در اجرای ماده (9) قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب 1401/2/11 مجلس شورای اسلامی و به منظور رسیدگی تخصصی و تسریع در رفع اختلافات حوزه علمی و فناوری در دادگاه ها، اعم از نخستین و تجدیدنظر و شوراهای حل اختلاف، «دستورالعمل نحوه تشکیل شعب تخصصی رسیدگی به اختلافات در حوزه علم و فناوری» به شرح مواد آتی است:
ماده 1- معانی اصطلاحات به کار رفته در این دستورالعمل به شرح زیر است:
الف - اشخاص دانش بنیان: شرکت ها و موسسات موضوع ماده (1) قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات، مصوب 1389/8/5؛
ب - اشخاص فناور: واحد مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛
پ - نخبه: افراد موضوع ماده (2) «آییننامه احراز استعدادهای برتر نخبگی مصوب جلسه 589 مورخ 1385/6/14 شورای عالی انقلاب فرهنگی»؛
ت - اختلاف: اختلافات حقوقی و کیفری در زمینه علمی و فناوری بین اشخاص بندهای پیشین با یکدیگر یا با دیگر اشخاص حقیقی و حقوقی مانند اختلافات در مورد فروش، انتقال، مالکیت، مشارکت، سرمایه گذاری، بهره برداری از امتیازات، اختلاف بین شرکا و سهامداران، اختلاف بین شرکت ها با کارکنان، کارگزاری و مشاوران مالی، حقوقی و فنی خود در زمینه فناوری و در فرایندهای تجاری سازی؛
ث - داوری: حل و فصل اختلاف از طریق داور مرضی الطرفین به موجب قرارداد یا تصمیم دادگاه به درخواست طرفین.
ماده 2- در کلیه مراکز استان به تشخیص رئیس کل دادگستری استان حداقل یکی از شعب دادگاههای نخستین، تجدیدنظر و شورای حل اختلاف جهت رسیدگی به اختلاف، اختصاص می یابد. در دیگر حوزه های قضایی با توجه به وضعیت استقرار شرکت ها و اشخاص موضوع این دستورالعمل و میزان اختلاف آن ها، با پیشنهاد رئیس حوزه قضایی و تایید رئیس کل دادگستری استان یکی از شعب دادگاههای نخستین و شورای حل اختلاف برای رسیدگی به اختلافات موضوع این دستورالعمل تعیین میشود.
تبصره - تشکیل شعب تخصصی مانع از ارجاع دیگر دعاوی به آن شعب متناسب با میزان ارجاعات موضوع این دستورالعمل نخواهد بود.
ماده 3- قضات، اعضای شعب تخصصی دادگاه ها و حداقل یکی از اعضای شعب تخصصی شورای حل اختلاف حتی المقدور از بین افراد آشنا به فعالیت های علمی و فناوری تعیین میشود.
ماده 4- مقام قضایی میتواند با توافق طرفین پرونده را با رعایت قانون در اجرای دستورالعمل ساماندهی حل و فصل اختلاف از طریق داوری و ایجاد و توسعه نهادهای داوری مورخ 1400/11/13 رئیس قوه قضاییه به داوری یا به منظور حصول سازش بین طرفین به شورای حل اختلاف ارجاع کند.
ماده 5 - به منظور کاهش اختلافات موضوع این دستورالعمل، معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نسبت به ارائه و ترویج قراردادهای یکسان سازی شده در زمینه علم و فناوری اقدام می نماید.
ماده 6 - معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه ظرف سه ماه از تصویب این دستورالعمل، با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و مرکز توسعه حل اختلاف، آموزش های لازم را به قضات و کارکنان شعب تخصصی ارائه می دهد.
ماده 7- مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، امکان ثبت دعاوی و ارجاع آن به شعب تخصصی را در سامانه های قضایی فراهم می نماید.
ماده 8 - دیگر مقررات مربوط مطابق «آییننامه شیوه تشکیل شعب تخصصی مراجع قضایی مصوب 1398/2/28 رئیس قوه قضاییه» خواهد بود.
این دستورالعمل مشتمل بر 8 ماده و یک تبصره در تاریخ 1402/2/5 به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجراست.
رئیس قوه قضائیه - غلامحسین محسنی اژیه