هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه ع/0102004 شماره دادنامه: 140109970906010944 تاریخ: 1401/12/13
شاکی: خانم مطهره پورعلی
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 9 نامه 3396/209/ه مورخ 1401/04/25 مدیر کل منابع انسانی وزارت بهداشت
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال بند 9 نامه 3396/209/ه مورخ 1401/04/25 مدیر کل منابع انسانی وزارت بهداشت به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
نامه 3396/209/ه مورخ 1401/04/25 مدیر کل منابع انسانی وزارت بهداشت
9- «اجرای ماده 27 قانون حمایت خانواد و جوانی جمعیت برای متخصصینی که قبلاً خدمات قانونی پزشکی عمومی را انجام نداده و قبل از انجام تعهدات موضوع ماده یک قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان به صورت مستقیم وارد دوره دستیاری گردیده اند و از سهمیه زنان و مناطق محروم نیز استفاده ننموده اند، صرفاً نسبت به خدمات دو ساله موضوع قانون امکان پذیر میباشد.»
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
پزشک متخصص و دارای فرزند سه ساله و مشمول قانون پزشکان و پیراپزشکان میباشد لیکن وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی از اجرای ماده 27 قانون جوانی جمعیت و کسر ماه از مدت تعهدات ایشان امتناع مینماید در صورتی که به موجب بند الف ماده 27 قانون اخیرالذکر به ازای هر فرزند 6 ماه از تعهدات موضوع قانون خدمات پزشکان و پیراپزشکان مادران مشمول این قانون کسر میگردد بنابراین تقاضای ابطال بند 9 نامه مورد اعتراض را مطرح نموده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
مطابق بند 9 نامه مورد اعتراض به ازای هر فرزند 6 ماه از تعهدات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان مادران مشمول این قانون کسر میگردد و نامه ذکر شده در اجرای قانون و به منظور رفع مشکلات متعهدین صادر گردیده و حکمی بر خلاف قانون صادر نگردیده و نیز تسهیلات موضوع ماده 27 قانون یاد شده را به متخصصینی که خدمات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان را انجام نداده اند تسری داده است لذا:
اولاً حکم مندرج در ماده 27 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ناظر بر تعهدات موضوع قانون مربوط به خدمات پزشکان و پیراپزشکان میباشد و منصرف از تعهد خدمت دوره تخصص میباشد و تعهداتی که در سایر قوانین نظیر ماده 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی و بند 3 اصلاحی ماده واحده قانون برقراری عدالت آموزشی و قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاری رشته های تخصصی پزشکی مقرر گردیده است را شامل نمی شود.
ثانیاً مطابق بند ت ماده 50 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، وزارت بهداشت مکلف شده است تا در راستای تامین، حفظ، ارتقای سلامت مادر و نوزاد و کاهش سالانه 5 درصد از میزان زایمان غیرطبیعی نسبت به نرخ کل زایمان در کشور تا رسیدن به نرخ میانگین جهانی، متناسب با سهمیه مناطق با اولویت مناطق محروم، از خروج متخصصین از محل تعیین شده در زمان پذیرش سهمیه مناطق ممانعت نماید بنابراین هدف قانونگذار در همین قانون عدم خروج متخصصین از مناطق محروم است.
پرونده شماره ه ع / 0102004 مبنی بر درخواست ابطال بند (9) نامه شماره 3396/209/ه مورخ 1401/04/25 مدیرکل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جلسه مورخ 1401/11/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
بر مبنای فراز ابتدایی ماده (27) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب سال 1400 مقرر شده است که: «به ازای هر فرزند شش ماه از تعهدات موضوع «قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان» از مادران مشمول این قانون کسر میگردد. ..». بنابراین به صراحت مقرر در ماده یادشده، این امتیاز صرفاً به مشمولان قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان تعلق گرفته و از طول دوره طرح اجباری آنان موضوع قانون اخیرالذکر کسر میگردد و اساساً منصرف از اشخاصی است که میبایست مستند به ماده (8) لایحه قانونی اصلاح مواد (7) و (8) قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی (اصلاحی مصوب 1358/07/30) و قانون اصلاح بند (3) ماده واحده قانون برقراری عدالت آموزشی در پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی و تخصصی مصوب سال 1392، به انجام تعهدات قانونی خود براساس سند تودیعی به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بپردازند. ضمن اینکه ماده (27) قانون صدرالذکر در مقام بیان استثنا و اعطای امتیاز به برخی افراد بوده و استثنا را باید به قدر متیقّن آن تفسیر نمود به نحوی که منجر به نقض غرض قانونگذار در وضع سایر تعهدات قانونی نگردد.
بنا به مراتب فوق، بند (9) نامه شماره 3396/209/ه مورخ 1401/04/25 مدیرکل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در حدود اختیارات مقام صادرکننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری