آیین‌نامه اجرایی قانون حمل و نقل و عبور کالا های خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1377/5/18 بنا به پیشنهاد مشترک شماره 11/3021 مورخ 1377/3/5 وزارتخانه های راه و ترابری، امور اقتصادی و دارایی و کشور و به استناد ماده (26) قانون حمل و نقل و عبور کالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران- مصوب 1374- آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود

فصل اول - تعاریف و کلیات:

ماده 1- اصطلاحات به کار برده شده در قانون حمل و نقل و عبور کالا های خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران- که از این پس در این آیین‌نامه، قانون نامیده می‌شود- و این آیین‌نامه به شرح زیر تعریف می گردند:
الف- اظهارنامه عبور خارجی: عبارتست از برگه ای (فرمی) چاپی که توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران چاپ شده و جهت اظهار کالاهای عبوری خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ب- اظهارنامه اجمالی کالا ی عبوری: عبارتست از برگه ای (فرمی) چاپی جهت اظهار اجمالی کالا که در بدو ورود آن توسط هدایت کننده وسیله حمل یا نماینده شرکت حمل و نقل و یا نماینده راه آهن به گمرک یا بندر یا فرودگاه حسب مورد تسلیم می‌گردد.
پ- اظهار کالا ی عبوری: عبارتست از ذکر اوصاف و مشخصات کامل کالا در اظهارنامه تسلیمی که جهت عبور خارجی کالا به گمرک ارایه می‌گردد.
ت- اظهار اجمالی کالا ی عبوری: عبارتست از ذکر مشخصات کلی کالا که در اظهارنامه اجمالی به گمرک یا بندر ارایه می‌گردد.
ث- ترخیصیه کالا ی عبوری: عبارتست از سند حواله تحویل کالا به صاحب آن یا عبور دهنده که از سوی متصدی حمل و یا نماینده وی به عنوان گمرک، با رعایت ضوابط و مقررات مربوط صادر می‌گردد.
ج - پروانه عبور خارجی: عبارت است از نسخه دوم اظهارنامه عبور خارجی که توسط ادارات گمرک تایید و صادر می‌گردد.
چ- بارنامه: سندی است مبین مالکیت کالا که حمل کننده یا نماینده وی پس از وصول کالا صادر می‌نماید و حاکی از حمل کالا ی معینی از یک نقطه (مبداء حمل) به نقطه دیگر (مقصد حمل) با وسیله حمل مورد توافق (کشتی، کامیون، قطار، هواپیما یا ترکیبی از آنها) در مقابل کرایه حمل معین می‌باشد.
ح- داده های الکترونیکی: عبارتست از متن یا پرونجای (فایل) اطلاعاتی که از طریق شبکه های رایانه ای یا دیسک نوری یا فلاپی دیسک به منظور تسریع در امور جاری عبور کالا تحت استاندارد و نمونه (فرمت) شناخته شده بین‌المللی همراه با اعمال سیستم امنیتی برروی اینگونه پرونجاها (فایلها) و امکان احراز هویت فرستنده و گیرنده تبادل می‌گردد.
خ- وجه‌الضمان: عبارتست از ودیعه نقدی یا ضمانتنامه بانکی به صورت فردی یا جمعی تضامنی یا بیمه نامه که به منظور تضمین انجام تعهدات گمرکی کالا ی عبوری از طرف عبور دهنده به گمرک تودیع می‌شود. تبصره- تعریف سایر اصطلاحاتی که در این ماده ذکر نشده است، تابع مقررات مربوط می‌باشد.

ماده 2- حمل و نقل کالا ی عبوری از قلمرو گمرکی جمهوری اسلامی ایران منحصر به یک وسیله خاص نبوده و حمل آنها با وسایط نقلیه گوناگون اعم از کشتی، کامیون، قطار، هواپیما و لوله یا ترکیبی از آنها (حمل مرکب) تحت ضوابط این آیین‌نامه مجاز می‌باشد.

ماده 3- دستگاههای ذی ربط می‌توانند اوراق و اسناد اشاره شده در متن این آیین‌نامه که می‌تواند به طور الکترونیکی مبادله شود را بپذیرند و اینگونه اسناد الکترونیکی دارای ارزش و اعتبار اسناد کاغذی مشابه می‌باشد.

