قانون تشکیل شوراهای اسلامی کار

فصل اول : کلیات

ماده 1 - به منظور تامین قسط اسلامی و همکاری در تهیه برنامه‌ها و ایجاد هماهنگی در پیشرفت امور در واحدهای تولیدی، صنعتی، کشاورزی و‌خدمات، شورائی مرکب از نمایندگان کارگران و کارکنان به انتخاب مجمع عمومی و نماینده مدیریت به نام «شورای اسلامی کار» تشکیل میگردد.

تبصره 1 - مجمع عمومی هر واحد از کلیه کارگران و سایر کارکنان به استثناء مدیریت تشکیل میگردد.

تبصره 2 - جلسات مجمع در مرحله اول با حداقل دو سوم اعضاء تشکیل و انتخابات آن با اکثریت مطلق آراء حاضرین معتبر خواهد بود. در‌صورتی که اجتماع دو سوم اعضاء مجمع ممکن نشود مجمع با یک دوم اعضاء تشکیل و رای گیری به عمل می‌آید و نیز از اعضائی که در مجمع شرکت نکرده‌اند تا رسیدن به حداقل دو سوم اعضاء رای‌گیری میشود بهر حال آراء منتخبین نباید از یک سوم کل آراء کمتر باشد.

تبصره 3 - تصمیمات و مصوبات این شورا باید در چهار چوب این قانون باشد و در امور مربوط به وظایف مدیریت نظرات خود را به صورت پیشنهاد مطرح مینماید.

ماده 2 - شرایط انتخاب شونده:

الف - حداقل سن 22 سال.

ب - حداقل سابقه کار یک سال در همان واحد.

تبصره - کارگاههایی که کمتر از دو سال سابقه دارند مشمول این شرط نخواهند بود.

ج - اعتقاد و التزام عملی به اسلام و ولایت فقیه و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

تبصره - در اقلیتهای کلیمی - مسیحی - زرتشتی وفاداری به قانون اساسی کافی است.

د - عدم گرایش به احزاب و سازمانها و گروههای غیر قانونی و گروههای مخالف جمهوری اسلامی.

ه- - دارا بودن سواد خواندن و نوشتن و داشتن آگاهی به امور محوله.

و - تابعیت ایران.

ز - برخورداری از صداقت و امانت و عدم اشتهار به فساد اخلاق.

ح - عدم وابستگی به رژیم سابق و نداشتن سابقه محکومیت کیفری که به حکم دادگاه موجب محرومیت از حقوق اجتماعی شده باشد.

تبصره (اصلاحی 1390/04/08)- تشخیص صلاحیت کاندیداهای عضویت در شوراهای اسلامی در چارچوب شرایط مذکور در ماده فوق به عهده هیاتی مرکب از:
1 - نماینده تعاون، کار و رفاه اجتماعی
2 - نماینده وزارتخانه مربوطه.
3 - نماینده منتخب مجمع کارکنان میباشد.

ماده 3 (اصلاحی 1390/04/08)- انتخابات شوراها زیر نظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار میگردد و مدت اعتبار آن دو سال خواهد بود.

تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است آیین نامه انتخابات را حداکثر دو ماه پس از تصویب این قانون تهیه و به تصویب هیات وزیران برساند.

تبصره 2 - شروع انتخابات شوراها یکماه پس از تصویب آییننامه انتخاباتی خواهد بود.

تبصره 3 - انتخابات هر شورا باید حداقل پانزده روز پیش از پایان دوره شورای قبل انجام شود.

تبصره 4 (اصلاحی 1390/04/08)- نخستین جلسه شورای هر واحد حداکثر یک هفته پس از انتخابات به دعوت نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به ریاست مسن ترین اعضاء تشکیل و‌از میان خود یک رئیس و یک نایب رئیس و یک منشی به اکثریت آراء انتخاب می‌نماید.

ماده 4 - شورا در صورت انحراف از وظایف قانونی خود به تشخیص هیات موضوع ماده 22 منحل میگردد.

