هیات وزیران در جلسه مورخ 1379/7/13 بنا به پیشنهاد شماره 1898/10/107/162 مورخ 1378/6/30 وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و به استناد تبصره ماده واحده قانون تسری مفاد تبصره (3) قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 به شاغلان مشاغل سخت و زیان آور کلیه نیروهای نظامی و انتظامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمانهای وابسته - مصوب 1377 - آییننامه اجرایی قانون یادشده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
وزارت دفاع: وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
ستاد کل: ستاد کل نیروهای مسلح.
ماده 2 - نیروهای نظامی، انتظامی، وزارت دفاع و سازمانهای وابسته و تابع آنها میتوانند کارکنان خود را به شرط داشتن حداقل (20) سال خدمت تمام وقت که دوسوم آن را در مشاغل سخت و زیان آور خدمت نموده باشند، براساس درخواست کتبی آنها و بر اساس مقررات مربوط، با حداکثر پنج (5) سال ارفاق بازنشسته نمایند.
ماده 3 - مشاغل سخت و زیان آور مشاغلی هستند که در آنها عوامل فیزیکی، مکانیکی، ارگونومیکی، شیمیایی و بیولوژیکی غیر استاندارد است و به وسیله تدابیر فنی و سازماندهی نیز قابل بهینه سازی نیستند و اشتغال کارکنان در چنین محیطهایی موجب بروز ناراحتی و بیماری جسمی و روانی در آنان میشود.
ماده 4- مشاغلی که در آنها عوامل و شرایط محیط کار به دلیل نقص یا عدم امکان استفاده از امکانات و لوازم فنی و مهندسی و موازین پیشگیری غیراستاندارد باشد، چنانچه با رفع نواقص و به کارگیری امکانات فوق سختی کار و آلودگی محیطی آن رفع شود، جزو مشاغل سخت و زیان آور محسوب نمی شوند. تشخیص این امر برعهده هر یک از " کارگروه های" موضوع ماده (8) این آییننامه است.
ماده 5- عوامل موثر در تعیین کارهای سخت و زیان آور به شرح زیر تعیین میشوند:
الف - کار مستمر در شرایط نامساعد از قبیل کار در فضای تنگ و تاریک، کار در سرما و گرما و رطوبت غیرمتعارف، کار در فضای باز در ارتفاع بیش از پنج متر، کار روی دکلها و اطاقکهای متحرک، داربستها و اسکلتها و کار در محیطهای آلوده و بیولوژیکی که برای سلامتی جسمی و روانی کارکنان مضر است.
ب - تخلیه و حمل مواد مذاب از کورههای در حال فعالیت و کار مستمر در مجاورت کورههای ذوب و فلزات گداخته به نحوی که شاغل در معرض مستقیم حرارت یا بخار است.
پ - کار در محلهای با فشار محیط بیشتر یا کمتر از حد مجاز.
ت - کار با وسایل دارای ارتعاش درحدی که برای سلامتی شاغلان زیان آور باشد.
ث - ترک یابی فلزات با استفاده از وسایل شیمیایی مضر از قبیل ترک یابی بدنه وسایل پرنده.
ج - کار مستمر در هوای آلوده به گازهای مضر و بیش از حد مجاز.
چ - آبکاری، رنگ پاشی و سند بلاست، لحیم کاری و جوشکاری مستمر.
ح - کار مستمر در مخازن سربسته و محفظههای کوچک.
خ - کار مستمر در مشاغلی که با وجود رعایت مقررات ایمنی و بهداشتی موجبات بیماریهای شنوایی کارکنان را فراهم سازد.
د - کار مستمر در گندابروها و پس آبهای صنعتی و جمع آوری، حمل و دفن زباله.
ذ - کار مستمر با مواد شیمیایی که خطر بروز بیماریهای حاد و مزمن از راه تنفس، پوست یا بلع و یا احتمال آسیب از راه آتش سوزی، انفجار یا دیگر رویدادهای ناشی از خواص فیزیکی یا واکنش شیمیایی برای شاغل ممکن است.
ر - کار با پرتوهای یونساز و غیر یونساز و کارهایی که موجبات ابتلا به بیماریهای حاصل از اشعه را فراهم می آورد (در صورت عدم استفاده از مزایای قانون حفاظت در برابر اشعه).
ز - کار با انواع مواد منفجره، حمل و نگهداری مواد منفجره و عملیات مربوط به انفجار یا خنثی سازی آنها.
ژ - کار با مواد سریع الاحتراق و سریع الاشتعال.
س - کار مستمر در مشاغلی که انعکاس نور مرئی باعث خیرگی و به تبع آن ایجاد ضایعات در شبکیه چشم میشود.
ش - حمل اشیای سنگین.
ص - کار با گرد و غبارهای صنعتی از قبیل آزبست، فتولیک سنگ پاش.
ض - کار در معادن اعم از تحت الارضی و سطح الارضی که ایجاب می کند کارکنان در تونلها و راهروهای سرپوشیده و ترانشه ها اشتغال داشته باشند.
ط - کار در مشاغل مختلف درمانی زیان آور در بیمارستان و پارکلینیک.
ظ - کار مداوم بر روی خطوط و پستهای انتقال برق با فشار شصت و سه کیلو ولت و بالاتر، کار با دستگاههای برق فشار قوی (400 سیکل) یا فعالیت مستمر در محدوده هایی که در آن شدت میدانهای الکتریکی و مغناطیسی بیشتر از حد مجاز باشد.
ع - شاغلانی که به طور مستمر در معرض خطرات جسمی و روحی شدید قرار دارند.