ماده 4- گمرک موظف است حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ اعلا م شورای عالی هماهنگی ترابری کشور در پایانه های باربری و ایستگاههای راه آهن و فرودگاههایی که اماکن گمرکی شناخته می‌شوند در صورت آماده شدن امکانات لازم از قبیل ساختمان و تجهیزات اداری، انبار محوطه، امکانات تخلیه و بارگیری و منازل سازمانی در حد نیاز به پیشنهاد گمرک و تصویب شورای عالی هماهنگی ترابری کشور نسبت به استقرار پرسنل مورد نیاز در این اماکن اقدام نماید.

تبصره 1- تامین امکانات به شرح فوق بر عهده سازمان متقاضی ایجاد محوطه گمرکی خواهد بود.

تبصره 2- گمرک می‌تواند به اشخاص حقیقی و حقوقی که دارای امکانات لازم جهت تخلیه و بارگیری و نگهداری کالا ی عبوری در ادارات گمرک ورودی و خروجی می‌باشند مجوز لازم جهت تخلیه و بارگیری و انبارداری کالا ی عبوری صادر نماید.

ماده 5- عبور کالا از قلمرو کشور جمهوری اسلامی ایران در حدود قراردادها و موافقتنامه های منعقد شده بین دولتهای طرفین، تابع همان مقرراتی خواهد بود که در قراردادهای منعقدشده آمده است، مگر آنکه بنا بر علل امنیتی و مذهبی ورود آن به کشور ممنوع باشد.

تبصره - عبور کالا های عبوری سایر کشورهایی که با کشور جمهوری اسلامی ایران قرارداد عبور کالا ندارند و یا مواردی که در توافقنامه های طرفین دیده نشده باشد تابع قانون و این آیین‌نامه خواهد بود.

ماده 6- فهرست کالا های ممنوعه حداکثر ظرف مدت پانزده روز پس از تصویب این آیین‌نامه توسط شورای امنیت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

تبصره 1- هرگونه کاهش یا افزایش در اقلا م اعلا م شده به پیشنهاد شورای امنیت و تصویب هیات وزیران خواهد بود.

تبصره 2- ممنوعیت عبور اقلا م افزایشی سه ماه پس از ابلاغ قابل اجرا می‌باشد.

ماده 7- عبور دام و نبات و مواد و محصولات خام دامی و نباتی که به موجب قانون نیاز به اخذ مجوز قرنطینه دامی و نباتی دارد، منوط به اخذ مجوز یاد شده است. فهرست کالاهایی که نیاز به اخذ مجوز قرنطینه دامی و نباتی دارد، توسط سازمانهای ذی ربط، تنظیم و ضمن اعلا م به سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور، جهت اطلاع عبور دهندگان کالا منتشر می‌گردد.

ماده 8- برای عبور مواد شیمیایی، منفجره و مخدر زیر، نیاز به اخذ مجوز از دستگاههای نام برده شده ذیل می‌باشد:
الف- عناصر شیمیایی رادیواکتیو: پرومتیوم، پولونیوم، استات، رادون، فرانسیوم، رادیوم، اکتینیوم، پروتاکتی نیوم، نپتونیوم، آمریسیوم و سایر عناصر با شماره اتمی بالا تر، همچنین سایر مواد رادیواکتیو طبق فهرستی که سازمان انرژی اتمی ایران اعلا م می‌نماید از سازمان یاد شده.
ب- دینامیت و سایر مواد قابل انفجار مانند فتیله، چاشنی، کپسولهای قابل انفجار و آتش‌زا از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
ج- مواد مخدر و مواد سمی و ساکارین و مواد ساکارین دار و بلودومتیلن که مصرف پزشکی داشته باشد از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (اداره کل نظارت بر مواد مخدر)

ماده 9- وزارتخانه های کشاورزی و جهاد سازندگی موظفند جهت عبور کالاهای خارجی که نیاز به قرنطینه و صدور مجوز دارند با استقرار امکانات مورد لزوم در مرزهای مجاز کشور در کوتاهترین زمان ممکن نسبت به صدور مجوز لازم اقدام نمایند.

ماده 10- عبور کالا ی خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران منوط به سپردن وجه‌الضمان به شرح زیر خواهد بود:
الف- در مورد کالا های مجاز مبلغی معادل حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارضی که به واردات قطعی آن کالا تعلق می‌گیرد.
ب- در مورد کالا ی مجاز مشروط و ممنوع‌الورود مبلغی معادل حقوق گمرکی، سود بازرگانی، عوارض و سه برابر ارزش کالا.

تبصره 1- در صورت عدم خروج کالا و انطباق مورد با موازین قاچاق، صرف نظر از میزان وجه‌الضمان تودیع شده، شرکتهای حمل و نقل یا اشخاص، مشمول مجازاتهای مندرج در قوانین مربوط خواهند بود.

