هیات وزیران در جلسه مورخ1373/11/15 بنا به پیشنهاد شماره11/1437 مورخ1374/10/6 وزارت راه و ترابری و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگیتنظیم و انعقاد توافقهای بینالمللی - موضوع تصویبنامه شماره 12613/ت 91 ه- مورخ 1371/3/9- تصویب نمود:
وزارت راه و ترابری مجاز است نسبت به امضای مقدماتی موافقتنامه «حمل و نقل هوایی بین جمهوری اسلامی ایران و کشور اوگاندا» به شرح پیوست اقدام کند و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
حسن حبیبی - معاون اول رئیس جمهور
بسمه تعالی
موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت و کشور اوگاندا
مقدمه
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت... با تمایل یکسان به انعقاد موافقتنامهای به منظور تاسیس و بهرهبرداری از سرویسهای هوایی منظم بین سرزمینهای خود و ماورای این سرزمینها، نسبت به موارد پیوست موافقت نمودند.
ماده 1 - تعاریف
به جز در مواردی که فحوای عبارت معنی دیگری را ایجاب نماید، از لحاظ این موافقتنامه:
الف - اصطلاح «کنوانسیون» به کنوانسیون هواپیمایی کشوری بینالمللی که در تاریخ 1323/9/16 هجری شمسی برابر با هفتم دسامبر 1944 میلادی در شیکاگو برای امضا مفتوح شد، اطلاق میشود و شامل هر الحاقیهای که به موجب ماده 90 کنوانسیون یاد شده و هر اصلاحیه الحاقیه یا کنوانسیونی که به موجب مواد 90 و 94 آن تصویب شده است، تا جایی که این موارد برای هر دو طرف متعاهد نافذ باشد خواهد بود.
ب - اصطلاح «مقامات هواپیمایی» در مورد جمهوری اسلامی ایران به «رئیس سازمان هواپیمایی کشوری» و هر شخص یا مقامی که مجاز به انجام وظایف فعلیآن سازمان یا وظایف مشابه آن باشد، و در مورد دولت.... و هر شخص یا مقامی که مجاز به انجام وظایف فعلی.... یا وظایف مشابه آن باشد، اطلاق میشود.
ج - اصطلاح «شرکت هواپیمایی تعیین شده» به یک شرکت هواپیمایی که به موجب ماده (3) این موافقتنامه تعیین شده و اجازه فعالیت یافته باشد، اطلاقمیشود.
د - اصطلاح «ظرفیت» در مورد یک هواپیما به میزان بارگیری موثر آن هواپیما در یک مسیر یا قسمتی از مسیر و اصطلاح «ظرفیت» در مورد «سرویس توافق شده» به ظرفیت هواپیما در چنین سرویسی ضربدر دفعات پرواز هواپیمای مزبور طی زمان معین در تمام یا قسمتی از مسیر، اطلاق میشود.
ه- - اصطلاح «سرزمین» در مورد یک کشور به مناطق خاکی و آبهای سرزمینی مجاور آن که تحت حاکمیت و سلطه آن کشور است، اطلاق میشود.
و - اصطلاحات «سرویس هوایی»، «سرویس هوایی بینالمللی»، «شرکت هواپیمایی» و «توقف به منظورهای غیر حمل و نقل» به ترتیب دارای همان معانیاست که در ماده 96 کنوانسیون به آنها داده شده است.
ز - اصطلاح «نرخ» به قیمتی که بایستی برای حمل مسافر، بار همواره و غیر همراه پرداخت گردد و شرایطی که قیمتها به موجب آنها اعمال میشود از جمله قیمتها و شرایط مقرر برای آژانسها (نمایندگیها) و سایر خدمات جنبی به استثنای دستمزدها و شرایط حمل پست میباشد، اطلاق میشود.
بدیهی است که عناوین مواد موافقتنامه حاضر معانی هیچ یک از مقررات آن را به نحوی از انحا محدود نمیکند یا توسعه نمیدهد.
