آییننامه معاملات شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران (سهامی خاص)

هیات وزیران در جلسه مورخ 1369/06/11 بنا به پیشنهاد مجمع عمومی شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران و به استناد بند (8) ماده (10) قانون اساسنامه شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران (سهامی خاص) مصوب 1366 آییننامه معاملات شرکت مزبور را به شرح ذیل تصویب نمود:

فصل اول - کلیات

ماده 1 - شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران (شرکت سهامی) که منبعد اختصاراً شرکت نامیده می‌شود موظف است کلیه معاملات خود را (اعم از خرید، فروش، اجاره و استیجاره، پیمانکاری، اجرت کار خدمات، مشاوره و غیره) به جزمواردی که مشمول مقررات استخدامی می‌شود بر اساس مقررات این آییننامه انجام دهد.

ماده 2 - هیات مدیره شرکت صلاحیت واحدهای مختلف شرکت در انجام معاملات را تعیین خواهد نمود و واحدهای مزبور موظفند معاملات خود را بر اساس مقررات این آییننامه انجام دهند.

ماده 3 - به منظور بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد انجام کلیه معاملات شرکت «به جزمواردی که طبق آییننامه ترتیب دیگری برای آنها مقرر شده است یا به علت محرمانه بودن موضوع، هیات مدیره در مورد نحوه انجام آنها تصمیم دیگری اتخاذ می نماید» کمیسیون معاملات مرکب از سه (3) نفر از کارکنان بصیر، مجرب و عالی رتبه شرکت که با پیشنهاد رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت و تایید هیات مدیره برای مدت (3) سال انتخاب می‌شوند، تشکیل می‌گردد.
اعضای کمیسیون معاملات به طور موظف و تمام وقت انجام وظیفه خواهند نمود و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.

تبصره 1 - اعضای کمیسیون معاملات باید واجد صلاحیت و دارای اطلاعات و تجربه کافی در رشته های مالی، بازرگانی، حقوقی و رشته های فنی راه آهن بوده و معروف به امانت داری باشند. هیات مدیره شرکت موظف است در انتخاب اعضای کمیسیون ترتیبی اتخاذ نماید که حداقل یکنفر از آنها دارای اطلاعات و تجربه کافی در امور مالی و بازرگانی و یکنفر دارای اطلاعات حقوقی باشد.

تبصره 2 - علاوه بر اعضای اصلی کمیسیون دو نفر عضو علی البدل با همان شرایط اعضای اصلی و برای مدت سه سال انتخاب می گردند تا در غیاب اعضای اصلی، در کمیسیون معاملات شرکت نمایند.

تبصره 3 - هرگاه به عللی تغییر یا تبدیل اعضای کمیسیون قبل از انقضای مدت سه سال ایجاب نماید، عضو یا اعضای جدید با همان شرایط قبلی برای بقیه مدت انتخاب خواهند شد.

تبصره 4 - آییننامه داخلی کمیسیون معاملات به تصویب هیات مدیره خواهد رسید.

تبصره 5 - کمیسیون معاملات می‌تواند قسمتی از وظایف خود را به اعضای علی البدل و یا سایر کارکنان شرکت که واجد همان شرایط اعضای کمیسیون باشند، واگذار نماید. در هر صورت مسئولیت تصمیمات اتخاذ شده با کمیسیون معاملات خواهد بود.

تبصره 6 - کمیسیون معاملات می‌تواند قسمتی از وظائف خود را با تصویب هیات مدیره به سایر واحدهای شرکت و یا کمیسیونهای معاملات که بر حسب ضرورت در واحدهای خارج از مرکز شرکت تشکیل خواهد شد واگذار نماید.

ماده 4 - کمیسیون معاملات موضوع ماده (3) این آییننامه دارای وظائف ذیل می‌باشد:

1 (اصلاحی 1399/12/27)- تعیین نحوه انجام معاملات عمده از طریق مزایده.

2 - تصویب شرایط و فرم قراردادها و مشخصات پیشنهادی واحدهای ذیربط شرکت.

