هیات وزیران در جلسه مورخ 2535/6/1 به استناد تبصره ماده 3 قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی مصوب 19 دیماه 2520 و بنا به پیشنهاد شماره 34041/01/02 مورخ 2534/12/18 وزارت تعاون و امور روستاها آیین نامه عمران اراضی بایر را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 - وزارت تعاون و امور روستاها در مناطقی که اجرای مقررات این آیین نامه وسیله کمیسیونی متشکل از وزیر کشاورزی و منابع طبیعی، وزیر نیرو وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه، وزیر تعاون و امور روستاها به تصویب برسد مراتب را در شهرستان و مرکز استان یا فرمانداریکل مربوط دو نوبت و بفاصله دو هفته در یکی از جراید کثیرالانتشار محل و یا مرکز استان یا فرمانداریکل یا سایر وسایل معمول و مناسب محل و عندالاقتضاء در مرکز (حسب مورد به تشخیص وزارت مزبور) آگهی مینماید. در آگهی منتشره باید مرجع دریافت تقاضا ذکر گردد.
ماده 2 - در مناطق آگهی شده داوطلبان خرید اراضی بایر به منظور انجام امور زراعی و دامداری باید تقاضای خود را طبق نمونه ای که از طرف وزارت تعاون و امور روستاها در اختیار آنان گذارده خواهد شد همراه با مدارک و اطلاعات مشروحه زیر به مراجعی که در آگهی تعیین شده تسلیم نمایند.
الف - درخواست کتبی متقاضی حاوی مشخصات کامل پیشنهاددهنده و محل اقامت او.
ب - در صورتی که متقاضی شرکت باشد رونوشت اساسنامه و آخرین ترازنامه و همچنین گواهی ثبت شرکت و اسامی اعضای هیات مدیره و نشانی مرکز شرکت از اداره ثبت شرکتها (در صورتی که از شروع فعالیت شرکت یک سال مالی نگذشته باشد تسلیم ترازنامه ضرور نیست).
پ - در صورتی که برای عمران اراضی مورد تقاضا تاسیس شرکتی مورد نظر باشد، تقاضا باید متضمن مشخصات اشخاصی که برای انجام منظور قصد تشکیل شرکت را دارند همراه با میزان سهام و رونوشت شناسنامه هر یک و نشانی پستی آنان باشد.
ت - میزان سرمایه نقدی و اعتبار و وسایلی که متقاضی در نظر دارد برای عمران و آبادی اراضی مورد نظر اختصاص دهد.
ث - کروکی حدود و مشخصات و مساحت تقریبی و موقعیت زمین مورد تقاضا و در صورت امکان نقشه زمین با ذکر وضع آن (از لحاظ کوهستانی، جلگه ای، دامنه ای بودن).
ج - طرح مقدماتی و ترتیباتی که برای عمران و آبادی زمین در نظر دارند انجام دهند.
چ - گواهی امکان تامین آب برای اجرای طرح مورد نظر از وزارت نیرو یا اداره مربوط.
ح - گواهی عدم شمول مقررات ملی شدن جنگلها و مراتع در زمین مورد نظر از وزارت کشاورزی و منابع طبیعی یا اداره مربوط.
تبصره - اراضی موات واقع در محدوده شهرها و همچنین تا شعاع سی (30) کیلومتر خارج از محدوده مذکور (موضوع ماده 17 قانون تقسیم و فروش اراضی مورد اجاره به زارعین مستاجر) از شمول مقررات این آیین نامه خارج میباشد.
ماده 3 - به منظور بررسی تقاضاها کمیسیونی بریاست رئیس اداره تعاون و امور روستاهای شهرستان مربوط و با عضویت رئیس اداره ثبت اسناد و املاک، رئیس اداره کشاورزی و منابع طبیعی تشکیل میگردد.
کمیسیون پس از وصول تقاضا مشخصات و مساحت و موقعیت زمین مورد تقاضای داوطلب را با اراضی بایر و موات موجود در منطقه تطبیق و در صورتی که با رای اکثریت از این جهات واگذاری زمین بلااشکال باشد مراتب را در صورتمجلس منعکس خواهند کرد.
