تصویبنامه راجع به آیین‌نامه نشانها و مدالهائی که از طرف وزارت فرهنگ اعطاء می‌شود

مصوب 1324/01/15 هیات وزیران

هیئت‌وزیران در جلسه 15 فروردین ماه 1324 بر طبق پیشنهاد شماره 40/835 - 17/1/24 وزارت فرهنگ آیین‌نامه نشانها و مدالهائی که از طرف وزارت فرهنگ اعطاء میشود به شرح زیر تصویب نمودند.
آیین نامه نشانها و مدالهائی که از طرف وزارت فرهنگ اعطا میشود

فصل اول
در نوع و شکل نشانها و مدالها

ماده 1 - نشانهائیکه ازطرف وزارت فرهنگ اعطاء میشود بر چهار نوع است و هر نوع بر درجات زیر تقسیم میشود به ترتیب ذیل:
نوع اول به نام نشان دانش دارای درجات 1 و 2
نوع دوم به نام نشان فرهنگ دارای درجات 1 و 2 و 3
نوع سوم به نام نشان هنر دارای درجات 1 و 2 و 3
نوع چهارم به نام نشان سپاس دارای درجات 1 و 2 و 3

ماده 2 - علاوه بر نشانهای فوق برای تشویق دانش‌آموزان و دانشجویان و کارمندان فرهنگی مدالی که دارای دو درجه (1و2) میباشد مطابق شرایط مندرج در این آیین‌نامه اعطاء خواهد شد.

ماده 3 - شکل نشان دانش و درجات دوگانه آن به شرح جداگانه است.

ماده 4 - شکل نشان فرهنگ و درجات سه‌گانه آن به شرح جداگانه است.

ماده 5 - شکل نشان هنر و درجات سه‌گانه آن به شرح جداگانه است.

ماده 6 - شکل نشان سپاس و درجات دو گانه آن به شرح جداگانه است.

ماده 7 - شکل مدال فرهنگ و درجات دو گانه آن به شرح جداگانه است.

ماده 8 - جنس فلز نشان دانش درجه یک و دو طلا و جنس فلز نشانهای فرهنگ و هنر درجه یک طلا و درجات 2 و 3 نقره و جنس فلز نشان سپاس درجه اول طلا و درجه دوم نقره و درجه سوم برنز خواهد بود.

ماده 9 - جنس فلز مدال فرهنگ درجه اول نقره و درجه دوم برنز است.

فصل دوم
شرایط اعطاء نشان دانش و طریق پیشنهاد آن

ماده 10 - درجات دوگانه نشان دانش منحصر و مخصوص است بدانشمندان و محققین و کاشفین و مخترعین درجه اول.

ماده 11 - پیشنهاد نشان دانش از هر درجه‌ای که باشد با ادارات مربوطه وزارت فرهنگ پس از جلب نظر موافق دانشگاه تهران با فرهنگستان ایران خواهد بود.

فصل سوم - شرایط اعطای مدال و نشان فرهنگ و طریق پیشنهاد آن

ماده 12 - مدال و نشان فرهنگ (درجات مختلف) مخصوص است بکسانی که مستقیماً در امر تعلیم و تربیت مداخله دارند و مولفین و مصنفین کتب عام‌المنفعه علمی و ادبی به ترتیب زیر:

بند الف - مدال درجه دوم باشخاص ذیل داده میشود.
1- مدیران و ناظمان و آموزگاران و سایر کارمندان دبستان‌ها در صورت ابراز لیاقت در انجام وظائف
2- شاگردانی که در امتحانات نهایی دوره‌های متوسطه هر حوزه امتحانی حائز رتبه اول شده باشند.

بند ب - مدال درجه اول باشخاص ذیل داده میشود:
1- اشخاص مذکور در فقره یک از بند الف در صورتی که سه سال متوالی وظائف خود را به طور رضایت‌بخش انجام داده باشند.
2- دانشجویانیکه در امتحانات نهایی دوره تحصیلات عالی حائز رتبه اول شده باشند.

بند ج - نشان درجه سوم فرهنگ باشخاص ذیل اعطاء میشود:
1- مدیران و ناظمان و آموزگاران دبستانها که 5 سال متوالی وظائف خود را طور شایسته و رضایتبخش انجام داده باشند.
2- نمایندگان فرهنگ حوزه‌های جزء و بازرسان فنی دبستانها مشروط به اینکه 5 سال متوالی در این مشاغل خدمت یا ابراز لیاقت نموده باشند.

تبصره - منظور از آموزگار در این آیین‌نامه گذشته از آموزگاران رسمی کلیه اشخاصی است که در آموزشگاه به تعلیم در حدود برنامه تحصیلات ابتدائی اشتغال داشته باشند.

بند د - نشان درجه دوم فرهنگ باشخاص ذیل اعطاء میشود:
1- اشخاص مذکور در فقرات 1 و 2 بند ج ماده 12 مشروط به اینکه بعد از دریافت نشان درجه سوم لااقل 5 سال با ادامه خدمت وظائف خود را به طور شایسته انجام داده باشند.
2- روسا و ناظمان و دبیران دبیرستان ها که 5 سال متوالی وظائف خود را به طور شایسته و رضایت‌بخش انجام داده باشند.
3- روساء و معاونین و معلمین مدارس عالیه و مدرسین معقول و منقول که سه سال متوالی وظائف خود را به طور شایسته و رضایت‌بخش انجام داده باشند.
4- روسای فرهنگ درجه دوم و سوم بازرسان فنی دوره اول متوسطه به شرط این که لااقل 5 سال متوالی خدمت کرده و وظائف خود را به طور شایسته انجام داده باشند.

تبصره - منظور از دبیر در این آیین‌نامه گذشته از دبیران رسمی کلیه کسانی هستند که در آموزشگاهها در حدود برنامه متوسطه تدریس میکنند.

بند ه - - نشان درجه اول فرهنگ باشخاص ذیل اعطاء میشود.
1- طبقات نامبرده در فقرات یک و دو بند ج ماده دوازده مشروط باین که بعد از دریافت نشان درجه ماقبل ده سال متوالی وظائف خود را به طور شایسته و رضایت‌بخش انجام داده باشد.
2- طبقات نامبرده در فقرات دو و سه و چهار بند (د) ماده دوازده ب‌شرط آنکه 8 سال متوالی بعد از دریافت نشان درجه ماقبل وظائف خود را به طور شایسته و رضایت‌بخش انجام داده باشند.
3- روسای ادارات فرهنگ و سایر وزارتخانه‌ها که در کار آموزش و پرورش دخیل باشند و روسای فرهنگ استانها (درجه اول) و بازرسان فنی دوره دوم متوسطه به شرط 5 سال خدمت متوالی و انجام خدمات شایان.

ماده 13 - اعطای مدال و نشان فرهنگ از هر درجه منوط به پیشنهاد ادارات فرهنگ با مراعات سلسله مراتب خواهد بود.

ماده 14 - بهیچکس نشان فرهنگ از درجه بالاتر « سوای مواردی که در این آیین‌نامه تصریح شده» اعطاء نمیشود مگر کسانی که طبق این آیین‌نامه نشان درجه پائین‌تر را گرفته باشند.

ماده 15 - پیشنهاد نشان فرهنگ از درجه مقتضی بمولفین و مصنفین کتب عام‌المنفعه علمی و ادبی با ادارات مربوط وزارت فرهنگ و جلب نظر موسسات رسمی علمی و ادبی از قبیل فرهنگستان و دانشگاه خواهد بود.

فصل چهارم
شرائط اعطای نشان هنر و طریق پیشنهاد آن

ماده 16 - نشان هنر از درجه مقتضی بهنرمندانی که در یکی از شعب هنرهای زیبا بمقامی عالی رسیده و اثری شایسته بوجود آورده باشند اعطاء میشود.

ماده 17 - پیشنهاد نشان هنر از درجه مقتضی با ادارات مربوط وزارت فرهنگ پس از جلب نظر موسسات رسمی مربوط از قبیل فرهنگستان ایران - دانشگاه - اداره کل موسیقی کشور - اداره کل باستان‌شناسی و امثال آن خواهد بود.

تبصره - در مورد هنرهائی که برای آنها موسسات رسمی وجود نداشته باشد جلب نظر کمیسیون‌هائی خواهد شد که از متخصصین در آن هنر تشکیل یابد.

فصل پنجم
- شرایط اعطای نشان سپاس و طریق پیشنهاد آن

ماده 18 - نشان سپاس از درجه مقتضی بتشخیص وزارت فرهنگ باشخاص ذیل اعطاء میشود:
1- بکارمندان اداری وزارت فرهنگ و سایر وزارتخانه‌ها و بنگاههای دولتی و ملی و موسسین آموزشگاهها و کتابخانه‌ها و سایر موسسات فرهنگی که خدمات شایان بفرهنگ کشور کرده باشند.
2- باشخاصی که با هدیه وسایل مادی از قبیل ساختمان و زمین و کتاب و نوشت‌افزار و وجه نقد برای موسسات فرهنگی بمبلغ معتنابهی (با رعایت اوضاع و احوال شخص و محل) در پیشرفت فرهنگی کشور مساعدت کرده باشد.
3- اتباع بیگانه که خدمات نمایان بفرهنگ ایران یا بنوع بشر نموده باشند.

فصل ششم
مواد مخصوص

ماده 19 - در کلیه پیشنهادهای مدال و نشان (انواع چهارگانه دانش - هنر - فرهنگ - سپاس - باید بتناسب نوع نشان نکات زیر از طرف پیشنهادکننده در پیشنهاد قید شده باشد.
1- معلومات و اطلاعات کسانی که برای آنها نشان یا مدال پیشنهاد شده.
2- مدت و سنوات خدمت.
3- تاریخ دریافت نشان قبل با ذکر اینکه از چه نوع و چه درجه بوده است.
4 - به موجب کدام بند و ماده آیین‌نامه تقاضای اعطای نشان شده است.
5 - شرح خدماتی که موجب پیشنهاد نشان یا مدال شد.

ماده 20 - پیشنهادهای مدال و نشان رسیده بدبیرخانه شورای عالی فرهنگ به استثنای موارد فوری منظماً در آن اداره نگاهداری شده و فقط سالی دوبار بار اول در نیمه دوم مرداد و دیگری در نیمه دوم بهمن هر سال در کمیسیونی که اعضای آن را وزارت فرهنگ تعیین خواهد نمود از لحاظ تطبیق مدارک و شرایط با مقررات این آیین‌نامه رسیدگی گردیده سپس گزارش کلی برای طرح در شورای عالی فرهنگ تقدیم میشود کمیسیون در هر بار که تشکیل میگردد مکلف است در ظرف یک ماه بکلیه پیشنهادهای واصل تا آن تاریخ رسیدگی و گزارش خود را تهیه و بمقام وزارت فرهنگ تقدیم نماید.

ماده 21 - اعطای نشانهای مذکور در این آیین‌نامه باتباع بیگانه علاوه بر رعایت شرایط این آیین‌نامه و تصویب شورای عالی فرهنگ منوط به تصویب هیات وزیران است به علاوه اجرای ترتیب مندرج در ماده بیستم شامل آنان نخواهد بود.

ماده 22 - هنگامی که اعطاء نشان فرهنگ باتباع بیگانه در موارد فوری مقتضی باشد وزیر فرهنگ میتواند مراتب را با ذکر دلائل و بدون طی تشریفات مندرج در آیین‌نامه به شورای عالی فرهنگ پیشنهاد نماید.

ماده 23 - اگر کسی که برای او تقاضای اعطاء نشان میشود در خارج از ایران مقیم بوده و ارسال نمونه آثار او مقدور نباشد اداره پیشنهادکننده و مقدماتی که از لحاظ علمی و فنی جلب موافقت و نظر آنها در این آیین‌نامه پیش‌بینی شده است میتوانند باتکاء گزارشهای واصل از نمایندگی‌های دولت در خارجه اقدام نمایند. در صورتی که کمیسیون رسیدگی تحقیقات و مدارک را کافی نداند میتواند به وسیله اداره پیشنهادکننده از مامورین ایران در خارجه یا خود داوطلب توضیحات و اطلاعات بیشتری بخواهد.

ماده 24 - تصویب نشان در شورای عالی فرهنگ با رای مخفی و به اکثریت تام از اعضای رسمی حاضر در جلسه به عمل میآید.

ماده 25 - دارندگان نشان از انواع مختلف دارای امتیازات زیر هستند.

الف - نشان دانش
1- دعوت در سلامهای رسمی.
2- ثبت نام آنان در فهرست اسامی دانشمندان و ارسال کتب منتشره از طرف وزارت فرهنگ برای آنان.
3- حق تقدم در انتخاب شدن به عضویت شورای عالی فرهنگ در صورت تساوی شرایط بین داوطلبان.

ب - نشان فرهنگ و هنر:
1- دعوت در جشنهای فرهنگی (دارندگان نشان درجه اول و دوم).
2- حق تقدم در استخدام و ترفیع و اضافات در صورت تساوی شرایط بین داوطلبان.
3- حق تقدم در احراز مشاغل عالیتر در صورت تساوی شرایط بین داوطلبان
4- حق تقدم در انتخاب شدن به عضویت شورای‌عالی فرهنگ در صورت تساوی شرایط بین داوطلبان.
(این حق برای دارندگان نشان درجه اول فرهنگ است)
5 - حق دریافت مبلغی به عنوان پاداش در صورت وجود اعتبار.

ج - نشان سپاس از درجه اول:
1- دعوت در جشنهای فرهنگی.
2- حق تقدم در استخدام و ترفیع و اضافات در صورت تساوی شرایط بین داوطلبان.
3- حق تقدم در احراز مشاغل عالیتر در صورت تساوی شرایط بین داوطلبان
4- حق دریافت مبلغی به عنوان پاداش در صورت وجود اعتبار.

ماده 26 - نشانها و مدالهای علمی که به موجب آیین‌نامه سابق داده شده است باعتبار خود باقی است ولی قابل تبدیل با نشانها و مدالهای مندرج در این آییننامه نیست و نیز به استناد داشتن آنها نمیتوان باخذ درجات بالاتر از نشانها و مدالهای این آیین‌نامه نائل شد.

ماده 27 - به موجب فقره شانزدهم قانون شورای‌عالی فرهنگ تصویب اعطای مدال و نشانهای مندرج در این آیین‌نامه از وظایف مختصه شورای‌عالی فرهنگ میباشد.

ماده 28 - وزیر فرهنگ مامور اجرای این آیین‌نامه است.

ماده 29 - آیین‌نامه مدال و نشان علمی مصوب بهمن ماه 1314 شورای عالی فرهنگ از درجه اعتبار ساقط است و این آیین‌نامه پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

نخست وزیر