در اجرای ماده (3) آییننامه اجرایی جزء (2) بند (ث) تبصره (6) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشور، موضوع تصویبنامه شماره 213791 /ت 62203 ه- مورخ 1402/11/18 هیات محترم وزیران، بدین وسیله فرآیندها و روش صدور اسناد تسویه نوع دوم به منظور استفاده از ظرفیت قانونی فوق الذکر متناسب با شرایط اشخاص متقاضی، دستگاه های اجرایی بدهکار و طلبکار به شرح ذیل اعلام میشود:
1 - اشخاص متقاضی مشمول اسناد تسویه خزانه نوع دوم عبارتند از: اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی، تعاونی، بابت مطالبات از دولت که در چارچوب قوانین و مقررات مربوط تا پایان سال 1401 ایجاد شده باشد و نهادهای عمومی غیر دولتی، صندوق های بازنشستگی، بانک ها، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص)، پیمانکاران محرومیت زدایی قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص)، سازمان بسیج سازندگی، پیمانکاران خصوصی سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، شرکت ملی نفت ایران و شرکت های تابع و وابسته به آنها و نیز شرکت های دولتی تابع وزارتخانه های نیرو، جهاد کشاورزی و راه و شهرسازی (بابت یارانه قیمت های تکلیفی) بابت مطالبات از دولت که در چارچوب قوانین و مقررات مربوط تا پایان سال 1399 ایجاد شده باشد.
2 - دستگاه اجرایی بدهکار شامل: وزارتخانه ها، موسسات دولتی، شرکت های دولتی (بابت اجرای طرح های تملک دارایی های سرمایه ای که اعتبارات آنها از محل بودجه عمومی دولت تامین میشود) موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت های آب و فاضلاب (بابت اجرای طرح های تملک دارایی های سرمایه ای که اعتبارات آنها از محل بودجه عمومی دولت تامین میشود) که دارای بدهی قطعی به اشخاص متقاضی هستند.
تبصره 1 - در خصوص اقلام بدهی دولت که مربوط به دستگاه اجرایی خاصی نباشد (اقلام فرادستگاهی)، اطلاعات مربوط توسط مرکز مدیریت بدهی های عمومی و روابط مالی دولت در زیر سامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه ثبت و اقدام میشود.
تبصره 2 - به منظور رعایت سقف های اعتبار مندرج در جزء (2) بند (ث) ذیحساب /مدیر مالی دستگاه بدهکار هنگام ثبت اولیه می باید که طبقه بندی و عنوان طبقه بندی اشخاص متقاضی را متناسب با ماهیت حقوقی اشخاص متقاضی (مطابق فهرست پیوست) انتخاب نماید، در صورت اشتباه در انتخاب کد طبقه بندی در هر مرحله از فرآیند صدور اسناد تسویه خزانه درخواست توسط ادمین سیستم رد (عدم تایید) میشود.
تبصره 3 : دستگاه های اجرایی بدهکار مکلفند پیش از ثبت درخواست اشخاص متقاضی در سامانه، نسبت به اخذ تاییدیه (در قالب فرم شماره 2 پیوست) از امور بخشی مرتبط سازمان برنامه و بودجه کشور /سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان (حسب مورد) اقدام و تاییدیه مذکور را در هنگام ثبت اولیه در سامانه پیوست و ارسال نمایند.
3 - به استناد تبصره ذیل بند (9) ماده (1) آییننامه، بدهی های ایجاد شده از محل سایر مصارف عمومی نظیر هزینه از محل درآمدهای اختصاصی و سایر اعتبارات دستگاه قابل تهاتر از این محل نمیباشد.
4 - صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، منوط به اجرای تکالیف مربوط به ثبت بدهی ها و مطالبات در سامانه مدیریت اطلاعات بدهی ها و مطالبات دولت (سماد نو) است.
5 - به موجب تبصره (3) ماده (4) آییننامه، آغاز فرآیند صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم منوط به اعلام سقف مجاز تسویه بدهی بانک ها و موسسه اعتباری غیربانکی به بانک مرکزی توسط بانک مذکور به وزارت امور اقتصادی و دارایی میباشد که به مجرد اعلام، مراتب در سامانه مربوط بارگذاری و اطلاع رسانی خواهد شد.
6 - فرآیند صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم در سال جاری با ارایه درخواست اشخاص متقاضی مشمول به دستگاه اجرایی بدهکار در قالب فرم شماره (1)، اخذ تاییدیه سازمان برنامه و بودجه در قالب فرم شماره (2) و ثبت اولیه توسط دستگاه بدهکار در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه شروع و درخواست به کارتابل مدیر مالی بانک / موسسات اعتباری غیربانکی ارسال و پس از تایید توسط مقام مجاز دستگاه طلبکار، درخواست برای تایید به کارتابل ذیحساب دستگاه اجرایی بدهکار ارسال و پس از تایید دستگاه بدهکار جهت صدور تخصیص اعتبار به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال خواهد شد. نمونه فرم ها، نمودار مرحله ای فرآیند اجرایی مربوط و سایر مستندات مورد نیاز در پایگاه اطلاع رسانی مرکز مدیریت بدهی های عمومی و روابط مالی دولت درج خواهد شد. دستگاه بدهکار موظف به پیوست نمودن فرم درخواست متقاضی (فرم شماره یک)، فرم تاییدیه سازمان برنامه و بودجه کشور یا سازمان مدیریت برنامه ریزی استان (فرم شماره دو) حسب مورد و تصویر گواهی ilenc (شناسه ملی) اشخاص مذکور در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه میباشد.