ماده 5 - شورای منحل شده در صورت اعتراض میتواند بر مبنای اصل 106 قانون اساسی به دادگاه صالح شکایت نماید حداکثر فرصت برای اعتراض ده روز از تاریخ ابلاغ می‌باشد دادگاه موظف است خارج از نوبت رسیدگی نماید.

ماده 6 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است پس از انحلال قطعی شورا حداکثر تا دو ماه انتخابات شورای جدید را برگزار نماید.

ماده 7 - سلب عضویت هر یک از اعضاء شورا مبنی بر تخلف از وظایف قانونی و یا فقدان شرایط مذکور در ماده 2 به پیشنهاد حداقل دو سوم‌مجموع اعضاء با تایید هیات موضوع ماده 22 امکان‌پذیر خواهد بود.

تبصره 1 - فردی که از وی سلب عضویت شده طبق ماده 5 حق اعتراض به دادگاه صالح را خواهد داشت و دادگاه موظف است خارج از نوبت‌رسیدگی نماید.

تبصره 2 - فردی که سلب عضویت وی قطعی شده باشد نمیتواند در انتخابات دوره بعد شرکت نماید.

ماده 8 (اصلاحی 1390/04/08)- شورائی که بیش از یک سوم اعضایش استعفاء دهند یا فوت نمایند یا مسلوب العضویه گردند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است برای تکمیل شورا‌حداکثر ظرف دو ماه انتخابات را تجدید نماید.

ماده 9 - ساعاتی که اعضاء شورای اسلامی کار به وظایف شورایی مشغول هستند جزء ساعات کار آنان محسوب میگردد.

تبصره 1 - عضویت و ساعات کار اضافی در شورا افتخاری است.

تبصره 2 - مرجع تعیین ساعات کار شوراهای اسلامی کار، هیات موضوع ماده 22 میباشد.

تبصره 3 - هزینه‌های ضروری شوراها از طریق حق عضویت مجمع کارکنان تامین میگردد.

تبصره 4 - تعیین میزان حق عضویت به عهده مجمع کارکنان میباشد.

ماده 10 - شورا در حدود وظایف و اختیارات خود در برابر هیات موضوع ماده 22 و مجمع کارکنان مسئول است.

ماده 11 - هر گاه مدیر یا هیات مدیره نسبت به تصمیمات ابلاغ شده از جانب شورا در حدود وظایف شورا اعتراض داشته باشند میتوانند نظر خود‌را از تاریخ ابلاغ شورا به مدت پنج روز اظهار و تقاضای تجدید نظر نمایند در صورتی که شورای مزبور از رای خود عدول ننماید معترض میتواند مراتب را جهت رسیدگی به هیات موضوع ماده 22 ارجاع نماید و رای آن هیات قطعی است.

ماده 12 - تشکیل مجمع عادی کارکنان سالی یک بار الزامی است.

تبصره 1 - شورا میتواند راساً یا به تقاضای مدیریت و یا با درخواست یک چهارم کارکنان واحد، مجمع فوق‌العاده کارکنان را تشکیل و موضوع مورد درخواست را در دستور جلسه قرار دهد و در صورت تقاضای بیش از پنجاه در صد کارکنان تشکیل مجمع الزامی است و در صورت هر صورت تایید هیات موضوع ماده 22 برای تشکیل مجامع فوق‌العاده ضروری است.

تبصره 2 - مجمع کارکنان به طور فوق‌العاده نمیتواند هر سه ماه بیش از یکبار تشکیل گردد.

فصل دوم : وظایف و اختیارات «شورای اسلامی کار»

ماده 13:

الف - ایجاد روحیه همکاری بین کارکنان هر واحد به منظور پیشرفت سریع امور.

ب - همکاری با انجمن اسلامی در بالا بردن آگاهی کارکنان در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی.

ج - بالا بردن آگاهی کارکنان در زمینه‌های اقتصادی، فنی، حرفه‌ای و نظایر آن.

د - نظارت بر امور واحد به منظور اطلاع از انجام صحیح کار و ارائه پیشنهاد سازنده به مسئولین مربوطه.

تبصره - اعمال نظارت شورا نباید موجب توقف امور واحد گردد.

