سند ملی توسعه فناوریهای فرهنگی و نرم» که در جلسه 810 مورخ 1397/4/26 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه 94 ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
مقدمه
صنایع خلاق و محصولات فرهنگی و فناوریهای نرم با قابلیت تولید دو هزار و دویست و پنجاه میلیارد دلار ارزش اقتصادی و ایجاد حدود سی میلیون شغل در دنیا، روز به روز مورد توجه کشورهای بیشتری قرار میگیرد. گسترش نفوذ فرهنگی و تقویت جایگاه کشور در عرصه های بین المللی، حراست از هویت ملی و متمایزسازی فرهنگ ملی در برابر فرهنگهای بیگانه و فرآیند جهانی سازی، توسعه اجتماعی و احیا و ترویج سبک زندگی اسلامی - ایرانی، بهره مندی از فناوریهای اجتماعی در راستای رفع معضلات کشور و ارتقای کیفیت حکمرانی، افزایش سطح دسترسی عموم شهروندان به خدمات و محصولات فرهنگی بومی، توسعه اقتصاد مقاومتی از طریق کمک به گذار از اقتصاد منبع پایه تک محصولی به اقتصاد خلاق و دانش بنیان و همچنین فرهنگ زایی، مقاومت در برابر تهاجم فرهنگی و توسعه فرهنگ انقلاب اسلامی از آثار توسعه فناوریهای فرهنگی و نرم است.
با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری از جمله در پیوست حکم دوره جدید فعالیت شورای عالی انقلاب فرهنگی، اهمیت راهبردی و اقتصادی فناوریهای فرهنگی و نرم، پیچیدگی این حوزه، متولیان متعدد و لزوم همگرا کردن آن ها و همچنین با توجه به اینکه «فناوری های نرم و فرهنگی» جزو اولویتهای الف توسعه فناوری در نقشه جامع علمی کشور قرار گرفته و اقدام ملی 5 ذیل راهبرد کلان 9 از نقشه مهندسی فرهنگی مبنی بر تدوین و اجرای سند توسعه صنایع فرهنگی و هنری کشور به این موضوع پرداخته است، سند پیش رو به منظور تبیین جهت گیری های اساسی و کلان کشور، تنظیم مناسبات دست اندرکاران و بهره گیری هر چه بیشتر از قابلیتهای موجود و ایجاد ظرفیتهای جدید در سطح ملی به تصویب میرسد.
همچنین جهت گیری کلان کشور در «بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی»، تاکیدات مکرر مقام معظم رهبری در تقویت حرکت های جهادی و فعالیتهای خودجوش و فراگیر مردمی در عرصه فرهنگ و اجتماع و حضور و مشارکت مردم و علی الخصوص جوانان در حل مسائل کشور، افق جدیدی را پیش روی نهادهای حکمرانی در کشور گشوده است. در حال حاضر گروههای مردمی فراوان در کشور وجود دارند که با ایده هایی از جنس «نوآوری اجتماعی» در جهت حل آسیب های اجتماعی قدم هایی موثر برداشته اند و برای رشد و انتشار این ایده ها نیازمند حمایت های نهادی در کشور هستند. در این میان لازم است که دستگاه های سیاست گذار و برنامه ریز در کشور ضمن شناسایی این گروه های مردمی، به تسهیل و رفع موانع فعالیت آنها بپردازند و زیرساخت های حمایتی لازم جهت انتشار و رشد نمونه های موفق را فراهم سازند. توجه به این مهم از دیگر اهداف نگارش سند حاضر در شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
ماده 1: تعاریف
1 - صنایع فرهنگی: صنایع فرهنگی که بعضاً با عنوان صنایع خلاق نیز شناخته میشوند؛ گونه ای از صنعت هستند که به خلق ایده، تولید و توزیع محصولات و خدماتی می پردازند که ماهیت فرهنگی دارند. این صنایع عمدتاً با قابلیت دانش بنیانی و مبتنی بر خلاقیت، مهارت، نوآوری و فناوری هستند و نوعاً از طریق حق نشر و مالکیت معنوی مورد حمایت قرار می گیرند.
2 - فناوری های فرهنگی: مجموعه ای از روش ها، ابزارها و فرآیندهای تبدیل دانش و منابع فرهنگی به کالاها و خدمات فرهنگی میباشد که ایجاد کننده و یا منتقل کننده ارزشهای فرهنگی مورد نظر فناوران حوزه فرهنگی میباشد.
3 - فناوری های نرم: مجموعه ای از هنجارها، رویه ها، مقررات، نهادها و سامانه های دانشی را در برمی گیرد که رفتار انسان و نیازهای روحی روانی، فرهنگی و اجتماعی او را هدف قرار داده و موجبات کارایی و اثربخشی مطلوب تر فناوری های سخت را فراهم می سازد. ویژگی بارز فناوری نرم آن است که به جای بهره گیری از مواد اولیه طبیعی و معدنی از بروندادهای فکری و خلاقیت انسان که ماهیت نوآورانه، فرهنگی و هنری دارد استفاده می کند. محدوده فناوری های نرم در این سند، بر اساس تبصره 1 مشخص میشود.