ماده 2 - اعطای حقوق
1 - هر طرف متعاهد حقوق مطرح در این موافقتنامه را جهت انجام سرویسهای هوایی بینالمللی منظم به وسیله شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر به شرح زیر به طرف متعاهد دیگر اعطا میکند:
الف - پرواز بدون فرود از فراز سرزمین طرف متعاهد دیگر،
ب - توقف در سرزمین یاد شده به منظورهای غیر حمل و نقل، و
ج - توقف در سرزمین یاد شده در نقاطی که برای آن مسیر در جدول مسیر پیوست موافقتنامه حاضر مشخص شده است به منظور سوار و پیاده کردن مسافر، بار و پست در حمل و نقل بینالمللی.
2 - استفاده از آزادی پنجم حقوق حمل و نقل مشروط به موافقت شرکتهای هواپیمایی تعیین شده کشور اعطاءکننده و تصویب مقامات ذیصلاح طرفهای متعاهد میباشد.
3 - هیچ یک از مفاد این موافقتنامه به گونهای تلقی نخواهد شد که شرکت هواپیمایی یک طرف متعاهد محق باشد در سرزمین طرف متعاهد دیگر در قبال مزدیا کرایه مسافر، بار یا پست به مقصد نقطه دیگری در سرزمین طرف متعاهد دیگر حمل کند.
4 - در مناطق جنگی یا تحت اشغال نظامی یا در مناطقی که این عملیات در جریان است، انجام این قبیل سرویسها منوط به تصویب مقامات ذیصلاح مربوطخواهد بود.
ماده 3 - تعیین و اجازه
1 - هر طرف متعاهد حق دارد یک شرکت هواپیمایی را برای انجام سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده تعیین و مراتب را به طور کتبی به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید.
2 - پس از دریافت اعلامیه تعیین، مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر با رعایت مفاد بندهای (3) و (4) این ماده به شرکت هواپیمایی تعیین شده بدون تاخیراجازه مربوط را اعطا خواهند کرد.
3 - مقامات هواپیمایی یک طرف متعاهد میتوانند از شرکتی که توسط طرف متعاهد دیگر تعیین شده بخواهند که مقامات مزبور را قانع سازد که شرایط مقرر درقوانین و مقرراتی را که به طور معمول برای انجام سرویسهای هوایی بینالمللی طبق مفاد کنوانسیون توسط مقامات یاد شده اعمال میشود، داراست.
4 - هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد که کشور متعاهد یاد شده قانع نشده باشد که مالکیت عمده و کنترل موثر شرکت هواپیمایی مربوط در دست طرف متعاهدی که شرکت هواپیمایی را تعیین نموده یا اتباع طرف متعاهد مزبور است از اعطای اجازه بهرهبرداری موضوع بند (2) این ماده امتناع ورزد و یا هر شرطی را که برای اعمال حقوق مشخص شده در ماده (2) موافقتنامه حاضر توسط آن شرکت هواپیمایی تعیین شده لازم بداند وضع نماید.
5 - در هر زمان پس از آن که مفاد بندهای (1) و (2) این ماده به مرحله عمل درآمده باشد شرکت هواپیمایی که بدین نحو تعیین شده و اجازه کسب نموده میتواند بهرهبرداری از سرویسهای مورد توافق را آغاز کند مشروط بر آن که بهرهبرداری از این سرویسها مادامی که برخی مطابق مفاد ماده (10) این موافقتنامه در مورد سرویسهای مزبور لازمالاجرا نگردیده انجام نپذیرد.
ماده 4 - تعلیق و لغو
1 - هر طرف متعاهد حق دارد در موارد مشروحه زیر اجازه بهرهبرداری صادره را لغو یا استفاده از حقوق مشخص شده در ماده (2) این موافقتنامه را در مورد شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر معلق نماید یا هر شرطی را که ممکن است برای استفاده از این حقوق لازم باشد وضع نماید:
الف - در هر موردی که قانع نشده باشد مالکیت عمده و کنترل موثر آن شرکت هواپیمایی در دست طرف متعاهدی که شرکت مذکور را تعیین نموده یا اتباع طرف متعاهد مزبور است، یا
ب - در موردی که شرکت هواپیمایی یاد شده قوانین یا مقررات طرف متعاهدی را که این حقوق را اعطا نموده است رعایت نکند.،
ج - در موردی که شرکت هواپیمایی یاد شده به هر نحوی از انحا عملیات بهرهبرداری را برابر مقررات موافقتنامه حاضر انجام ندهد.