تبصره 2- میزان وجه‌الضمان تودیعی توسط شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی ایرانی دارای مجوز فعالیت از وزارت راه و ترابری، معادل حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض کالا ی عبوری می‌باشد.

تبصره 3(منسوخ 1399/12/27)- در مواردی که کالا ی عبوری توسط راه آهن جمهوری اسلامی ایران تا مرز خروجی با بارنامه بین‌المللی حمل و با تنظیم اظهارنامه و تعهد کتبی توسط راه آهن انجام می‌شود، نیاز به سپردن وجه‌الضمان نمی‌باشد.

تبصره 4- وجه‌الضمان موضوع این ماده به صورت سپرده نقدی، ضمانتنامه بانکی بوده و برای شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی موضوع تبصره (2) این ماده علاوه بر موارد فوق ضمانتنامه های تضامنی بانکی یا بیمه نامه های معتبر به جای وجه‌الضمان عبور کالا پذیرفته می‌شود.

تبصره 5- اخذ وجه‌الضمان به میزان فوق مانع از وصول جرایم و بقیه حقوق دولت وفق مقررات مربوط در صورت بروز تخلف و قاچاق نخواهد بود.

ماده 11- وسایط نقلیه خارجی اعم از کامیون، اتوبوس، مینی بوس، لکوموتیو و وسایط نقلیه ریلی بدون بار و مسافر و سواری که به عنوان یک محموله عبوری با نیروی محرکه خود قلمرو کشور را عبور می نمایند و فاقد مدارک معتبر بین‌المللی عبور می‌باشند در صورتی که توسط یکی از شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی ایرانی مجاز اظهار گردند از لحاظ سپردن وجه‌الضمان تابع مقررات کالا های عبوری می‌باشند.

ماده 12- کلیه سازمانهایی که مسئول انجام عملیات یا تشریفات عبور کالا های خارجی هستند از قبیل ادارات گمرک، بنادر، پایانه‌ها، ایستگاههای راه آهن، فرودگاهها و بانکها موظفند امور مربوط را در یک بخش یا دایره ای جدا از سایر بخشها و دوایر دیگر متمرکز نموده به طوری که انجام تشریفات عبور خارجی کلاً در همان بخش یا دایره در اسرع وقت و بدون وقفه امکان پذیر باشد.

ماده 13- تکمیل یا تغییر بسته بندی در مورد کالاهای عبوری خارجی و همچنین نمونه برداری از آن بنا به درخواست کتبی صاحب کالا یا عبور دهنده بدون آنکه ماهیت کالا تغییر نماید در محوطه های گمرکی با نظارت مستمر گمرک مجاز می‌باشد. در این قبیل مواقع در صورتمجلسی که به امضای نمایندگان گمرک و عبور دهنده حسب مورد می‌رسد، وقوع امر به طور تفصیلی قید و ضمیمه اسناد عبور می‌شود.

تبصره- در صورتی که کالا تحویل سازمان بنادر کشتیرانی یا شرکت ملی انبارهای عمومی و خدمات گمرکی ایران شده باشد صورتمجلس موضوع این ماده باید به امضای نماینده سازمان یا شرکت (حسب مورد) نیز برسد.

ماده 14- ادارات گمرک و سازمانهای ذی ربط درخواست کتبی صاحب کالا یا عبور دهنده را مبنی بر تخلیه کالا در اماکن و محوطه های گمرکی یا انتقال کالا از کانتینر به کامیون یا واگن یا هواپیما و بالعکس را قبول می نمایند.

ماده 15- در صورت ضرورت وضع هرگونه عوارض بر کالا های عبوری خارجی، سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور موضوع را بررسی و با توجه به شرایط زمانی و مکانی و عمل متقابل سایر کشورها نسبت به کالا های عبوری مربوط به جمهوری اسلامی ایران، پیشنهاد لازم را در خصوص وضع عوارض به شورای عالی هماهنگی ترابری کشور به منظور تصویب به هیات وزیران ارائه می نماید.

ماده 16- کلیه سازمانهایی که در امر عبور کالا وظیفه ای بر عهده آنها مقرر است از جمله پستهای قرنطینه دامی و نباتی، نیروی انتظامی و غیره موظفند ضمن فراهم نمودن امکانات لازم ساعت کاری خود را با ساعت کاری ادارات گمرک مرزی مربوط هماهنگ کنند و در صورت ضرورت به صورت شبانه روزی فعالیت نمایند.