تبصره 1: «حوزه های مهم» فناوری های فرهنگی و نرم در این سند عبارتند از: تولید محتوا و نشر مکتوب و رقومی، طراحی، اسباب بازی، نوشت افزار، ظواهر و سبک پوشش، صنایع دستی و گردشگری، فناوری های اجتماعی، نوآوری های اجتماعی، بازی های ویدئویی، پویانمایی و پی نمایی، سینما، هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی، تبلیغات، فناوری های مهندسی انگیزه، ساز و کارهای مدیریت بهره وری و حکمرانی در حوزه فرهنگی و اجتماعی، بازی وار سازی، ارتباطی و رسانه ای، آموزشی و یادگیری.
تبصره 2: ستاد توسعه فناوریهای فرهنگی و نرم (موضوع بند 3 ماده 7 این سند) موظف است ظرف شش ماه پس از ابلاغ سند، از میان حوزه های مهم، حوزه های اولویت دار را با ارائه اسناد پشتیبان مشخص نموده و در ستاد نقشه جامع به تصویب برساند.
4 - فناوری های اجتماعی: فناوری نرمی است که تعامل بین افراد را تسهیل کند؛ فضا، ابزار و امکانات را برای بهره مندی از رایانش اجتماعی یا به اشتراک گذاری دانش و اطلاعات در موضوعات مختلف فراهم آورد یا از طریق طراحی و به کارگیری ساز و کارها، رویه های کارآمد و سامانه های فناورانه، مشکلات اجتماعی را حل کند.
5 - نوآوری اجتماعی: راه حل هایی نو (از جنس محصول، خدمت، مفهوم و مدل، فرایند) با هدف پاسخگویی به یک نیاز اجتماعی یا حل یک مسئله اجتماعی که اثربخش تر، کاراتر، عادلانه تر و یا پایدارتر از راه حل های کنونی باشد و ارزش هایی را برای کل اجتماع خلق کند. همچنین این نوآوری ها، معمولاً شامل روش هایی برای سازماندهی و توانمندسازی جامعه جهت اقدام جمعی در جهت حل مسائل است.
6 - نظام نوآوری صنایع و محصولات فرهنگی: شبکه ای است از نهادها؛ شامل کنشگران، سازمانها، فرآیندها، راهکارها و همچنین، رفتارها و روابط بین آنها که در تبدیل معرفت و گنجینه معانی، باورها و ارزشهای اسلامی - ایرانی - انقلابی از عرصه نظر به عرصه عمل؛ به واسطه جذب، تولید، انتشار و به کارگیری ایده و دانش در تولید نمادها، محصولات، ابزارها و روشهای جدید یا بسیار بهتر شده موثر بر فرهنگ، احساسات، خواست های زیبایی شناسی و تقاضای فکری جامعه، نقش آفرینی می نمایند. این نظام، به موازات تاثیرگذاری فرهنگی و اجتماعی، مزیت های اقتصادی چشمگیری را نیز به دنبال دارد.
7 - محصولات فرهنگی بومی: عبارت است از محصولات منطبق با ویژگیهای فرهنگی اسلامی - ایرانی و انقلابی
8 - حوزه فناوری های فرهنگی و نرم: شامل تمامی دستگاه ها و نهادهای دولتی و غیردولتی، شرکت های تولیدی و خدماتی به ویژه شرکت های دانش بنیان و شرکت های خلاق، استادان حوزه و دانشگاه و مراکز پژوهشی، فرهنگی و فناوری، هنرمندان، متخصصان، پژوهشگران و دانشجویانی که در زمینه صنایع فرهنگی و فناوریهای نرم به فعالیت می پردازند.
ماده 2: ارزش ها
در چارچوب مبانی ارزشی نظام جمهوری اسلامی ایران و همسو با ارزش های بنیادین نقشه جامع علمی و نقشه مهندسی فرهنگی همانند عدالت محوری، اخلاق مداری، عقلانیت، خلاقیت و نوآوری، تحول گرایی، ثروت آفرینی و تقدم مصالح عمومی بر منافع فردی، مهرورزی، انفاق و ایثار، عزت و مدارا، معرفت دینی و هویتی، امر به معروف و نهی از منکر، کار و تلاش و انضباط اجتماعی، مبانی ارزشی حوزه فناوری های فرهنگی و نرم کشور عبارت اند از:
1 - توجه به فرهنگ بومی به عنوان جانمایه محصولات فرهنگی و کارآفرینی تعالی بخش؛
2 - توجه به اصل وحدت بین مسلمین، احترام به تنوع و تفاوتهای فرهنگی و مذهبی اقوام مختلف کشور و جلوگیری از ایجاد و گسترش تفرقه؛
3 - جذابیت، زیبایی و نوآوری محصولات فرهنگی - هنری در چارچوب مبانی اسلام و شرع مقدس اسلام؛
4 - تاکید بر مبارزه و مقابله با استکبار و تقابل جدی با جبهه فرهنگی غرب؛
5 - توجه به آگاهی، اخلاق و امید و نشاط با رویکرد مهدویت؛
6 - تاکید بر استحکام خانواده و نقش متعالی زن در تربیت فرزندان؛
7 - تکریم سرمایه های انسانی، نخبگان، شکوفایی استعدادها و رشد خلاقیت به عنوان مهمترین عنصر در ایجاد محصولات فرهنگی.
