شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 522 مورخ 1382/5/7 به پیشنهاد شورای پژوهشهای علمی کشور (نامه شماره 23325 مورخ 1382/4/31) اساسنامه صندوق حمایت از پژوهشگران کشور را به این شرح تصویب کرد:
مقدمه
توسعه پایدار و پیشرفت هر کشوری مرهون پرورش، حفظ و نگهداری سرمایههای علمی، پژوهشی و فناوری آن کشور است، پژوهشگران موجبات ترقی، تعالی، توسعه علمی و فناوری و در نهایت توسعه پایدار همه جانبه را برای کشور فراهم میسازند، از این رو شناسایی، برقراری ارتباط و حمایت از این قشر توانمند جامعه به منظور استفاده از مشارکت و همکاریهای علمی آنان در زمینههای گوناگون در راستای تولید علم و فناوری و توسعه از اولویت ویژهای برخوردار است. برای نیل به این هدف، در راستای تحقق بند 4 اصل سوم قانون اساسی و به استناد بند 16 مصوبه «جایگاه، اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی»، «صندوق حمایت از پژوهشگران» به منظور رفاه محققان و ساماندهی مناسب برای تولید علم و فناوری و آمادهسازی بستر اجرایی آنها در جهت سوق دادن منافع تحقیقاتی و فناوری به مردم و در نهایت توسعه پایدار کشور، به شرح این اساسنامه تاسیس میگردد:
ماده 1- نام:
نام صندوق عبارت است از «صندوق حمایت از پژوهشگران کشور» که از این پس در این اساسنامه صندوق نامیده میشود.
تبصره - صندوق دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و محل آن در نهاد ریاست جمهوری خواهد بود.
ماده 2- هدف:
هدف از تاسیس صندوق، ارائه کمکها و خدمات حمایتی مادی و معنوی به پژوهشگران ایرانی اعم از حقیقی و حقوقی برای شکوفایی امور تحقیقاتی در راستای تولید علم و فناوری و بهرهمند شدن مردم از نتایج آنها در کشور میباشد.
ماده 3- نوع فعالیت:
نوع فعالیت صندوق انجام حمایتهای مالی و معنوی همه جانبه از پژوهشگران ایرانی «دانشگاهی و غیردانشگاهی در داخل و خارج از کشور» در راستای ارتقای کمی و کیفی تولید علم و توسعه فناوری و فراهم نمودن کاربرد نتایج تحقیقاتی و تولید علمی در سطوح ملی و بینالمللی میباشد.
تبصره 1- حمایت مادی عبارت است از تامین اعتبار و تسهیل مراحل و ساز و کار تخصیص بودجه به محققان در خصوص طرحهای مصوب و ارائه شده توسط صندوق، تامین بخشی از هزینههای شرکت در کنفرانسهای معتبر بینالمللی و تهیه لوازم تحقیق و مواد مورد نیاز پژوهش که مورد تایید کمیته علمی صندوق قرار گیرد.
تبصره 2- حمایت معنوی عبارت است از حمایت اداری، معرفی و تایید علمی و فراهم آوردن شرایط احترام علمی به محققان و اعطای جوایز.
تبصره 3- پژوهشگر به اشخاص حقیقی و حقوقی اطلاق میشود که دارای دانش، تجربه و مدارج علمی و دستاوردهای پژوهشی بوده و صلاحیت علمی آنان به تایید کمیته علمی صندوق رسیده باشد.
تبصره 4- اولویت در استفاده از کمکها با پژوهشگران داخل کشور میباشد.
ماده 4- سرمایه:
سرمایه اولیه صندوق مبلغ بیست میلیارد ریال است که از محل کمکهای دولت تامین خواهد شد.
تبصره - صندوق همچنین میتواند نسبت به جذب تسهیلات اعطایی سیستم بانکی، کسب درآمد حاصله از سرمایهگذاریهای وجوه مازاد صندوق، دریافت کمک و هدایای اشخاص حقیقی و حقوقی اقدام نماید.
ماده 5- ارکان صندوق:
صندوق دارای ارکان زیر میباشد:
الف) هیات امنا
ب) رئیس
ج) کمیته علمی
ماده 6(منسوخ 1389/01/24)- صندوق دارای هیات امنایی متشکل از اعضای زیر است:
1-معاون علمی و فناوری رئیس جمهور (رئیس هیات امناء)
2- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
3- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
4- وزیر جهاد کشاورزی
5- وزیر صنایع و معادن
6- رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
7- شش نفر از اساتید و پژوهشگران برجسته به پیشنهاد رئیس صندوق و تایید رئیس هیات امنا با حکم رئیس جمهور
8- رئیس صندوق به عنوان عضو و دبیر هیات امنا.
ماده 7- جلسات هیات امنا:
جلسات هیات امنا به صورت عادی و فوقالعاده تشکیل میگردد، جلسات عادی حداقل سالی دو بار بنا به دعوت رئیس صندوق تشکیل میشود. جلسات فوقالعاده در صورت لزوم بنا به پیشنهاد رئیس صندوق و با دعوت از هیات امنا تشکیل خواهد شد و جلسات این هیات (عادی و فوقالعاده) با حضور نصف به علاوه یک اعضا، رسمیت یافته و تصمیمات متخذه با رای موافق نصف به علاوه یک اعضای حاضر در جلسه معتبر میباشد.
ماده 8- وظایف هیات امنا:
هیات امنا وظایف زیر را عهدهدار خواهد بود:
1- تعیین سیاستهای اصولی و خط مشیهای کلی مربوط به فعالیت صندوق.
2- تصویب آییننامه داخلی صندوق، آییننامه اجرایی این اساسنامه و سایر مصوبات لازم.
3- بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهادهای رئیس صندوق و یا پیشنهادهای ارائه شده توسط حداقل نیمی از اعضای هیات امنا.
4- تصویب ضوابط مربوط به سرمایهگذاری برای ایجاد درآمد و نیل به خودکفایی صندوق.
5- تصویب نمودار تشکیلاتی صندوق.
6- تصویب آییننامه نحوه ارائه کمکهای صندوق به پژوهشگران.
7- فراهم نمودن زمینه ارتباط پژوهشگران با مراکز علمی و تحقیقاتی داخل و خارج کشور.
8- حمایت از برگزاری دورهها و کارگاههای علمی و پژوهشی پیشرفته در زمینه دانش و فناوریهای نو در جهت ارتقای علمی و فنی پژوهشگران کشور.
9- نظارت کلی بر حسن اجرای فعالیت صندوق.
ماده 9- رئیس صندوق:
رئیس صندوق بالاترین مقام اجرایی صندوق است که پس از تصویب هیات امنا و با حکم رئیس هیات امنا برای مدت 4 سال منصوب میشود. انتصاب مجدد وی بلامانع میباشد.
تبصره - عزل رئیس صندوق با رئیس هیات امنا است.
ماده 10- وظایف رئیس صندوق:
1- اجرای کلیه مصوبات هیات امنا.
2- اداره و هدایت امور اجرایی صندوق در چارچوب اساسنامه و ضوابط و مقررات مصوب هیات امنا.
3- نصب و عزل کارکنان و ماموران صندوق، تعیین حقوق و دستمزد آنان در چارچوب قوانین و مقررات و آییننامههای مربوط.
4- پیشنهاد اصلاح و یا تغییر در مواد اساسنامه به هیات امنا برای تصویب.
5- پیشنهاد افزایش یا کاهش سرمایه صندوق به هیات امنا برای تصویب.
6- ایجاد و انتشار نشریاتی که صندوق را در رسیدن به هدفهای خود کمک کند.
7- حفظ و حراست اموال و داراییهای منقول و غیرمنقول صندوق.
8- نمایندگی صندوق در برابر کلیه مراجع اداری و قضایی و اشخاص ثالث با حق توکیل به غیر برای استیفای حقوق صندوق در حد مقررات.
9- تهیه گزارش عملکرد سالانه صندوق و ارائه آن به هیات امنا برای بررسی و تصویب.
تبصره - کلیه اسناد مالی و اوراق بهادار صندوق با امضای رئیس صندوق و مسئول امور مالی معتبر است.
ماده 11- ترکیب کمیته علمی صندوق:
اعضای کمیته علمی صندوق از بین نخبگان جامعالشرایط علمی کشور «دارای آثار و شرح علمی در معیار استاندارد بینالمللی از قبیل مقالات چاپ شده در مجلات بینالمللی معتبر، ثبت اختراعات بینالمللی، کتب چاپ شده مورد استناد ملی و بینالمللی و دارای سوابق درخشان علمی و اجرایی، آشنا با علوم و فنون روز جهان، آشنا با پژوهشگران و نیازهای علمی، پژوهشی و فناوری کشور»، توسط اعضای شورای پژوهشهای علمی کشور معرفی و پس از تصویب کمیسیون خاص این شورا با حکم رئیس هیات امنا به مدت چهار سال منصوب میگردند.
تبصره 1- تعداد اعضای کمیته علمی، 7 نفر عضو اصلی و 2 نفر عضو علیالبدل میباشد.
تبصره 2- انتخاب مجدد اعضای کمیته علمی، فقط برای دو دوره متوالی بلامانع است.
ماده 12- وظایف کمیته علمی صندوق:
1- تایید صلاحیت علمی پژوهشگران بهرهمند از حمایتهای صندوق.
2- برنامهریزی برای اجرای سیاستها و خطمشیهای علمی و پژوهشی مصوب هیائت امنا.
3- پیشنهاد اصول سیاستها، خطمشی، آییننامهها و گزارشهای علمی و پژوهشی اجرایی به رئیس صندوق.
4- نظارت و ارزیابی بر طرحهای مصوب صندوق.
5- تعیین کمیتهها و یا گروههای تخصصی نظارت و ارزیابی علمی.
6- پیشنهاد طرحها و برنامههای جدید به رئیس برای ارائه به هیات امنا برای دستیابی به اهداف صندوق.
7- تصویب و ارزیابی طرحهای ملی در راستای اولویتهای مصوب شورای پژوهشهای علمی کشور و سیاستها و خطمشی صندوق تا رسیدن به مراحل اجرایی.
8- تامین تسهیلات لازم مربوط به ثبت اختراعات و اکتشافات در داخل و خارج.
ماده 13- فعالیتهای مالی صندوق:
فعالیتهای مالی صندوق، زیر نظر رئیس صندوق با آییننامه مربوط که به تصویب هیات امنا خواهد رسید اداره میشود و از نظر مقررات مالی و معاملاتی تابع مفاد قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی (مصوب 1369/10/18 مجلس شورای اسلامی) خواهد بود.
تبصره 1- سال مالی صندوق از اول فروردین هر سال لغایت آخر اسفند ماه همان سال است.
تبصره 2- وجوه صندوق در حساب خاصی که در یکی از بانکها افتتاح میشود نگاهداری و کلیه پرداختها با صدور چک از حساب یاد شده صورت میگیرد.
اساسنامه فوق با یک مقدمه و 13 ماده و 11 تبصره در جلسه 522 مورخ 1382/5/7 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سید محمد خاتمی