مقدمه:
مطابق ماده واحده قانون «ممنوعیت وزارت خانه ها و موسسات و شرکت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیرضرور»، و در اجرای مصوبه مورخ 1397/6/4 شورای راهبری توسعه مدیریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص ساماندهی مجوزهای این وزارت خانه، «دستورالعمل صدور مجوز انتشارات دولتی» ابلاغ میشود:
1 - تعاریف:
1. 1. کمیسیون انتشارات دولتی: به استناد ماده 4 آییننامه اجرایی قانون ممنوعیت وزارت خانه ها، موسسات و شرکت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیرضرور مصوب سال 1365، کمیسیون انتشارات دولتی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل میشود.
2. 1. دستگاه: کلیه وزارت خانه ها، موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، نهادهای انقلابی، شهرداری ها، شرکت های دولتی و کلیه دستگاه هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک ها و بیمه های دولتی.
3. 1. بولتن: عبارت است از نشریه ای که توسط دستگاه های دولتی در زمینه های خبری، آموزشی، فنی، تخصصی، سیاسی و نظایر اینها که مرتبط با وظایف قانونی و در محدوده فعالیت آنهاست به منظور ارتقاء سطح آگاهی کارکنان همان دستگاه و مسئولان دیگر دستگاه ها با تیراژ محدود و در فواصل زمانی معین و به طور رایگان منتشر و توزیع میشود.
4. 1. بروشور: نشریه ای است موردی که به منظور انتقال اطلاعات مفید و مختصر در یکی از زمینه های فرهنگی، فنی، صنعتی، خدماتی، بهداشتی و آموزشی، که دستگاه ها در ارتباط با وظایف قانونی خود آن را برای اطلاع عموم منتشر می نمایند.
5. 1. قالب های انتشار آثار: انتشار آثار در قالب یکی از موارد مندرج در جدول زیر صورت میگیرد و کمیسیون برای موارد پیش بینی نشده، تصمیم مقتضی اتخاذ می کند:
| نوع اثر | اولویت |
| نشریات داخلی | اولویت اول: انتشار الکترونیکی (بر روی لوح فشرده یا سایر حافظه های کمکی، استفاده از فضای مجازی) اولویت دوم: انتشار مکتوب با توجه به تعداد کارکنان دستگاه متقاضی |
| نشریات تخصصی | * در صورت نبود ظرفیت رسانه ای مشابه در بخش خصوصی: اولویت اول: انتشار الکترونیکی (بر روی لوح فشرده یا سایر حافظههای کمکی، استفاده از فضای مجازی) اولویت دوم: انتشار مکتوب |
| نشریات عمومی | * در صورت نبود ظرفیت رسانه ای مشابه در بخش خصوصی: اولویت اول: انتشار الکترونیکی (بر روی لوح فشرده یا سایر حافظه های کمکی، استفاده از فضای مجازی) اولویت دوم: انتشار مکتوب |
| نشریات الکترونیکی | در صورت ضرورت و داشتن هماهنگی با وظایف دستگاه درخواست کننده |
| کتاب | استفاده حداکثری از ظرفیت انتشار الکترونیک (بر روی لوح فشرده یا سایر حافظه های کمکی، استفاده از فضای مجازی) و در صورت نیاز برای چاپ مکتوب، متناسب با تعداد مخاطبان انتشار یابد. |
| پوستر و بروشور | انتشار مکتوب (در صورت ضرورت و داشتن هماهنگی با وظایف دستگاه درخواست کننده و با شمارگان متناسب) |
2. شرایط لازم:
1. 2. موسسات و شرکت های دولتی و همچنین نهادهای عمومی غیردولتی موضوع قانون «ممنوعیت وزارت خانه ها، موسسات و شرکت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیرضرور»، چنانچه متقاضی انتشار نشریه باشند، باید در اساسنامه و یا قانون تشکیل خود مجاز به انتشار نشریه باشند.
تبصره: صدور مجوز انتشار نشریه داخلی مشمول این شرط نمیباشد.
2. 2. چنانچه تقاضا برای انتشار کتاب یا نشریات از سوی دستگاه های مشمول با مرکزیت پایتخت و توزیع سراسری باشد، کمیسیون با درخواست زیرمجموعه آن دستگاه در سایر استان ها برای انتشار کتب و نشریات مشابه مخالفت خواهد کرد.
3. مدارک لازم:
1. 3. درخواست صدور مجوز با امضای بالاترین مقام مسئول دستگاه دولتی.
2. 3. تصویر اساسنامه یا قانون تشکیل دستگاه.
3. 3. تکمیل فرم های مربوطه؛ به تناسب نوع درخواست:
1. 3. 3. فرم ارزیابی ضرورت انتشار نشریات در کمیسیون انتشارات دولتی (فرم الف).
2. 3. 3. فرم ارزیابی ضرورت انتشار آثار چاپی (غیر نشریات شامل کتاب، پوستر و. ..) کمیسیون انتشارات دولتی (فرم ب).