ماده 6- در ستاد کل شورایی به نام شورای نظارت جهت حسن اجرای مقررات این آییننامه با وظایف زیر تشکیل میشود:
الف - تطبیق مشاغل سخت و زیان آور و درجات آنها پس از پیشنهاد هر یک از" کارگروه های" موضوع ماده (8) و در چارچوب عوامل ذکر شده در این آییننامه.
ب - تعیین نهایی حد مجاز و استانداردهای عوامل مربوط به مشاغل سخت و زیان آور مطابق معیارهای عمومی داخلی و بین المللی.
پ - هماهنگ نمودن مشاغل سخت و زیان آور در کلیه دستگاههای ذی ربط.
ت - پیشنهاد هرگونه تغییر در مواد این آییننامه به وزارت دفاع برای ارایه به هیات دولت.
ث - رسیدگی به گزارشهای " کارگروه های" موضوع ماده (8) این آییننامه.
ج - اتخاذ تصمیم در سایر مواردی که رئیس شورای نظارت طرح آنها را در شورا لازم تشخیص دهد.
ماده 7- شورای نظارت از اعضای زیر تشکیل میشود:
الف - رئیس ستاد کل یا جانشین وی (رئیس شورا).
ب - رئیس ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا جانشین وی.
پ - رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران یا جانشین وی.
ت - وزیر دفاع یا جانشین وی.
ث - معاون رئیس جمهور ورئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا یکی از معاونان وی.
ج - فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران یا جانشین وی.
چ - یک نفر متخصص طب کار (بدون حق رای) به انتخاب وزیر دفاع.
ح - نماینده وزیر کار و اموراجتماعی.
خ - نماینده وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ترجیحا" متخصص در طب کار.
د - معاون نیروی انسانی ستاد کل (دبیر شورا).
تبصره 1 - شورای نظارت هر دو ماه یکبار در ستاد کل تشکیل میشود و در صورت نیاز جلسات فوقالعاده بنا به دعوت رئیس شورا یا پیشنهاد " کارگروه های" فنی به ریاست رئیس شورا تشکیل میشود.
تبصره 2- جلسات شورا با حضور دو سوم اعضا رسمیت می یابد.
ماده 8- به منظور اجرای مقررات این آییننامه «کارگروهی» به عنوان « کارگروه» اجرایی در هر یک از سازمانهای نیروهای مسلح با وظایف زیر تشکیل میشود:
الف - تعیین و تطبیق حد مجاز استاندارد هر یک از عوامل زیان آور شیمیایی و فیزیکی و بیولوژیکی که در این آییننامه نام برده شده است، مطابق با معیارهای عمومی داخلی و بین المللی و اعلام به شورای نظارت.
ب - تعیین و تطبیق مشاغل سخت و زیان آور و درجات آنها با مواد این آییننامه و ارایه آن به شورای نظارت.
پ - بررسی مشاغلی که از طرف نیروها، یگانها و قسمتها به عنوان مشاغل سخت و زیان آور پیشنهاد میشود، جهت اعلام نتیجه به شورای نظارت.
ت - تایید اشتغال عملی کارکنان در مشاغل سخت و زیان آور.
تبصره - دستورالعمل اجرایی این ماده ظرف دو ماه پس از تصویب این آییننامه توسط ستاد کل با همکاری وزارت دفاع تهیه و ابلاغ خواهد شد.
ماده 9- «کارگروه» اجرایی از اعضای زیر تشکیل میشود:
الف - معاون اداری و نیروی انسانی یا رئیس آجودانی یا کارگزینی نیرو یا سازمان مربوط (رئیس «کارگروه»).
ب - پزشک متخصص طب کار یا پزشک بهداری نیرو یا سازمان مربوط.
پ - رئیس ایمنی و بهداشت کار نیرو یا سازمان مربوط.
ت - نماینده طرح و برنامه نیرو یا سازمان مربوط.
تبصره - جلسه با حضور تمامی اعضا رسمیت می یابد.
ماده 10- مدت سنوات ارفاقی به هر یک از شاغلان مشاغل سخت و زیان آور موضوع این آییننامه باتوجه به انجام وظایف و درجات مختلف به شرح زیر تعیین میشود:
الف - انجام وظیفه در مشاغل درجه یک به ازای هر یک سال خدمت یک ماه.
ب - انجام وظیفه در مشاغل درجه دو به ازای هر یک سال خدمت دو ماه.
پ - انجام وظیفه در مشاغل درجه سه به ازای هر یک سال خدمت سه ماه.
ماده 11- کسور بازنشستگی در سنوات ارفاقی بابت سهم دستگاه و سهم مستخدم بر حسب مدت سنوات ارفاقی توسط دستگاه با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط محاسبه و به حساب صندوق بازنشستگی مربوط واریز میشود.
ماده 12- دستگاههای مشمول این آییننامه مکلفند قبل از ارجاع کارهای سخت و زیان آور به کارکنانی که به این گونه مشاغل گمارده میشوند نسبت به آنها از لحاظ قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با نوع کارهای ارجاعی به آنان آزمایشهای پزشکی لازم را برابر روش جاری به عمل آورند.
تبصره - به کارگیری افراد زیر هجده (18) سال، در مشاغل سخت و زیان آور ممنوع است.
ماده 13- مشمولان قانون تامین اجتماعی تابع قوانین و مقررات مربوط به خود هستند.
ماده 14 - کلیه مشاغل سخت و زیان آور واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع که تا تاریخ تصویب این آییننامه در اجرای تصویبنامه شماره 1123/ت422ه- مورخ 1372/1/21 هیات وزیران در شورای نظارت مربوط مصوب شده است معتبر و جاری است، همچنین گروه پرستاری نیروهای مسلح کماکان مشمول جدول پیوست تصویبنامه یادشده خواهند بود.
حسن حبیبی - معاون اول رئیس جمهور