ماده 17- اداره گذرنامه مکلف است گذرنامه و دفترچه خروجی مربوط به رانندگان ایرانی متقاضی فعالیت در خطوط بین‌المللی را پس از درخواست شرکت حمل و نقل بین‌المللی که قبلاً توسط سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور به آن اداره معرفی شده است حداکثر ظرف هفت روز کاری صادر نمایند.

تبصره - وزارت اطلاعات موظف است پاسخ استعلا م اداره گذرنامه پیرامون وضعیت رانندگان را حداکثر ظرف چهل و هشت ساعت به آن اداره اعلا م نماید.

ماده 18- رانندگان کامیونهای حامل کالا ی عبوری خارجی موظفند در مسیرهای عبور کالا که توسط سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور با هماهنگی وزارت کشور تعیین و اعلا م می‌گردد تردد نمایند.

تبصره - نیروی انتظامی موظف است کامیونهای حامل کالا ی عبوری را در طول مسیر نظارت نموده و در صورت انحراف، آنها را به مسیر تعیین شده هدایت نماید.

ماده 19- چنانچه برای نیروی انتظامی مستقر در پاسگاههای طول مسیر عبور کالا ظن قوی قاچاق نسبت به محموله عبوری وجود داشته باشد یا با فک مهر و موم (پلمپ) کامیون یا کانتینر یا هرگونه دخل و تصرف در کالا ی عبوری مواجه گردد، فک مهر و موم (پلمپ) و بازرسی محموله صرفاً با حضور نماینده گمرک و تنظیم صورتمجلس امکان پذیر می‌باشد.

تبصره 1- فک مهر و موم (پلمپ) و بازرسی کالا و تنظیم صورتمجلس در نزدیکترین گمرک انجام می پذیرد و در صورتی که امکان انتقال وسیله حامل کالا به نزدیکترین گمرک میسر نباشد نیروی انتظامی ضمن حراست از محموله عبوری تقاضای اعزام نماینده از نزدیکترین گمرک را به محل توقف وسیله حمل می نماید. پس از بررسی در صورتی که مورد مشکوکی مشاهده نشود کانتینر یا وسیله حمل و در صورت نیاز به تعویض وسیله حمل وسیله جدید بر حسب مورد دوباره توسط گمرک مهر و موم (پلمپ) و با درج مشخصات مهر و موم (پلمپ) جدید در صورتمجلس، اجازه ادامه مسیر داده می‌شود در غیر این صورت طبق مواد (43) و (44) این آیین‌نامه عمل خواهد شد.

تبصره 2- انجام عملیات بازرسی و مهر و موم (پلمپ) مجدد که در نهایت منجر به ادامه مسیر می‌گردد نباید از بیست و چهار ساعت تجاوز نماید.

ماده 20- چنانچه کالا ی عبوری خارجی به صورت مستقیم از مرزهای زمینی و بدون انجام عملیات تخلیه و بارگیری، از گمرک عبور نماید یا توسط وسایل حمل به یکی از بنادر یا ادارات گمرک وارد و به صورت یکسره به وسایط حمل دیگر بارگیری و خارج گردد مشمول پرداخت حق بیمه محلی نمی‌باشد. در این گونه موارد در صورت ورود خسارت به کالا مسئولیتی بر عهده گمرک نمی‌باشد.

ماده 21- در صورتی که کالا ی عبوری خارجی در اماکن و محوطه های گمرکی و بندری تخلیه و برای آن قبض انبار صادر گردد مشمول پرداخت حق بیمه مقرر برای کالا های وارداتی به گمرک می‌باشد.

تبصره - چنانچه تصویر بیمه نامه، دارای اعتبار زمانی کالا ی عبوری خارجی از سوی عبور دهنده کتباً با ذکر تعهد و تایید اصالت بیمه نامه به گمرک ارایه گردد، آن کالا مشمول پرداخت حق بیمه محلی نمی گردد.

ماده 22- هزینه های تخلیه و بارگیری و انبارداری محمولات عبوری طبق تعرفه ای که بنا به پیشنهاد شورای عالی ترابری کشور و تصویب هیات وزیران یا شورای عالی سازمان بنادر و کشتیرانی حسب مورد با رعایت ماده (30) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین- مصوب 1373- وضع خواهد شد، دریافت می‌گردد.

تبصره - تا تعیین تعرفه مذکور هزینه ها طبق تعرفه کالا های وارداتی محاسبه و دریافت خواهد شد.