3 (اصلاحی 1399/12/27)- تعیین برنده مزایده و به طور کلی تعیین اشخاص حقیقی و حقوقی که معامله باید با آنها انجام شود.

4 - نگاهداری فهرست کامل اشخاص حقیقی و حقوقی داوطلب انجام معامله با شرکت (واجدین صلاحیت) و اضافه یا حذف نمودن مشخصات اشخاص حقیقی و حقوقی از آن، کمیسیون معاملات می‌تواند فهرست واجدین صلاحیت وزارتخانه ها، موسسات و شرکتهای دولتی دیگر را نیز مورد عمل قرار دهد.

5 - اتخاذ تصمیم در مورد خرید کالاهائی که انواع مشابه دارند با رعایت کیفیت، دوام و صرفه و صلاح شرکت.

6 - اتخاذ تصمیم نسبت به تهیه مصالح توسط شرکت یا به وسیله پیمانکار در مورد قراردادهای پیمانکاری.

7 - رسیدگی به موارد تخلف یا شکایات مطرح شده در اجرای مقررات این آییننامه و ارائه گزارش لازم به هیات مدیره جهت اتخاذ تصمیم مقتضی.

تبصره 1 - در انجام معاملات شرکت باید نوع، جنس، کیفیت، دوام، مدت تحویل، بها و شرایط پرداخت آن و به طور کلی صرفه و صلاح شرکت از هر لحاظ رعایت شود.

تبصره 2 - در مورد آن دسته از معاملات که جنبه فنی داشته باشد کمیسیون معاملات موظف است تصمیم خود را با رعایت کلیه جنبه های فنی و تخصصی اتخاذ نماید و واحد درخواست کننده ملزم است اطلاعات فنی و تخصصی را به کمیسیون ارائه نماید. در صورت لزوم کمیسیون معاملات می‌تواند بر حسب مورد پس از کسب نظر افراد متخصص و بصیر در زمینه هر یک از معاملاتی که جنبه فنی و تخصصی دارند، اتخاذ تصمیم نماید.

تبصره 3 - در مورد معاملات پیمانکاری و تاسیسات و خدمات و مشاوره فنی و غیره، اشخاص حقیقی و حقوقی صلاحیت دار ایرانی که تمام یا اکثریت سهام آنها متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران با اتباع ایرانی باشد در مرحله اول و شرکتهائی که مرکز آنها در ایران است در مرحله بعد حق تقدم خواهند داشت.

ماده 5 - تصمیمات کمیسیون معاملات با اکثریت آراء معتبر خواهد بود. هر یک از اعضای کمیسیون معاملات که در اقلیت قرار می‌گیرد باید نظر خود را به طور مستدل در صورتمجلس نوشته و ذیل آن را امضا نماید و عضو مذکور می‌تواند از رئیس کمیسیون معاملات درخواست نماید موضوع به هیات مدیره گزارش شود.

تبصره - مدیر یا نماینده تام الااختیار هر یک از واحدهای درخواست کننده کالا یا خدمت موظفند بر اساس درخواست کمیسیون معاملات در جلسات کمیسیون حضور یابند و توضیحات لازم را ارائه نمایند.

ماده 6 - کمیسیون معاملات مکلف است نتیجه تصمیمات خود را در مورد انجام هر معامله در کمترین زمان ممکن و حداکثر ظرفیت مدت (15) روز با توجه به نوع و خصوصیات هر معامله، به واحدهای ذیربط ابلاغ نماید. مدت فوق با نظر مدیرعامل شرکت قابل تمدید می‌باشد.

تبصره - هرگاه پس از گذشت مدت مذکور در این ماده، کمیسیون معاملات تصمیم لازم را راجع به انجام معامله اتخاذ و ابلاغ ننماید، واحدهای ذیربط مجاز خواهند بود با نظر مدیرعامل شرکت و رعایت مقررات این آییننامه معامله را انجام دهند و مراتب را به هیات مدیره گزارش نمایند.

ماده 7 - مسئولیت اجرای تصمیمات کمیسیون معاملات با واحد مربوط می‌باشد.

ماده 8(اصلاحی 1403/10/16)- مصوبات کمیسیون معاملات برای معاملات (مزایده عمومی) بیش از نصاب معاملات متوسط موضوع ماده (3) قانون برگزاری مناقصات مصوب 1383 پس از کسب موافقت هیات مدیره قابل اجرا می‌باشد.

فصل دوم - معاملات (خرید)

ماده 9 (منسوخ 1399/12/27)- معاملات خرید شرکت از حیث مبلغ به سه دسته به شرح زیر تقسیم می‌شود:
1 - معاملات جزئی - معاملاتی است که مبلغ آن از پانصد هزار (500000) ریال تجاوز نکند.
2 - معاملات (خرید) متوسط - معاملاتی است که مبلغ آن بین پانصد هزار (500000) ریال تا پنج میلیون (5000000) ریال می‌باشد.
3 - معاملات (خرید) عمده - معاملاتی است که مبلغ آن از پنج میلیون (5000000) ریال بیشتر باشد.

تبصره 1 - مبنای نصاب خرید در معاملات جزئی و متوسط، مبلغ مورد معامله و در مورد معاملات عمده، مبلغ برآورد است.

تبصره 2 - تقسیم یا تفکیک معامله به اجزای کوچکتر به طوریکه موجب تغییر در نصاب گردد، ممنوع است.

ماده 10 (منسوخ 1399/12/27)- معاملات (خرید) از طریق مناقصه و به شرح زیر انجام می پذیرد:

1 (منسوخ 1399/12/27)- معاملات (خرید) جزئی به حداقل قیمت ممکن با تشخیص و مسئولیت مامور خرید انجام می پذیرد. در معاملات (خرید) جزئی مامور خرید موظف است پس از تحقیق کامل از بهای کالا و یا کار مورد نیاز که به وسیله فروشندگان کالا یا انجام دهندگان کار عرضه می‌گردد، معامله را با در نظرگرفتن صرفه و صلاح شرکت انجام دهد و ذیل سند را با قید اینکه معامله به کمترین قیمت ممکن انجام شده است با درج نام و نام خانوادگی و سمت خود و تاریخ، امضا نماید.

2 (منسوخ 1399/12/27)- معاملات (خرید) متوسط به حداقل بهای ممکن با تشخیص و مسئولیت مامور خرید و تایید مسئول واحد مربوط در شرکت و یا کمیسیون معاملات حسب مورد انجام می پذیرد. در معاملات (خرید) متوسط مامور خرید از هر یک از فروشندگان کالا یا انجام دهندگان کار که تعداد آنها در محل نباید کمتر از سه نفر باشد روی ورقه جداگانه با رعایت مفاد ماده (11) این آییننامه استعلام بهای کتبی به عمل می آورد و با تایید اینکه استعلام بها توسط او انجام شده است با قید تاریخ، هر یک از برگهای استعلام را امضا نموده و به انضمام صورت مقایسه قیمتهای استعلام شده و در صورت لزوم با نمونه کالاهای پیشنهادی، جهت اتخاذ تصمیم به واحد مربوط ارائه می نماید. در صورتی که حداقل بهای به دست آمده از طریق استعلام، با تشخیص و مسئولیت مامور خرید و تایید مسئول واحد یا کمیسیون معاملات بر حسب مورد، مناسب و عادلانه باشد معامله با پیشنهاد دهنده حداقل بها انجام خواهد شد.

تبصره 1 (منسوخ 1399/12/27)- در مورد خرید مجدد کالاهائیکه قبلا با رعایت تشریفات موضوع این بند خریداری شده اند در صورتی که از تاریخ آخرین استعلام منجر به خرید قبلی بیش از سه ماه نگذشته باشد کمیسیون معاملات می‌تواند بدون استعلام مجدد و بر اساس بهای آخرین استعلام، اجازه خریدار صادر نماید.

تبصره 2 (منسوخ 1399/12/27)- در مواردی که فروشنده کالا یا انجام دهنده کار در محل، کمتر از سه نفر باشد مامور خرید موظف است مراتب را در متن گزارشی که ارائه میدهد قید نماید.

