یا فرآوری ناکافی
هر یک یا ترکیبی از دو یا چند عملیات یا فرآیندهای زیر به خودی خود به عنوان فرآیند نهایی ساخت شناخته نمیشود:
الف - بستهبندی
ب - مخلوط نمودن ساده
پ - ریختن در بطری
ت - الصاق برچسب
ث - جداکردن به قسمتهای مختلف
ج - دسته دسته کردن (سورتینگ) و درجهبندی
چ - علامتگذاری
ح - دست کردن
خ - سوار کردن ساده
ماده8 - واحد کیفیت
از لحاظ این قواعد، کالاها، مواد و محصولات بر مبنای قواعد عمومی ناظر بر تفسیر نظام هماهنگ شده طبقهبندی خواهندشد.
ماده9- متفرعات، قطعات یدکی و ابزارآلات
متفرعات، قطعات یدکی و ابزارآلات که به همراه یک دستگاه ماشین، تجهیزات، ادوات یا وسیله نقلیه ارسال میشود، دارای همان مبدا ماشین، تجهیزات، ادوات یا وسیله نقلیه تلقی خواهدشد، مشروط بر اینکه این اقلام به صورت یک مجموعه توام با ماشین، تجهیزات، ادوات یا وسیله نقلیه مربوط، وارد و فروخته شود و به مقداری باشد که متعارفاً با این دستگاهها تحویل داده میشود.
ماده10- مجموعهها
هرگاه اجزاء تشکیل دهنده مجموعهها حایز شرایط مبدا باشند، مجموعهها نیز بر حسب تعریف مندرج در قاعده عمومی 3 نظام هماهنگ، دارای شرایط مبدا خواهندبود. با وجود این، هنگامی که یک مجموعه متشکل از محصولات دارای مبدا و فاقد مبدا باشد. مجموعه مذکور بر حسب شرایط مندرج در ماده 5 یا 6 کلاً واجد شرایط مبدا شناخته خواهدشد.
ماده11- عناصر خنثی
به منظور تشخیص اینکه آیا محصولی واجد شرایط مبدا میباشد یا خیر، لزومی نخواهدداشت که مبدا اقلام زیر نیز که ممکن است در ساخت آن محصول به کار رفتهباشند، احراز شود:
الف - انرژی و سوخت
ب - دستگاهها و تجهیزات
پ - ماشینآلات و ابزار
ت - کالاهایی که در ترکیب نهایی محصول وارد نشده و قرار نیست وارد شوند.
ماده12- ممنوعیت
طرفهای متعاهد میتوانند از لحاظ قابلیت ورود موادی که در تولید یا ساخت کالاها به وسیله هر یک از طرفهای متعاهد به کار میروند و براساس این قواعد صادر میشوند، از قوانین ملی خود استفاده کنند.
ماده13- حمل مستقیم
موارد زیر به عنوان حمل مستقیم از قلمرو طرف متعاهد صادرکننده به قلمرو طرف متعاهد واردکننده تلقی میشوند:
الف - چنانچه محصولات بدون عبور از قلمرو هر کشور غیرمتعاهدی حمل شود؛
ب - محصولاتی که حمل آنها مستلزم ترانزیت از یک یا چند کشور غیرمتعاهد رابط است و ضمن آن ممکن است از یک وسیله حمل به وسیله حمل دیگر جابجا شده یا در این کشورها موقتاً در انبار نگهداری شوند. مشروط بر اینکه:
(1) ورود ترانزیتی بنا به علل جغرافیایی یا ملاحظاتی که صرفاً مربوط به الزامات حمل است، قابل توجیه باشد.
(2) محصولات در آن محل وارد مدار تجارت یا مصرف نشدهباشند.
(3) در آن محل روی محصولات هیچگونه عملیاتی بهغیر از تخلیه و بارگیری مجدد یا هرعملیات ضروری مربوط بهحفظ کالا در شرایط مطلوب انجام نشده باشد.
چزء#(4) گواهی مقتضی از مقامات گمرکی کشور محل ترانزیت دریافت شده باشد که رعایت شروط موضوع بندهای (2) و (3) بالا تایید نماید.
ماده14: نمایشگاهها
1- محصولات حایز شرایط مبدا که به منظور شرکت در نمایشگاه بهخارج از قلمرو طرفهای متعاهد فرستاده میشوند، و پس از نمایش جهت واردات به یک طرف متعاهد فروخته میشوند، هنگام ورود به آن کشور مشمول استفاده از مقررات موافقتنامه خواهندبود، مشروط بر اینکه برای مقامات گمرکی مسجل شود که:
الف. صادرکننده، محصولات مورد نظر را از قلمرو یک طرف متعاهد به کشور محل برگزاری نمایشگاه فرستاده و در آنجا به معرض نمایش گذاشته باشند.
ب. محصولات مورد نظر به وسیله صادرکننده بهشخصی در یک کشور متعاهد فروخته شده یا بهنحو دیگری واگذار گردیده باشند.
چزء#*پ*. محصولات در خلال برگزاری نمایشگاه یا بلافاصله پس از آن در همان وضعیتی که برای نمایش ارسال شده بودند، حمل گردیده باشند.
ت. محصولات مورد نظر از زمان ارسال جهت نمایش، بهمنظور دیگری جزء ارایه در نمایشگاه بهکار گرفته نشده باشند.
2- گواهی مبدا اکو باید بر طبق مقررات مندرج در عنوان 4 صادر یا تهیه گردد و به رسم معمول به مقامات گمرکی کشور واردکننده تسلیم شود. نام و نشانی نمایشگاه نیز باید در گواهی قید گردد. در صورت لزوم ممکن است، مدارک اضافی مستند دیگری راجع به شرایطی که محصولات تحت آن به نمایش گذاشته شدهاند، مطالبه شود.
3- بند 1 ناظر بر هرگونه نمایشگاه اعم از بازرگانی، صنعتی، کشاورزی یا هنرهای دستی و نیز بازار مکاره یا نمایشهای عمومی مشابه آنها است که بهمنظور اهداف شخصی در فروشگاهها یا مکانهای کسب و تجارت برای فروش اجناس خارجی برگزار نمیشود و در طول نمایشگاه محصولات تحت نظارت گمرک قرار دارد.
ماده 15: شرایط عمومی
محصولاتی که مبدا آنها یک طرف متعاهد است، هنگام ورود به قلمرو طرف متعاهد دیگر با ارایه گواهی مبدا اکو که نمونه آن پیوست این مقررات میباشد، از مزایای این موافقتنامه برخوردار خواهندشد.
ماده16: نحوه صدور گواهی مبدا اکو
1- گواهی مبدا اکو بنا به درخواست کتبی صادرکننده یا به مسئولیت او با درخواست نماینده مجاز وی از سوی مقامات ذیصلاح مربوطه کشور صادرکننده محصول، صادر میشود.
2- برای این منظور، صادرکننده یا نماینده مجاز وی باید فرم گواهی مبدا اکو و فرم درخواست را که نمونه آنها پیوست این مقررات میباشد، پرکنند. فرمهای مذکور بایستی به یکی از زبانهای رسمی طرفهای متعاهد یا به انگلیسی و بر طبق مقررات و قوانین داخلی کشور صادرکننده پرشوند. چنانچه فرمها با دست پر میشوند باید از جوهر و حروف بزرگ استفاده کرد. شرح محصولات باید در مربع 6 فرمهای پیوست که مخصوص این امر در نظر گرفته شده درج شود و هیچگونه جای خالی سفید در آن گذاشته نشود. در مواردی که مربع مذکور کاملاً با نوشته پر نمیشود، باید یک خط افقی زیر آخرین سطر شرح محصول کشیده شود و قسمت خالی با کشیدن خط ضربدر بسته شود.
3- صادرکنندهای که متقاضی صدور گواهی مبدا اکوست باید آماده باشد تا در هر زمان هرگونه مدرکی دال بر تایید مبدا محصولات مورد نظر را که از سوی مقامات ذیصلاح ذیربط کشور صادرکننده که گواهی مبدا اکو در آنجا صادر میشود، درخواست شود تسلیم داشته و همچنین سایر شرایط مندرج در این پروتکل را تامین نماید.
4- گواهی مبدا اکو در صورتی به وسیله مقامات ذیصلاح ذیربط یک طرف متعاهد صادر میشود که محصولات مورد نظر به عنوان محصولات دارای مبدا در یکی از طرفهای متعاهد تلقی شده و سایر شرایط پروتکل حاضر نیز تامین شده باشد.
