بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه- ت/ 0200369 شماره دادنامه سیلور: 140331390002583259 تاریخ: 1403/10/26
شاکی: آقای مصطفی محمدرضا پور فرزند درویش
طرف شکایت: 1- شورای عالی شهرسازی و معماری ایران 2- وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند 7 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/196067 مورخ 1395/05/02 2- ابطال بند 5 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/26195 مورخ 1392/04/17
--
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- شورای عالی شهرسازی و معماری ایران 2- وزارت راه و شهرسازی به خواسته 1- ابطال بند 7 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/196067 مورخ 1395/05/02 2- ابطال بند 5 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/26195 مورخ 1392/04/17 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/196067 مورخ 1395/05/02
7- هرگونه صدور رای کمیسیون ماده 99 و 100 در خصوص تخلفات گزارش شده صرفاً با حکم قلع بنا باشد.
مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/26195 مورخ 1392/04/17
5- احداث واحد مسکونی در روستای زیارت در چارچوب طرح هادی مصوب حداکثر با ارتفاع 9 متر و تعداد طبقات مسکونی حداکثر از 3 طبقه تجاوز ننماید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مورخ 1392/04/17 در خصوص حفظ و حراست از جنگل ها و منابع طبیعی کشور پیرامون موضوع ساخت و سازهای غیرمجاز در عرصه های جنگلی، منابع طبیعی و مناطق تحت حفاظت محیط زیست علی الخصوص اقدامات غیرمجاز در جنگل های ناهار خوران شهرستان گرگان در 14 بند مبادرت به صدور مصوبه نموده است که در بند 5 مصوبه مذکور تصریح شده است که« احداث واحد مسکونی در روستای زیارت در چارچوب طرح هادی مصوب حداکثر با ارتفاع 9 متر و تعداد طبقات مسکونی حداکثر از 3 طبقه تجاوز ننماید» سپس پیرو مصوبه گذشته مورخ 1395/05/02 شورای عالی مذکور در راستای ساماندهی ساخت و سازهای غیرمجاز در محور روستای زیارت از توابع شهرستان گرگان در 7 بند مبادرت به صدور مصوبه نموده است.
در بند 7 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به شماره 300/19067 مورخ 1395/05/02 تصریح گردیده است که « هرگونه صدور رای کمیسیون ماده 99 و 100 در خصوص تخلفات گزارش شده صرفاً با حکم قلع بنا باشد» از اینرو با توجه به مصوبه های مذکور کمیسیون ماده 99 قانون شهرداری ها در شهرستان گرگان به پیروی از این مصوبه در تخلفات ساختمانی محدوده روستای زیارت صرفاً حکم به قلع بنا صادر می نمایند.
علی ای حال با توجه به اینکه ماده 99 قانون شهرداری و تبصره های آن برای انواع تخلفات ساختمانی ضمانت اجرا قلع بنا یا جریمه تعیین کرده است و با عنایت به اینکه مصوبات معترض عنه متضمن وضع قاعده آمره صرفاً در خصوص قلع بنا میباشد در نتیجه اولاً: شورای عالی شهرسازی و معماری ایران حق تبدیل امر تخییری به تکلیفی و الزام کمیسیون ماده 99 به اتخاذ تصمیم انحصاری در مورد ضمانت اجرای تخریب را ندارد به دیگر سخن شورای عالی با تصویب بند 7 مصوبه فوق الذکر از حدود اختیارات مصرحه خویش خارج شده و نظر قضایی داده است.
ثانیاً: با توجه دغدغه های مسیولین و دفتر مقام معظم رهبری که به نظر میرسد هدف از آن حفظ و حراست از جنگلها و منابع طبیعی کشور علی الخصوص اقدامات غیر مجاز در جنگل های حاشیه روستای زیارت بوده است لذا مفاد بند 5 مصوبه شماره 300/26195 مورخ 1392/04/17 شامل تمامی ساکنین بومی در محدوده روستای زیارت شده است که این نابرابری در مصوبه مذکور اصول مشترک و یکسانی نسبت به سایر نقاط کشور در محدود روستا ندارد و مغایر با اصل 19 و 56 قانون اساسی میباشد. همچنین با صدور این مصوبه حقوق مکتسبه افراد روستای زیارت سلب گردیده است. لذا از حدود اختیارات شورای عالی خارج است و خلاف شرع نیز میباشد.
در خاتمه با عنایت به مراتب معروضه و با توجه به اینکه بندهای 7 و 5 مصوبات مذکور مغایر با نص تبصره 2 بند 3 ماده 99 قانون شهرداری و ماده 30، 31 قانون مدنی، اصل 46 و47 قانون اساسی و همچنین به حکم آیه امِنُوا بااللهِ وَ رَسُولِهِ وَ اَنفِقُوا مِمّا جَعَلَکُم مُستَخلَفینَ فیه... (قاعده تسلط) و حدیث تسلط «اِنّ النّاسَ مُسَلّطُونَ عَلی اَموالِهِم» و قاعده ید و لاضرر مخالف حکم شرع میباشد لذا از آن مرجع عالی ابطال موضوع شکایت مورد استدعاست.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
مدیر کل دبیرخانه شورا یعالی شهرسازی و معماری ایران به موجب جوابیه شماره 161697/320 مورخ 1400/11/22 پاسخ داده است: 1- شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسه مورخ 1400/07/12 مستند به بند 3 ذیل ماده 27 قانون تاسیس شورای عالی شهرسلازی و معماری و بند 10 ذیل ماده 1 و ماده 6 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه و عمران محلی، ناحیه ای، منطقه ای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور، طرح ویژه سکونتگاه روستایی زیارت، که در چارچوب وظایف قانونی، توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تهیه و در مراجع ذیربط استانی تصویب شده بود را مورد تصویب قرار داده که با توجه به موخر بودن مصوبه مذکور نسبت به مصوبات مورد شکایت، مصوبه مورخ 1400/07/12 شورای عالی شهرسازی و معمار یملاک عمل خواهد بود. بدین ترتیب ضوابط حاکم بر ساخت و ساز ابنیه داخل محدوده روستای زیارت (از جمله ارتفاع ساختمان ها و تعداد طبقات آن ها9، تابع طرح ویژه سکونتگاه مذکور مصوب 1400/07/12 شورای عالی بوده و تابع اعلام مصوبه 300/26195 مورخ 1392/04/17 (مصوبه مورد شکایت) نیست.
2- ضمناً خاطر نشان میشود عملکرد کمیسیون های ماده 99 و 100 کاملا ًمستقل از مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری بوده و مصوبات شورای عالی در این رابطه صرفاً جنبه توضیه ای داشته و مطابق شواهد امر کمیسیون های مذکور در انشا رای با استقلال کامل عمل می کنند.
پرونده شماره ه- ت/0200369 مبنی بر درخواست ابطال بند 5 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص اقدامات غیرمجاز در جنگل ناهارخوران گرگان مورخ 1392/04/17 و بند 7 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران پیرامون ساماندهی ساخت و سازهای محور زیارت مورخ 1395/05/02 به لحاظ مغایرت شرعی در جلسه مورخ 1403/09/18 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
به موجب نظریه فقهای محترم شورای نگهبان مندرج در نامه شماره 44038/102 مورخ 1403/08/19 قایم مقام دبیر شورای نگهبان در خصوص بررسی مغایرت شرعی بند 5 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص اقدامات غیرمجاز در جنگل ناهارخوران گرگان مورخ 1392/04/17 و بند 7 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران پیرامون ساماندهی ساخت و سازهای محور زیارت مورخ 1395/05/02 تصریح گردیده: «بر فرض که وضع مصوبات مورد شکایت از سوی مرجع صالح و بر اساس موازین قانونی صادر شده باشد، خلاف شرع نیست. تشخیص جهات قانونی بر عهده مراجع ذی ربط است.»
لذا با تبعیت از نظریه فقهای محترم شورای نگهبان و در راستای اجرای حکم مندرج در تبصره 2 ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402، بند 5 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص اقدامات غیرمجاز در جنگل ناهارخوران گرگان مورخ 1392/04/17 و بند 7 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران پیرامون ساماندهی ساخت و سازهای محور زیارت مورخ 1395/05/02 مغایر شرع تشخیص نگردیده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد ماده 33 آییننامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصصی دیوان عدالت اداری مصوب 1393 قطعی است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری