اساسنامه اصلاحی دانشگاه آزاد اسلامی

فصل اول - کلیات

ماده 1- در جهت تحقق اهداف مندرج در کلیات آیین‌نامه تاسیس موسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی مصوب چهل و یکمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی که از این پس در این اساسنامه به اختصار « دانشگاه» نامیده می‌شود، تاسیس می‌گردد.

ماده 2- دانشگاه یک موسسه آموزشی و پژوهشی با تابعیت ایرانی است که برای مدت نامحدود تاسیس می‌گردد و مرکز آن در تهران است. تغییر این محل، با پیشنهاد هیات موسس موضوع ماده 8 این اساسنامه و تصویب وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امکان‌پذیر است.

ماده 3- حدود فعالیت آموزشی و پژوهشی دانشگاه از حیث مقطع و رشته تحصیلی و از حیث ایجاد واحدهای وابسته، به تناسب رشته با توجه به مجوز شوراهای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می‌گردد.

ماده 4- دانشگاه از تاریخ صدور جواز تاسیس توسط شوراهای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسمیت می‌یابد و رئیس دانشگاه نماینده قانونی دانشگاه خواهد بود.

ماده 5(اصلاحی 1389/08/11): دانشگاه موسسه‌ای غیرخصوصی و غیردولتی است و اعضای هیات موسس، هیات امنا و مدیران دانشگاه هیچ گونه حق مالکیت و حق انتفاع شخصی از اموال موسسه فوق را ندارند و اموال و منافع مزبور منحصراً با رعایت مفاد این اساسنامه و مقررات حاکم و با رعایت مصلحت دانشگاه، صرف هزینه‌ها و پیشرفت و توسعه فعالیت‌های دانشگاه خواهد شد.

تبصره1(الحاقی 1389/08/11): در صورت انحلال دانشگاه با رعایت مفاد ماده 23 این اساسنامه و تبصره آن، کلیه اموال دراختیار ولی فقیه قرار می‌گیرد.

تبصره2(الحاقی 1389/08/11): تصرف در اموال دانشگاه با تصویب هیات امنا و توسط رئیس دانشگاه در چارچوب آیین‌نامه‌ای که به تصویب هیئت‌امنا دانشگاه می‌رسد انجام می‌پذیرد. این بند در ذیل ماده 14 اساسنامه جدید دانشگاه آزاد اسلامی در خصوص اختیارات رئیس دانشگاه منظور می‌گردد.

ماده 6 - دانشگاه تابع کلیه ضوابط و مقررات مربوط به موسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و اصلاحات بعدی آن و حسب مورد مقررات وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.

فصل دوم - ارکان دانشگاه

ماده 7- ارکان دانشگاه عبارتند از:
1- هیات موسس.
2- هیات امناء.
3- رئیس دانشگاه.
4- شورای دانشگاه.

ماده 8 - هیات موسس مرکب از 9 نفر شامل آقایان: اکبر هاشمی رفسنجانی، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، عبدالله جاسبی، علی‌اکبر ولایتی، حسن حبیبی، سیدحسن خمینی، محسن قمی و حمید میرزاده می‌باشد و چنانچه اعضاء هیات موسس به علل مختلف مانند فوت، استعفاء، بیماری، برکناری، ناتوانی و یا هر علت دیگر به 6 نفر کاهش یابد، هیات موسس می‌باید افراد جایگزین به تعداد مورد نیاز را ظرف مدت 3 ماه برای عضویت در هیات موسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد نماید.

تبصره 1- چنانچه هر یک از اعضای هیات موسس در 3 جلسه متوالی یا 5 جلسه غیرمتوالی و به طور غیر موجه شرکت نکنند مستعفی تلقی می‌شوند و طبق مفاد ماده فوق جایگزین آنها تعیین می‌شود.

تبصره 2- چنانچه هیات موسس طبق حکم قسمت اخیر ماده فوق و ظرف مدت 3 ماه افراد جایگزین را برای عضویت در هیات موسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد ندهد، شورا راساً اقدام به معرفی و تصویب افراد جایگزین خواهد نمود.

ماده 9- وظایف و اختیارات هیات موسس:

الف) کسب امتیاز تاسیس از وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع ذیصلاح.

ب) معرفی اعضاء پیشنهادی برای تکمیل هیات موسس طبق ماده 8 فوق و براساس اکثریت دوسوم آراء اعضای باقی‌مانده از هیات موسس.

تبصره - ترکیب اعضای هیات موسس باید در هر حال مشتمل بر تعداد دو سوم اعضاء یعنی 6 نفر باشد.