3 (منسوخ 1399/12/27)- معاملات (خرید) عمده با تشخیص کمیسیون معاملات از طریق مناقصه عمومی یا مناقصه محدوده بر اساس ضوابط پیوست این آییننامه انجام خواهد شد.

ماده 11 (منسوخ 1399/12/27)- ضوابط مربوط به استعلام بها به منظور انجام معاملات (خرید) متوسط موضوع ماده (10) این آییننامه به شرح زیر است:

1 - در برگ استعلام بها، نوع و جنس کالا یا موضوع کار مورد معامله و مقدار و مشخصات آن به طور وضوح تعیین و به فروشنده کالا یا انجام دهنده کار ارائه گردد.

2 - فروشنده کالا یا انجام دهند کار باشد حداقل بهای مورد نظر خود را در برگ استعلام درج و با تعیین آدرس و تاریخ، امضا نماید. در صورتی که قیمت پیشنهادی مربوط به دوره زمانی مشخصی باشد این دوره زمانی نیز لازم است در برگ استعلام درج گردد.

3 - مامور خرید و مسئولین ذیربط با توجه به مدت اعتبار بهای پیشنهاد شده در برگ استعلام باید طوری عمل نمایند که به علت انقضای مدت و عدم انجام به موقع معامله، خسارتی متوجه شرکت نگردد.

4 - استعلام بها باید از تولید کنندگان، فروشندگان یا انجام دهندگان اصلی کالا یا کار مورد در خواست به عمل آید و حتی المقدور از معامله با موسساتیکه حق العمل کار یا دست دوم می‌باشند اجتناب گردد.

5 - در صورتی که فروشنده کالا یا انجام دهنده کار از تکمیل یا امضای برگ استعلام خودداری نماید، مامور خرید مکلف است مراتب را با ذکر نام و نشانی فروشنده کالا یا انجام دهنده کاروبهای پیشنهادی که شفاهاً اظهار نموده است، در گزارش قید نماید.

فصل سوم - ترتیب تحویل کالا یا خدمات مورد معامله

ماده 12 - تحویل کالا یا کار انجام شده در مورد معاملات (خرید) جزئی به وسیله و با مسئولیت انباردار یا تحویل گیرنده کار خواهد بود.

ماده 13 - تحویل کالا یا کار انجام شده در مورد معاملات (خرید) متوسط به وسیله و با مسئولیت انبار دار یا تحویل گیرنده کار می‌باشد و از طریق صورتمجلس که به امضای انباردار یا تحویل گیرنده کار، تحویل دهنده و نماینده واحد در خواست کننده می‌رسد، انجام می‌شود.

ماده 14 - تحویل کالا یا کار انجام شده در مورد معاملات عمده از طریق تنظیم صورتمجلس خواهد بود. در مواردی که کالا یا کار تحویل شده از حیث کمیت و کیفیت طبق مشخصات یا نمونه نباشد موضوع در صورتمجلس جهت اقدامات بعدی قید می‌گردد.

تبصره 1 - صورتمجلس موضوع این ماده در مورد معاملات داخلی لازم است به وسیله تحویل دهنده، انباردار یا تحویل گیرنده، نماینده واحد در خواست کننده و نماینده منتخب مدیرعامل شرکت یا مقام مجاز از طرف وی، امضا گردد.

تبصره 2 - در مورد معاملات خارجی برای تحویل کالا یا کار انجام شده به جای تحویل دهنده حضور و امضای نمایندگان بیمه و واحد تدارکات شرکت الزامی است.

ماده 15 - در صورتی که امضا کنندگان صورتمجلس از لحاظ مشخصات کالا یا کار مورد تحویل اختلاف نظر داشته باشند، در مورد معاملات (خرید) متوسط نظر سرپرست واحد درخواست کننده و در مورد معاملات (خرید) عمده نظر کمیسیون معاملات مبنا می‌باشد.