ماده 3: چشم انداز
با توکل به خداوند متعال، فناوری های فرهنگی و نرم در افق 1404 حوزه ای است:
«توانمند در تولید و ارائه محصولات و خدمات منبعث از فرهنگ بومیِ اسلامی - ایرانی و انقلابی، تعالی بخش، تمدن ساز، گفتمان ساز، برخوردار از مشارکت مردمی، پیشران در توسعه قدرت نرم، اقتصاد ملی و اقتصاد مقاومتی، پیشتاز در بازار منطقه؛ در قالب نظام نوآوری سامان یافته و برخوردار از ظرفیت تبدیل ایران به قطب فرهنگی جهان اسلام و منطقه»
فناوری های فرهنگی و نرم جمهوری اسلامی ایران در افق چشم انداز، از چنین ویژگی هایی برخوردار خواهند بود:
1 - فرهنگ بومی (اسلامی - ایرانی و انقلابی)؛ معرفت آفرین، کمال آفرین، پاک، اخلاقی، الهام بخش، حافظ نهاد خانواده، هویت ساز، مصونیت بخش و اقتدارآفرین؛
2 - پیشران در توسعه قدرت نرم، اقتصاد ملی و اقتصاد مقاومتی: درون زایی و برون گرایی، توجه به ساز و کار مدیریت بهره وری و مهندسی انگیزش در اقتصاد ملی با بهره گیری از فناوری های اجتماعی و اقتصادی در جهت توسعه قدرت نرم و ارتقای تاب آوری کشور و شفافیت سازی با تاکید بر مشارکت حداکثری عموم جامعه به ویژه جوانان؛
3 - پیشتاز در بازار داخل و منطقه و مورد توجه در جهان؛ جذاب، پویا، متنوع، رقابت پذیر، دست یافته به سهم برتر از بازار منطقه و با قابلیت نفوذ و تاثیرگذار بر مردم جهان؛
4 - نظام نوآوری سامان یافته؛ مبتنی بر شبکه سامان یافته و به هم پیوسته تمامی افراد و نهادهای مرتبط با تاکید بر ظرفیت و مشارکت بخش خصوصی، سازمان های مردم نهاد و صنوف، در راستای تبدیل مفاهیم اسلامی - ایرانی و انقلابی به محصولات فرهنگی خلاق، دانش بنیان و همافزا به مثابه یک کل واحد؛
5 - قطب فرهنگی جهان اسلام و منطقه؛ کانون جهانی و مرجعیت تولید و باز تولید مفاهیم اسلام ناب محمدی (صلی الله علیه و آله) و انتشار آن در دنیا از طریق محصولات فرهنگی با تاکید بر ارزشهای مشترک.
ماده 4: اصول
1 - اتخاذ و تقویت رویکرد اسلامی - ایرانی در توسعه صنایع و محصولات فرهنگی؛
2 - اولویت دهی به بخش غیردولتی به ویژه بخش خصوصی در اجرا با تاکید بر حفظ نقش سیاستگذاری و نظارتی دولت؛
3 - تاکید حداکثری بر مشارکت مردمی به ویژه نسل جوان؛
4 - اتخاذ رویکرد درون زا و برون نگر در توسعه فناوریهای فرهنگی و نرم؛
5 - خوداتکایی در صنایع و محصولات فرهنگی و توسعه صادرات کالا و خدمات مبتنی بر فناوریهای نرم؛
6 - نگاه نوآورانه، آینده نگارانه و عدم غفلت از نیازهای روز جامعه در عرصه ها و سطوح مختلف از آموزش و پژوهش تا تولید، توزیع، بازار؛
7 - تقویت هم افزایی، هم تکاملی، شبکه سازی، همکاری و هماهنگی و تعامل در سطوح مختلف ملی درون شاخه ها و بین شاخه های صنایع فرهنگی؛
8 - توجه به ظرفیت ها، قابلیت ها و توانمندی های فرهنگی، دانشی، فناورانه و صنعتی کشور.
ماده 5 - اهداف
الف : اهداف کلان
1 - دستیابی به نظام نوآوری کارآمد صنایع فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و ارتقای کمی و کیفی تولید و مصرف محصولات فرهنگی بومی؛
2 - دستیابی به الگوی کارآمد کاربرد فناوری های نرم با تاکید بر حوزه های علوم انسانی، اسلامی و اجتماعی در راستای ارتقای سبک زندگی اسلامی - ایرانی و انقلابی در جامعه.