7 - صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم برای تسویه بدهی دستگاه های اجرایی بدهکار، بر اساس اطلاعات ثبت و تایید شده توسط دستگاه های بدهکار، طلبکار و تخصیص اعتبار سازمان برنامه و بودجه کشور در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه انجام میشود مهلت ثبت اولیه درخواست توسط دستگاه های بدهکار لغایت سیزدهم اسفند، مهلت تایید درخواست صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم توسط بانک مرکزی، بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی لغایت نوزدهم اسفند ماه و مهلت تایید توسط دستگاه های اجرایی بدهکار حداکثر تا بیست و پنجم اسفند ماه سالجاری میباشد.
8 - ملاک تسویه حساب در صورتی که مبالغ بدهی ها، مطالبات و تخصیص اعتبار صادر شده متفاوت باشد. مبلغ کمتر خواهد بود و اسناد تسویه خزانه نوع دوم به میلیون ریال صادر میشود.
9 - دستگاه بدهکار مکلف است در حین اجرای فرآیند تسویه از طریق صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، از هرگونه تسویه دیگر اعم از نقدی و غیرنقدی مطالبات اشخاص متقاضی (به میزان مبلغ مورد درخواست و ثبت شده در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه) خودداری نماید و مسئولیت رعایت بند (9) ماده (1) در خصوص بدهی های مشمول تسویه و تهاتر بر عهده دستگاه بدهکار بوده و ملاک صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم اطلاعات ثبت شده در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه میباشد.
10 - تاریخ اعمال حساب اسناد تسویه خزانه نوع دوم توسط دستگاه بدهکار، بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مرکزی تاریخ صدور اسناد مذکور است.
11 - ستاد بانک /موسسه اعتباری غیربانکی و بانک مرکزی پس از دریافت درخواست تسویه و تهاتر و بررسی های لازم نسبت به کنترل، تکمیل و تایید اطلاعات در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه اقدام می نمایند. همچنین در صورتی که در فاصله تایید درخواست متقاضی توسط بانک ها، موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مرکزی تا صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، بخشی از مبلغ بدهی اشخاص متقاضی به بانک ها، موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مرکزی تسویه شود. دستگاه مذکور موظف به منظور نمودن مبلغ مازاد، در مطالبات بعدی و یا استرداد مبلغ مزبور به اشخاص متقاضی میباشد.
تبصره 1 - بانک /موسسه اعتباری غیربانکی /بانک مرکزی مکلفند در اولین مرحله بررسی درخواست های ثبت شده نسبت به کنترل پیوست بودن تاییدیه سازمان برنامه و بودجه کشور /سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان (حسب مورد) اقدام و در صورت عدم وجود فرم تاییدیه مذکور (فرم شماره 2) به صورت آنی نسبت به رد درخواست اقدام نمایند. بدیهی است اطلاعیه رد درخواست توسط سامانه برای دستگاه بدهکار مربوط ارسال خواهد شد.
تبصره 2 - بانک /موسسه اعتباری غیربانکی /بانک مرکزی پس از تایید میزان بدهی اشخاص متقاضی به آنها در زیرسامانه الکترونیکی و صدور تخصیص اعتبار توسط سازمان مجاز به تغییر یا اصلاح اطلاعات تایید شده نیستند.
12 - در مواردی که اشخاص متقاضی مشمول اسناد تسویه خزانه نوع دوم راساً نسبت به تسویه کسور سازمان تامین اجتماعی بابت بدهی های قطعی دولت اقدام نمایند، مبلغ کسور تسویه شده به مبلغ مطالبات آنها از دولت اضافه و تسویه آن از طریق اسناد تسویه خزانه نوع دوم مجاز است.
13 - مطالبات بانک مرکزی، بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی از اشخاص متقاضی مشمول می باید تا پایان سال 1399 ایجاد شده باشد و تسهیلات ارایه شده از محل منابع حساب ذخیره ارزی، صندوق توسعه ملی و وجوه اداره شده قابل تسویه از طریق صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم نمیباشد و مسئولیت رعایت این بند به عهده بانک مرکزی /بانک و موسسات اعتباری غیر بانکی طلبکار از اشخاص متقاضی مشمول میباشد.
14 - در خصوص مطالبات بانک ها از اشخاص متقاضی که در چارچوب مقررات هرگونه امهال، از جمله تقسیط مجدد، تمدید، تجدید قرارداد یا تبدیل قرارداد مطابق مفاد دستورالعمل اجرایی نحوه امهال مطالبات موسسات اعتباری شده اند. اعم از اینکه مطالبات جاری یا غیرجاری باشد تاریخ ایجاد بدهی اولیه، ملاک سال ایجاد بدهی اشخاص متقاضی میباشد.
15 - تسویه بدهی اشخاص مشمول به بانک مرکزی، بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی بر مبنای تسهیم به نسبت بین اصل، سود و وجه التزام در چارچوب قوانین و مقررات مربوط به بدهی شخص مشمول انجام میشود. بانک مرکزی، بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی ادعایی در این خصوص از دولت و بدهکاران که بدهی آنها تسویه شده است. نخواهند داشت.
16 - تسویه بدهی ها و مطالبات اشخاص حقوقی که بیش از پنجاه درصد (50 %) سهام و یا مالکیت آنها به صورت مستقیم متعلق به اشخاص متقاضی باشد، از طریق صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم طبق مقررات این آییننامه مجاز است و احراز میزان سهام یا مالکیت آن بر عهده دستگاه بدهکار میباشد و دستگاه بدهکار موظف است مستندات مربوط را در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه الصاق نماید. تسویه بدهی ها و مطالبات اشخاص حقوقی که به صورت غیرمستقیم متعلق به سازمان تامین اجتماعی، صندوق های بازنشستگی، صندوق ذخیره فرهنگیان و ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) (با اعلام ستاد مذکور) باشد مجاز است.
17 - صدور و اعلام تسویه حساب از طریق زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه مشمول قانون تجارت الکترونیکی بوده و با توجه به حکم ماده (7) آییننامه فوق الذکر، در حکم تسلیم و ابلاغ و صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم است و دستگاه های ذیربط مکلف به اعمال حساب و اطلاع رسانی به اشخاص متقاضی بر اساس اسناد تسویه خزانه نوع دوم صادره در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه میباشند.
18 - مسئولیت ثبت هرگونه درخواست تکراری برای صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم بر عهده مقام های مجاز مربوط در دستگاه اجرایی بدهکار و اشخاص متقاضی میباشد و ارائه درخواست صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم برای اشخاص متقاضی ایجاد حق نمی کند.
19 - با توجه به ماده (19) قانون محاسبات عمومی کشور، موضوع طلب اشخاص متقاضی از دولت (بدهی های قطعی دولت به اشخاص متقاضی) شامل: 1 - تحویل کالا بدون قرارداد 2 - تحویل کالا با قرارداد 3 - انجام خدمت پیمانکاران) بدون قرارداد و. .... میباشد که فهرست مذکور در پایگاه اطلاع رسانی مرکز مدیریت بدهی های عمومی و روابط مالی دولت قابل دستیابی خواهد بود.
20 - در خصوص اعتبارات ابلاغی موضوع ماده (75) قانون محاسبات عمومی کشور، لازم است دستگاه های ابلاغ گیرنده فرم تایید اولیه دستگاه اصلی (ابلاغ دهنده) موضوع فرم تاییدیه بدهی ها و درخواست تخصیص اعتبار مورد نیاز جهت صدور اسناد تسویه خزانه مندرج در پایگاه اطلاع رسانی مرکز مدیریت بدهی های عمومی و روابط مالی دولت را پس از تایید مقامات مجاز دستگاه ابلاغ دهنده در زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه پیوست نمایند. بدیهی است دستگاه اجرایی ابلاغ دهنده می باید اقدامات لازم را برای ابلاغ اعتبار به موجب مقررات و دستورالعمل ماده یاد شده پس از صدور تخصیص معمول نمایند.
21 - در اجرای ماده (8) آییننامه یاد شده اسناد تسویه خزانه نوع دوم صادره در دستگاه های اجرایی مربوط به ترتیب به حساب دریافتی و پرداختی از محل ردیف (310106) جدول شماره (5) و اعتبار ردیف (82 - 530000) جدول شماره (9) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشور منظور و اعمال حساب میشود اعمال حساب جمعی - خرجی اسناد صادره، بر اساس دستورالعمل مربوط در چارچوب نظام حسابداری بخش عمومی و استانداردهای حسابداری بخش عمومی انجام میشود.
لازم به ذکر است بروزرسانی های آتی راهنمای پیوست به همراه نکات تکمیلی، اطلاعیه ها، بخشنامه ها، فرم درخواست متقاضی، فرم تایید اولیه دستگاه ابلاغ دهنده و هرگونه اطلاع رسانی بعدی در خصوص نحوه استفاده از زیرسامانه الکترونیکی صدور اسناد تسویه خزانه از طریق پایگاه اطلاع رسانی مرکز مدیریت بدهی های عمومی و روابط مالی دولت به نشانی http://iridmo.mefa.ir اطلاع رسانی خواهد شد.
سید رحمت ا... اکرمی
خزانه دار کل کشور