ماده 23(اصلاحی 1379/11/16)- کالا های عبوری خارجی در صورت تخلیه در ادارات گمرک ورودی و فراهم نبودن وسیله بارگیری و حمل فوری کالا به مدت پنج روز از پرداخت هزینه انبارداری معاف می‌باشند.

تبصره - در صورت تجاوز از پنج روز برای تمام مدت توقف هزینه انبارداری دریافت می‌شود.

ماده 24- مدت توقف قانونی کالاهای عبوری خارجی در اماکن و محوطه های گمرکی کشور چهار ماه تمام می‌باشد که ابتدای آن از تاریخ تسلیم اظهارنامه اجمالی کالای عبوری و فهرست کل بار (مانیفست) یا تاریخ صدور قبض انبار مربوط می‌باشد.

تبصره 1- در صورت وجود دلایل مورد قبول گمرک و تقاضای صاحب کالا یا عبور دهنده با پرداخت هزینه های مربوط به مدت چهار ماه دیگر قابل تمدید می‌باشد.

تبصره (2)(منسوخ 1379/11/16) - مدت مذکور در فرودگاهها دو ماه و ایستگاههای راه آهن چهار ماه می‌باشد.

تبصره (3)(اصلاحی 1379/11/16) - پس از گذشت مهلت توقف قانونی، کالای وری متروکه شده و طبق قانون مربوط عمل خواهد شد.

ماده 25- کالا ی فاسد شدنی که پس از تخلیه در مجاورت هوای آزاد و شرایط عادی به طور معمول ضایع یا فاسد می‌شود یا عرفاً شروع به فساد یا تغییر شکل می دهد و کالایی که نگهداریش ایجاد خطر می کند و همچنین حیوانات زنده باید بلافاصله از گمرک عبور داده شود در غیر این صورت گمرک یا بندر هیچگونه مسئولیتی در قبال ضایع یا فاسد شدن یا نگهداری آنها نداشته و حسب مورد با اخطار قبلی کالا متروکه تلقی می‌گردد.

تبصره 1- در صورتی که اماکن و محوطه های گمرکی برای نگهداری کالاهایی که طبعاً باید در سردخانه نگهداری شود تجهیز نشده باشند گمرک می‌تواند از پذیرفتن این قبیل کالاها در اماکن و محوطه های گمرکی خودداری نماید که در این صورت عبور دهنده مکلف است کالا را سریعاً عبور دهد یا با مسئولیت خود و رعایت سایر مقررات تحت مراقبت گمرک به سردخانه انتقال دهد.

تبصره 2- در صورتی که شرایط نگهداری هر یک از کالا های موضوع این ماده در اماکن و محوطه های گمرکی فراهم باشد کالا های موصوف از شمول این ماده خارج می‌باشد.

فصل دوم - شرایط عمومی

ماده 26- کالا ی عبوری خارجی می‌تواند به طرق زیر از قلمرو کشور عبور داده شود:
الف- عبور مستقیم از قلمرو جمهوری اسلامی ایران به خارج از کشور.
ب- حمل ترکیبی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران به خارج از کشور.
پ- نگهداری در مناطق حراست شده یا اماکن گمرکی و ترتیب حمل تدریجی یا کلی آنها به خارج از کشور.

تبصره - انجام عملیات مربوط به بندهای (ب) و (پ) این ماده با رعایت مفاد تبصره های (2) و (3) ماده (31) این آیین‌نامه میسر خواهد بود.

ماده 27- عبور دهنده باید اظهارنامه کالای عبوری را در سه نسخه تنظیم و به همراه اسناد مورد لزوم به گمرک ارایه نماید.

ماده 28- گمرک پس از اخذ اظهارنامه و انجام تشریفات مربوط همزمان پروانه عبور را امضا و مهر نموده و به عبور دهنده ارایه می کند.

ماده 29- مدارک لازم برای الصاق به اظهارنامه عبور کالا عبارتند از:

الف - کالا ی وارده شد از طریق جاده:
1- سی ام آر (در صورت تسلیم تصویر ارایه اصل به گمرک عبور دهنده، جهت تطبیق و تایید الزامی است.) 2- تصویر سیاهه خرید (فاکتور.)
3- تصویر فهرست عدل بندی در صورت یکنواخت نبودن کالا.

ب - کالا های وارد شده از طریق دریا:
1- یک نسخه رونوشت از بارنامه.
2- ترخیصیه کالا ی عبوری.
3- تصویر سیاهه خرید (فاکتور).
4- تصویر فهرست عدل بندی در صورت یکنواخت نبودن کالا.