ب : اهداف کیفی
1 - گسترش مخاطبان ملی و فراملی (با تاکید بر جهان اسلام) و افزایش رضایتمندی مردم از محصولات فرهنگی بومی؛
2 - افزایش تولید محصولات فرهنگی دانش بنیان و دانش فنی و فناوری های مربوطه؛
3 - دستیابی به شبکه تعاملی کارآمد و هم افزای داخلی، منطقه ای و جهانی به ویژه جهان اسلام؛ در تبدیل ایده، دانش و معرفت به محصولات فرهنگی اقتدارآفرین، استحکام بخش ساخت درونی نظام، معرفت آفرین و جذاب در هر شاخه و بین شاخه های صنایع فرهنگی؛
4 - توسعه زیرساخت های ملی و بین المللی در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات جهت تسهیل ارتباطات میان فعالان، ارتباطات میان میان اجزای زنجیره های ارزش و ارتباطات با بازار عرضه محصولات و فناوری های فرهنگی و نرم؛
5 - بهبود فضای کسب و کار و تقویت نظام نوآوری صنایع و محصولات فرهنگی اسلامی - ایرانی و انقلابی؛
6 - افزایش بهره وری و توسعه نظام فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مبتنی بر فناوری های نرم؛
7 - رشد نوآوری های اجتماعی جهت نقش آفرینی بیشتر گروه های مردمی در حل آسیب های اجتماعی اولویت دار در کشور.
ج : اهداف کمی (تا افق 1404)
1 - دستیابی به جایگاه نخست تولید و صادرات محصولات فرهنگی بومی در منطقه و جهان اسلام؛
2 - ایجاد حداقل پنج نما نام معتبر جهانی در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم؛
3 - کسب سهم 0 /2 درصد بازار سینمای جهان؛
4 - کسب حداقل رتبه چهارم گردشگری در منطقه و جذب بیست میلیون گردشگر؛
5 - رسیدن به سهم 30 درصدی بازی های دیجیتال از بازار کشور؛
6 - ایجاد حداقل پنج بن سازه جدید و موفق فناوری نرم؛
7 - تولید 270 عنوان پی نما با میانگین شمارگان حداقل 5000 نسخه؛
8 - تولید و اکران بین المللی حداقل سی پویانمایی سینمایی تا افق چشم انداز؛
9 - دستیابی اسباب بازی های تولید داخل به سهم حداقل 25 درصدی از ارزش بازار اسباب بازی کشور در سال چشم انداز؛
10 - ارتقای سهم تولید محصولات دانش بنیان از کل بازار صنایع فرهنگی؛
11 - تعیین سهم تولید محصولات فرهنگی و فناوری های نرم از تولید ناخالص داخلی؛
12 - ارتقای سهم پخش برنامه های فرهنگی تولید داخل در شبکه های تلویزیونی کشورهای جهان اسلام؛
13 - افزایش سهم تولید لوازم التحریر بومی از بازار نوشت افزار کشور؛
14 - افزایش سهم انتشارات بومی از بازار نشر بین المللی (نشر رقومی و مکتوب)؛
15 - افزایش سهم طراحی و تولید پوشاک ایرانی از بازار داخل؛
16 - افزایش تعداد سازمان ها، شرکت ها و افراد فعال در فعالیت های نوآوری اجتماعی در حوزه آسیب های اجتماعی؛
17 - افزایش تعداد طرح های نوآوری اجتماعی اثربخش در حوزه آسیبهای اجتماعی بر اساس ارزیابی نهادهای تخصصی.
تبصره - ستاد موظف است ظرف مدت 6 ماه پس از ابلاغ سند مقادیر اهداف کمی بدون مقدار را با ارائه اسناد پشتیبان تعیین نموده و به تصویب ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور برساند.
ماده 6: راهبردها و اقدامات ملی
راهبرد 1: رصد و ارزیابی نیاز و رضایت مخاطبان و پیامد محصولات و صنایع فرهنگی بومی و فناوریهای نرم
1 - طراحی و استقرار نظام یکپارچه پایش و ارزیابی بازار ملی و فراملی محصولات فرهنگی بومی؛
2 - تقویت و حمایت از آینده نگاری، نیازسنجی، ذائقه سنجی و اثرسنجی در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم جهت بهبود رضایت مخاطبان و افزایش سهم محصولات فرهنگی بومی با کیفیت و کمیت مطلوب در سبد هزینه خانوار؛
3 - ارزیابی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی فناوری های فرهنگی و نرم ناظر به اسناد بالادستی.
راهبرد 2: حمایت از نما نامهای صنایع و محصولات فرهنگی بومی و تقویت آن
1 - طراحی و استقرار نظام ارزیابی و رتبه بندی کیفی و کمی نما نامها، آثار و محصولات، متناسب با معیارهای اسلامی - ایرانی و انقلابی و استانداردهای کیفی؛
2 - شناسایی، ترویج و تشویق نما نامهای برتر ملی و فراملی در جشنواره های صنایع و محصولات فرهنگی و رسانه ملی.