2 - جز در مواردی که لغو یا تعلیق یا وضع شرایط مذکور در بند (1) این ماده به صورت فوری برای جلوگیری از نقض بیشتر قوانین یا مقررات لازم باشد اعمالاین حق فقط پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر انجام خواهد گرفت. چنین مشورتی بین مقامات هواپیمایی در اسرع وقت پس از دریافت درخواست مشورت آغاز خواهد شد.
ماده 5 - شمول قوانین و مقررات
1 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد که ناظر به ورود یا خروج هواپیمایی که به امر هوانوردی بینالمللی اشتغال دارد یا ناظر به بهرهبرداری و هوانوردی چنینهواپیماهایی حین پرواز برفراز یا در داخل سرزمین طرف متعاهد مذکور میباشند نسبت به هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر مجریخواهد بود.
2 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد که ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج مسافران و کارکنان و بار یا پست از سرزمین آن است از قبیل تشریفات ورود وخروج و مهاجرت و نیز مقررات گمرکی و بهداشتی در مورد مسافران و کارکنان و بار یا پست حمل شده توسط هواپیمای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در زمانی که در سرزمین مذکور باشد اعمال خواهد شد.
3 - هر طرف متعاهد نسخههایی را قوانین و مقررات مربوط مندرج در این ماده را بنا بر تقاضا در اختیار طرف متعاهد دیگر خواهد گذاشت.
4 - شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد مجاز خواهد بود نمایندگیهای خود را در سرزمین طرف متعاهد دیگر دایر نماید. در صورت تعیین یک نمایندگی کل یا نمایندگی فروش کل این نماینده طبق قوانین و مقررات مربوط جاری هر یک از طرفین منصوب خواهد شد.
5 - انتقال درآمدهای حاصله توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد طبق مقررات تسریع ارزهای خارجی قابل اجرا در دو کشور صورت خواهد گرفت. طرفین همه امکانات خود را برای تسهیل در انتقال چنین درآمدهایی پس از کسر مخارج به کار خواهند گرفت.
ماده 6 - معافیت از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر عوارض
1 - هواپیمای شرکت تعیین شده یک طرف متعاهد که در سرویسهای بینالمللی پرواز مینمایند و همچنین مواد سوختی و روغن موتور و سایر مواد مصرفی فنی و وسایل یدکی و لوازم مورد نیاز جاری و خواربار موجود در هواپیماهای شرکت هواپیمایی یک طرف متعاهد که مجاز به استفاده از مسیرهای و سرویسهای موضع موافقتنامه حاضر میباشند به هنگام ورود یا خروج از سرزمین طرف متعاهد دیگر بر اساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی وهزینههای بازرسی و سایر عوارض یا هزینههای ملی معاف خواهند بود حتی اگر مواد یاد شده زمانی مورد استفاده قرار گیرد یا به مصرف برسد که هواپیماهای مزبور برفراز آن سرزمین در پرواز باشند.
2 - سوخت و روغن موتور مواد مصرفی فنی و وسایل یدکی و لوازم مورد نیاز جاری و خواربار وارد شده به سرزمین یک طرف متعاهد توسط طرف متعاهد دیگر یا اتباع آن که صرفاً به منظور استفاده در هواپیماهای طرف متعاهد اخیرالذکر میباشند براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی وهزینههای بازرسی و سایر عوارض و هزینههای ملی معاف خواهند بود.
3 - سوخت و روغن موتور، سایر مواد مصرفی فنی و وسایل یدکی و لوازم مورد نیاز جاری و خواربار که در سرزمین یک طرف متعاهد بار هواپیماهای شرکت هواپیمایی طرف متعاهد دیگر میشوند و در سرویسهای بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرند بر اساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و مالیاتها و هزینههای بازرسی و سایر عوارض و هزینههای ملی معاف خواهد بود.