ه- - همکاری با مدیریت در تهیه برنامه‌ها به منظور پیشبرد امور واحد.

و - بررسی شکایات کارکنان در مورد نارسائیهای واحد و پیگیری موارد حقه.

ز - تلاش در جهت گسترش امکانات رفاهی و حفظ حقوق قانونی کارکنان واحد.

ح - بررسی و شناخت کمبودها و نارسائیهای واحد و ارائه اطلاعات به مدیر یا هیات مدیره.

ط - همکاری و کوشش در بهبود شرایط کار و دستیابی به میزان تولید پیش بینی شده در برنامه‌های تولیدی واحد.

ی - پیشنهاد تشویق عناصر فعال و معرفی افراد لایق برای احراز مسئولیتهای مناسب به مدیریت.

ماده 14 - شورا موظف است گزارش اقدامات خود را در آخر هر شش ماه به اطلاع اعضای مجمع برساند.

ماده 15 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است در واحدهایی که بیش از 35 نفر شاغل دائم دارند به تشکیل شورای اسلامی کار اقدام نماید.

تبصره - زمان تشکیل شوراها در شرکتهای بزرگ دولتی از قبیل شرکتهای تابعه وزارت نفت، شرکت ملی فولاد ایران، شرکت ملی صنایع مس ایران. ... بر اساس این قانون تشخیص شورای عالی کار (‌موضوع ماده 55 قانون کار) خواهد بود.

ماده 16 - تاسیسات و واحدهای فرعی/‌جزء واحدهای اصلی محسوب میشوند مگر آنکه نحوه فعالیت اینگونه واحدها یا فاصله آنها تا واحدهای اصلی ایجاد نماید که به طور جداگانه عمل کنند.

تبصره - حدود واحدهای فرعی و اصلی و نحوه فعالیت آنها و تشخیص فاصله در آیین‌نامه اجرایی این قانون مشخص خواهد شد.

ماده 17 - تعداد اعضای شورا با توجه به تعداد کارکنان به ترتیب زیر خواهد بود:
از 36 نفر تا 150 نفر سه نفر
از 151 تا 500 نفر پنج نفر
از 501 تا 1000 نفر هفت نفر
از 1001 تا 5000 نفر نه نفر
از 5000 به بالا یازده نفر

تبصره 1 - تعداد 2، 3، 4، 5 و6 نفر به ترتیب به عنوان اعضای علی‌البدل شوراهای اسلامی فوق انتخاب میشوند.

تبصره 2 - اعضای علی‌البدل به هنگام بیماری، غیبت، استعفاء، بر کناری یا فوت اعضای اصلی به ترتیب اکثریت آراء به جای عضو یا اعضای‌اصلی در جلسات شورا شرکت می نمایند.

ماده 18 - در صورت تقاضای شورا مدیریت باید آمار و مدارک مربوطه به وظائف شورا را در اختیار آن قرار دهد.

تبصره - اعضای شورا مطلقاً حق افشای آمار و اطلاعات سری و محرمانه واحد را ندارند.

ماده 19 - شورا با رعایت مقررات نسبت به موضوعات مشروح زیر، نظر مشورتی خود را به مدیریت ارائه دهد:

الف - ساعات شروع و پایان کار و استراحت و توزیع اوقات کار در هفته.

ب - موعد و محل و نحوه پرداخت مزد یا مزایا.

ج - تخصص مشاغل افراد.

د - تعیین نرخهای کارمزدی و پاداشهای کارکنان بر اساس قوانین آیین نامه کار.

ه- - ترتیب استفاده فردی یا جمعی کارکنان از انواع مرخصی.

و - اتخاذ تدابیر برای پیشگیری از حوادث و بیماریهای ناشی از کار.

ز - تنظیم برنامه و سازماندهی خدمات اجتماعی مربوط به واحد.

ح - تدوین ضوابط استفاده از خانه‌های سازمانی واحد.

ماده 20 - شورا باید در زمینه‌های اجتماعی بروز حوادث، مراجع ذیصلاح را مطلع و همکاریهای لازم را معمول دارد.