4. مرجع صدور مجوز:
مرجع صدور مجوز انتشارات دولتی، کمیسیون انتشارات دولتی و با ترکیب زیر میباشد:
الف) معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تام الاختیار وی.
ب) معاون حقوقی، امور مجلس و استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تام الاختیار وی.
ج) نماینده تام الاختیار وزارت امور اقتصادی و دارایی.
د) مدیرکل امور مطبوعات و خبرگزاری های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (دبیر کمیسیون).
5. فرایند ثبت درخواست تا صدور مجوز:
متقاضی می باید بر اساس نوع تقاضا، فرم های مربوطه را از سایت معاونت مطبوعاتی به نشانی ذیل دریافت کند و پس از تکمیل آن به همراه مدارک مورد نیاز به دبیرخانه کمیسیون انتشارات دولتی ارسال نماید:
https://press.farhang.gov.ir/fa/kb/ 77
دبیرخانه کمیسیون پس از بررسی درخواست و مستندات ارائه شده، تشکیل پرونده داده و درخواست را برای طرح در کمیسیون انتشارات دولتی، در نوبت طرح در جلسه قرار می دهد.
پس از تشکیل جلسه، نتیجه رای صادره کمیسیون به صورت مکتوب به نماینده دستگاه دولتی اعلام میشود.
حداکثر زمان بررسی درخواست تا اعلام نتیجه برای آثار مکتوب (چاپی) دو ماه و برای نشریات الکترونیک 10 روز کاری از تاریخ ثبت درخواست میباشد.
6. سایر مقررات :
1. 6. کلیه دستگاه ها باید دو نسخه از بولتن، نشریه و یا بروشوری را که بر اساس اجازه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می نمایند، به طور مرتب و رایگان به اداره کل مطبوعات و خبرگزاری های داخلی بفرستند. همچنین هرگونه تغییر و تبدیل در نحوه انتشار اثر نیز باید به اطلاع اداره کل مزبور، رسانیده شود.
2. 6. نشریات باید به طور منظم و با نام ثابت و تاریخ و شماره ردیف در زمینه های علمی، فرهنگی و فنی از محل اعتبارات دستگاه ذیربط منتشر شوند.
3. 6. به هر دستگاه دولتی فقط اجازه انتشار یک بولتن داخلی داده میشود.
4. 6. مجوز انتشار بولتن، بروشور و نشریه دستگاه های دولتی، در صورت تخلف از ضوابط مندرج در ماده 2 قانون مطبوعات و همچنین خودداری از ارسال سه شماره از نشریه متوالیاً و یا 5 شماره متناوباً به اداره کل مطبوعات و خبرگزاری های داخلی، پس از تذکر کتبی و تکرار تخلف، به موجب تصمیم کمیسیون انتشارات دولتی لغو خواهد شد.
5. 6. هر دستگاه فقط یک بار میتواند با ارائه مستندات لازم به رای کمیسیون اعتراض نماید. اعتراضات در اولین جلسه کمیسیون، طرح و مورد بررسی مجدد قرار خواهد گرفت.
6. 6. جلسات کمیسیون انتشارات دولتی، حداقل هر دو ماه یکبار و با دعوت دبیر کمیسیون تشکیل شده و حد نصاب تشکیل جلسات و همچنین مصوبات جلسه با حضور 3 عضو از 4 عضو کمیسیون میباشد.
7. 6. دبیرخانه کمیسیون انتشارات دولتی در معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی مستقر بوده و زیر نظر آن کمیسیون فعالیت می کند.
8. 6. شایان ذکر است کسب موافقت کمیسیون انتشارات دولتی به معنای مجوز انتشار نیست و دستگاه ها باید برای انتشار نشریات خود، حسب مورد از معاونت های تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز دریافت دارند.
9. 6. کمیسیون انتشارات دولتی با در نظر گرفتن شرح وظایف دستگاه متقاضی و گستره مخاطبان، درخواست انتشار آثار را بررسی و شمارگان آن را تعیین می کند.
7. در موارد سکوت، ابهام، نقص و یا اجمال در این دستورالعمل، قانون مطبوعات و آییننامه اجرایی آن ملاک عمل خواهد بود.
8. به منظور شفافیت، جلوگیری از تبعیض و اطلاع متقاضیان از تقاضاهای در نوبت، فهرست متقاضیان مجوز رسانه بر روی سامانه به صورت برخط، اطلاع رسانی میشود.
9. این دستورالعمل در (9) بند، در تاریخ 1398/4/4 به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید و از تاریخ تصویب، لازم الاجراست و از این پس کلیه مقررات، دستورالعمل ها و شیوهنامه های قبلی مرتبط با موضوع این دستورالعمل، ملغی گردید و صدور مجوزها مطابق با دستورالعمل حاضر انجام می پذیرد. بدیهی است که هرگونه تغییر در مفاد این دستورالعمل، منوط به طی فرایند فنی و حقوقی لازم از مبادی قانونی ذیربط (دفتر نوسازی و تحول اداری و دفتر حقوقی) و با تایید شورای راهبری توسعه مدیریت این وزارتخانه خواهد بود.
سیدعباس صالحی