تقصیر در به کارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح

رای شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواه: اقای پ. م. به وکالت از اقای ا. م.، ت. پ. و م. م.

فرجام خوانده: اقای ع. ج.

فرجام خواسته: دادنامه شماره 1 *00/12/16 صادره از شعبه *

مرجع رسیدگی: شعبه *

هییت شعبه اقایان: م. ص. ق. - م. ع. (م.)

خلاصه جریان پرونده:

در مورخه 1400/07/10 اقای پ. م. به وکالت از اقایان م. م. و ا. م. و خانم ها س. م. و ت. پ. شکواییه ای را تقدیم دادسرای نظامی استان *نموده و از مامورین کلانتری 23 اهواز به علت *دازی منجر به صدمه بدنی به خانم س. م. شکایت نموده و اعلام داشته در ساعت13:00مورخه 1400/07/09 موکل م. م. به همراه همسرش (س. م.) ب. فرزند خ. خود سوار بر یک دستگاه پژوپارس سفید و قصد رفتن به خانه پدر موکل را داشتند که در *مامورین کلانتری 23 بر خلاف قوانین و مقررات و بدون رعایت قانون بکارگیری سلاح به سمت خودرو مذکور *دازی می کنند و تیر به سر و گردن احدی از موکلین به نام س. م. برخورد می کند که حسب اعلام پزشکان معالج بعید است.که قادر به ادامه حیات باشد. لذا درخواست رسیدگی دارم. معاون دادستان موضوع را جهت انجام تحقیقات به بازرسی *مرکز استان ارجاع نموده است. در 1400/07/14 در بازرسی از اقای م. م. تحقیق به عمل اورده است.و وی اظهار داشته در مورخه 1400/07/09 حوالی ساعت13:00 مشغول رانندگی بودم و فرزند سه ساله ام در صندلی جلو و همسرم س. م. در روی صندلی عقب نشسته بود. وارد خیابان اصلی شدم و کاملا ایستاده بودم که ناگهان صدای تیر شنیدم و برگشتم نگاه کردم و دیدم همسرم تیر خورده است. به گفته مامورین شخصی به نام سرهنگ ج. شلیک کرده و همسرم فوت نموده است. از متهم سرهنگ 2 ع. ج. در بازرسی تحقیق به عمل امده است.وی اظهار داشته اینجانب سرکلانتر *با توجه به وقوع چندین فقره سرقت مسلحانه در سطح *در دستور کار قرار گرفته بود که در مورخه 1400/07/09 ساعت 12 ظهر برابر اعلام مرکز فرماندهی مبنی بر وقوع یک مورد سرقت مسلحانه طلاجات خانم در اجرای طرح مهار در سطح حوزه *به محل عزیمت و در حال بررسی سرقت مسلحانه بودم که همان لحظه سواری پژو پارس با شیشه دودی در خیابان انها سرقت مسلحانه انجام داده که سریعا به محل عزیمت و در حال گشت زنی بودیم که یک دستگاه پژوپارس سفید با شیشه دودی را مشاهده نمودم که به محض مشاهده ما از محل متواری شد. ضمن تعقیب و گریز و زدن اژیر خودرو سازمانی رونیز اقدام به شلیک دو تیر هوایی نمودم که توجه ننمود. به سمت لاستیک عقب سه تیر شلیک کردم که با توجه به در حال حرکت بودن یک تیر به سر خانم س. م. خورد و نامبرده از ناحیه سر مجروح گشته و مجروح را با سواری رونیز به بیمارستان انتقال دادیم. از گروهبانیکم ح. ح. بر ا. در بازرسی تحقیق به عمل امده و وی اظهارداشته است.که با توجه به وقوع چندین فقره سرقت مسلحانه در سطح حوزه *بنده به عنوان راننده خودرو سواری رونیز به همراه سرکلانتر در حال گشت زنی بودیم که از موقعیت مرکز یک مورد سرقت مسلحانه طلاجات در *به وقوع پیوست که جهت بررسی موضوع در محل حاضر گردید. در همین حین اعلام گردید.پژو پارس سفید رنگ با شیشه دودی و رینگ اسپرت در *یک فقره سرقت مسلحانه انجام داده که سریعا جهت بررسی و توقیف خودروی مذکور به محل عزیمت نمودیم. در مسیر خیابان های مهدیس یکدستگاه سواری پژو پارس سفد رنگ با همان مشخصات خودروی سارقین مشاهده گردید.