صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/09/28
برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهران
موضوع
مرجع صالح به رسیدگی به جرائم نشریه بدون مجوز
پرسش
در رابطه با قانون مطبوعات؛ با توجه به اینکه حسب تبصره 2 از ماده 1 قانون مطبوعات نشریهای که بدون اخذ مجوز از هیات نظارت بر مطبوعات منتشر گردد از شمول قانون مطبوعات خارج است آیا رسیدگی به جرایم مندرج در بند الف از ماده 7 قانون در صلاحیت دادگاه کیفری یک و با حضور هیات منصفه است یا در صلاحیت دادگاه کیفری دو میباشد؟
نظر هیات عالی
مطابق تبصره 2 الحاقی مصوب سال 1379 به ماده یک قانون مطبوعات مصوب سال 64 نشریهای که بدون اخذ پروانه از هیات نظارت بر مطبوعات منتشر گردد از شمول قانون مطبوعات خارج بوده و تابع قوانین عمومی است.
نظر اکثریت
همکاران قضایی به شرح زیر نظرات متفاوتی ارائه دادهاند:
1- با عنایت به ماده 301 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که بیان میدارد دادگاه کیفری دو صلاحیت رسیدگی به تمام جرائم را دارد مگر آنچه به موجب قانون در صلاحیت مرجع دیگری باشد اصل بر صلاحیت دادگاه کیفری دو است و در زمان شک در مرجع صالح جهت رسیدگی به هرگونه اتهام باید ملاک صلاحیت را اصل اولی (همان صلاحیت دادگاه کیفری 2) میباشد قرارداد اگر برای رسیدگی به اتهام لازم باشد مرجع صالح غیر از مرجع کیفری دو تعیین گردد میبایست دلیل متقن و محکمه پسندی ارائه گردد که در مانحنفیه چنین دلیلی مفقود است و با عنایت به آنکه بزه انتسابی از جمله جرائم مطبوعاتی و حدود مطبوعات به شمار نمیآید در صلاحیت محاکم عمومی (و نه مطبوعاتی) به شمار میآید؛ لذا دادگاه کیفری دو تهران در چنین مواردی صالح به رسیدگی میباشد.
2- هر جرمی که توسط مطبوعات ارتکاب یابد جرم مطبوعاتی محسوب میگردد و در خصوص جرایمی که به وسیله ارتکاب مییابند آن وسیله نوع جرم را تعیین مینماید لذا این جرم، مطبوعاتی است.
نظر اقلیت
برخی معتقدند: دادگاه کیفری یک و دادگاه مطبوعاتی صالح به رسیدگی میباشد و اگرچه جرم مذکور از جمله جرائم مطبوعاتی به شمار نمیآید ولی به دلیل آنکه جرم معنونه در قانون مطبوعات ذکر شده است باید در دادگاه کیفری یک با هیات منصفه رسیدگی شود.
عدهای دیگر نیز بر این باورند: با توجه به اینکه جرم مذکور از جمله جرایم مطبوعاتی میباشد و به دلیل اینکه در ماده یک قانون مطبوعات، نشریه را تعریف کرده است و جرم مذکور در خصوص نشریه میباشد لذا جرم مطبوعاتی و در صلاحیت کیفری یک میباشد.