4 - لوازم جاری هوانوردی و همچنین مواد و لوازم نگهداری شده در هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد تنها با موافقت مقامات گمرکی سرزمین طرف متعاهد دیگر در آن سرزمین قابل تخلیه است. در این صورت میتوان این موارد را تا زمانی که طبق مقررات گمرکی به طور مجدد صادر شود و یا ترتیب دیگری در مورد آن داده شود تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد.
5 - مسافران، اثاثیه مسافر و باری که از سرزمین یک طرف متعاهد در ترانزیت مستقیم میباشند و از حریمی که در فرودگاه بدین منظور اختصاص یافته خارج نمیشوند، فقط مشمول کنترل سادهای خواهند بود. اثاثیه مسافر و باری که در ترانزیت مستقیم است از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر مالیاتهای مشابه معاف خواهد بود.
6 - اسناد رسمی حاوی آرم رسمی شرکت هواپیمایی مانند برچسب چمدان، بلیط هواپیما، بارنامه، کارت اجازه ورود به هواپیما و جدول زمانبندی که به داخل سرزمین هر طرف متعاهد برای استفاده اختصاصی شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر وارد شده باشد از کلیه حقوق گمرکی، سود بازرگانی و یا مالیاتها براساس عمل متقابل معاف خواهد بود.
ماده 7 - هزینههای فرودگاهی و تاسیساتی
هر یک از طرفین متعاهد میتواند برای استفاده از فرودگاهها و سایر تاسیسات تحت کنترل خود هزینههای عادلانه و مناسبی را وضع نموده یا اجازه وضع آن رابدهد. با این وجود هر یک از طرفهای متعاهد موافقت دارد که این هزینهها از آن چه هواپیماهای ملی آن طرف متعاهد که در سرویسهای مشابه بینالمللی ترددمینماید و برای استفاده از این فرودگاهها و تاسیسات میپردازند تجاوز نکند.
ماده 8 - مقررات ظرفیت و تصویب برنامههای پرواز
1 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده دو طرف متعاهد از رفتار عادلانه و متساوی برخوردار خواهند بود تا بتوانند برای انجام سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده از فرصتهای متساوی بهرهمند باشند.
2 - در انجام سرویسهای مورد توافق، شرکتهای هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد منافع شرکت هواپیمایی طرف دیگر را منظور خواهد داشت تا من غیرحق در سرویسهای طرف دیگر در تمامی یا قسمتی از همان مسیرهای اثر نامطلوب ایجاد نشود.
3 - هدف اصلی سرویسهای مورد توافق که توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد انجام میشود تامین ظرفیت کافی با ضریب بار مناسب برایرفع نیازمندهای جاری و پیشبینی شده معقول حمل مسافر و بار و پست بین سرزمین طرف متعاهد تعیینکننده شرکت هواپیمایی و سرزمین طرف متعاهد دیگراست.
4 - با در نظر گرفتن اصول مندرج در بندهای 1 و 2 و 3 این ماده، شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد همچنین میتواند ظرفیتی را برای برآوردهکردن نیازمندهای حمل و نقل بین سرزمینهای کشورهای ثالث مندرج در جدول مسیرها ضمیمه این موافقتنامه و سرزمین طرف متعاهد دیگر تامین نماید.
5 - ظرفیتی که عرضه میشود از جمله تعداد سرویسها و نوع هواپیمای مورد استفاده شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد در سرویسهای مورد توافق بر اساس توصیه شرکتهای هواپیمایی تعیین شده، مورد موافقت مقامات هواپیمایی قرار خواهد گرفت. شرکتهای هواپیمایی تعیین شده چنین توصیهای را پس از شور لازم بین خود و رعایت اصول مندرج در بندهای 1 و 2 و 3 این ماده به عمل خواهند آورد.
6 - در صورت عدم توافق بین شرکتهای هواپیمای تعیین شده طرفهای متعاهد، مسایل مشروح در بند (5) فوق از طریق توافق بین مقامات هواپیمایی دو طرف متعاهد حل و فصل خواهد شد. تا زمانی که این توافق حاصل نشده، ظرفیت عرضه شده توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده بدون تغییر باقی خواهد ماند.
7 - شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد حداکثر سی (30) روز پیش از شروع سرویسها در مسیرهای مشخص شده، برنامههای پرواز را به مقاماتهواپیمایی طرف متعاهد دیگر برای تصویب تسلیم خواهد نمود. در مورد تغییرات بعدی نیز از همین قرار عمل خواهد شد. این محدودیت زمانی را میتوان درموارد خاص با تصویب مقامات نامبرده کاهش داد.
ماده 9 - شناسایی گواهینامهها و پروانهها
گواهینامههای قابلیت پرواز و گواهینامههای صلاحیت و پروانههایی که توسط یک طرف متعاهد صادر شده یا اعتبار یافته و یا هنوز به قوت خود باقی باشدتوسط طرف متعاهد دیگر برای بهرهبرداری از مسیرها و سرویسهای موضوع این موافقتنامه معتبر شناخته خواهد شد، مشروط بر این که شرایط صدور یا اعتباراین گواهینامهها و پروانهها مساوی یا بیش از حداقل استاندارهایی باشد که به موجب کنوانسیون وضع شده یا خواهد شد. در هر حال هر طرف متعاهد این حقرا برای خود محفوظ میدارد که در مورد پرواز از فراز سرزمین خود از شناسایی گواهینامههای صلاحیت و پروانههایی که برای اتباع آن توسط طرف متعاهد دیگر یا هر دولت دیگری صادر شده یا اعتبار یافته خودداری نماید.
ماده 10 - نرخهای حمل و نقل هوایی
1 - نرخهای مورد اجرا توسط شرکتهای هواپیمایی طرفهای متعاهد در سرویسهای مورد توافق در سطح معقولی خواهد بود که با توجه به کلیه عوامل مربوط ازجمله هزینه بهرهبرداری و سود معقول و خصوصیات سرویس و نرخهای شرکتهای هواپیمایی دیگر که در تمام یا قسمتی از همان مسیرها سرویسهای منظمانجام میدهند وضع میشود.
2 - نرخهای موضوع بند (1) این ماده بر اساس قواعد زیر تعیین میشود:
الف - هرگاه شرکتهای هواپیمایی تعیین شده دو طرف متعاهد عضو یک اتحادیه بینالمللی شرکتهای هواپیمایی با مکانیسم تعیین نرخ باشند و یک قطعنامه نرخ ناظر بر سرویسهای مورد توافق از پیش وجود داشته باشد، نرخهای بر اساس این قطعنامه بین شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد توافق خواهد شد.
ب - هر گاه قطعنامهای درباره نرخ ناظر بر سرویسهای مورد توافق وجود نداشته باشد یا یک یا هیچ یک از شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد عضواتحادیه شرکتهای هواپیمایی موضوع بند (الف) فوق نباشند، شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد در مورد نرخهایی که برای سرویسهای مورد توافقاعمال میشود بین خود توافق خواهند نمود.
ج - نرخهایی که بدین ترتیب مورد توافق قرار میگیرد لااقل سی (30) روز پیش از تاریخ پیشنهادی اجرا برای تصویب به مقامات هواپیمایی طرفین تسلی خواهد شد. این محدودیت زمانی به شرط موافقت مقامات یاد شده قابل کاهش است.
د - در صورتی که شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد نتوانند درباره نرخهای قابل اجرا به توافق برسند یا در صورتی که یک طرف متعاهد شرکتهواپیمایی خود را به منظور انجام سرویسهای مورد توافق تعیین ننموده باشد و یا چنانچه در فاصله پانزده (15) روز اول از دوره سی (30) روزه موضوع بند (ج)این ماده، مقامات هواپیمایی یک طرف متعاهد عدم رضایت خود را از هر یک از نرخهای توافق شده بین شرکتهای هواپیمایی طرفهای متعاهد طبق بندهای(الف) و (ب) این ماده به مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اعلام دارد، مقامات هواپیمایی طرفین متعاهد اهتمام خواهند نمود در مورد نرخهای مناسب بهتوافق برسند لیکن هیچ نرخی قبل از تصویب مقامات هواپیمایی هر طرف متعاهد به موقع اجرا در نخواهد آمد.
3 - نرخهای تعیین شده به موجب مفاد این ماده تا زمانی که نرخهای جدید تعیین نشده باشد، به قوت خود باقی خواهد ماند.
ماده 11 - امنیت هوانوردی
1 - طرفهای متعاهد در راستای حقوق و تعهدات خود به موجب حقوق بینالملل تاکید مینمایند که تعهد آنان در قبال یکدیگر برای حفظ امنیت هواپیمایی کشوری در برابر اعمال مداخله غیر قانونی جزو لاینفکی از این موافقتنامه را تشکیل میدهد.
طرفهای متعاهد بدون تحدید کلیت حقوق و تعهدات خود به موجب حقوق بینالملل، به ویژه مطابق با مفاد کنوانسیون راجع به جرایم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما امضا شده در توکیو به تاریخ1342/6/23 هجری شمسی برابر با 14 سپتامبر 1963، کنوانسیون راجع به جلوگیری از تصرف غیر قانونی هواپیما امضا شده در لاهه به تاریخ 1349/9/25 هجری شمسی برابر 16 دسامبر 1970 و کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیر قانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری امضا شده در مونترال به تاریخ1350/7/1 هجری شمسی برابر با 23 سپتامبر 1971 عمل خواهند کرد.
2 - طرفهای متعاهد کلیه مساعدتهای لازم را برای جلوگیری از اعمال تصرف غیر قانونی هواپیماهای کشوری و سایر اعمال غیر قانونی علیه امنیت اینهواپیماها، مسافران و خدمه آنها، فرودگاهها و تاسیسات هوانوردی و هر نوع تهدید دیگر علیه امنیت هواپیمایی کشوری را بنابر تقاضا در مورد یکدیگر به عمل خواهند آورد.
3 - طرفهای متعاهد باید در روابط دو جانبه خود طبق مقررات امنیت هوانوردی تعیین شده از سوی سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری که به عنوان ضمایم کنوانسیون هواپیمایی کشوری بینالمللی شناخته شدهاند تا حدودی که این مقررات امنیتی در مورد طرفین قابل اجراست عمل نمایند. آنها باید از گردانندگانهواپیمایی که محل ثبت آن هواپیما یا محل اصلی کار و یا اقامت دایم آنها در سرزمین طرفین میباشد و نیز گردانندگان فرودگاههای واقع در سرزمینهای خود بخواهند که طبق مقررات امنیت هوانوردی یاد شده عمل نمایند.
4 - هر طرف متعاهد موافقت دارد که میتواند از این گردانندگان هواپیماها درخواست نمود تا مقررات امنیت هوانوردی مورد اشاره در بند (3) فوق را که از طرف متعاهد دیگر از لحاظ ورود به سرزمین خود، خروج از آن یا در مدت توقف در آنجا مقرر کرده رعایت کنند هر طرف متعاهد باید اطمینان حاصل کند که درسرزمین او اقدامات کافی برای حفاظت از هواپیما و بازرسی مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثیه مسافر، بار و خواربار هواپیما قبل و در زمان سوار شدنمسافران یا بارگیری به گونه موثر انجام میشود. هر طرف متعاهد همچنین باید با هر درخواست طرف متعاهد دیگر برای انجام اقدامات امنیتی ویژه معقول برای مقابله با یک تهدید خاص برخورد مثبت داشته باشد.
5 - هنگامی که حادثه یا خطر بروز حادثه تصرف غیر قانونی هواپیماهای کشوری یا دیگر اعمال غیر قانونی علیه امنیت این هواپیماها، مسافران و خدمه آن، فرودگاهها یا تاسیسات هوانوردی رخ دهد، طرفهای متعاهد باید با تسهیل ارتباطات و دیگر اقدامات مناسب به منظور پایان سریع و امن حداکثر مزبور یا خطر وابسته به آن یکدیگر را یاری نمایند.
