تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/27
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: 1 - فحّاش بودن زوج نسبت به زوجه یکی از مصادیق تحقق عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک میباشد. 2 - ادعای زوجه مبنی بر فحاشی و کتک کاری مستمر زوج، یکی از مصادیق حقوق النّاس است. بنابراین در صورتی که زوجه دلیلی برای اثبات این ادعا نداشته باشد، میتواند از زوج مطالبه قسم نماید و دادگاه ها وظیفه دارند او را به داشتن چنین حقی آگاه نمایند.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و ششم دیوان عالی کشور تاریخ: 1394/07/07 - 08 : 50 قاضی: رضا انصاری قاضی: جعفر الهی
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 93/4/3 خانم م. م. با وکالت آقای س. ع. دادخواستی مبنی بر تقاضای صدور حکم طلاق به طرفیت آقای س. ر. تسلیم دادگستری کرمانشاه نموده که به شعبه سوم دادگاه عمومی ارجاع شده است. خلاصه توضیح وکیل خواهان این است: طرفین در تاریخ 85/6/18 ازدواج دائم نموده اند. با توجه به مشکلات به وجود آمده و عدم حسن رفتار زوج و سوءرفتار وی با فحاشی و هتاکی و شکستن اسباب و لوازم منزل ادامه زندگی برای زوجه غیرقابل تحمل شده است و حاضر است با بذل دو سوم از مهریه طلاق بگیرد. دادگاه طرفین را دعوت نموده است. دادگاه ضمن دعوت از طرفن قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است. طرفین داور معرفی کرده اند و زوج وکیل معرفی نموده است و وکیل زوجه طی لایحه ای با بیان مصداق ذکر نموده است که زوج فحاش و شکّاک و دارای عدم ثبات رفتار میباشد. وکیل زوج طی لایحه با ضمیمه نموده دو استشهادیه بیان داشت زوجه بدون دلیل منزل مشترک را ترک نموده و با وجودیکه محکوم به تمکین شده و حکم تمکین هم اجراء شده از اجرای حکم سرباز زده است. جلسه دادگاه در دوازدهم مهرماه سال 93 تشکیل شد. خواهان و وکیل او و شخص خوانده حاضر شدند وکیل زوجه بیان داشت موکل کراهت شدید دارد و حاضر است در قبال طلاق تمام حقوق شرعی و تمام مهریه اش را بذل کند فرزند مشترک هم ندارند و زوجه حامله هم نمیباشد.شخص خواهان هم همین م ط. را بیان داشته است. خوانده اظهار داشت همسرم را دوست دارم به هیچ عنوان حاضر به طلاق وی نمی باشم. داوران نظرشانرا اعلام داشته اند و توفیق در سازش بین زوجین نداشته اند. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 93/7/29 با این استدلال که خواهان دلیلی بر استحقاق طلاق اقامه ننموده است. رای بر بطلان دعوی خواهان صادر کرده است. از این رای وکیل زوجه تجدیدنظرخواهی نموده و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر ارجاع شده است. م ط. تجدیدنظرخواه همان م ط. گذشته میباشد. دادگاه تجدیدنظر ضمن دعوت از طرفین دستور تحقیق از محل سکونت زوج درباره سوءرفتار زوج به مامورین انتظامی صادر کرده است و زوج استشهادیه ای تسلیم دادگاه نموده که همسایگان بیان داشته اند ما همسایگان مطلع هستیم که زوج سوءرفتاری نسبت به زوجه نداشته است و گفته حاضریم در محکمه شهادت بدهیم. در جلسه مورخ 93/11/25 طرفین و وکلای آنها حاضر شدند. زوجه گفت من یک نفر را که شوهر عمه ام است به عنوان شاهد آوردم. دادگاه از وی تحقیق کرده است. یک شاهد گفت من خودم دیدم زوج به زوجه فحاشی کرده است ولی کتک کاری را ندیدم. شاهد دیگر اظهار بی اطلاعی از امور زوجین نموده است.وکلای طرفین م ط. گذشته را بیان کردند. دادگاه پرونده های استنادی درباره عدم تمکین را م ط. ه کرده است و در تاریخ 93/12/11 گزارش تهیه نموده است و با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 93/12/19 رای بدوی را خالی از خدشه دانسته و تایید کرده است. از این رای فرجام خواهی شد و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. م ط. طرفین تکرار م ط. گذشته میباشد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای جعفر الهی عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 93/12/19 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
با توجه به محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا: 1 - زوجه مدعی است به علت فحاشی و کتک کاری مستمر زوج به او در عسروحرج میباشد و از او کراهت شدید پیدا کرده است تا حدی که حاضر است کلیه حقوق و تمام مهریه را در قبال طلاق بذل کند که قرینه ای بر صدق ادعای اوست. 2 - در صورت اثبات فحّاش بودن زوج نسبت به زوجه یکی از مصادیق عسروحرج محقق میگردد زیرا به قول حکماء: جراحات السنان لهاالتیام ولایلتام ما جرح اللّسان. 3 - ادعای زوجه مبنی بر فحاشی و کتک کاری مستمر زوج به وی میتواند یکی از مصادیق سایر حقوق النّاس باشد که مصداق ماده 271 ق.آ.د.م است و زوجه اگر دلیل اثبات نداشته باشد میتواند از زوج م ط. ه قسم نماید که دادگاه ها وظیفه داشته اند او را به داشتن چنین حقی آگاه نمایند زیرا حضرت امام ره در مسئله 1 باب القول فی الجواب بالانکار و جلد دوم تحریرالوسیله به این امر تصریح دارد. علی هذا با نقض رای فرجام خواسته رسیدگی طبق تجویز بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 ق مذکور به همان شعبه محوّل میشود./ر
رضا انصاری(رئیس) جعفر الهی (مستشار)