پ (منسوخ 1399/12/27)- کالا های وارد شده از طریق راه آهن:
1- بارنامه یا تصویری از آن که به تایید شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران رسیده باشد.
2- تصویر سیاهه خرید.
3- تصویر فهرست عدل بندی در صورت نیاز.

ت - کالا های وارد شده از طریق هوا:
1- بارنامه هوایی یا تصویر تایید شده آن توسط شرکت هواپیمایی مربوط یا کارگزاران آن.
2- تصویر سیاهه خرید.
3- تصویر فهرست عدل بندی در صورت نیاز.

تبصره 1- در مواردی که عبور خارجی کالا منوط به اخذ مجوز می‌باشد ارایه آن به هنگام اظهار جهت عبور خارجی ضروریست.

تبصره 2- مانیفست محمولات عبوری خارجی که با لنج یا دوبه وارده می‌گردد به جای بارنامه پذیرفته می‌شود.

تبصره 3- کامیونهای حامل کالا های عبوری تحت صحابت کارنه تیر با ارایه.
کارنه تیر و سی ام آر بدون نیاز به تنظیم اظهارنامه و سپردن وجه‌الضمان عبور داده می‌شوند.

ماده 30- پذیرش یک اظهارنامه برای عبور محمولات یک بارنامه در صورت گوناگون بودن نوع کالا، همچنین پذیرش یک اظهارنامه برای عبور محمولات یک وسیله حمل موضوع چند بارنامه، بلا مانع است.

ماده 31- انجام تشریفات عبور کالاهای خارجی از قلمرو کشور در اولین گمرک مجاز ورودی صورت می‌گیرد.

تبصره 1- به منظور دستیابی به مشخصات کالا جهت اظهار، عبور دهنده می‌تواند قبل از تسلیم اظهارنامه از گمرک درخواست نماید اجازه دهد محموله با نظارت گمرک بازدید و مشخصات لازم یادداشت شود. گمرک با این درخواست موافقت خواهد نمود.

تبصره 2- کالای عبوری خارجی چنانچه قبل از حمل به خارج از کشور بنا به تقاضای عبور دهنده به یکی از اماکن یا محوطه های گمرکی داخل کشور که به این امر اختصاص یافته است حمل و تخلیه شود، پروانه عبور صادرشده طبق مقررات تصفیه می‌گردد و به هنگام ادامه مسیر مجدداً تشریفات عبور از همان گمرک داخلی انجام می پذیرد.

تبصره 3- در صورتی که در ادارات گمرک مقصد داخلی وسیله حمل کالای عبوری به صورت انتقال مستقیم محموله، تعویض گردد نیازی به تصفیه پروانه نبوده و اعتبار آن تا خروج کالا از کشور به قوت خود باقی خواهد ماند و یک نسخه از صورتمجلس انجام انتقال مستقیم توسط حامل کالا به گمرک مقصد تسلیم یا ارسال می‌گردد.

تبصره 4- فهرست ادارات گمرک مجاز برای انجام تشریفات عبور کالا ی خارجی از قلمرو کشور توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران اعلا م می‌گردد.

ماده 32- در مواردی که محمولات عبوری خارجی در اماکن و محوطه های گمرکی تخلیه می‌شود، ارایه قبض انبار و اسناد مندرج در ماده (29) این آیین‌نامه بر حسب مورد جهت انجام تشریفات عبور کالا ی خارجی ضروریست.

ماده 33- محمولات عبوری خارجی نیاز به اخذ نظر آزمایشگاه و مجوز استاندارد ندارد.

تبصره - در موارد سوءظن قوی بنا به تشخیص گمرک استعلا م نظر آزمایشگاه بلا مانع است.

ماده 34- کانتینرهای حامل کالای عبوری خارجی به عنوان ظرف کالا محسوب و نیازی به اظهار جداگانه ندارد ولی شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی می‌توانند در بدو ورود به منظور تسهیل گردش این کانتینرها (ورود و خروج مکرر) برای کانتینر درخواست صدور پروانه ورود موقت بنمایند و گمرک مکلف به پذیرش آن می‌باشد.

ماده 35- در خصوص محمولات یکنواختی که تخلیه آنها به علت بالا بودن مقدار و حجم محموله به طول می انجامد، قبول اظهارنامه موکول به خاتمه عملیات تخلیه نمی‌باشد و عبور دهنده می‌تواند برای این گونه محمولات به محض ورود، اظهارنامه تسلیم و نسبت به انجام تشریفات گمرکی اقدام نماید.