ماده 16 - برای کالاهای تحویل شده در تمام موارد باید قبض انبار که دارای شماره مسلسل و شماره ثبت دفتر واردات انبار باشد صادر گردد و به امضای تحویل دهنده و انباردار برسد.

تبصره - در مواردی که کالا در خارج از انبار تحویل می‌گردد و به انبار شرکت وارد نمی شود، با در نظر گرفتن مفاد مواد (12)، (13) و (14) و تبصره های ذیل آن حسب مورد اقدام خواهد شد و تحویل گیرنده کالا به جای انباردار تکالیف مربوط را انجام می دهد و رسید یا صورتمجلس مربوط، حسب مورد مبنای صدور قبض انبار و حواله انبار قرار خواهد گرفت.

ماده 17 - در صورتی که در شرایط معامله برای تحویل مورد معامله علاوه بر آنچه در موارد (12) الی (18) تعیین شده است تکالیف دیگری نیز پیش بینی شده باشد، اجرای آنها نیز ضروری است.

ماده 18 - در صورتی که پس از ورود کالا به گمرکات کشور و اخذ اسناد حمل و انجام اقدامات لازم، ترخیص و تحویل کالا به انبار موکول به بعد گردد، پس از تطبیق کالا با پروفرمای فروشنده و اطمینان از صحت اسناد حمل، به پیشنهاد واحد مربوط و تایید کمیسیون معاملات ضمانت نامه تضمین حسن انجام معامله فروشنده آزاد خواهد شد.

فصل چهارم - معاملات (فروش)

ماده 19 - معاملات فروش شرکت شامل فروش اشیای فرسوده، مستعمل یا زائد بر احتیاج شرکت به تشخیص کمیسیون معاملات، می‌باشد که از حیث مبلغ مشابه معاملات خرید موضوع ماده (9) این آییننامه به سه دسته معاملات (فروش) جزئی، معاملات (فروش) متوسط، معاملات (فروش) عمده تقسیم می‌گردد.

تبصره - مبنای نصاب فروش در هر یک از سه دسته معاملات (فروش) جزئی متوسط و عمده مبلغ ارزیابی کارشناس منتخب مدیرعامل شرکت یا مقام مجاز از طرف وی، می‌باشد.

ماده - 20 - معاملات فروش از طریق مزایده و به شرح زیر انجام می پذیرد.

1 - معاملات (فروش) جزئی به حداکثر قیمت ممکن و به تشخیص و مسئولیت مامور فروش انجام می پذیرد. مامور فروش مکلف است به داوطلبان معامله مراجعه و پس از تحقیق کامل نسبت به قیمتها با رعایت صرفه شرکت، معامله را انجام دهد و اسناد و مدارک مربوط را با تایید اینکه «معامله به بیشترین قیمت ممکن انجام شده است» با ذکر نام و نام خانوادگی و سمت خود و تاریخ، امضا نماید.

2 - معاملات (فروش) متوسط از طریق حراج و با رعایت ضوایط ذیل انجام می پذیرد:
الف - اطلاعات کلی در مورد نوع، مشخصات و مقدار مورد معامله و روز و ساعت و محل حراج و سایر شرایطی که لازم است از طریق انتشار آگهی در روزنامه یا از طرق دیگر به اطلاع عموم می‌رسد.
ب - قیمت پایه حراج بر اساس ارزیابی مورد معامله تعیین می‌شود.
ج - مورد معامله به خریداری که بالاترین قیمت را پیشنهاد کند واگذار می‌شود.
د - در مواردی که حداقل به قیمت پایه حراج، داوطلب نباشد بر اساس نظر کمیسیون معاملات اقدام خواهد شد.

3 - معاملات (فروش) عمده از طریق مزایده عمومی انجام می پذیرد.

تبصره 1 - اطلاعات کلی راجع به نوع و مشخصات و مقدار مورد معامله و محل رویت و همچنین محل و کیفیت تحویل آنها از طریق آگهی مزایده به اطلاع عموم می‌رسد.

