وزارت عدلیه نظر به مواد 584 و 585 قانون تجارت مصوبه 13 اردیبهشت 311 [1311] مقرر میدارد:
ماده 1- مقصود از تشکیلات و موسسات غیر تجارتی مذکور در ماده 584 قانون تجارت مجامعی است که برای مقاصد علمی یا ادبی یا امور خیریه و یا تفریحی و غیره تشکیل میشود بدون آنکه مقصود از آن جلب منافع مادی و تقسیم بین اعضاء جمعیت باشد.
قسمت اول
در شرایط تشکیل مجامع
ماده 2- هر مجمعی که جهت آن نامشروع بوده و یا مخالف با انتظامات عمومی یا اخلاق حسنه باشد لغو و باطل است.
ماده 3- تشکیل این قبیل مجامع به موجب اساسنامه به عمل میآید که به تصویب مجمع عمومی رسیده باشد قیود و شروطی که در اساسنامه ذکر میشود نباید مخالف قوانین مدنی باشد.
ماده 4- موسسین باید قبل از تشکیل اظهارنامه حاوی اسم مجمع و مقصد و اسامی موسسین باداره شهربانی محل فرستاده و موافقت اداره مزبوره را برای تشکیل مجمع تحصیل کنند.
ماده 5- مجامع مزبوره در صورتی مطابق ماده 584 دارای شخصیت حقوقی و اهلیت قانونی خواهند بود که به ثبت رسیده باشد.
ماده 6- ثبت مجامع توسط نماینده قانونی موسسین آن در اداره یا دائره یا شعبه ثبت اسناد مرکز اصلی آن و در صورت موجود نبودن دوائر ثبت اسناد در نزدیکترین اداره یا دائره یا شعبه ثبت اسناد به عمل خواهد آید
ماده 7- موسسین تقاضانامه متضمن عنوان مجمع و مرکز اصلی و مراکز شعبات آن و اسم و شهرت و محل اقامت اشخاصی که برای اداره کردن آن معین شده اند ترتیب داده به ضمیمه اجازه نامه حاصله از شهربانی یا سواد مصدق آن و دو نسخه از اساسنامه بدوائر مذکوره در ماده 6 برای ثبت تقدیم و در مقابل رسید میگیرند.
ماده 8- مباشرین ثبت مراتب مذکوره را در دفتر مخصوص به ثبت رسانده ورقه حاکی از تصدیق ثبت به تقاضا کننده میدهند و اعلانی محتوی عنوان مجمع و مرکز اصلی آن و خلاصه از اساسنامه و کسانی که از طرف مجمع حق امضا دارند در مجله رسمی بخرج مجمع انتشار خواهند داد.
ماده 9- مجامع باید کلیه تغییراتی را که در مواد اساسنامه یا در ترتیب اداره مجمع پیدا میشود در ظرف 3 ماه بدوائری که وظیفه دار ثبت هستند اعلام کنند و الا تغییرات مزبور در مقابل اشخاص ثالث خالی از تاثیر خواهد بود. این تغییرات نیز در دفتر ثبت مجامع در دنبال ثبت اولیه به ثبت میرسد.
ماده 10- مجامعی که مطابق این نظامنامه به ثبت رسیده میتوانند دارائی داشته باشند و در محاکم اقامه دعوی کنند یا طرف دعوی واقع شوند. عوائد حاصله از مقرری اعضاء مجمع یا سایر اموالی را که به دست میاورند و همچنین محلها و بناها که برای اداره یا اجتماع آنها لازم است و اموال غیرمنقولی را که برای انجام مقصود احتیاج به آن دارند اداره کنند.
ماده 11- هر عضوی میتواند در هر موقع با پرداخت مقرری عقب افتاده از عضویت خارج شود مگر آنکه در اساسنامه ترتیب دیگری مقرر شده باشد.
ماده 12- مجامعی که بر خلاف مقررات ماده 2 این نظامنامه تشکیل شده بتقاضای مدعی العموم یا تقاضای هر ذی نفعی محکمه حکم انحلال آن را خواهد داد
قسمت دوم - در انحلال مجامع
ماده 13- در صورت انحلال مجامع هرگاه انحلال اختیاری باشد تصفیه امور آن بتوسط مدیر یا مدیران مجمع بر طبق شرایط مقرره در اساسنامه به عمل میآید و در صورتی که در اساسنامه متصدی امر تصفیه و ترتیب ان معین نشده باشد مجمع عمومی باید در موقع تصمیم بانحلال یک نفر را برای تصفیه انتخاب کرده حدود و اختیارات او را نیز معین کند.
ماده 14- در صورتی که مجمع به موجب حکم محکمه منحل گردد و در اساسنامه متصدی امر تصفیه و ترتیب آن معین نشده باشد محکمه در ضمن حکم انحلال یک نفر را برای تصفیه معین میکند و در این صورت تصفیه امور آن طبق مقررات قانون تجارت راجعه بتصفیه امور شرکتها به عمل خواهد آمد
قسمت سوم - حق الثبت
ماده 15- حق الثبت مجامع و موسسات مطابق تعرفه ذیل خواهد بود:
| مجامعی که هیچ عایدی ندارند | 5 ریال |
| مجامعی که عایدی سالیانه آنها از هزار ریال تجاوز نکند | 25 « |
| از هزار ریال تا 5 هزار ریال | 50 « |
| از پنج هزار و یک تا ده هزار ریال | 100 « |
| از ده هزار و یک تا 15 « | 150 « |
| از پانزده هزار و یک تا بیست هزار ریال | 200 « |
| از بیست هزار و یک تا بیست و پنجهزار ریال | 250 « |
| از بیست و پنجهزار و یک تا سی هزار ریال | 300 « |
| از سی هزار و یک تا سی و پنجهزار ریال | 350 « |
| از سی و پنجهزار و یک تا چهل هزار ریال | 400 « |
| از چهل هزار و یک تا پنجاه هزار ریال | 450 « |
| از پنجاه هزار و یک به بالا | 500 « |