ماده 21 - شورا موظف است یکنفر را به عنوان عضو مشاور و روابط به مدیریت واحد معرفی کند. و این عضو مشاور در جلسات هیات مدیره‌بدون حق و رای شرکت خواهد کرد.

فصل سوم : مرجع تشخیص انحراف و انحلال شوراها

ماده 22 (اصلاحی 1390/04/08)- به منظور بررسی و تشخیص انحراف شوراها از وظایف قانونی خود و انحلال آنها (‌موضوع اصل 106 قانون اساسی) در هر منطقه هیاتی تشخیص انحراف و انحلال شوراها مرکب از 7 نفر به شرح زیر تشکیل میگردد:
الف - سه نفر از نمایندگان شوراهای اسلامی کار به انتخاب شوراهای واحدهای منطقه.
ب - سه نفر از مدیران واحدهای منطقه انتخاب خود آنان.
ج - یک نفر نماینده از تعاون، کار و رفاه اجتماعی.

تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/08)- حدود منطقه موضوع این قانون را وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تعیین خواهد کرد.

تبصره 2 - محل تشکیل هیات مذکور را اداره کار منطقه تعیین می نماید.

ماده 23 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است ظرف یک ماه هیات موضوع ماده 22 را تشکیل بدهد.

ماده 24 - وظایف هیات موضوع ماده 22 عبارت است از:
1 - ایجاد تفاهم و هماهنگی میان شورا و مدیریت.
2 - نظارت و بررسی کارکرد شورا و مدیریت.
3 - رسیدگی به شکایت کارکنان نسبت به شورا.
4 - منحل کردن شورای اسلامی کار در صورت تخلف از وظایف قانونی.
5 - ارجاع تخلفات مدیر به دادگاه صالح.

تبصره - شورا در صورت اعتراض به رای هیات موضوع ماده 22 میتواند به دادگاه صالح شکایت نماید و دادگاه موظف است خارج از نوبت به آن رسیدگی کند

فصل چهارم : مسائل کارگزینی

ماده 25 - مدیریت برای اجرای برنامه‌های آموزشی حرفه‌ای ضمن کار نظر شورا را جلب مینماید.

تبصره 1 - شورا نظر خود را ظرف ده روز از تاریخ تسلیم پیشنهاد به مدیریت اعلام و در غیر این صورت مدیریت میتواند نظر خود را به مورد‌اجراء بگذارد.

تبصره 2 - در صورتی که مدیریت به نظر شورا معترض باشد اعتراض خود را به هیات
موضوع ماده 22 این قانون ارجاع مینماید و نظر آن هیات قطعی است.

ماده 26 - هر گاه مدیریت به تکلیف مقرر در این قانون عمل نکند، شورا میتواند به محکمه قضایی شکایت کند.

ماده 27 - در صورتی که شورا با اخراج هر یک از کارکنان مخالف باشد رای نهایی را دادگاه صالح خواهد داد.

ماده 28 - در صورتی که هیات موضوع ماده 22 با اخراج عضو یا اعضای شورا توسط مدیریت مخالف باشد رای نهایی با دادگاه صالحه است و‌دادگاه خارج از نوبت رسیدگی خواهد کرد.

تبصره 1 - اعضای شورا تا صدور رای نهایی دادگاه صالح کماکان عضو شورا بوده و به وظایف نمایندگی عمل خواهند کرد.

تبصره 2 - اعضای شورا تا صدور رای نهایی دادگاه صالح در واحدهای تحت مدیریت دولتی و نهادهای قانونی کماکان شاغل بوده و به وظیفه نمایندگی خود در شورا عمل خواهند کرد.

ماده 29 (اصلاحی 1390/04/08)- آیین‌نامه اجرایی این قانون توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ظرف سه ماه تدوین و به تصویب هیات وزیران میرسد.

قانون فوق مشتمل بر بیست و نه ماده و سی و یک تبصره در جلسه روز یکشنبه سی‌ام دیماه یکهزار و سیصد و شصت و سه مجلس شورای‌اسلامی تصویب و در تاریخ 1363/11/4 به تایید شورای محترم نگهبان رسیده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی

دریافت فایل پی‌دی‌اف