تبصره 2 - سایر ضوابطی که در پیوست این آییننامه در مورد انجام مناقصه پیش بینی شده است در صورتی که به تشخیص کمیسیون معاملات با عمل مزایده منطبق باشد، برای انجام معاملات (فروش) عمده از طریق مزایده لازم الاجراء است.

تبصره 3 - در صورتی که به کالای فروخته شده مالیات و حقوق و عوارض گمرکی تعلق گیرد، برنده مزایده موظف است قبل از تحویل کالا از انبار شرکت، آنها را پرداخت نماید.

تبصره 4 - هنگام تحویل کالا به برنده مزایده حضور انبار دار الزامی است.

فصل پنجم - سایر مقررات

ماده 21 - در مواردی که انجام معاملات (خرید) متوسط از طریق اخذ استعلام بها مقدور نباشد با نظر کمیسیون معاملات، معامله به طریق مقتضی انجام خواهد شد.

ماده 22 - در مواردی که به تشخیص کمیسیون معاملات، دریافت تضمین حسن انجام معامله مقدور نباشد و یا تغییر میزان و نوع آن ضرورت داشته باشد، بر اساس نظر رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت اقدام خواهد شد.

ماده 23 - در مواردی که به تشخیص کمیسیون معاملات تغییر میزان پیش پرداخت و یا نوع تضمین آن ضرورت داشته باشد، در این صورت بر اساس نظر رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت اقدام خواهد شد.

ماده 24 - واحدهای شرکت در حدود اختیارات خود یا با تصویب کمیسیون معاملات می‌توانند معاملات مشروحه زیر را بدون رعایت تشریفات مناقصه یا مزایده انجام دهند:

1 - معاملاتی که طرف معامله وزارتخانه یا موسسه دولتی و یا شرکت دولتی باشد.

2 - معاملات با موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و موسسات تابعه که بیش از پنجاه درصد (50%) سهام و یا سرمایه و یا مالکیت آنها متعلق به موسسات و نهادهای مذکور باشد.

3 - معاملات با شرکت های تعاونی مصرف و توزیع کارکنان وزارتخانه ها، موسسات و شرکتهای دولتی که بر اساس قوانین و مقررات ناظر بر شرکتهای تعاونی، تشکیل و اداره می‌شوند.

4 - معاملات با شرکتها و موسسات تعاونی تولید و توزیع که تحت نظارت مستقیم دولت تشکیل و اداره می گردند.

5 - خرید اموال، خدمات و حقوقی که به تشخیص کمیسیون معاملات منحصر به فرد باشد. در این صورت بهای مورد معامله توسط یکنفر مامور بصیر واحد مربوط با فروشنده توافق می‌گردد و پس از تایید کمیسیون معاملات، معامله انجام خواهد شد.

6 - خرید یا اجازه یا استیجاره، اموال غیرمنقول و اجاره و یا استیجاره اموال منقول که حسب مورد به تشخیص و مسئولیت کمیسیون معاملات یا بالاترین مقام واحد مربوط و با کسب نظر کارشناس رسمی دادگستری و یا کارشناس خبره و متعهد رشته مربوط انجام خواهد شد.

7 - خرید خدمات کارشناسی، هنری و صنایع مستظرفه که با رعایت موازین اسلامی بهای مورد معامله توسط یکنفر مامور بصیر واحد مربوط با فروشنده توافق می‌گردد و پس از تایید کمیسیون معاملات، معامله انجام خواهد شد.

8 - خرید کالاهای انحصاری دولتی و یا سایر کالاهائی که دارای فروشنده انحصاری می‌باشند و برای آنها از طرف دستگاههای ذیربط دولتی نرخهای معینی تعیین و اعلام شده است.

9 - خرید کالاهای مورد مصرف روزانه که در محل از طرف دستگاههای ذیربط دولتی و یا شهرداریها برای آنها نرخ ثابتی تعیین شده باشد.

10 - خرید کالاهای ساخت کارخانه های داخلی و کرایه حمل و نقل بار از طریق زمینی که از طرف دستگاههای دولتی ذیربط برای آنها نرخ تعیین شده باشد.

11 - کرایه حمل و نقل هوایی و دریائی، هزینه مسافرت و نظایر آن در صورت وجود نرخ ثابت و مقطوع

12 - انجام معامله در مورد تعمیر ماشین آلات ثابت و متحرک که بر حسب مورد به تشخیص و مسئولیت کمیسیون معاملات یا بالاترین مقام واحد مربوط انجام خواهد شد.

13 - خرید قطعات یدکی و تجهیزات تکمیلی ماشین آلات ثابت و متحرک و همچنین وسائل اندازه گیری و لوازم آزمایشگاهی و نظایر آن که پس از تعیین بهای مورد معامله توسط حداقل یکنفر کارشناس خبره و بصیر به انتخاب واحد مربوط، معامله بر حسب مورد پس از تایید کمیسیون معاملات یا بالاترین مقام واحد مربوط انجام خواهد شد.

14 - انجام معامله برای چاپ و صحافی که بر اساس مقررات عمومی انجام خواهد شد.

15 - اجاره و استیجاره وسائط نقلیه ریلی از قبیل لکوموتیو و واگن و نظایر آن که با رعایت صرفه و صلاح شرکت و با تصویب هیات مدیره خواهد بود.

تبصره - در مورد بندهای (2)، (3) و (4) این ماده فروشنده باید مورد معامله را در اختیار داشته باشد یا تولید کننده (کالا) یا انجام دهنده (خدمات) مورد معامله باشد و یا اینکه وظیفه تهیه و توزیع و فروش مورد معامله را برعهده داشته باشد.

ماده 25 - در مواردی که انجام معاملات عمده از طریق مناقضه و مزایده به تشخیص هیاتی مرکب از مدیرعامل یا قائم مقام وی، مدیر امور مالی شرکت و یکنفر به انتخاب مجمع عمومی شرکت میسر یا با مصلحت نباشد می توان معامله را به طریق دیگری انجام داد و در این صورت هیات مزبور با رعایت صرفه و صلاح شرکت نحوه انجام این گونه معاملات را در هر مورد یا به طور کلی برای یک نوع کالا یا خدمت، تعیین و اعلام خواهد نمود.

تبصره - جلسات هیات موضوع این ماده با حضور کلیه اعضاء تشکیل و تصمیمات آن با رای اکثریت اعضاء معتبر خواهد بود.

ماده 26 - کمیسیون معاملات موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که مسئولین مربوط حتی المقدور مایحتاج خود را در زمان مناسب پیش بینی، تهیه و تدارک نماید.

ماده 27 - در موارد خاص مهلتهای مندرج در موارد این آییننامه و ضوابط پیوست (موضوع بند 3 ماده 10) به پیشنهاد کمیسیون معاملات و تایید رئیس هیات مدیره و مدیرعامل بر حسب مورد قابل تغییر می‌باشد.

ماده 28 - معاملات ضروری مربوط به حوادث و سوانح راه آهن که انجام آن اجتناب ناپذیر است و فرصت مراجعه به کمیسیون معاملات در مورد آنها نباشد، به مسئولیت بالاترین مقام واحد مربوط از طریق مذاکره یا استعلام انجام می‌شود. مسئول واحد مربوط موظف است گزارش اینگونه معاملات انجام شده و هزینه های مربوط را بلافاصله با تفکیک نوع معامله به اطلاع کمیسیون معاملات رسانده و تایید لازم را اخذ نماید. در صورتی که کمیسیون معاملات عمل انجام شده را تایید ننماید موضوع با ذکر دلیل جهت اتخاذ تصمیم به هیات مدیره گزارش می‌گردد.

ماده 29 - انجام معاملات از محل اعتبارات طرحهای عمرانی، مشمول مقررات عمومی طرحهای عمرانی کشور می‌باشد.

ماده 30 - هر گونه تغییر و اصلاح در این آییننامه و ضوابط پیوست (موضوع بند 3 ماده 10) به پیشنهاد هیات مدیره و تایید مجمع عمومی و تصویب هیات وزیران انجام خواهد شد.

معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی