حسب محتویات پرونده خانم م. ر. فرزند ا. (خواهان) در تاریخ 99/7/21 دادخواستی را به طرفیت اقای ب. پ. ی. ا. فرزند ر. (خوانده) تقدیم سازمان *نموده است. که جهت رسیدگی به شعبه اول دادگاه خانواده این دادگستری ارجاع گردیده است.خواهان در توضیح خواسته خود اعلام نموده است: خوانده همسر قانونی و شرعی اینجانب میباشد. در سال 94 با یکدیگر ازدواج نمودیم در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نیستم نامه های مرکز مشاوره موید این امر است. باتوجه به محقق شدن بند 1 (عدم پرداخت نفقه به مدت دو سال و محکومیت ایشان از سوی شعبه *) و بند 2 و 8 سند نکاحیه تقاضای طلاق دارم. (12) خواهان طی لایحه ای خطاب به دادگاه اعلام نموده است: 1- باکره میباشم و هنوز در دوران عقد بسر میبریم. 2- خوانده ساکن *از سال 94 که مرا عقد نمود مرا بحال خود رها نموده و حتی تماس تلفنی هم ندارد. 3- بدلیل ترک نفقه در شورای حل اختلاف محکوم شده است.و علیرغم صدور حکم جلب نفقه را نپرداخته است. 4- بعد از گذشت حدود 5 سال در عسر و حرج هستم، شهود هم شهادت میدهند. (15) وکیل زوج در دفاع از موکل خود اعلام نموده درست است.که زوج محکوم به پرداخت نفقه شده است.اما زمانی به عنوان دلیل عسر و حرج میتوان از ان استفاده نمود که الزام زوج به پرداخت نفقه امکانپذیر نباشد. درحالی که زوجه هیچ اقدامی مانند حکم جلب و یا توقیف اموال زوج و حتی تشکیل پرونده اجرایی ننموده است.با این حال زوج تاکنون 116/000/000 ریال از نفقه زوجه را پرداخت نموده است. (21) دادگاه در تاریخ 99/8/18 و با حضور خواهان تشکیل گردیده است، خواهان اعلام نموده است.که 5 سال است.همسر این اقا هستم و حدود دو سال است.که مرا رها کرده و رفته هیچ خبری از من نمی گیرد، دست بزن دارد. تعادل اعصاب ندارد. به ایشان گفته برای شروع زندگی مشترک به *بیاید ایشان گفت مهریه ات را ببخش تا بیایم. بعد از ان مادر ایشان به محل کار من امده و مرا تهدید کردند. که در این رابطه شاهد هم دارم. طلاها و تلفن همراه مرا هم به دلیل خرید خانه فروخته است.و بعد گفت که قرض بالا اوردم. وکیل خوانده نیز اظهار داشت: الزام به تمکین بدلیل استفاده زوجه از حق حبس رد شده است. و از سال 98 رابطه انها دچار مشکل شده است.موکل برای اثبات حسن نیت کل نفقه معوقه را پرداخت نموده است. (22 دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و اعلام نموده است.داور زوجه در نظریه مورخه 99/9/3 اعلام نموده است: باتوجه به بی مسئولیتی زوج نظر بر جدایی دارم. (26) زوجه در لایحه مورخه 99/10/2 اعلام نموده است: همسرم بخاطر عدم تحقق بند یک سند نکاح نفقه را پرداخت نموده است.اما پس از ان تاکنون نفقه ای پرداخت ننموده است.لذا همچنان در عسر و حرج بسر میبرم و بند یک محقق است. (30) طبق نامه شورای حل اختلاف زوج محکوم به 126/000/000 ریال نفقه گردید.که مبلغ 116 میلیون ریال ان را تاکنون (99/10/2) پرداخت نموده ضمنا در مورد نفقه توقیف اموال و توقیف حساب صورت گرفته است. (31) داور زوج در نظریه تقدیمی اعلام نموده است: زوج قصد طلاق همسرش را ندارد. (33) وکیل زوج در تاریخ 99/10/8 اعلام نموده است.که زوج در یوم جاری باقیمانده 10 میلیون ریال نفقه را نیز پرداخت نموده است. (37) در دومین جلسه رسیدگی نیز مطالب قبلی از سوی خواهان و خوانده اعلام گردیده و دادگاه در تاریخ 1400/02/07 ختم رسیدگی را اعلام نموده و به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نموده است: … باتوجه به اینکه خواهان (زوجه) در توجیه خواسته خود ترک نفقه را مطرح نموده است. و باتوجه به گواهی اجرای احکام شورای حل اختلاف مبنی بر پرداخت تمامی نفقات معوقه زوجه، مورد مقتضی اعلام شده است.و از طرفی زوج مخالف خواسته زوجه میباشد. لذا وکالت خواهان در راستای بند ب سند نکاحیه جهت امر طلاق محقق نگردیده و مستندا به ماده 1257 و 1119 قانون مدنی دعوای خواهان را غیر وارد تشخیص و حکم به رد ان صادر و اعلام میگردد. (44) زوجه به رای صادره اعتراض و پرونده به دادگاههای تجدیدنظر *ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع میگردد. این شعبه نیز در تاریخ 1400/03/25 ختم رسیدگی را اعلام و باتوجه به اینکه اعتراض به نحوی نیست که براساس رای صادره خللی دارد. ساخته و سبب نقض ان گردد. و تجدیدنظر خواهی انطباقی با جهات مندرج در ماده 348 قانون ایین دادرسی مدنی ندارد. لذا دادگاه مستندا به ماده 358 قانون مذکور ضمن رد تجدیدنظر خواهی رای معترض عنه را تایید و ابرام می نماید. (58) از رای صادره توسط زوجه فرجامخواهی شده و پرونده در این راستا به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *ن عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *مورخ 1400/03/25 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
فرجامخواهی خانم م. ر. فرزند ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/03/25 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/02/07 صادره از شعبه *حکم به رد دعوی خواهان بدوی صادر گردیده است.مالا قابل خدشه بوده و باتوجه به اینکه با بند 3 و 5 از ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب مطابقت دارد. قابل پذیرش میباشد.: 1- مطابق تبصره الحاقی به ماده 1130 قانون مدنی مصادیق عسر وحرج زوجه حصری نبوده و دادگاهها به هر نحوی که عسر و حرج زوجه را احراز نمایند میتوانند حکم طلاق را صادر نمایند لذا با اصلاح ماده فوق الذکر قانون گذار دست دادگاهها را در جهت حل مشکلات زنان باز گذاشته و از این حیث به دلیل قلمرو گسترده ان بسیار راهگشاست. طبق نظر بعضی از فقهای بزرگوار شش ماه مفارقت جسمانی و جدایی زوج از زوجه مصداق بارز عسر و حرج برای یک زوجه جوان محسوب میگردد. در حالی که در ما نحن فیه حدود 6 سال است.که زوجین جدای از یکدیگر زندگی نموده و باتوجه به اینکه زوج در *بند 2 از عقد نامه (ترک زندگی بدون عذر موجه) و همچنین بند 8 ان محقق گردیده است.2- نامه های مرکز مشاوره درتایید اختلافات موجود 3- محقق شدن بند یک شروط ضمن عقد در خصوص عدم پرداخت نفقه توسط زوج و محکومیت ایشان به پرداخت و ارسال پرونده به اجرای احکام و صدور حکم جلب که نهایتا پس از طی یک فرایند طولانی زوج انهم به اجبار قانون و در منتهی الیه روند رسیدگی اقدام به پرداخت ان نموده است. نشاندهنده سوی معاشرت زوج بوده و چه تضمینی دارد. که مجددا زوجه برای دریافت نفقات بعدی این راه طولانی و صعب را طی ننماید. کما اینکه طبق اظهار زوجه پس از ان نیز نفقه ای از سوی زوج به وی پرداخت نگردیده است. 4- رد دادخواست الزام به تمکین زوج از سوی دادگاه 5- نظر داور زوجه بر جدایی زوجین به عنوان تنها راه رهایی زوجه از عسر وحرج 6- بلاتکلیفی قریب شش ساله زوجه ونهی شارع مقدس از کالمعلقه نمودن همسر در ایه شریفه 129 از سوره مبارکه نسای …. فتذروها کالمعلقه … رای صادره دارای منقصت قانونی بوده مستندا به ماده 370 قانون ایین دادرسی مدنی و بند 5 از ماده 371 قانون مذکور رای صادره نقض و رسیدگی بعدی به استناد بند الف از ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی به همان شعبه صادرکننده رای منقوض محول میگردد. تا با توجه به مجموعه علل و عوامل مذکور و سالها مفارقت جسمانی و نیز جوان بودن زوجه و جلوگیری از هرگونه اسیب های روحی و روانی و اجتماعی زوجه و باتوجه به قابلیت های موجود در قاعده پر ارج عسر وحرج رای مقتضی را صادر فرمایند. /ا400/6/22
شعبه *
رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: ح. ح.