اداره تعاون و امور روستاها نسخه ای از کلیه مدارک و مستندات متقاضی را بانضمام نظر کمیسیون فوق بشعبه بانک تعاون کشاورزی ایران در محل خواهد فرستاد.
تبصره - بتقاضای واگذاری اراضی تا بیست هکتار وقتی ترتیب اثر داده میشود که مساحت قطعه زمین مورد تقاضا بیست هکتار یا کمتر از آن باشد در قطعات اراضی بیش از بیست هکتار باید قابل استفاده بدون باقیمانده اراضی مورد تایید کمیسیون مربوط قرار گیرد و بهر حال مساحت قطعه باقیمانده از بیست هکتار کمتر نباشد.
ماده 4 - بانک پس از دریافت پرونده امر به متقاضی ابلاغ خواهد نمود که ظرف مدت معینی که در هر حال از شش ماه کمتر و از یک سال بیشتر نخواهد بود طرح تفصیلی عمرانی خود را تسلیم نماید.
تبصره - در صورتی که طرح تفصیلی در پایان مدتی که تعیین شده است تسلیم نگردد تقاضا کان لم یکن تلقی خواهد گردید.
ماده 5 - طرحهای تفصیلی عمران اراضی که توسط متقاضیان تسلیم میشود در کمیسیونی مرکب از نمایندگان وزارت کشاورزی و منابع طبیعی، وزارت تعاون و امور روستاها و بانک تعاون کشاورزی ایران بررسی و نسبت بصلاحیت فنی و اقتصادی طرحها تصمیم نهایی به عمل خواهد آمد.
تبصره 1 - نمایندگان وزارت کشاورزی و منابع طبیعی، وزارت تعاون و امور روستاها وسیله وزراء مربوط و نماینده بانک تعاون و کشاورزی ایران وسیله مدیرکل بانک مزبور تعیین و معرفی میشوند.
تبصره 2 - در صورتی که برای زمین معینی بیش از یکنفر داوطلب وجود داشته باشد، داوطلب واجد شرایط با در نظر گرفتن صلاحیت فنی، میزان سرمایه وسایل کار و اقتصادی بودن طرح پیشنهادی و سایر جهات ارجحیت به وسیله کمیسیون مقرر در ماده 5 این آیین نامه تعیین خواهد شد. در شرایط مساوی به ترتیب شرکتهای سهامی زراعی و شرکتهای تعاونی تولید روستائی و وزارت کشاورزی و منابع طبیعی به منظور اجرای طرحهای مربوط به آن وزارت و شرکتها و موسسات کشاورزی و متخصصین و کارشناسان امور مربوط بکشاورزی و دامداری و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی حق تقدم خواهند داشت.
تبصره 3 - در مورد طرحهائیکه اجرای آنها به تصویب رسیده است مراتب وسیله بانک طی نامه سفارشی به متقاضی ابلاغ خواهد شد که در ضرب الاجل معینی که از دو ماه کمتر نخواهد بود برای پرداخت مبلغ مذکور
در ماده 6 اقدام و جهت عقد قرارداد و امضا اسناد مربوط ببانک مراجعه نماید در صورتی که متقاضی بهر علت در ضرب الاجل معین مراجعه نکند بانک مکلف است متقاضی ذیصلاح دیگری را طبق مقررات این آیین نامه برای عقد قرارداد دعوت کند و در صورتی که متقاضی دیگر نباشد مراتب را به وزارت تعاون و امور روستاها جهت اتخاذ تصمیم در زمینه تمدید مدت یا انتشار آگهی مجدد اعلام دارد.
ماده 6 - هزینه مطالعه طرح و نظارت بر اجرای آن بماخذ یک درصد (1%) هزینه طرح اجرایی از طرف بانک دریافت خواهد شد.
تبصره - متقاضیانی که طرح عمرانی آنها به تصویب رسیده و ابلاغ شده است در صورتی که در ضرب الاجل جهت عقد قرارداد و امضا اسناد مندرج در تبصره 3 ماده 5 مراجعه ننمایند وجوهی که بابت بررسی طرح عمرانی از آنان دریافت گردیده است مسترد نخواهد شد.
ماده 7 - متقاضی باید در قرارداد منعقده تعهد نماید که کلیه اقدامات مذکور در طرح را در تاریخ هائیکه در متن طرح معین شده با نظارت بانک انجام دهد.
ماده 8 - ارزش اراضی بایر و موات هر منطقه به وسیله کارشناس بانک تعاون کشاورزی ایران قبل از عمران و آبادی اراضی تعیین و در قرارداد واگذاری موقت ذکر خواهد شد.
تبصره - هزینه ارزیابی از محل فروش اراضی مشمول این آیین نامه ببانک پرداخت خواهد شد.
ماده 9 - در صورتی که طرح عمران و آبادی در مدت مقرر بتشخیص بانک انجام شده باشد، اراضی آباد شده از طرف وزارت تعاون و امور روستاها بقیمتی که براساس ماده 8 تعیین گردیده به آبادکننده منتقل و بهای آن از تاریخ انتقال در ده قسط مساوی سالانه وصول خواهد شد.
تبصره - در صورتی که قسمتی از طرح مورد عمل در مدت مذکور در طرح انجام نشود و عدم انجام کار به تشخیص بانک به علل موجه نباشد آن قسمت از اراضی که اقدامات مندرج در طرح انجام نشده مسترد خواهد شد مگر آنکه وزارت تعاون و امور روستاها با تمدید مدت طرح موافقت نماید.
ماده 10 - پس از اجرای طرح از لحاظ عمران و آبادی سند انتقال قطعی ملک از طرف وزارت تعاون و امور روستاها بمتقاضی داده خواهد شد. تمام اراضی و مستحدثات در آن تا پرداخت تمام اقساط بهای زمین واگذاری در وثیقه وزارت مزبور خواهد بود و خریدار بهیچ عنوان حق انجام معاملات قطعی یا شرطی یا اجاره و صلح حقوق و وکالت را نسبت بمورد معامله ندارد، مگر با اجازه وزارت تعاون و امور روستاها.
تبصره 1 - در سند انتقال باید شرط شود که خریدار پس از پرداخت تمام بدهی ها و فک رهن مورد وثیقه تا مدت ده سال حق ندارد در اراضی واگذاری جز اجرای طرح قبلی اقدامی به عمل آورد و در صورت تخلف از این شرط متعهد بپرداخت بهای اراضی بنرخ روز پس از کسر بهای پرداختی قبلی خواهد بود.
در صورتی که برای تغییر یا تکمیل طرح احتیاج به تغییراتی در طرح قبلی پیدا شود و طرح جدید مورد تایید کمیسیون مندرج در ماده 5 قرار گیرد وزارت تعاون و امور روستاها میتواند اجازه لازم صادر نماید.
تبصره 2 - در مواردی که اراضی واگذاری در محدوده قطبهای کشاورزی قرار دارند تغییر طرح که متضمن تبدیل نوع استفاده از زمین باشد موکول به رعایت مقررات قانون گسترش کشاورزی در قطبهای کشاورزی خواهد بود.
ماده 11 - در صورتی که طبق تشخیص کمیسیون سه نفری منتخب وزارت تعاون و امور روستاها تا تاریخ تصویب این آیین نامه اراضی بایر واقع در دهات منتقله به دولت از طرف زارعان یا ساکنان آن دهات عمران و تحت کشت آبی در آمده و بهره مالکانه از زمان تصرف را بپردازند اراضی مزبور طبق ارزیابی مقرر در ماده 8 بمتصرف فروخته خواهد شد.
تبصره - در صورتی که متصرفان اراضی مذکور، در ماده فوق ظرف یک سال از تاریخ اخطار اداره تعاون و امور روستاهای شهرستان مربوط با مراجعه به دفترخانه ای که در اخطار تعیین شده است، اسناد و قبوض خرید ملک را امضا ننمایند با رعایت مقررات مربوط نسبت به خلع ید از اراضی مزبور اقدام خواهد شد.
ماده 12 - از تاریخ تصویب این آیین نامه، آیین نامه عمران اراضی بایر و موات شماره 35302 مورخ 2523/10/16 و مواد الحاقی به آن (موضوع مصوبات شماره 4/2267 مورخ 2525/6/20 و 4/1553 مورخ 2526/5/22 و 2784 مورخ 2526/6/8 و 42202 مورخ 2528/11/29 هیات وزیران) ملغی است.
وزیر مشاور و معاون اجرایی نخست وزیر - هادی هدایتی