5 - مقامات ذیصلاح ذیربط صادرکننده گواهی مبدا هرگونه اقدامی را جهت رسیدگی به اصالت مبدا محصولات و تامین سایر شرایط این پروتکل مقتضی بدانند، انجام خواهند داد. برای این منظور، مقامات مذکور حق دارند هرگونه سند لازم را مطالبه کرده و هرگونه بازرسی و کنترلی را که مقتضی بدانند در مورد حسابهای صادرکننده به عمل آورند. مقامات ذیصلاح ذیربط صادرکننده گواهی، همچنین باید اطمینان حاصل کنند که فرمهای مذکور در بند2 به طور صحیح پرشده است. مقامات مذکور به ویژه باید اطمینان حاصل کنند، خانه 8 که مخصوص شرح محصولات است به نحوی پرشود که امکان اضافه نمودن مطالب به قصد تقلب را کاملاً منتفی سازد.
6 - محل و تاریخ صدور گواهی مبدا اکو باید در خانه 11 گواهی درج گردد.
7- گواهی مبدا اکو توسط مقامات ذیصلاح ذیربط صادر و به محض اینکه صادرات عملاً انجام گیرد یا از آن اطمینان حاصل شود، در اختیار صادرکننده گذاشته میشود.
ماده 17: صدور گواهی مبدابه صورت عطف به ماسبق
1- علیرغم ماده 16 (بند7) در موارد استثنایی میتوان گواهی مبدا اکو را پس از انجام صادرات محصول ذیربط صادر نمود، به شرط اینکه:
الف - گواهی مذکور به علت سهو یا حذف غیرعمدی یا اوضاع و احوال خاص همزمان با صدور کالا صادر نشده باشد، یا
ب - برای مقامات ذیصلاح ذیربط ثابت شود که یک گواهی مبدا اکو صادر شده، لیکن بنا به دلایل فنی در مرحله ورود کالا مورد قبول واقع نشده است.
2- به منظور اجرای بند 1، صادرکننده باید در تقاضای خود محل و تاریخ صدور محصولات را که گواهی مبدا اکو برای آنها درخواست میشود، ذکر و علت تقاضا را نیز بیان نماید.
3- مقامات ذیصلاح ذیربط تنها در صورتی میتوانند نسبت به صدور گواهی مبدا اکو به طور عطف به ماسبق اقدام نمایند که محرز شود اطلاعات ارایه شده در تقاضای صادرکننده با اطلاعات موجود در پرونده مربوطه مطابقت دارد.
4- در مواردی که گواهی مبدا اکو به طور عطف به ماسبق صادر میشود، یکی از عبارات زیر باید روی آن قید گردد:
- «صادره به طور عطف به ماسبق»
- «سایر متون.» (متن عبارت فوقالذکر به زبانهای رسمی طرفهای متعاهد درج خواهدشد)
5 - عبارت مذکور در بند 4 در خانه 7 (ملاحظات) گواهی مبدا اکو قید خواهدشد.
ماده18: صدور المثنی گواهی مبدا اکو
1- در صورت سرقت، مفقود شدن یا از بین رفتن گواهی مبدا اکو، صادرکننده میتواند از مقامات ذیصلاح ذیربط که گواهی مذکور را صادر کردهاند، بخواهد بر اساس مدارک صادراتی موجود نزد آنان المثنی برای آن صادر نمایند.
2- المثنیای که به این ترتیب صادر میشود باید حاوی یکی از عبارات زیر باشد:
« المثنی»
« سایر متون» (متن کلمه فوقالذکر به زبانهای رسمی طرفهای متعاهد درج خواهدشد).
3- عبارت مذکور در بند 2 در خانه7 (ملاحظات) المثنی گواهی مبدا اکو قید خواهدشد.
4- المثنی که باید تاریخ صدور نسخه اصل گواهی مبدا اکو را داشته باشد از همان تاریخ قابل اجراء خواهدبود.
ماده19: صدور گواهی مبدا بر اساس گواهی مبدا اکو که قبلاً صادر یا تهیه شده است.
هنگامی که محصولات دارای مبدا در قلمرو یک طرف متعاهد تحت نظارت اداره گمرک گذاشته میشود. میتوان گواهی مبدا اولیه را با یک یا چند گواهی مبدا جایگزین کرد تا ارسال تمامی یا بخشی از محصولات مورد نظر به نقاط دیگری در قلمرو یک طرف متعاهد امکانپذیر گردد. گواهی مبدا و جایگزین توسط مقامات ذیصلاح ذیربطی صادر خواهدشد که محصولات تحت نظارت آنها قرار دارد.
ماده20: اعتبار گواهی مبدا اکو
1- گواهی مبدا اکو از تاریخ صدور در کشور صادرکننده 6 ماه اعتبار خواهد داشت و باید در ظرف همین مدت به مقامات گمرکی کشور واردکننده تسلیم شود.
2- گواهیهای مبدا که پس از انقضای مدت مذکور در بند 1 به مقامات گمرکی کشور واردکننده تسلیم میشوند، در صورتی جهت اعمال رفتار ترجیحی پذیرفته خواهندشد که عدم ارایه آنها در مدت مقرر ناشی از اوضاع و احوال استثنایی باشد.
3- در سایر مواردی که تسلیم گواهی مبدا با تاخیر انجام میشود، مقامات گمرکی کشور واردکننده در صورتی میتوانند آن را بپذیرند که محصولات موضوع گواهی قبل از انقضای تاریخ نهایی مذکور ارایه شده باشند.
ماده21: ارایه گواهی مبدا اکو
گواهی مبدا اکو بر طبق روشهای معمول در کشور واردکننده به مقامات گمرکی کشور مذکور تسلیم خواهدشد. مقامات نامبرده ممکن است ترجمه گواهی یاد شده را نیز مطالبه نمایند و همچنین از واردکننده بخواهند که شرحی به مدرک مذکور منضم نماید مبنی بر اینکه کالاهای مورد بحث با شرایط لازم برای اجرای این موافقتنامه مطابقت دارند.
ماده 22: واردات به دفعات
در مواردی که بنا به درخواست واردکننده و با شرایطی که توسط مقامات گمرکی کشور واردکننده تعیین میشود محصولاتی به صورت پیاده شده یا سوار نشده در مفهوم قاعده عمومی 2 (الف) نظام هماهنگ شده تحت قسمتهای شانزدهم و هفدهم یا عناوین تعرفهای شماره 7308 و 9406 نظام هماهنگ شده بدفعات وارد میشوند، هنگام وارد شدن اولین محموله یک گواهی مبدا اکو واحد برای اینگونه محصولات به مقامات گمرکی تسلیم خواهدشد.
ماده23: مدارک پشتیبان
مدارک مذکور در ماده 16 (بند3) که منظور از آنها اثبات این موضوع است که محصولات مندرج در گواهی مبدا اکو را میتوان به عنوان محصولات دارای مبدا یکی از طرفهای متعاهد دانست و این محصولات سایر شرایط این پروتکل را نیز تامین میکنند. شامل از جمله اسناد زیر خواهندبود:
الف - شواهد مستقیم در مورد فرایندهایی که توسط صادرکننده یا فروشنده جهت به دست آوردن کالاهای مورد بحث انجام شده است و به عنوان مثال در حسابها یا دفاتر داخلی او منعکس است.
ب - مدارکی که واجد شرایط مبدا بودن مواد به کار رفته را ثابت کند و در یکی از کشورهای متعاهد که این مدارک برطبق قوانین داخلی مورد استفاده است، صادر یا تهیه شده باشد.
پ - مدارکی که انجام عملیات یا فرآوری مواد در یکی از کشورهای متعاهد را ثابت کند و در همان کشور که این مدارک بر طبق قوانین داخلی مورد استفاده است، صادر یا تهیه شده باشد.
ت - گواهی مبدا اکو که واجدشرایط مبدا بودن مواد به کار رفته را ثابت کند و در یکی از کشورهای متعاهد بر طبق این پروتکل صادر یا تهیه شده باشد.
ماده24: حفظ گواهی مبدا اکو و مدارک پشتیبان
1- صادرکنندهای که متقاضی صدور گواهی مبدا اکو است، مدارک مذکور در ماده 16 (بند3) را باید حداقل به مدت سه سال نگهداری نماید.
2 - مقامات ذیصلاح ذیربط کشور صادرکننده محصول که گواهی مبدا اکو را صادر میکنند فرم درخواست مذکور در ماده 16 (بند2) را باید حداقل به مدت سه سال نگهداری نمایند.
3- مقامات گمرکی کشور واردکننده گواهیهای مبدا اکو تسلیم شده به آنها را باید حداقل به مدت سه سال نگهداری نمایند.
ماده25: مغایرت و اشتباهات اداری
1- کشف مغایرتهای جزیی بین مندرجات گواهی مبدا اکو و مندرجات اسنادی که جهت انجام تشریفات ورود کالا به اداره گمرک ارایه میشود، فینفسه موجب سلب اعتبار گواهی مبدا اکو نخواهدشد، مشروط بر اینکه برای مقامات گمرکی کشور واردکننده بهنحو مقتضی محرز شور که گواهی با مشخصات محصولات ذیربط مطابقت دارد.