ماده 12 - تسلیم آمار
مقامات هواپیمایی هر طرف متعاهد اطلاعات و آمار مربوط به حمل و نقل انجام شده در سرویسهای مورد توافق توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده خود را به سرزمین طرف متعاهد دیگر یا از آن سرزمین را به قسمتی که به طور معمول توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده تهیه و به مقامات هواپیمایی ملی خودارایه میشود بنا بر تقاضا در اختیار مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد. کلیه اطلاعات اضافی آماری حمل و نقل مورد درخواست مقاماتهواپیمایی کی طرف متعاهد از مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر در صورت تقاضا مورد شور و توافق بین دو طرف متعاهد قرار خواهد گرفت.
ماده 13 - مشاوره و اصلاحات
1 - هر طرف متعاهد یا مقامات هواپیمایی آن میتوانند در هر زمان از طرف متعاهد دیگر یا مقامات هواپیمایی آن تقاضای مشاوره نمایند.
2 - مشاوره مورد تقاضای یک طرف متعاهد یا مقامات هواپیمایی آن در فاصله شصت (60) روز از تاریخ دریافت تقاضا آغاز خواهد شد.
3 - هر نوع اصلاح این موافقتنامه پس از آن که دو طرف متعاهد انجام تشریفات قانون اساسی خود مربوط به انعقاد و لازمالاجرا شدن موافقتنامههای بینالمللی را به یکدیگر اطلاع داده باشند لازمالاجرا خواهد شد.
4 - علی رغم مفاد بند (3) اصلاح جدول مسیر ضمیمه این موافقتنامه ممکن است به طور مستقیم بین مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد مورد توافق قرارگیرد. این اصلاحات پس از تایید از طریق تبادل یادداشت دیپلماتیک لازمالاجرا خواهد شد.
ماده 14 - حل اختلافات
1 - هرگاه در مورد تفسیر یا اجرای این موافقتنامه و ضمیمه (ضمایم) آن بین طرفهای متعاهد اختلافی بروز نماید، طرفین متعاهد در مرحله نخست تلاشخواهند نمود تا اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل نمایند.
2 - هرگاه طرفهای متعاهد نتوانند اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل نمایند، میتوانند توافق نمایند موضوع را برای کسب نظر مشورتی به هر شخص یا هیاتی ارجاع کنند.
3 - چنانچه طرفهای متعاهد نتوانند به موجب بندهای (1) و (2) فوق در مورد حل اختلاف به نتیجه برسند، طبق قوانین و مقررات مربوط اختلاف به یک دیوان داوری سه نفره ارجاع خواهد شد که هر طرف متعاهد یک داور را معین خواهد کرد و دور داور تعیین شده درباره داور سوم توافق خواهند نمود. هر یک ازطرفهای متعاهد ظرف شصت (60) روز پس از وصول تقاضای ارجاع اختلاف به دیوان داوری، از طریق مجرای دیپلماتیک به تعیین داور خود مبادرت خواهدنمود و داور سوم نیز ظرف شصت (60) روز بعد از آن تعیین خواهد شد. چنانچه هر یک از طرفهای متعاهد ظرف مدت مقرر داور خود را تعیین نکند، بنا بهتقاضای هر یک از طرفهای متعاهد، رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری بر حسب مورد داور یا دورها را تعیین خواهد نمود مشروط بر این که چنانچه رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری از اتباع هر طرف متعاهد باشد، از نیاب رئیس ارشد شورا و در صورتی که نامبرده نیز چنین ملیتیداشته باشد، از عضو مقدم شورا که در چنین وضع تابعیتی نباشد، درخواست خواهد شد که حسب مورد داور یا داورها را تعیین نماید.
در هر حال داور سوم از اتباع یک دولت ثالث خواهد بود و به عنوان رئیس دیوان داوری عمل خواهد کرد.
4 - دیوان داوری آییننامه کار خود را تعیین خواهد نمود.
5 - طرفهای متعاهد تعهد مینمایند تصمیمات گرفته شده به موجب این ماده را رعایت کنند.
6 - مخارج دیوان داوری، شامل مخارج و دستمزدهای داوران به نسبت مساوی بین طرفهای متعاهد تقسیم خواهد شد. هر گونه مخارجی که توسط رئیس شورادر رابطه با دستورالعملهای بند (3) این ماده بوجود آید به عنوان بخشی از هزینههای دیوان داوری محسوب خواهد شد.
ماده 15 - فسخ
هر طرف متعاهد میتواند در هر زمان قصد خود را مبنی بر فسخ این موافقتنامه به طور کتبی به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید. این اعلام همان زمان به اطلاعسازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری خواهد رسید.
در این صورت موافقتنامه دوازده ماه پس از دریافت اعلام فسخ توسط طرف متعاهد دیگر فسخ خواهد شد، مگر آن که اعلام فسخ پیش از پایان این مدت باتراضی طرفین پس گرفته شود. در صورت عدم اعلام وصول از سوی طرف متعاهد دیگر، اعلام فسخ چهارده روز پس از وصول آن به سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری دریافت شده تلقی خواهد شد.
ماده 16 - مطابق با کنوانسیونهای چند جانبه
چنانچه موافقتنامه یا کنوانسیون عمومی چند جانبه حمل و نقل هوایی در مورد هر دو طرف متعاهد لازمالاجرا شود. این موافقتنامه و ضمیمه (ضمایم) آن بهگونهای اصلاح خواهد شد تا با مقررات چنین کنوانسیون یا موافقتنامهای تطبیق نماید.
ماده 17 - ثبت
این موافقتنامه و ضمیمه (ضمایم) آن و کلیه اصلاحات آن نزد سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید.
ماده 18 - لازمالاجرا شدن
این موافقتنامه از تاریخ آخرین اطلاعیه هر طرف متعاهد به طرف متعاهد دیگر مبنی بر رعایت الزامات قانون اساسی خود درباره لازمالاجرا شدن اینموافقتنامه به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
بنا به مراتب نمایندگان تامالاختیار امضاکننده زیر که از طرف دولتهای متبوع خود مجاز میباشند، این موافقتنامه را در یک مقدمه و هجده ماده و یک ضمیمهامضا نمودند.
این موافقتنامه در تاریخ.... هجری شمسی برابر با.... در دو نسخه اصلی به زبانهای فارسی، انگلیسی و... که هر سه متن دارای اعتبار یکسان میباشند، در...تنظیم شد. در صورت بروز هر گونه اختلاف در تفسیر، متن انگلیسی ملاک عمل است.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران دولت جمهوری....
ضمیمه
جدول مسیرها
الف - مسیرهایی که قرار است توسط شرکت هواپیمایی (شرکتهای هواپیمایی) تعیین شده جمهوری اسلامی ایران مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
نقاط مبدا نقاط واسط مقصد نقاط ماورا
. ...... ...... ... ......
. ...... ......
ب - مسیرهایی که قرار است توسط شکرت هواپیمایی (شرکتهای هواپیمایی) تعیین شده... مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
نقاط مبدا نقاط واسط مقصد نقاط ماورا
. ...... ...... ... ......
. ...... ......
1 - هر یک از شرکتهای هواپیمایی میتواند نقاط واسط و نقاط ماورای مندرج در ضمیمه این موافقتنامه را مورد بهرهبرداری قرار دهد مشروط بر این که بیننقاط مزبور و سرزمین طرف متعاهد دیگر، آزادی پنجم حقوق حمل و نقل اعمال نشود مگر این که بدین منظور بر اساس توصیه شرکتهای هواپیمایی تعیین شده، موافقتنامهای بین طرفهای متعاهد منعقد گردد.
2 - نقاط واسط و نقاط ماوراء در هر یک از مسیرهای مشخص شده بنا به انتخاب شرکتهای هواپیمایی در هر یا کلیه پروازها قابل حذف است.
3 - تعداد و انواع هواپیماهای شرکتهای هواپیمایی تعیین شده در صورت تصویب مقامات هواپیمایی طرفهای متعاهد بین شرکتهای هواپیمایی تعیین شده توافقخواهد شد.