صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/09/28
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر ایلام
موضوع
اضطرار راشی در پرداخت رشوه
پرسش
در ماده 591 قانون تعزیرات مصوب 1375 عنوان گردیده: « هرگاه ثابت شود راشی برای حفظ حقوق حقه خود ناچار از دادن وجه یا مالی بوده تعقیب کیفری ندارد و وجه یا مالی که داده به او مسترد میگردد». و در تبصره ماده 592 همان قانون عنوان گردیده: «در صورتی که رشوه دهنده برای پرداخت رشوه مضطر بوده و یا پرداخت آن را گزارش کند یا شکایت نماید از مجازات حبس مزبور معاف خواهد بود و مال به وی مسترد میگردد». حال با توجه به اینکه اضطرار و ناچاری در لغت به یک معنی میباشند تفاوت این دو، که آثار متفاوتی دارند چیست؟
نظر هیات عالی
به نظر میرسد تفاوتی از نظر لغوی بین دو واژه اضطرار و ناچاری وجود نداشته باشد و ماده 591 قانون تعزیرات در جایی کاربرد داشته باشد که فرد شاکی علاوه بر ناچاری و اضطرار برای حفظ حقوق حقه خود وجه یا مالی را به عنوان رشوه داده باشد که این موضوع در تبصره ماده 592 موجود نیست و تفاوت این دو مصوبه در این موضوع است. در فرهنگ لغت دهخدا نیز اضطرار به معنای ناچار و ناگریزی آمده است لذا باید در یک معنا تفسیر شوند.
نظر اتفاقی
به نظر میرسد تفاوتی از نظر لغوی بین دو واژه اضطرار و ناچاری وجود نداشته باشد و ماده 591 قانون تعزیرات در جایی کاربرد داشته باشد که فرد شاکی علاوه بر ناچاری و اضطرار برای حفظ حقوق حقه خود وجه یا مالی را به عنوان رشوه داده باشد که این موضوع در تبصره ماده 592 موجود نیست و تفاوت این دو مصوبه در این موضوع است.