2- اشتباهات اداری آشکار از قبیل اشتباه در ماشیننویسی گواهی مبدا اکو موجب ردّگواهی نمیشود، مشروط بر اینکه اینگونه اشتباهات به نحوی نباشد که نسبت به صحت مندرجات گواهی ایجاد شبهه نمایند.
ماده26: مساعدت متقابل
1- مقامات گمرکی طرفهای متعاهد باید نمونه مهرهای مورد استفاده توسط مقامات ذیصلاح ذیربط صادرکننده گواهی مبدا اکو و نشانی مقامات گمرکی یا مراجع مجاز ذیربط را که مسئول بررسی اصالت این گواهیها هستند، در اختیار یکدیگر قرار دهند.
2- به منظور اطمینان از حُسن اجرای این پروتکل طرفهای متعاهد از طریق سازمانهای گمرک و مراجع مجاز ذیربط خود، همدیگر را در بررسی اصالت گواهیهای مبدا و صحت اطلاعات ارایه شده در این اسناد یاری خواهندکرد.
ماده27: بررسی اصالت گواهی مبدا
1- بررسیهای بعدی اصالت گواهی به صورت تصادفی یا در مواردی صورت میگیرد که مقامات گمرکی کشور واردکننده درباره اصالت این اسناد یا صحت اطلاعات مربوط بهمبدا محصولات مورد بحث یا تامین سایر شرایط این پروتکل، در حد معقولی دچار شک و شبهه شوند.
2- به منظور اجرای مفاد بند1، مقامات گمرکی کشور واردکننده، گواهی مبدا اکو و برگ فروش (فاکتور) یا تصویر آنها را به مقامات گمرکی کشور صادرکننده عودت داده و در صورت اقتضاء دلایل لزوم تحقیق را نیز اعلام خواهندداشت. هرگونه مدرک و اطلاعات به دست آمده که نشان دهد مشخصات مندرج در گواهی مبدا نادرست است نیز باید به عنوان تایید لزوم تحقیق ارسال شود.
3- بررسی اصالت به وسیله مقامات ذیصلاح ذیربط کشور صادرکننده انجام خواهدشد. برای این منظور مقامات مذکور حق دارند هرگونه سند لازم را مطالبه کرده و هرگونه بازرسی و کنترل دیگری را که مقتضی بدانند، در مورد حسابهای صادرکننده به عمل آورند.
4- هرگاه مقامات گمرکی کشور واردکننده تصمیم بگیرند که اعطای رفتار ترجیحی به محصولات مورد بحث تا روشن شدن نتیجه رسیدگی به حال تعلیق درآید، در آن صورت میتوانند به شرط اتخاذ تدابیر احتیاطی لازم به واردکننده اجازه دهند کالا را ترخیص نماید.
5 - مقامات گمرکی که خواستار رسیدگی شدهاند در اولین فرصت از نتایج رسیدگی مطلع خواهندشد. نتایج رسیدگی باید به طور روشن نشان دهد که آیا مدارک اصالت دارند یا خیر و آیا محصولات مورد بحث را میتوان به عنوان محصولات دارای مبدا یکی از طرفهای متعاهد دانست و آیا سایر شرایط پروتکل حاضر تامین شده است یا خیر. در مواردی که مقررات تجمیعی بر طبق ماده6 این پروتکل و در ارتباط با ماده 16 (بند4) اجرا میشود، پاسخ باید شامل یک نسخه (یا نسخههایی) از گواهینامه (یا گواهینامههایی) باشد که ملاک عمل قرار گرفته است.
6 - در موارد وجود شک و تردید معقول چنانچه پاسخ رسیدگی ظرف مدت 10 ماه از تاریخ درخواست آن واصل نشود یا پاسخ حاوی اطلاعات کافی جهت تشخیص اصالت مدرک مورد بحث یا مبدا واقعی محصولات نباشد، مقامات گمرکی درخواستکننده رسیدگی، استفاده از ترجیحات را، جز در موارد استثنایی، رد خواهندکرد.
7- منظور از اصطلاح «مقامات ذیصلاح ذیربط کشور صادرکننده» در محدود این ماده عبارتست از: (مقامات ذیصلاح ذیربط طرفهای متعاهد باید در اینجا قیدشود، که به عنوان مثال در ترکیه چنین است: نخست وزیری جمهوری ترکیه، معاونت گمرکات).
ماده28: حل اختلاف
در مواردی که بین مقامات گمرکی درخواست کننده بررسی و مقامات ذیصلاح ذیربط مسئول انجام این بررسی اختلافاتی در ارتباط با نحوه بررسی موضوع ماده27 بروز کند که نتوان حل و فصل نمود یا در مواردی که نامبردگان سوالی راجع به تفسیر این پروتکل مطرح نمایند، موضوع به شورای همکاری احاله خواهدشد. حل اختلاف بین واردکننده و مقامات گمرکی کشور واردکننده، در تمام موارد بر طبق قوانین کشور مذکور صورت خواهدگرفت.
ماده29: مجازاتها
هر شخصی که بهمنظور استفاده از رفتار ترجیحی برای محصولات مدرکی تهیه نماید یا موجبات تهیه مدرکی را فراهم آورد که حاوی اطلاعات نادرست باشد. برطبق قوانین و مقررات ملی کشور واردکننده مشمول مجازات خواهدبود.
ماده30: مناطق آزاد
1- طرفهای متعاهد کلیه اقدامات لازم را معمول خواهندداشت تا اطمینان حاصل شود که کالاهایی که تحت پوشش گواهی مبدا اکو مبادله میشوند و در مسیر حمل از یک منطقه آزاد واقع در قلمرو آنها استفاده میکنند، با کالاهای دیگری جایگزین نمیگردند و مورد هیچگونه جابه جایی غیر از عملیات متعارف جهت جلوگیری از خرابی آنها، قرار نمیگیرند.
2- به عنوان استثنایی بر مقررات مندرج در بند1، هرگاه محصولات دارای مبدا یکی از کشورهای متعاهد تحت پوشش گواهی مبدا اکو وارد یک منطقه آزاد میشوند و مورد فرآوری قرار میگیرند، مقامات ذیربط بنا به درخواست صادرکننده یک گواهی مبدا جدید اکو صادر خواهندکرد به شرطی که فرآوری انجام شده با مقررات این پروتکل مطابقت داشته باشد.
ماده31: کمیته فرعی مربوط به موضوعات گمرکی و مبدا
یک کمیته فرعی راجع به موضوعات گمرکی و مبدا زیر نظر شورای همکاری تشکیل خواهدشد تا شورای مذکور را در انجام وظایفش کمک کرده و موجبات برقراری یک فرآیند مستمر اطلاعاتی و مشورتی بین کارشناسان را فراهم آورد. کمیته فرعی مذکور مرکب از کارشناسانی از طرفهای متعاهد خواهدبود که مسئول امور مربوط به گمرک و موضوعات مربوط به مبدا میباشند.
ماده32: پیوست
این پروتکل جزء غیر قابل تفکیک آن را تشکیل میدهد.
ماده33: کالاهای ترانزیتی و نگهداری شده در انبار
کالاهایی را که با مقررات عنوان2 مطابقت دارند و در تاریخ به اجراء درآمدن موافقتنامه در حال حمل بوده یا در قلمرو یکی از طرفهای متعاهد به طور موقت نگهداری میشوند یا در انبارهای تحت نظارت یا در مناطق آزاد قرار دارند. میتوان به عنوان محصولات دارای مبدا پذیرفت مشروط بر اینکه ظرف چهارماه از تاریخ به اجرا درآمدن موافقتنامه، گواهی مبدا اکو آنها که به طور عطف به ماسبق تهیه شده و هرگونه مدرک مثبتهای راجع به وضعیت حمل آنها، به مقامات گمرکی کشور واردکننده تسلیم شود.
ماده34: اصلاحیه پروتکل
شورای همکاری میتواند نسبت به اصلاح مقررات این پروتکل تصمیم گیرد. این مقررات را میتوان در صورت لزوم بنا به درخواست یک سوم طرفهای متعاهد مورد بازنگری قرار داد که در آن صورت مقررات برای انجام تغییرات مورد توافق مفتوح خواهدبود.
پیوست#(نمونههای گواهی مبدا اکو و درخواست صدور آن)
ضمیمه شماره1- دستورات مربوط به چاپ
1- ابعاد ورقه هریک از فرمها 297*210 میلیمتر است و اختلاف اندازه طول ورقه تا منهای 5 میلیمتر و به اضافه 8 میلیمتر مجاز میباشد. کاغذ مورد استفاده باید از نوع کاغذ تحریر سفید، دارای سطحی صاف و فاقد خمیر مکانیکی بوده و وزن آن کمتر از 25گرم در هر مترمربع نباشد. روی ورقه فرم طرح زمینهای به رنگ سبز چاپ میشود تا هرگونه دستکاری با استفاده از وسایل مکانیکی یا مواد شیمیایی با چشم قابل مشاهده باشد.