راهبرد 3: حمایت از کارآفرینی، تجاری سازی و صادرات محصولات فرهنگی بومی و فناوری های نرم با محوریت بخش غیردولتی و فعالیت های مرتبط با تولید، بازاریابی، عرضه، فروش، تبلیغات و بسته بندی در بازار ملی، منطقه ای و جهانی
1 - راه اندازی و حمایت از مسیرها و مراکز نوآوری، تجاری سازی، شکوفایی، شتاب دهی، مراکز رشد، پارکهای علم و فناوری و نهادهای داوری و میانجی به منظور رشد شرکتها، سمن ها و گروه های فعال در فناوری های فرهنگی، نرم و نوآوری اجتماعی با هدف گسترش و بهره گیری از ظرفیت های اسلامی - ایرانی؛
2 - طراحی و ترویج برنامه ها و رویدادهای صنایع فرهنگی و فناوری های نرم با محوریت فرهنگ بومی در بازارهای هدف با بهره گیری از ظرفیت مناسک، شعائر و آیین اسلامی؛
3 - ایجاد ساز و کارهای اجرایی، حقوقی و فناورانه برای حمایت از مالکیت فکری آثار و محصولات فرهنگی بومی از قبیل فناوری های پنهان نگاری و سازمان جمعی پدیدآورندگان آثار؛
4 - ساماندهی شبکه منسجم توزیع، تبلیغات و بازاریابی محصولات و خدمات صنایع فرهنگی بومی و فناوری های نرم در سطح ملی و بین المللی با تاکید بر توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات؛
5 - راه اندازی، حمایت از و توسعه شهرک های تخصصی و بنگاه های کوچک و متوسط، مناطق ویژه بخشی، چندبخشی، فناورانه و ملی در صنایع و محصولات فرهنگی و فناوری های نرم؛
6 - تقویت فعالیت های تحقیقاتی مشترک و همکاریهای فنی میان صاحبان صنایع و موسسات تحقیقاتی داخلی و خارجی با تاکید بر فناوری های کلیدی، نوین و نوظهور در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم؛
7 - برگزاری نمایشگاه های ملی و بین المللی جهت معرفی و ایجاد بازار در حوزه های مختلف صنایع فرهنگی و نرم؛
8 - ایجاد جایزه ملی نوآوری اجتماعی و چالش های نوآوری باز برای حل مسائل اولویت دار اجتماعی در کشور.
راهبرد 4: ایجاد و توسعه صنایع و محصولات فرهنگی دانش بنیان و فناوری های نرم
1 - توسعه ایده پردازی و تشکیل هیات های اندیشه ورزی در مراکز طراحی و نوآوری تولید محتوا و محصولات و صنایع فرهنگی و فناوری های نرم و اتصال آن با شبکه فعالان صنایع فرهنگی و نوآوری اجتماعی؛
2 - حمایت از شرکت های طراحی و تولید محصولات فرهنگی، هنر بنیان و فرهنگ بنیان در قالب قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان و خلاق؛
3 - حمایت از بازارسازی و بازاریابی در قالب ایجاد ایده بازارها، موسسات ثبت و بازاریابی ایده و نهادهای میانجی در سطح ملی و بین المللی؛
4 - طراحی و اجرای ساز و کار خریدهای دولتی از فناوری ها، محصولات و خدمات صنایع فرهنگی بومی و بهره برداری از آنها توسط دستگاههای دولتی و عمومی؛
5 - حمایت از تحقیقات کاربردی برای توسعه فناوری و نوآوری صنایع فرهنگی دانش بنیان، فناوریهای نرم و نوآوری اجتماعی؛
6 - حمایت از صنایع و کسب و کارهای خرد و خانگی با به رسمیت شمردن آنها به عنوان واحدهای تولیدی خویش فرما؛
7 - تشویق سرمایه گذاری در حوزه مسئولیت اجتماعی توسط شرکتها در مسائل اولویت دار اجتماعی کشور.
راهبرد 5: جامع نگری، همافزایی و توسعه زنجیره ارزش و سبد محصولات در شاخه های مختلف صنایع فرهنگی و فناوری های نرم
1 - حمایت از ایجاد شرکتها و مراکز مشاوره تخصصی غیردولتی به منظور توسعه و تلفیق زنجیره ارزش محصولات فرهنگی و فناوریهای نرم؛
2 - آسیب شناسی، بازنگری، شفاف سازی و اصلاح قوانین، مقررات و شاخص ها به منظور هماهنگ سازی شاخه های مختلف صنایع فرهنگی؛
3 - مقررات گذاری برای تسهیم منصفانه ارزش بین اجزای زنجیره ارزش در حوزه صنایع خلاق از قبیل اپراتورها و ناشران تولید محتوا.
راهبرد 6: ساماندهی، کارآمدسازی و تقویت راهکارهای مالی
1 - ایجاد و حمایت از صندوقهای تامین مالی و سرمایه گذاری های خطرپذیر، در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم؛
2 - حمایت دولت از تشکیل صندوق های حوزه های فرهنگی خصوصی با قابلیت ورود به فرا بورس و بورس اوراق بهادار؛
3 - اعطای جوایز صادراتی به تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات فرهنگی بومی و حمایت از آنها با توجه به نتایج صادراتی؛
4 - کاهش حقوق ورودی قطعات و مواد اولیه در ساخت و تولید محصولات فرهنگی بومی و افزایش عوارض ورود محصولات فرهنگی خارجی با رعایت تشریفات قانونی؛
5 - ایجاد نهادها و زیرساخت های سرمایه گذاری و مشارکت مردمی در حوزه اجتماعی جهت تامین مالی جمعی فعالیت های نوآورانه اجتماعی و قوانین و راهکارهای ضمانتی لازم جهت حفاظت از حقوق سرمایه گذاران؛
6 - حمایت دولت از سرمایه گذاری در مسائل اولویت دار اجتماعی کشور متناسب با صرفه جویی مالی حاصل از نوآوری های اجتماعی.
راهبرد 7: گفتمان سازی و توسعه مشارکت های مردمی به منظور بهبود فضای بازار مصرف صنایع و محصولات فرهنگی بومی و فناوری های نرم
1 - ایجاد بستر مشارکت های مردمی از طریق سازمان ها، دستگاه ها، سمن ها، انجمن های تخصصی و شبکه های مجازی در تولید و عرضه محصولات فرهنگی و مبتنی بر فناوری های نرم و بهره گیری از ظرفیت های مردمی در رصد و نظارت بر بازار محصولات فرهنگی منطبق با ارزش های بومی و رویگردانی از محصولات فرهنگی غیرمجاز؛
2 - استفاده از ظرفیت رسانه ملی در تبلیغ، ترویج و فرهنگ سازی استفاده از صنایع و محصولات فرهنگی بومی و ترویج مشارکت مردمی در توسعه خدمات مبتنی بر فناوری های نرم؛
3 - تسهیل بهره مندی کسب و کارها و مشاغل فعال در صنایع فرهنگی و فناوری های نرم از فضاهای کاری در اختیار بخش عمومی یا دولتی، مانند دانشگاه ها، فرهنگ سراها و مراکز و کانون های فرهنگی برای ارائه خدمات و محصولات بومی؛
4 - طراحی بسترهای مشارکت های گسترده مردمی در تشخیص مسائل، نظارت و ارائه راه حل برای آنها؛
5 - حمایت از به کارگیری نمادها و محصولات فرهنگی اسلامی - ایرانی در مهد کودک ها، مدارس، مراکز تفریحی و مراکز آموزشی و پرورشی کودکان و نوجوانان و اطلاع رسانی پیرامون مضرات محصولات غیربومی یا ناهنجار به خانواده ها؛
6 - معرفی، ترویج، تسهیل و مدیریت فضای کسب و کار و مشاغل فرهنگی بومی برای جوانان به ویژه دانش آموزان و دانشجویان؛
7 - حمایت از تبلیغات کمپین های اطلاع رسانی مرتبط با فعالیت های نوآوران اجتماعی و ترغیب عموم مردم به مشارکت، در رسانه های عمومی و شهری.
راهبرد 8: بکارگیری، ظرفیت سازی و توسعه زیر ساخت های نرم افزاری و سخت افزاری
1 - حمایت از توسعه زیرساخت های فیزیکی و فناورانه در حوزه تولید، توزیع، مصرف و تبلیغ محصولات فرهنگی، با رویکرد اشتراکی و فرابنگاهی و با فراهم سازی زمینه های حضور حداکثری ذینفعان؛
2 - ایجاد نظام ملی آمار و اطلاعات اقتصادی صنایع و محصولات فرهنگی و فناوری های نرم و بانک اطلاعات محصولات تولید داخل و فعالان صنایع فرهنگی و فناوریهای نرم، با مشارکت بخش عمومی و غیردولتی؛
3 - ایجاد شبکه و درگاه اطلاعاتی کنشگران اصلی صنایع فرهنگی و نوآوری اجتماعی در سطح ملی؛
4 - تدوین استانداردهای ملی تولید و عرضه محصولات فرهنگی و محصولات مبتنی بر فناوری های نرم با توجه به استانداردهای بین المللی و اقتضائات داخلی؛
5 - ایجاد سامانه و بانک اطلاعاتی برخط از گلوگاه ها و مسائل تشخیص، تصمیم گیری و پیاده سازی در اجرای برنامه های کشور؛
6 - تدوین الزامات مقررات گذاری مطلوب و پایش سالانه میزان تطابق مقررات گذاری کشور در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم، با آن الزامات؛
7 - مقابله با محصولات فرهنگی غیرمجاز، غیر قانونی و قاچاق؛
8 - ایجاد نظام رتبه بندی اعتباری ملی از پایبندی کلیه فعالان حوزه های فرهنگی نسبت به تعهدات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی؛
9 - ایجاد نهادهای پژوهشی و دانشگاهی برای آزمون ایده ها و ارزیابی تاثیرات اجتماعی اقدامات نوآوری اجتماعی با همکاری تامین کنندگان مالی، تامین کنندگان خدمات و حاکمیت؛
10 - به رسمیت شمردن کسب و کارهای اجتماعی به عنوان یکی از انواع شرکت های تجاری.