تبصره - محمولات وارد شده توسط لنج و دوبه که فاقد بارنامه می‌باشند هر یک از اقلا م مندرج در مانیفست آنها مشمول تسهیلات این ماده خواهد بود.

ماده 36- هرگاه مشاهده شود که کالاهایی که به منظور عبور از قلمرو کشور به گمرک ورودی اظهار گردیده است وجود نداشته یا کسر می‌باشد صورتمجلس تنظیم و اظهارنامه تسلیمی و پروانه عبور بر آن اساس تصحیح و کالا عبور داده می‌شود.

تبصره 1(الحاقی 1388/07/12)- هر گاه در گمرک ورودی در کالای ترانزیت خارجی کالای اضافی از همان نوع مازاد بر پنج درصد و کالای اضافی غیر هم نوع و یا کالای مغایر از حیث نوع و میزان و تعداد کشف شود، درصورت عدم ارائه اسناد مورد قبول گمرک طی سه ماه، کالای مغایر و مازاد به ضبط دولت در خواهد آمد و بقیه کالا با اصلاح اظهارنامه و اسناد عبور داده خواهد شد.

تبصره 2(الحاقی 1388/07/12)- در موارد استثنایی که ظن قوی به تخلف وجود دارد و بر اثر کنترل های گمرکی در مسیر ترانزیت، اختلافی بین محموله و پروانه ترانزیت خارجی کشف شود، در مورد کالای اضافی نسبت به ضبط کالا و در مورد کالای کسری و مغایر طبق مقررات قاچاق اقدام خواهد شد.

تبصره 3(الحاقی 1388/07/12)- کالاهایی که ترانزیت آنها براساس تبصره (1) ماده (3) قانون حمل و نقل و عبور کالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران ممنوع اعلام شده (به غیر از کالاهایی که ورود آنها به موجب قوانین موضوعه جرم شناخته شده است) در صورت اظهار صحیح در گمرک ورودی باید توسط ترانزیت کننده عودت گردد و در صورت اظهار خلاف اسنادی کالاهای موصوف، با توجه به مقررات امور گمرکی قاچاق محسوب می‌گردد.

تبصره 4(الحاقی 1388/07/12)- کانتینر آکبند با پلمب سالم مبدا به منزله بسته آکبند تلقی می‌گردد و بدون نیاز به ارزیابی محتویات توسط سرویس ارزیابی و در خروج از گمرک فقط با مطابقت اسناد و اظهارنامه با الصاق پلمب اضافی گمرک با صدور پروانه ترانزیت می گردند، مگر در موارد ظن قوی.

تبصره 5(الحاقی 1388/07/12)- در خصوص ترانزیت خارجی کالاهای تحت کنترل و مراقبت های هیات بین‌المللی کنترل مواد مخدر (INCB) برابر مقررات مربوط به آن عمل خواهد شد.

ماده 37- گمرک ورودی با هماهنگی و کسب نظر سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور با توجه به طول مسافت، چگونگی راه، فصول سال و نوع وسیله، مهلتی را برای حمل کالای عبوری از گمرک ورودی تا گمرک خروجی یا گمرک مقصد داخل کشور تعیین و در پروانه عبور قید می نماید.

تبصره 1- مهلت تعیین شده در پروانه عبور خارجی از زمان خروج کالا از درب خروج اماکن یا محوطه های گمرکی محاسبه می‌گردد.

تبصره 2- چنانچه وسیله نقلیه حامل کالا ی عبوری در طول مسیر به علت نقص فنی یا دلایل موجه دیگر به تشخیص گمرک متوقف و این توقف باعث اتمام مهلت زمان تعیین شده در پروانه گردد، هدایت کننده وسیله حمل یا عبور دهنده باید قبل از اتمام مهلت مورد نظر مراتب را به نزدیکترین گمرک محل توقف کامیون یا گمرک مقصد تعیین شده، در قلمرو کشور اعلا م نماید.

تبصره 3- نزدیکترین گمرک محل توقف کامیون در صورت اطلاع موظف است موضوع را بررسی نموده بلافاصله مراتب را به گمرک ورودی و خروجی اعلا م کند.

تبصره 4- عبور دهنده یا هدایت کننده وسیله حمل در هر حال موظف است پس از رفع مشکل بلافاصله وسیله حمل را راهی مقصد نماید.

ماده 38- پروانه عبور باید در طول مسیر عبور همراه وسیله نقلیه حامل کالای عبوری خارجی باشد.

