هیات وزیران در جلسه مورخ 2536/8/16 بنا به پیشنهاد شماره 1/18815 مورخ 2536/8/1 وزارت کشور و وزارت دادگستری و به استناد ماده 53 قانون ثبت احوال مصوب تیر ماه 2535 شاهنشاهی آیین نامه طرز رسیدگی هیئتهای حل اختلاف را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 - حل اختلاف مربوط به اسناد ثبت احوال موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال به عهده هیات حل اختلاف محل صدور شناسنامه میباشد.
تبصره - رسیدگی به درخواست مربوط به اسناد ثبت احوال که در خارج از کشور تنظیم شده باشد با هیات حل اختلاف ثبت احوال امور خارجه (تهران) خواهد بود.
ماده 2 - شروع به رسیدگی در هیات های حل اختلاف محتاج به تسلیم گزارش مسئولین یا درخواست کتبی صاحبان اسناد سجلی یا اشخاص ذینفع یا قائم مقام قانونی و یا نماینده آنان میباشد.
ماده 3 - متقاضی باید درخواست خود را در برگهای مخصوص و به زبان فارسی نوشته و به انضمام فتوکپی یا رونشت اسناد و مدارک به دفتر هیات حل اختلاف محل اقامت یا محل صدور شناسنامه خود تسلیم و رسید دریافت دارند.
ماده 4 - درخواست باید حاوی مشخصات و محل اقامت طرفین و موضوع درخواست باشد.
تبصره - در مواردی که متقاضی درخواست خود را به غیر از محل صدور شناسنامه خود تسلیم نماید دفتر هیات حل اختلاف بایستی درخواست و ضمائم را در صورتی که کامل دانست جهت رسیدگی و اتخاذ تصمیم مقتضی به هیات حل اختلاف محل صدور شناسنامه ارسال دارد.
ماده 5 - درخواست و کلیه برگهای پیوست آن باید در دو نسخه و در صورت تعدد طرف به عده آنها به علاوه یک نسخه باشد.
ماده 6 - چنانچه درخواست توسط وکیل تسلیم شود باید وکالتنامه رسمی وکیل و درصورتی که درخواست را قیم داده باشد فتوکپی یا رونوشت قیم نامه و به طور کلی رونوشت مدرکی که مثبت سمت متقاضی است باید پیوست دادخواست باشد.
ماده 7 - دفتر هیات حل اختلاف باید درخواست و برگهای پیوست آن را که برابر مواد بالا تهیه شده باشد اخذ و پس از تطبیق فتوکپی یا رونوشت اسناد و مدارک با اصل، آنها را گواهی نموده و در صورت کامل بودن درخواست و برگهای پیوست و قبول آنها رسید به متقاضی تسلیم نماید.
ماده 8 - اگر مسئولین ثبت احوال از هیات های حل اختلاف درخواست رسیدگی نمایند گزارش آنها باید مستدل و مشروح و متضمن موضوع درخواست بوده و عین مدارک با امضا مامور یا نماینده ثبت احوال یا مسئول بایگانی اسناد رسیده و فتوکپی یا رونوشت مدرکی که پیوست گزارش است نیز باید از سوی امضا کننده گزارش گواهی شده باشد.
ماده 9 - دفتر هیات حل اختلاف محل صدور شناسنامه باید بلافاصله پس از دریافت گزارش یا درخواست آن را در دفتر مخصوص ثبت و به هیات حل اختلاف تسلیم نمایند. هیات مذکور چنانچه پرونده را آماده برای رسیدگی و اخذ تصمیم نهایی تشخیص داد تصمیم مقتضی اتخاذ می نماید. در غیر این صورت درخواست و ضمائم را برای طرف متقاضی ارسال میدارد که ظرف ده روز کتباً پاسخ دهد و پس از وصول پاسخ رسیدگی لازم را انجام می دهد و در صورت ضرورت با تعیین وقت متقاضی و طرف را برای اخذ توضیح و رسیدگی دعوت می نماید.
تبصره - تاریخ رسیدگی باید طوری معین شود که فاصله بین ابلاغ و روز جلسه کمتر از پنج روز نباشد. مدت مسافت هم طبق مقررات آیین دادرسی مدنی به موعد مقرر اضافه میگردد.
ماده 10 - ابلاغ در محل دفتر هیات توسط دفتر و در خارج از محل دفتر هیات توسط مامور ابلاغ ثبت احوال و در خارج از شهرها به وسیله مامورین ژاندارمری یا سپاهیان انقلاب یا دهبانان به عمل میآید.
ماده 11 - تحویل و ابلاغ درخواست و پیوستها به مامورین و عودت آنها در دفتر مخصوص ثبت میشود.
ماده 12 - ابلاغ به طریقه مذکور در ماده 90 قانون آیین دادرسی مدنی به عمل میآید و متقاضی میتواند مامورین ابلاغ را راهنمائی کند.
ماده 13 - اگر محل اقامت مخاطب در قلمرو هیات حل اختلاف دیگر باشد ابلاغ توسط دفتر یا مامور ابلاغ ثبت احوال همان محل به عمل میآید.
ماده 14 - دفتر هیات حل اختلاف باید یک نسخه از درخواست و پیوستها را در پرونده مخصوص که برای اختلاف مربوط تشکیل می دهد بایگانی نماید.
ماده 15 - دفتر هیات حل اختلاف در صورتی که لایحه ای در مورد درخواست واصل شود آن را پیوست پرونده نموده و در وقت رسیدگی به هیات حل اختلاف تحویل می دهد به هر حال وصول یا عدم وصول لایحه مانع رسیدگی نمیباشد.
ماده 16 - هیات های حل اختلاف میتوانند جلسه رسیدگی را با رضایت طرفین فقط برای یک بار به تاخیر اندازند.
ماده 17 - عدم حضور یک طرف مانع ادای توضیحات طرف دیگر و انجام رسیدگی نیست.
ماده 18 - هیات حل اختلاف در وقت رسیدگی باید پرونده را مطالعه و بررسی نموده و پس از ملاحظه اوراق و اسناد مربوط و استماع توضیحات طرفین و درج آن در صورت مجلس (طبق نمونه) و اعلام ختم رسیدگی رای آن را حداکثر ظرف 48 ساعت صادر نماید.
تبصره - رای باید کاملاً مستدل و مشروح نوشته شود.
ماده 19 - هیات حل اختلاف پس از امضا رای حق تغییر آن را ندارد.
ماده 20 - هرگاه هیات حل اختلاف در حین رسیدگی متوجه جعلیت اسناد ثبت احوال گردید باید رسیدگی را متوقف ساخته و پرونده امر را ضمن گزارش جامعی از طریق اداره ثبت احوال مربوط جهت پیگیری موضوع و اقدام قانونی به مرکز ارسال دارد.
ماده 21 - دفتر هیات حل اختلاف مکلف است رای هیات را بلافاصله پس از صدور و ثبت در دفتر مخصوص برای ابلاغ به طرفین به نشانی مندرج در دادخواست ارسال دارد.
در این صورت ابلاغ برابر احکام مواد 91، 92، 93 قانون آیین دادرسی مدنی کفایت می کند.
ماده 22 - نمونه برگها و دفاتر مندرج در این آیین نامه توسط سازمان ثبت احوال کشور تهیه و با تایید شورای عالی ثبت احوال مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وزیر مشاور در امور اجرایی - منوچهر آگاه