ج) نظارت مستمر بر فعالیتهای دانشگاه در جهت نیل به اهداف تعیین شده موضوع ماده 1 و ارائه گزارش سالیانه از نظارت و بازرسی خود به شورای عالی انقلاب فرهنگی.

د) تنظیم و تصویب آیین‌نامه داخلی هیات موسس با رعایت مفاد این اساسنامه.

تبصره - یک نسخه از صورت جلسات هیات موسس، حسب مورد توسط رئیس دانشگاه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می‌شود.

ماده 10 (اصلاحی 1389/11/26)- اعضاء هیات امناء عبارتند از:
1- سه نفر از اعضاء هیات علمی تمام وقت دانشگاه‌ها در مرتبه دانشیاری و یا بالاتر که هیچ‌گونه سمت مدیریتی و حکومتی از جمله عضویت در مجامع و شوراهای دولتی و حکومتی غیر از تدریس و پژوهش نداشته باشند به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی
2- سه نفر از اعضای هیات موسس که حتماً یک نفر از آنها روحانی باشد.
3- وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا نمایندگان آنها
4- رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها یا معاون وی
5 - رئیس دانشگاه (دبیر هیات امناء)

تبصره 1- مدت عضویت هیات امناء چهار سال بوده و در اولین جلسه از بین اعضاء یک نفر به ریاست هیات انتخاب می‌شود.

تبصره 2- در صورت استعفاء هر یک از اعضاء هیات امناء یا فوت یا برکناری یا ناتوانی و یا هر علت دیگر، جایگزین او طبق مقررات این اساسنامه و برای باقیمانده مدت دوره انتخاب خواهد شد.

تبصره 3(اصلاحی 1389/11/26)- اعضای مصرح در بند‌های 1 و 2 این ماده حداکثر تا دو هفته به شورای عالی پیشنهاد می‌شوند.

ماده 11- هیات امناء حداقل هر دو ماه یک بار به دعوت رئیس هیات تشکیل جلسه می‌دهد. جلسات با حضور اکثریت کل اعضاء رسمیت می‌یابد و تصمیمات با اکثریت آراء اعضای حاضر در جلسه معتبر خواهد بود.

تبصره 1- در صورت لزوم به پیشنهاد رئیس دانشگاه یا نمایندگان وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا سه نفر از اعضاء، جلسه فوق‌العاده هیات امناء تشکیل می‌گردد.

تبصره 2- اداره جلسات هیات امناء طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که با رعایت مفاد این اساسنامه به تصویب هیات امناء می‌رسد.

تبصره 3- رئیس دانشگاه به عنوان دبیر هیات امناء مکلف است یک نسخه از صورت جلسات را برای هر یک از اعضاء هیات امناء، هیات موسس و شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال نماید.

تبصره 4- چنانچه هر یک از اعضای هیات امناء در 3 جلسه متوالی یا 5 جلسه غیرمتوالی و به طور غیرموجه شرکت نکنند مستعفی تلقی می‌شوند و طبق مفاد این اساسنامه جایگزین آنها تعیین می‌شود.

ماده 12- وظایف و اختیارات هیات امناء:

الف) تصویب سازمان و تشکیلات دانشگاه و آیین‌نامه‌های مالی و اداری که از طرف رئیس دانشگاه پیشنهاد می‌شود.

ب) تصویب بودجه دانشگاه و پیشنهاد طرحهای توسعه آن به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

ج) تعیین خزانه‌دار دانشگاه و همچنین تعیین اشخاصی که حق گشایش حسابهای بانکی به نام دانشگاه و حق برداشت از حساب‌های آن را دارند و تعیین حسابرس برای دانشگاه.

د) تایید و تصویب حساب‌ها و ترازنامه سالانه دانشگاه با توجه به گزارش حسابرسی و سپس تقدیم گزارش به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

ه-) پیشنهاد رئیس دانشگاه به شورای عالی انقلاب فرهنگی و صدور حکم توسط رئیس هیات امناء پس از تصویب توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی.

تبصره - هیات امناء پس از رسمیت یافتن طبق این اساسنامه، ظرف مدت یک ماه فرد پیشنهادی برای احراز ریاست دانشگاه را به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی می‌نماید.

تبصره (الحاقی 1390/11/25)- رئیس هیات امنا موظف است پس از تصویب انتخاب رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در شورای عالی انقلاب فرهنگی، حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ تصویب، حکم وی را صادر نماید و در صورتی که در مدت مقرر حکم رئیس دانشگاه از سوی رئیس هیات امنا صادر نشود حکم مزبور توسط رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا با حق تفویض به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری صادر و ابلاغ می‌شود.

و) عزل رئیس دانشگاه.

ز) جلب کمک‌های مالی و امکانات.

ح) تصویب مقررات مربوط به اعضاء هیات علمی و کارکنان اداری دانشگاه و تعرفه حقوق و دستمزد و مزایا.

تبصره - مقررات ناظر بر جذب و تبدیل وضعیت هیات علمی دانشگاه، تابع حکم مقرر در ماده 19 این اساسنامه خواهد بود.

ط) پیشنهاد هر نوع تاسیس، توسعه یا انحلال واحدهای دانشگاه به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان آموزش پزشکی.

س) تنظیم آیین‌نامه مالی و معاملاتی و ارائه آن به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موضوع ماده 15 کلیات آیین‌نامه تاسیس موسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی.

ک) پیشنهاد میزان شهریه دانشجویان و آیین‌نامه چگونگی دریافت آن جهت تصویب حسب مورد به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

گ) تنظیم و تصویب آیین‌نامه داخلی هیات امناء.

ف) تصویب اخذ وام.

ل) تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی دانشگاه

م) تصویب آیین‌نامه تشکیل شورای دانشگاه.

ن) تصویب ظرفیت پذیرش دانشجویان که از طرف رئیس دانشگاه پیشنهاد می‌گردد.

ی (اصلاحی 1391/08/17)- انتخاب رئیس بزرگ ترین واحد مرکز استان به پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و تصویب شورای عالی فرهنگی و انتخاب رئیس واحدهای دیگر استان به پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و تایید هیات امنای استان می‌باشد.

تبصره 1- هر نوع توسعه، ایجاد رشته جدید، ایجاد ظرفیت و سایر موارد مربوط با پیشنهاد هیات امناء و طبق ماده 3 این اساسنامه با تایید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

تبصره 2- هیات امناء در انجام وظایف خود، مقررات و ضوابط قانونی کشور و به ویژه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی را رعایت خواهد کرد.

تبصره 3- به منظور ارتقاء خلاقیت و مدیریت کیفی دانشگاه، در هر یک از استان‌های کشور هیات امنای استانی دانشگاه آزاد اسلامی برای انجام ماموریتهای محوله تشکیل می‌شود. نحوه تشکیل، ترکیب اعضاء و شرح وظایف این هیاتها، توسط هیات امناء مرکزی دانشگاه تهیه و به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد رسید.

ماده 13- رئیس دانشگاه:
اداره امور دانشگاه با رئیس دانشگاه است که به پیشنهاد هیات امناء و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی و حکم رئیس هیات امناء برای مدت 4 سال منصوب می‌شود.

تبصره 1- پذیرش استعفا و یا عزل رئیس دانشگاه پس از تصویب هیات امناء با حکم رئیس هیات امناء خواهد بود.

تبصره 2- پس از استعفا و یا عزل رئیس دانشگاه هیات امناء موظف است ضمن تعیین سرپرست برای دانشگاه، طی یک مهلت سه ماهه نسبت به معرفی گزینه پیشنهادی برای احراز ریاست دانشگاه به شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدام نماید. در صورت انقضاء مهلت سه ماهه، شورای عالی انقلاب فرهنگی راساً نسبت به تعیین سرپرست دانشگاه اقدام نموده تا زمانی که هیات امناء، گزینه پیشنهادی را معرفی نماید.

تبصره 3- در صورتی که بیش از دوسوم اعضای شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، قائل به فقدان صلاحیت رئیس دانشگاه باشند، هیات امناء مکلف به عزل وی و معرفی فرد جایگزین می‌باشد.

ماده 14- وظایف و اختیارات رئیس دانشگاه:

الف) اجرای مفاد اساسنامه، مقررات و ضوابط و سیاست‌های شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و مقررات و آیین‌نامه‌های مصوب وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

ب) نظارت بر حسن اجرای کلیه امور دانشگاه و ایجاد هماهنگی میان مسئولان آموزشی و پژوهشی و دانشجویی و سایر واحدهای تحت مدیریت و ارسال گزارش سالانه به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و شورای عالی انقلاب فرهنگی.

ج) شرکت در جلسات هیات امناء به عنوان دبیر.

د) نصب و عزل روسای واحدها و مسئولانی که مستقیماً زیر نظر رئیس دانشگاه انجام وظیفه می‌نمایند.

تبصره - نصب روسای واحدهای مراکز استان و واحدهایی که دارای 5000 دانشجو به بالا می‌باشد طبق مفاد بند ی ماده 12 این اساسنامه خواهد بود.

ه (تهیه و تنظیم بودجه سالانه دانشگاه و واحدهای تابعه و ارائه آن به هیات امناء برای تصویب.

و) ارائه پیشنهادهای مربوط به تاسیس، توسعه، انحلال و ادغام واحدها و موسسات تابعه به هیات امناء.

ز) تهیه و تنظیم سازمان و تشکیلات دانشگاه و آیین‌نامه‌های مربوط و ارائه آن به‌هیات امناء برای تصویب.

ح) ایجاد هماهنگی لازم در بهره‌وری از امکانات علمی، آموزشی، پژوهشی و فنی و جذب نیروهای مورد نیاز برای نیل به اهداف دانشگاه.

تبصره - رئیس دانشگاه می‌تواند به مسئولیت خود قسمتی از اختیارات خود را به‌قائم مقام و یا هر یک از معاونان و روسای واحدهای تابعه تفویض نماید.

ماده 15- شوراها و کمیسیون‌ها:
تشکیل شورای دانشگاه و شورای دانشکده‌ها و کمیسیون‌های آموزشی، پژوهشی و دانشجویی حسب مورد طبق ضوابط معمول در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی تابع وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.

فصل سوم - سایر مقررات

ماده 16- ایجاد دانشکده‌ها منوط به احراز شرایط و ضوابط تعیین شده حسب مورد توسط شوراهای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

ماده 17- ظرفیت پذیرش دانشجویان برای هر سال تحصیلی موضوع بند ن ماده 12 این اساسنامه باید براساس نیازهای کشور و حسب مورد به تصویب نهایی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برسد.

ماده 18- گزینش عمومی دانشجویان این دانشگاه براساس ضوابط معمول در سایر دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و با نظارت هیئت‌های مرکزی گزینش انجام شود.

ماده 19- جذب اعضاء هیات علمی دانشگاه براساس ضوابط معمول در کلیه دانشگاه‌های کشور و با نظارت هیات عالی جذب هیات علمی و حسب مورد در هیات‌های مرکزی جذب وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام شود.

ماده 20- استفاده از عناوین مرتبه‌های دانشگاهی مشتمل بر مربی - آموزشیار، مربی، استادیار، دانشیار و استاد باید مطابق ضوابط به تصویب هیات‌های ممیزه دانشگاه برسد. چارچوب فعالیت و ترکیب هیات‌های مزبور حسب مورد به تایید هیات ممیزه مرکزی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید.

ماده 21 (اصلاحی 1391/08/17)- عضویت در هیات موسس و هیات امناء دانشگاه قائم به شخص است و قابل واگذاری به غیر نیست.

ماده 22- در کلیه موارد مندرج در این اساسنامه که هر یک از ارکان دانشگاه موظف به ارائه گزارش به شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشند، گزارش مزبور بایستی در چارچوب محورها و موضوعات مورد نظر شورای عالی و وزارتین مزبور ارائه شود.

ماده 23- انحلال دانشگاه به پیشنهاد دوسوم اعضای هیات موسس و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکان‌پذیر خواهد بود. پس از تصویب انحلال دانشگاه، هیات تصفیه‌ای مرکب از 9 نفر (دو نفر به انتخاب هیات موسس و دو نفر نماینده وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و پنج نفر نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی) با رعایت مقررات قانونی امر تصفیه را برعهده خواهند داشت.

تبصره - در صورت تصویب انحلال، هیات تصفیه موظف است کلیه تعهدات مربوط به دانشجویان موجود را تا اتمام دوره تحصیلات آنان به نحو مطلوب به انجام رساند. این امر در مورد واحدهای تابعه به عهده تشکیلات مرکزی دانشگاه خواهد بود.

ماده 24- هرگونه تغییر و اصلاح این اساسنامه مطابق راهکارهای ذیل انجام می‌شود:
1- بنا به پیشنهاد هر یک از هیاتهای موسس و امناء دانشگاه و حسب مورد تایید شورای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
2- بنا به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی.

ماده 25- این اساسنامه در 25 ماده و 22 تبصره در جلسات 597، 636، 651، 652، 654، 656 و 660 مورخ 1385/10/19، 1387/9/5، 1388/8/5، 1388/8/19، 1388/9/17، 1388/10/29 و 1389/1/24 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و اساسنامه قبلی مصوب 1366/8/12 شورای عالی انقلاب فرهنگی و همچنین سایر مقررات مغایر با آن، منسوخ می‌باشد.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - محمود احمدی نژاد

دریافت فایل پی‌دی‌اف