که ضمن تعقیب و کشیدن اژیر نامبرده توجه ننموده و با سرعت از محل متواری گردید. سرکلانتر سرهنگ ع. ج. به ظن اینکه خودرو همان خودرو سارقین می‌باشد. دو تیر هوایی شلیک کرد که توجه ننمود و جهت توقیف کردن خودرو اقدام به سه تیر به سمت لاستیک عقب نموده که پس از توقف شدن خودرو متوجه شدیم که یک تیر به سر خانم س. م. خورد و مجروح را با خودرو سازمانی به بیمارستان انتقال دادیم. تصویری از صورتجلسه تنظیمی اولیه مامورین پیوست پرونده شده است.که محتوای ان همان اظهارات گروهبانیکم ح. ح. میباشد. با این تفاوت که در صورتجلسه ذکر شده است.که یک تیرهوایی نیز ع. ع. (جمعی کلانتری 23 اهواز) شلیک نموده است. وکیل شکات با تقدیم لایحه ای شش مورد وجود دوربین مدار بسته را در محل و اصناف ان معرفی نموده است. پرونده به شعبه اول بازپرسی ارجاع شده است.در بررسی دوربین های مدار بسته اعلامی موضوع قابل بهره برداری به دست نیامده است.بازپرس دستور داده نظریات پزشکی قانونی و کارشناس سلاح و مهمات و کمیسیون موضوع بند 5 ماده 3 قانون بکارگیری سلاح اخذ و مامورین حاضر در محل *دازی به عنوان مطلع به بازپرسی اعزام شوند و از شاکی م. م. تحقیق به عمل امده است.وی ضمن تکرار اظهارات خود در بازرسی اضافه کرده که من به طور کامل متوقف بودم که به یکباره صدای شبیه انفجار از شیشه عقب شنیدم و برگشتم نگا ه کردم دیدم همسرم تیرخورده و پیاده شدم. دیدم ماموری با فاصله یک متری عقب ماشین ام ایستاده است. تا من را دید اسلحه کلاش از دستش افتاد و سرباز اسلحه را برداشت. هیچگونه تعقیب و گریز و اژیر و تیرهوایی زده نشده است.و به اصالت از خویش و به ولایت از فرزند م ا. به اتهام قتل عمد و تخریب از مباشرین و معاونین شکایت دارم. باحضور مامورین بازپرس از سرهنگ دوم ع. ج.، گروهبانیکم ح. ح. برافتابی و ستوانیکم س. ح. م. تحقیق به عمل امده است. نظریه پزشکی قانونی واصل و علت فوت خانم س. م. را اسیب بافت ساقه مغزی و عوارض ناشی از ان ذکر نموده است. (ص53) حسب گزارش بازرسی انتظامی استان *در مورخه 1400/07/09 به ساعت های 26: 12٫12:31٫12:49٫05: 13 و 13:21 وقوع سرقت های مسلحانه طلا از بانوان در نقاط مختلف *گزارش شده است. با حضور بازپرس بازسازی صحنه جرم صورت گرفته و cd ان پیوست پرونده شده است. (ص75) کارشناس اسلحه شناسی اطهار نظر نموده که گلوله از فاصله حدود40 الی70 متری به خودرو برخورد نموده و اظهارات مامورین و راننده خودرو هر کدام جداگانه میتواند صحت داشته باشد. (ص81) بازپرس اظهارات مامورین سرباز وظیفه ع. ع. و سرهنگ ه. ک. را استماع نموده است. وکیل شکات به نظریه کارشناس اسلحه اعتراض نموده و بازپرس موضوع را به هیات کارشناسی ارجاع نموده است.نظریه هیات کارشناسی واصل و ضم پرونده گردیده است. در نظریه مذکور امده است.که فاصله سلاح و خودرو پژو پارس در زمان شلیک بیش از 35 متر و کمتر از50 متر بوده و اظهارات راننده مبنی بر شلیک از یک متری منطقی به نظر نمی رسد و خودرو مامورین هنگام شلیک در حرکت بوده است. (ص173 و 174) از اعضای کمیسیون قانون بکارگیری سلاح نمایندگان حفاظت اطلاعات و بازرسی استان *دازی را منطبق با قانون بکارگیری سلاح ندانسته اند و هیچگونه سوی نیتی در *دازی صورت گرفته احراز ننموده‌اند اما نمایندگان معاونت حقوقی و یگان *دازی را منطبق با قانون بکارگیری و سلاح دانسته اند. بازپرس اتهام *دازی عمدی برخلاف مقررات منتهی به قتل شبه عمدی خانم س. م. را به متهم ع. ج. قرائت و تفهیم نموده است. متهم اظهار داشته من قانون به کار گیری سلاح را رعایت نموده ام و قصد و خصومت شخصی نداشتم و در راستای شغل و کار سازمان بوده است.وی در اخرین دفاع اظهار داشته من سرکلانتر شرق و مسئول شش کلانتری و یک پاسگاه بودم و از طرف فرمانده منطقه کلیه اختیارات تفویض شده بود و براساس وظیفه ذاتی اقدام به تعقیب و شلیک تیر نموده ام. قسم می خورم که *دازی من برای امنیت و اسایش و دستگیری سارقان بوده است.و قصد شخصی نداشتم. وی باصدورقرار وثیقه و ایداع ان ازاد شده است. بازپرس ختم تحقیقات را اعلام اولا: راجع به شکایت شکات علیه متهم بابت اتهام قتل عمدی با توجه به اوضاع و احوال حاکم بر قضیه و اعلام وقوع سرقت های مسلحانه و عدم توقیف خودرو به لحاظ فقد ادله اثباتی و فقدان سوی نیت متهم قرار منع تعقیب صادر نموده است.ثانیا: نسبت به اتهام وی دایر بر *دازی عمدی منجر به قتل شبه عمد متوفی به لحاظ عدم انطباق رفتار متهم با قانون بکارگیری سلاح قرار جلب به دادرسی صادر نموده است. دادستان نظامی استان اعلام داشته گواهی حصر وراثت متوفی اخذ و نسبت به شکایت خانم م. م. (خواهر متوفی) اظهارنظر گردد. بازپرس نسبت به شکایت خانم م. م. به لحاظ فقدان سمت وی قرار منع تعقیب صادر نموده است. وکیل شکات اعلام داشته است.شورای حل اختلاف در حال بررسی درخواست صدور گواهی انحصار وراثت متوفی است. دادستان با قرارهای صادر موافقت نموده است. با اعتراض وکیل اولیای دم متوفی پرونده به شعبه *ارجاع شده است. دادگاه مذکور طی دادنامه شماره 1 *00/12/16 با این استدلال که دلیلی بر قصد مجرمانه متهم ارائه نگردیده و متهم با توجه به شرایط و اوضاع و احوال حاکم بر قضیه، ظن قوی براین داشته که *دازی وی به سوی خودرو حامل اشخاص سارق مسلح بوده و مامورین نظامی با رعایت مراتب در موارد ضروری مجاز به استفاده از سلاح میباشند قرار معترض عنه را صایب دانسته و با رد اعتراض اولیایدم، قرار صادره را تایید نموده است. رای صادره در مورخه 1400/12/17 به وکلای اولیایدم ابلاغ شده است. اقای پ. م. وکیل اولیایدم در مورخه 1400/12/23 از ان رای تقاضای فرجام خواهی نموده است.پرونده محاکماتی به انضمام لایحه فرجام به دیوان عالی کشور واصل و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. مفاد لایحه فرجام هنگام شور قرائت خواهد شد. عضو ممیزم. ع.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای س. ش. پ. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر: رای صادره مطابق با اصول و قواعد دادرسی اصدار یافته و عقیده بر ابرام ان دارم. مشاوره نموده اکثریت چنین رای میدهد:

رای شعبه

با عنایت به اینکه رای فرجام خواسته با اصول و قواعد دادرسی و منطبق با موازین قانونی و براساس اوضاع و احوال حاکم بر قضیه اصدار یافته است.و بر مبانی استدلال دادگاه خدشه ای وارد نیست و ایراد و اعتراض موثری که موجبات تزلزل ان را فراهم سازد ارائه و ابراز نگردیده است.به استناد بند الف ماده 469 قانون ایین دادرسی کیفری با رد فرجام خواهی وکیل شکات، رای فرجام خواسته را ابرام مینماید.

شعبه *مستشاران: م. ص. ق. م. ع.