2- مقامات ذیصلاح طرفها میتوانند فرمها را خود راساً چاپ کرده یا چاپ آنها را به چاپخانههای مورد تایید واگذار کنند. در صورت اخیر شماره ارجاع شامل حروف اختصاری نام طرف متعاهد باید روی فرم درج شود (مثلاً TR به عنوان معرف ترکیه). نام و نشان موسسه چاپ یا علامت ممیزهای که چاپخانه با آن قابل شناسایی است باید روی فرم چاپ شود. گواهی همچنین دارای شماره به ترتیب (سریال) است که روی آن چاپ یا به نحو دیگری نشان داده میشود تا از این طریق از سایر گواهیها متمایز گردد.
(فرم گواهی مبدا اکو)
ملاحظات
1- گواهی باید فاقد خط خوردگی و پاک کردگی بوده و کلمات نباید به روی هم نوشتهشدهباشند. هرگونه تغییری باید با حذف کلمه ناصحیح و اضافه نمودن اصلاحات لازم انجام گیرد. اینگونه تغییرات بایستی به وسیله شخص تکمیل کننده گواهی پاراف شده و به تایید مقامات گمرکی کشور یا قلمرو صادرکننده گواهی برسد.
2- بین مطالب مندرج در گواهی هیچگونه فاصلهای نباید گذاشته شود و قبل از درج هر قلم شماره آن نوشته شود و زیر کلیه مندرجات بلافاصله باید یک خط افقی کشیده شود. هر قسمت از فرم گواهی که پس از درج مطالب مفید میماند باید با کشیدن خط بسته شود به نحوی که اضافه نمودن مطالب دیگر امکان نداشتهباشد.
3- شرح کالا باید مطابق با رویهها و عرف بازرگانی و با ذکر مشخصات کافی درج شود، تا شناسایی آن امکانپذیر باشد.
(فرم درخواست صدور گواهی مبدا اکو)
(اظهارنامه صادرکننده)
ضمیمه شماره2- اکوتا در خصوص کمکهای دولتی(ماده 18 اکوتا)
1- معیارهای ارزیابی رویهها و نیز قواعد اجرای آنها آنگونه که در بند 3 ماده 18 اکوتا در خصوص کمکهای دولتی به آنها اشاره شدهاست، براساس قوانین و/ یا قواعد و روشهای داخلی طرفهای متعاهد ذیربط خواهدبود.
2- هر طرف متعاهد یک نسخه از قوانین و / یا قواعد و رویههای ملی خود در خصوص کمکهای دولتی را جهت بررسی طرفهای دیگر در اختیار دبیرخانه اکو قرار خواهدداد.
ضمیمه شماره3- اکوتا در خصوص حمایت از حقوق مالکیت فکری(ماده 19 اکوتا)
1- با یادآوری بندهای 1 و 2 ماده 19 موافقتنامه تجاری اکو (اکوتا)، کشورهای متعاهد موافقت مینمایند تا به طور تدریجی حمایت از حقوق مالکیت فکری را بهبود بخشند و قبل از پایان هشتمین سال بعد از اجرایی شدن موافقتنامه سطح حمایت خود از حقوق مالکیت فکری را با استانداردهای اساسی موافقتنامههای چند جانبه مانند موافقتنامههایی که در ذیل نام برده میشوند، مطابقت دهند:
- موافقتنامه جنبههای مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فکری (TRIPS)
- یا مقاوله نامه پاریس
- یا مقاوله نام رم
- یا مقاولهنامه مادرید
- یا مقاوله نامه برن
2- مطابقت با موافقتنامههای فوقالذکر الزاماً نیازمند الحاق یک طرف متعاهد بهاین موافقتنامهها نیست.
ضمیمه شماره4- اکوتا در خصوص ضد قیمت شکنی (ضد دامپینگ)(ماده 20 اکوتا)
1- به منظور مقابله و جلوگیری از قیمتشکنی (دامپینگ)، کشورهای متعاهد حق خواهند داشت که قوانین و/ یا قواعد و رویههای داخلی خود را در خصوص ضد قیمتشکنی (آنتی دامپینگ) اعمال نمایند.
2- هر طرف متعاهد نسخهای از قوانین و/ یا قواعد و رویههای ملی خود در خصوص ضد قیمتشکنی (آنتی دامپینگ) را به منظور بررسی طرفهای دیگر بهدبیرخانه اکو ارسال خواهدکرد.
3- هرگونه اختلاف ناشی از اعمال قوانین، مقررات یا رویههای مذکور باید جهت رسیدگی به شورای همکاری ارجاع شود.
پروتکل در خصوص امضای متن ضمایم موافقتنامه تجاری اکو (اکوتا)
طرفهای متعاهد بعد از امضای موافقتنامه تجاری اکو در اسلامآباد، در تاریخ 26 تیرماه 1382 (17 جولای 2003)، ضمایم زیر را مورد پذیرش قرار میدهند:
.ضمیمه1: مقررات مبدا اکو
.ضمیمه2: کمکهای دولتی
.ضمیمه3: حمایت از حقوق مالکیت فکری
.ضمیمه4: اقدامات ضد قیمتشکنی
با مشاهده و تصدیق ضمایم فوق امضا کنندگان زیر با اختیار تام از جانب دولتهای متبوع خود این پروتکل را در تاریخ 16تیرماه 1384 (7جولای2005)، در استانبول - ترکیه به امضا رساندند.
از طرف جمهوری اسلامی افغانستان
از طرف جمهوری آذربایجان
از طرف جمهوری اسلامی ایران
از طرف جمهوری قزاقستان
از طرف جمهوری قرقیزستان
از طرف جمهوری اسلامی پاکستان
از طرف جمهوری تاجیکستان
از طرف جمهوری ترکیه
از طرف جمهوری ترکمنستان
--
1- شامل سوختهای معدنی، روانکنندهها و مواد مرتبط و همچنین مواد معدنی یا سنگهای معدنی
2- شامل محصولات جنگلی نیز میباشد.
3- منظور از « شناورها» شناورهای ماهیگیری است که به کار صید بازرگانی اشتغال داشته و در قلمرو یکی از طرفهای متعاهد به ثبت رسیده (به وسیله تبعه یا اتباع دول طرفهای متعاهد یا مشارکتها یا شرکتها یا اتحادیههای ثبت شده در قلمرو طرفهای متعاهد اداره شود و حداقل 60 درصد سهام آنها در مالکیت تبعه یا اتباع و یا دولت چنین طرف طرف متعاهدی باشد یا 75درصد سهام آنها در مالکیت اتباع و یا دولتهای طرفهای متعاهد باشد. معهذا محصولات به دست آمده از شناورهایی که براساس موافقتنامههای دوجانبه به کار صید بازرگانی اشتغال دارند و در اختیار یا اجاره طرفهای متعاهد هستند یا طرفهای مذکور در صید آنها شریک میباشند نیز واجد شرایط استفاده از امتیازات ترجیحی خواهندبود.
4- در مورد شناورها یا کشتیهای کارخانهدار که توسط سازمانهای دولتی اداره میشوند، الزام داشتن پرچم یکی از طرفهای متعاهد اعمال نمیشود.
5- در مورد شناورها یا کشتیهای کارخانهدار که توسط سازمانهای دولتی اداره میشوند، الزام داشتن پرچم یکی از طرفهای متعاهد اعمال نمیشود.
6 - از لحاظ این موافقتنامه اصطلاح « کشتیهای کارخانهدار» به شناورهایی اطلاق میشود که بر حسب تعریف در آنها محصولاتی منحصراً از محصولات مذکور در بند (ج) فوق فرآوری یا ساخته میشود.
7 - در مورد محصولاتی که در چارچوب موافقتنامههای بخشی مذاکره شده براساس موافقتنامه تجارت اکو مبادله میشوند. ممکن است نیاز به اعمال ضوابط ویژه باشد: هنگام مذاکره راجع به موافقتنامههای بخشی، اینگونه ضوابط نیز بایستی مدنظر باشند.
8 - تجمیع « ناقص» به نحوی که از ماده6 استنباط میشود به این معنی است که فقط محصولاتی را که در قلمرو یکی از طرفهای متعاهد حالت « دارای مبدا» پیدا کردهاند میتوان منظور نمود که به عنوان نهاده در یک محصول ساخته شده که در قلمرو یک طرف متعاهد دیگر واجد شرایط رفتار ترجیحی است، به کار رود.