تبصره - در مواردی که کالای عبوری خارجی مندرج در یک پروانه، با بیش از یک وسیله نقلیه حمل می‌گردد، گمرک عبور دهنده ملزم است مشخصات محموله عبوری و همچنین مشخصات وسیله حمل و شماره مهر و موم (پلمپ) الصاقی را در ظهر تصویر پروانه عبور قید و گواهی نموده و تسلیم عبور دهنده نماید تا در طول مسیر به همراه وسیله حمل باشد. در این گونه موارد اصل پروانه همراه آخرین وسیله نقلیه حمل و به گمرک مقصد یا خروجی تسلیم خواهد شد.
تصویر پروانه مذکور در طول مسیر برای نیروی انتظامی به منزله اصل و برای گمرک مقصد داخلی و گمرک خروجی جهت انجام عملیات معتبر خواهد بود.

ماده 39- به هنگام ورود کالای عبوری خارجی به گمرک خروجی یا مقصد در داخل کشور، عبور دهنده یا نماینده وی باید پروانه عبور یا تصویری از آن را که به ترتیب مقرر در ماده (38) این آیین‌نامه گواهی شده است، همراه با وسیله حامل کالا به گمرک مقصد در داخل کشور یا خروجی تسلیم نماید.

ماده 40- گمرک خروجی یا مقصد پس از بررسی اجمالی و اطمینان از صحت مهر و موم (پلمپ) و عنداللزوم تطبیق مشخصات ظاهری کالا با مندرجات پروانه یا تصویر گواهی شده آن، اجازه خروج از مرز یا تخلیه را صادر می نماید.

ماده 41- پس از خروج یا تخلیه کالا در گمرک مقصد در داخل کشور یا خروجی، گمرک مزبور بلا فاصله مراتب را در ظهر پروانه عبور یا تصویر گواهی شده آن تایید، امضا و ممهور نموده و پس از ثبت در دفاتر مربوط و نگهداری آن، مراتب را از طریق دورنگار یا سایر وسایل مخابراتی، الکترونیکی، ماهواره ای و رایانه ای به گمرک ورودی اعلا م و رونوشت آن را به عبور دهنده یا نماینده وی تسلیم می نماید. در هر حال تصفیه نهایی منوط به ارایه اصل پروانه عبور خارجی می‌باشد.

ماده 42- گمرک صادر کننده پروانه عبور خارجی باید به محض دریافت تاییدیه نهایی گمرک مقصد در داخل کشور یا گمرک خروجی مبنی بر ورود و تحویل یا خروج کالای عبوری تعهدات عبور دهنده را خاتمه یافته تلقی و وجه‌الضمان مربوط را مسترد یا تصفیه نماید.

ماده 43- در مواقعی که گمرک مقصد داخلی یا گمرک مرز خروجی با فک مهر و موم (پلمپ) یا احتمال دخل و تصرف مواجه می‌شود باید با حضور هدایت کننده وسیله حمل (راننده) و نماینده عبور دهنده به بازرسی کالا پرداخته و آن را با پروانه عبور تطبیق دهد و در صورتی که سوءنیت و مغایرتی احراز نشود اجازه خروج کالا یا تخلیه صادر، و در غیر این صورت رسیدگی و وفق مقررات عمل خواهد شد.

ماده 44- هر گاه مهر و موم (پلمپ) گمرکی عمداً شکسته شده باشد و دخل و تصرف در کالای عبوری خارجی شده باشد با مرتکب یا مرتکبین طبق قانون راجع به مجازات قاچاق رفتار می‌شود.به علاوه چنانچه این عمل مستوجب کیفر دیگری بر طبق مقررات قانونی باشد مرتکب یا مرتکبین به همان کیفر نیز خواهند رسید.

ماده 45- چنانچه محکومیت اشخاص حقیقی یا حقوقی از طرف دادگاه ذی صلاح قطعیت یابد و به موجب قوانین و مقررات جاری کشور، مرتکب یا مرتکبین مستوجب محدودیت و یا محرومیتهای دیگری هم باشند با آنان طبق مقررات اخیر نیز رفتار خواهد شد.

تبصره - در مواردی که عبور دهنده با تشخیص مراجع قضایی در امر قاچاق یا تخلف دخالتی نداشته باشد از هرگونه محدودیت یا پرداخت جریمه مبرا می‌باشد.

ماده 46- رانندگان وسائل نقلیه حامل کالای عبوری خارجی موظفند کالا ی مورد حمل را عیناً بدون هرگونه دخل و تصرفی در مهلت مقرر در پروانه عبور به گمرک مقصد داخلی یا گمرک خروجی حمل نمایند.

معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی

دریافت فایل پی‌دی‌اف