راهبرد 9: بهره مندی از ظرفیت ها و همکاری های بین المللی با تاکید بر کشورهای اسلامی و دارای قرابت فرهنگی
1 - بهره گیری از دیپلماسی فعال در توسعه همکاری های بین المللی به ویژه با کشورهای اسلامی به منظورشکل گیری پیمان مشترک در حوزه فناوریهای فرهنگی و نرم؛
2 - تاسیس اتحادیه مشترک استودیوهای فیلم سازی، شرکت های بازی های رایانه ای، گردشگری و مد و لباس و سایر حوزه ها به ویژه با کشورهای اسلامی؛
3 - حضور فعال و عضویت در مجامع بین المللی مرتبط با سیاست گذاری، قانون گذاری، مالکیت فکری و. .. در پیوند با صنایع فرهنگی و فناوری های نرم؛
4 - تقویت و توسعه نظام مند همکاری دانشگاه های کشور با دانشگاه های بزرگ و معتبر جهانی، به ویژه دانشگاه های جهان اسلام در عرصه صنایع فرهنگی؛
5 - جلب مشارکت موثر متخصصان حوزه صنایع فرهنگی به ویژه ایرانی های داخل و خارج از کشور در ساخت و تولید محصولات فرهنگی بومی؛
6 - حمایت از شکل گیری بازارهای مشترک با شرکت های پیشروی خارجی و تسهیل دسترسی به بازارهای جهانی با قابلیت رقابت در عرصه بین الملل با تاکید ویژه بر تجارت محتوا و طرح های بومی با رعایت ارزش ها و سیاست های سند؛
7 - شناسایی و تقویت فرصت ها و توانمندی های فرهنگی موجود در شهرها و شهرستانهای کشور و توسعه گردشگری و صنایع خلاق در آنها از طریق تبدیل شدن به شهرهای خلاق.
راهبرد 10: ارتقای کمی و کیفی سرمایه های انسانی و ساماندهی ارتباط نظام های آموزشی و مهارتی با نیازهای حوزه فناوری های فرهنگی و نرم
1 - بازبینی و گسترش آموزشها و مقاطع تحصیلی مورد نیاز فناوری های نرم، صنایع فرهنگی و نوآوری اجتماعی در نظام آموزش عمومی و آموزش عالی و ضمن خدمت؛
2 - راه اندازی مدارس تخصصی و ایجاد رشته های دانشگاهی و بازنگری در محتوای رشته های دانشگاهی موجود با رویکرد اسلامی - ایرانی، مورد نیاز فناوری های نرم و صنایع و محصولات فرهنگی؛
3 - تربیت نیروی انسانی کارآمد و توسعه یافته در حوزه صنایع فرهنگی و گردشگری با مهارت طراحی و تولید محصولات مبتنی بر مفاهیم اسلامی - ایرانی با رویکرد اقتصادی و تجاری سازی؛
4 - باز تعریف نظام ارتقای هنرمندان، اعضای هیات علمی و پژوهشگران حوزه فناوری های فرهنگی و نرم؛
5 - برگزاری کارگاه های آموزشی فناوری نرم برای کارشناسان مرتبط با موضوع در دستگاه های کشور؛
6 - ارتقای سواد دیجیتال و رسانه ای و جذب فناوری از طریق توسعه سواد فضای مجازی؛
7 - ارائه خدمات آموزشی و مشاوره های فنی جهت ارزیابی مداخلات در سطح آزمایشی و نگارش طرح توجیهی توسط مراکز نوآوری اجتماعی به فعالان حوزه فناوری های فرهنگی و نرم.
ماده 7: ساختار اجرایی
1 - شورای عالی انقلاب فرهنگی وظیفه سیاست گذاری کلان، هماهنگی کلان و نظارت کلان بر اجرای این سند را برعهده دارد.
2 - ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور وظیفه رصد اجرای این سند را بر عهده داشته و بازنگری های لازم در سند و گزارش کلان مربوطه را در فواصل زمانی یک ساله به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه خواهد نمود.
3 - ستاد توسعه فناوری های فرهنگی و نرم که در این سند ستاد خوانده میشود، در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری استقرار یافته و وظیفه سیاست گذاری اجرایی، برنامه ریزی، هماهنگی، نظارت، پایش شاخص ها و تسهیل اجرای سند را بر عهده دارد.
4 - اعضای ستاد عبارت اند از:
1) معاون علمی و فناوری رئیس جمهور (رئیس ستاد)؛
2) وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا معاون ذی ریط؛
3) وزیر کشور یا معاون ذی ربط؛
4) وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات یا معاون ذی ربط؛
5) وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یا معاون ذی ربط؛
6) وزیر علوم تحقیقات و فناوری یا معاون ذی ربط؛
7) وزیر صنعت، معدن و تجارت یا معاون ذی ربط؛
8) وزیر آموزش و پرورش یا معاون ذی ربط؛
9) وزیر ورزش و جوانان یا معاون ذی ربط؛
10) رئیس مرکز ملی فضای مجازی؛
11) نماینده مرکز مدیریت حوزه های علمیه؛
12) رئیس سازمان صداوسیما یا معاون ذیربط؛
13) رئیس سازمان تبلیغات اسلامی؛
14) معاون امور علمی، فرهنگی و اجتماعی سازمان برنامه و بودجه؛
15) فرمانده سازمان بسیج مستضعفین یا نماینده وی؛
16) یک نفر نماینده دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی؛
17) رئیس جهاد دانشگاهی؛
18) رئیس مرکز همکاری های فناوری و نوآوری ریاست جمهوری؛
19) دو نفر صاحب نظر در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم به پیشنهاد ستاد؛
20) دو نفر صاحب نظر در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم به پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
21) دبیر ستاد.
تبصره 1: دبیر ستاد به انتخاب رئیس ستاد، به مدت 4 سال منصوب میشود و انتصاب مجدد ایشان بلامانع است.
تبصره 2: افراد مذکور در بندهای 19 و 20، برای مدت 4 سال منصوب میشوند و انتصاب مجدد ایشان بلامانع است.
تبصره 3: حسب مورد از وزرا و روسای دستگاه های مرتبط با حق رای دعوت خواهد شد.
5 - وظایف ستاد عبارت است از:
1 - برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت و ایجاد ارتباطات بین دستگاهی، تقسیم کار بین دستگاه ها و رصد اقدامات بر اساس این سند؛
2 - تهیه و تدوین برنامه عملیاتی و نقشه راه اجرایی سازی سند در هر سال؛
3 - بررسی سالانه تحولات داخلی و بین المللی فناوری های فرهنگی و نرم و ارائه پیشنهاد اصلاحات لازم برای بازنگری و به روزرسانی سند؛
تبصره: برنامه عملیاتی و نقشه راه اجرایی سازی بایستی ظرف مدت شش ماه از تاریخ ابلاغ در تمام حوزه های اولویت دار سند، تهیه و به ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور ارائه شود.
4 - حمایت مادی، معنوی، علمی، اطلاعاتی و تسهیل گری از شرکت های دانش بنیان و شرکت های خلاق و طرح های فناورانه و تجاری سازی آنها مبتنی بر آییننامه های مصوب در ستاد؛
5 - ایجاد هماهنگی و هم افزایی بین دستگاهی برای دستیابی به اهداف این سند؛
6 - هدایت و هماهنگی منابع و امکانات مالی و سرمایه های انسانی کشور در حوزه فناوری های فرهنگی و نرم؛
7 - تدوین شاخص های مورد نیاز پایش سند و نظارت بر آن؛
8 - پایش شاخص ها و ارائه گزارش سالانه به ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور؛
تبصره 1: این گزارش شامل میزان تحقق اهداف و مقادیر شاخص های سند و همچنین فرآیند استخراج آنها خواهد بود.
تبصره 2: ستاد موظف است ظرف مدت شش ماه پس از ابلاغ سند، عناوین شاخص های سند را در چهار سرفصل شاخص های ورودی، فرآیندی و زیرساختی، خروجی و پیامدی تدوین نموده و به تایید ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور برساند.
9 - ارزیابی مستمر و نظارت بر حسن اجرای برنامه های محول شده به دستگاه ها و نظارت بر جذب، تفکیک و تخصیص بودجه و ارائه گزارش سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی.
ماده 8: بودجه و تشکیلات
1 - ساختار تشکیلاتی و شرح وظایف دبیرخانه ستاد با رعایت قوانین و مقررات اداری و استخدامی کشور، در ستاد تهیه و به تصویب مراجع ذی صلاح قانونی خواهد رسید.
2 - دستگاه های عضو موظفند برنامه های مصوب در این ستاد را در راستای اجرایی سازی این سند در برنامه سالانه خود در نظر گرفته و به سازمان برنامه و بودجه کشور ارائه نمایند.
ماده 9: این مصوبه مشتمل بر یک مقدمه، 9 ماده و 9 تبصره بر اساس مصوبه جلسه 94 مورخ 1396/4/13 ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، در جلسه 810 مورخ 1397/04/26 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجراست و کلیه مصوبات و سیاستهای قبلی مغایر، لغو و بلااثر خواهد بود.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی