اساسنامه سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران

فصل اول - کلیات

ماده 1 - به استناد ماده 3 قانون تشکیل وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران که در این اساسنامه سازمان‌نامیده می‌شود به صورت شرکت سهامی و به موجب این اساسنامه اداره می‌شود.

ماده 2 - سازمان برای مدت نامحدود تشکیل شده و مرکز اصلی آن در تهران است و هر جا لازم بداند میتواند شعبه یا نمایندگی تاسیس نماید.

ماده 3 - هدف‌های اصلی سازمان تامین موجبات پیشرفت و توسعه و تقویت تعاون در روستاها است و برای رسیدن باین مقاصد عملیات را انجام‌میدهد:

1 - آموزش اصول تعاون و روش اداره شرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی روستائی.

2 - تربیت کارمند برای سرپرستی این شرکت‌ها و اتحادیه‌ها.

3 - توسعه شبکه تعاونی در روستاها.

4 - کمک اعتباری بشرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی به منظور افزایش محصول و درآمد دهقانان.

5 - بازاریابی برای فروش محصول کشاورزان.

6 - توسعه و تقویت صنایع روستائی.

7 - ایجاد ارتباط با شرکت‌های تعاونی مصرف و کارگری.

8 -ایجاد ارتباط با سازمان‌های بین‌المللی تعاونی.

9 - حسابرسی شرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی روستائی.

10 - تحصیل اعتبار از بانک‌ها و سایر موسسات مالی و بازرگانی.

11 - تضمین اتحادیه‌ها و شرکت‌ها در مقابل موسسات داخلی.

12 - باز کردن حسابجاری نزد بانک‌ها.

13 - انجام معاملات بازرگانی مورد لزوم.

14 - فراهم آوردن موجبات توسعه عملیات بازرگانی شرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی.

15 - اقدام بتشکیل شرکت - مشارکت در سرمایه‌گذاری و همچنین کمک اعتباری بشرکت‌هائی که تمام یا قسمتی از عملیات آنها در بهبود‌وضع کشاورزان عضو شرکت‌های تعاونی موثر باشد.

16 - دفاع از منافع صنفی اتحادیه‌ها و شرکت‌های تعاونی روستائی.

17 - همکاری با انجمن‌های ده و ماموران وزارت آبادانی و مسکن به منظور آبادانی و نوسازی روستاها.

18 - بررسی و فراهم کردن تسهیلات و یا عقد قرارداد با موسسات بیمه به منظور:
الف - بیمه نمودن دام و محصولات کشاورزی.
ب - بیمه نمودن کشاورزان در مقابل امراض و ازکارافتادگی و بازنشستگی.

19 - همکاری و تشریک مساعی با شرکت‌های سهامی زراعی بر اساس برنامه‌هائی که از طرف وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی تهیه‌خواهد شد.

ماده 4 - سرمایه اولیه سازمان یک میلیارد و هفتاد و سه میلیون و نهصد و نود هزار ریال است که بیکصد و هفت هزار و سیصد و نود و نه سهم ده‌هزار ریالی تقسیم و تمام پرداخت شده است و با تصویب مجمع عمومی عادی ممکن است میزان سرمایه اضافه گردد.

ماده 5 - وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی میتواند هر قدر از سهام متعلق بخود را که مقتضی بداند در معرض فروش بگذارد و‌اتحادیه‌های تعاونی خواهند توانست به ترتیبی که آن وزارت اعلام مینماید سهام مذکور را خریداری کنند.
در مورد ازدیاد میزان سرمایه پیش‌بینی شده در ماده 4 نیز سهام جدید توسط سازمان باتحادیه‌ها فروخته می‌شود.

ماده 6 - کلیه سهام سازمان بانام است و باید بامضای رئیس هیات مدیره و یکی از اعضای هیات مدیره برسد. وزارت اصلاحات ارضی و تعاون‌روستائی همواره دارای ده برگ سهم غیر قابل انتقال خواهد بود.
مادام که سهام سازمان منتشر نشده بخریداران سهام گواهی نامه موقت بانام داده می‌شود.

ماده 7 - برگ‌های سهام سازمان به صورت برگ یک سهمی - پنج سهمی - ده سهمی - یکصد سهمی - پانصد سهمی - یک هزار سهمی خواهند‌بود.

ماده 8 - سهام سازمان را فقط اتحادیه‌های تعاونی روستائی و همچنین وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به ترتیب مذکور در ماده 5‌میتوانند خریداری نمایند.

ماده 9 - الف - وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی با رعایت ماده 5 این اساسنامه میتواند سهام خود را بقیمت اسمی منحصراً باتحادیه‌های‌تعاونی روستائی که از طرف سازمان معرفی شوند انتقال دهد.
ب - اتحادیه‌های تعاونی روستائی که هیچگونه بدهی به سازمان نداشته باشند میتوانند با موافقت سازمان سهام خود را بقیمت اسمی به‌اتحادیه‌های تعاونی روستائی دیگر واگذار نمایند.

ماده 10 - تملک هر یک از سهام سازمان متضمن قبول مقررات این اساسنامه و مصوبات مجامع عمومی سازمان است.

ماده 11 - مسئولیت صاحبان سهام فقط محدود بمبلغ سهامی است که مالک آن هستند.

فصل دوم - ارکان سازمان

ماده 12 - ارکان سازمان عبارتست از: مجمع عمومی، شوری، هیات مدیره و بازرسان.

ماده 13 - مجمع عمومی از صاحبان سهام تشکیل می‌شود. نمایندگی سهام وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی در مجمع به عهده وزیر‌اصلاحات ارضی و تعاون روستائی یا قائم مقام او خواهد بود.
مجمع عمومی ممکن است عادی و یا فوق‌العاده باشد.
مجمع عمومی عادی حداقل سالی یکبار دعوت می‌شود.

ماده 14 - مجمع عمومی عادی را هیات مدیره باید حداکثر تا پایان تیر ماه هر سال دعوت نماید. به علاوه در هر موقع ضرورت داشته باشد هیئت‌مدیره و یا بازرسان میتوانند مجمع عمومی را دعوت نمایند.
صاحبان لااقل (5).(1) سهام میتوانند با ذکر منظور از هیات مدیره خواستار شوند. مجمع عمومی عادی را دعوت نماید و هیات مدیره مکلف است‌ظرف یکماه این تقاضا را انجام دهد.

ماده 15 - وظائف مجمع عمومی عادی به قرار زیر است:
1 - استماع گزارش سالانه هیات مدیره و بازرسان راجع بامور سازمان و اظهار نظر راجع بآن.
2 - تصویب یا رد یا تصحیح اقلام ترازنامه و حساب سود و زیان بر اساس گزارش بازرسان و توضیحات هیات مدیره.
3 - اتخاذ تصمیم نسبت ببرنامه پیشنهادی هیات مدیره برای دوره عملکرد سال بعد و تعیین خط مشی مربوط.
4 - عزل و نصب و یا تجدید انتخاب اعضای هیات مدیره و اعضای شوری و بازرسان.
5 - تعیین حقوق و مزایا و پاداش اعضاء هیات مدیره و شوری و بازرسان.
6 - تصویب و یا اصلاح بودجه سالانه سازمان که از طرف هیات مدیره پیشنهاد می‌شود.
7 - اخذ تصمیم نسبت بهر گونه پیشنهادی که در دستور جلسه بوده و در صلاحیت مجمع عمومی فوق‌العاده نباشد.

ماده 16 - تغییر مواد اساسنامه از وظایف مجمع عمومی فوق‌العاده است و این مجمع بنا بدعوت هیات مدیره و یا بازرسان تشکیل می‌شود.‌صاحبان سهامی که مجموع بهای سهام آنها لااقل معادل (5).(1) سرمایه سازمان باشد میتوانند با ذکر منظور از هیات مدیره خواستار شوند مجمع‌عمومی فوق‌العاده را ظرف یکماه از تاریخ دریافت تقاضانامه دعوت نماید و هیات مدیره نیز مکلف به انجام این دعوت میباشد. چنانچه مواد‌تغییریافته اساسنامه طبق تبصره 30 قانون بودجه سال 1344 کشور به تصویب برسد از تاریخ تصویب اجرا خواهد شد.

ماده 17 - دعوت مجامع عمومی اعم از عادی و فوق‌العاده به وسیله درج آگهی در روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ایران و در یک روزنامه‌کثیرالانتشار تهران در یک نوبت به عمل میآید و علاوه بر این برای هر یک از دارندگان سهام نیز دعوتنامه جداگانه به وسیله نامه سفارشی فرستاده‌خواهد شد.
در آگهی و دعوت نامه باید روز و ساعت و محل انعقاد مجمع ذکر گردد.

ماده 18 - دستور جلسه باید در آگهی دعوت به طور خلاصه ذکر شود و مطالبی که در دستور جلسه پیش‌بینی نشده باشد میتواند با تصویب‌اکثریت (4).(3) آراء لازم در مجامع عمومی مطرح شود.

ماده 19 - فاصله دعوت و انعقاد مجامع عمومی حداقل بیست روز خواهد بود.

ماده 20 - در مجمع عمومی هر سهم دارای یک رای است.

ماده 21 - اتحادیه‌های تعاونی روستائی میتوانند نمایندگی سهام خود را در مجمع عمومی سازمان باعضای هیات مدیره یا بمدیر عامل و یا بیکی دیگر از نمایندگان صاحبان سهام به موجب وکالت کتبی واگذار کنند.

تبصره) معرفی نامه و وکالتنامه‌های نمایندگان اتحادیه‌های تعاونی که برای شرکت در جلسه مجمع عمومی سازمان معرفی می‌شوند قبلاً به وسیله‌اداره مرکزی سازمان رسیدگی و اعتبار نامه های مربوط صادر میگردد.

ماده 22 - رئیس مجمع عمومی با اکثریت آراء از طرف عده حاضر در مجمع انتخاب می‌شود.

ماده 23 - رئیس مجمع، منشی را از بین صاحبان سهام و یا از خارج تعیین مینماید.

ماده 24 - مذاکرات و تصمیمات مجمع عمومی در دفتر صورتجلسه‌ها ثبت و بامضای رئیس و منشی مجمع میرسد.

ماده 25 - مجمع عمومی که طبق مقررات این اساسنامه تشکیل گردد نماینده عموم سهامداران است و تصمیمات آنها برای کلیه صاحبان سهام‌الزام‌آور میباشد.

ماده 26 - الف - مجمع عمومی عادی باید مرکب از صاحبان سهامی باشد که بیش از پنجاه درصد سرمایه سازمان را به عنوان صاحب سهم و یا بنمایندگی‌و یا وکالت دارا باشند و اگر در دفعه اول این نصاب حاصل نشد مجمع عمومی جدیدی تشکیل و تصمیمات این مجمع قطعی خواهد بود. ولو اینکه‌حد نصاب فوق حاصل نشود.
ب - در مجمع عمومی فوق‌العاده باید عده‌ای از صاحبان سهام که لااقل سه ربع سرمایه سازمان را دارا باشند حاضر گردند و اگر این عده حاضر‌نشدند باید مجمع عمومی جدیدی دعوت شود و این مجمع در صورتی رسمیت خواهد داشت که نماینده بیش از نصف سرمایه سازمان باشد و اگر این‌حد نصاب حاصل نشد مجمع عمومی دیگری با حضور صاحبان بیش از ثلث سرمایه سازمان حق اتخاذ تصمیم خواهد داشت.

ماده 27 - تصمیمات مجمع عمومی عادی به اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضر خواهد بود و تصمیمات مجمع عمومی فوق‌العاده به اکثریت‌لااقل دو ثلث آراء حاضر گرفته می‌شود.

ماده 28 - اعضای هیات مدیره و شوری و بازرسان در مجمع عمومی سازمان حضور خواهند یافت. ولی حق رای نداشته و نظر آنها مشورتی است.

ماده 29 - شورای سازمان مرکب از پنج نفر است که دو نفر آنها از بین کارمندان عالیرتبه وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و یکنفر از‌کارمندان عالیرتبه وزارت تولیدات کشاورزی و مواد مصرفی و یکنفر از کارمندان عالیرتبه سازمان برنامه و یکنفر از افراد بصیر و مطلع و مجرب‌در امور اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و کشاورزی برای مدت سه سال به وسیله مجمع عمومی با جلب موافقت سازمانهای مربوط تعیین و‌انتخاب می‌شوند و قبل از پایان مدت ماموریت قابل عزل و بعد از پایان آن تجدید انتخاب آنها بلامانع است.

تبصره 1 - از میان دو نفر نمایندگان وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی در این شورا یکنفر از طرف وزیر اصلاحات ارضی و تعاون‌روستائی با سمت معاون وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی بریاست شورا منصوب خواهد شد.

تبصره 2 - پس از خاتمه مدت ماموریت اعضای شورا مادام که مجمع عمومی جانشین آنها را تعیین ننموده است مسئولیت ادامه وظایف مربوط را‌خواهند داشت.

تبصره 3 - اعضای شوری حق دریافت حقوق و مزایا از سازمان نداشته و برای شرکت در جلسات فقط حق حضور که میزان آن از طرف مجمع‌عمومی تعیین می‌شود با رعایت مقررات تبصره 29 قانون بودجه سال 1344 کل کشور از سازمان دریافت خواهند داشت.

تبصره 4 - هیات مدیره به تقاضای شورا باید در جلسات شورا شرکت نمایند.

ماده 30 - جلسات شوری وقتی رسمیت خواهد داشت که لااقل سه نفر از اعضای شوری حضور داشته باشند و تصمیمات شوری هنگامی معتبر‌خواهد بود که لااقل سه نفر از اعضای حاضر به آن رای موافق داده باشند.

ماده 31 - شوری بر حسب تقاضای وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی یا مدیر عامل سازمان یا قائم مقام او توسط رئیس شورا دعوت میشود.
وظائف شورا به قرار زیر است:

‌الف - تصویب و یا اصلاح آیین‌نامه مالی - معاملات - استخدام - امضاهای مجاز و سایر آیین‌نامه‌های داخلی که از طرف هیات مدیره پیشنهاد‌میشود.

ب - تصویب و یا اصلاح تعرفه معاملات سازمان که از طرف هیات مدیره پیشنهاد میشود.

ج - اتخاذ تصمیم نسبت به پیشنهاد هیات مدیره جهت تحصیل اعتبار از بانک‌ها و موسسات مالی و بازرگانی.

د - اتخاذ تصمیم نسبت بمطالبات مشکوک‌الوصول و یا مطالباتی که وصول آنها به نظر سازمان مقدور نمیباشد.

ه - اتخاذ تصمیم نسبت بساختمان و یا خرید محل کار سازمان و شعب و نمایندگی‌ها آن.

و - اتخاذ تصمیم نسبت به پیشنهاد هیات مدیره جهت تشکیل شرکت‌ها و یا مشارکت در شرکت‌هائیکه موضوع آنها تامین حوائج کشاورزی و یا‌تبدیل و یا بسته‌بندی محصولات کشاورزی است.

ز - اتخاذ تصمیم نسبت بهر موضوعی که هیات مدیره طرح آن را در شوری لازم تشخیص دهد مگر در مواردی که اتخاذ تصمیم مربوط داخل در‌وظایف مجامع عمومی باشد.

ح - در مواردی که هیات مدیره در استنباط مفهوم مواد این اساسنامه مواجه با ابهام بشود نظر شوری معتبر خواهد بود.

ط - اتخاذ تصمیم نسبت به پیشنهادهائی که از طرف وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به شورا ارسال میگردد.

ماده 32 - هیات مدیره سازمان مرکب از سه نفر عضو اصلی و یک عضو علی‌البدل است که به وسیله مجمع عمومی معین شده و قابل عزل و‌تجدید انتخاب میباشند. رئیس هیات مدیره عهده‌دار سمت مدیر عامل سازمان نیز میباشد.

تبصره - مجمع عمومی صاحبان سهام یکی از دو نفر اعضای هیات مدیره را به سمت قائم مقام رئیس انتخاب مینماید تا در مواقع غیبت رئیس به جای وی انجام وظیفه نماید.

ماده 33 - مدت ماموریت هیات مدیره سه سال است و قبل از پایان مدت ماموریت قابل عزل و بعد از پایان آن تجدید انتخاب آنها بلامانع است.

تبصره - مادام که مجمع عمومی پس از خاتمه مدت ماموریت جانشینی برای اعضای هیات مدیره تعیین ننموده است مسئولیت ادامه وظایف‌مربوطه را خواهند داشت.

ماده 34 - تصمیمات هیات مدیره هنگامی معتبر و قابل اجرا است که لااقل دو نفر از اعضای هیات مدیره با آن موافق باشند.

ماده 35 - تصمیمات هیات مدیره باید در دفتر مخصوص عیناً ثبت و بامضای مدیران حاضر در جلسه برسد مدیریکه نظر مخالف دارد نظریه او‌باید عیناً در دفتر مزبور منعکس شود.

ماده 36 - وظایف هیات مدیره به شرح زیر است:

1 - تهیه برنامه ارشاد و رهبری اتحادیه‌ها و شرکت‌های تعاونی روستائی.

2 - تهیه برنامه توسعه شبکه تعاونی در مناطق روستائی کشور در حدود بودجه و اعتبارات مصوب.

3 - تهیه و تنظیم آیین‌نامه‌ها و طرحهای مورد لزوم.

4 - بررسی و تهیه طرح‌های مربوط بسرمایه‌گذاری و شرکت در هر گونه تاسیساتی که نتیجه تمام یا قسمتی از عملیات آنها مستقیم یا غیر مستقیم‌در بهبود وضع کشاورزان عضو شرکت‌های تعاونی موثر باشد.

5 - تهیه و بررسی طرحهای مربوط به تحصیل اعتبار و یا اخذ وام از بانکها و موسسات مالی و بازرگانی.

6 - اتخاذ تصمیم نسبت به اعتبارات درخواستی اتحادیه‌های تعاونی روستائی با رعایت مقررات این اساسنامه و آیین‌نامه‌های مربوطه.

7 - اتخاذ تصمیم نسبت به صدور ضمانتنامه بنفع اتحادیه‌های تعاونی روستائی با رعایت مقررات آیین‌نامه مربوط.

8 - تهیه و تنظیم تعرفه معاملات سازمان و تغییراتی که در آن ضرورت پیدا میکند.

9 - تهیه و تنظیم گزارش فعالیت‌های انجام شده سالانه سازمان برای طرح در مجمع عمومی.

10 - تهیه و تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان سالانه سازمان برای تسلیم به بازرسان و طرح در مجمع عمومی.

11 - تهیه و تنظیم خط مشی و برنامه‌های سال بعد سازمان جهت طرح در مجمع عمومی.

12 - حسابرسی سازمان به وسیله عقد قرارداد با حسابداران قسم‌خورده مشروط بر اینکه سمتی در سازمان نداشته باشند یا موسسات حسابرسی‌واجد صلاحیت و گزارش نتیجه آن بمجمع عمومی صاحبان سهام.

13 - اتخاذ تصمیم نسبت به تشکیلات اداری و فنی و احتیاجات استخدامی سازمان.

14 - اتخاذ تصمیم نسبت به بخشودن جریمه دیرکرد و یا بهره مطالبات معوق در موارد استثنائی.

ماده 37 - وظائف و اختیارات مدیر عامل سازمان به شرح زیر میباشد:

1 - نمایندگی سازمان در برابر اشخاص ثالث و مراجع قضایی و کلیه ادارات دولتی و موسسات خصوصی با حق توکیل غیر.

2 - تصمیم در مورد استخدام با رعایت بند 13 ماده 36 این اساسنامه و نصب و عزل و ماموریت و انتقال و تعلیق کارکنان سازمان و تعیین شغل و‌حقوق و مزایا و ترفیع آنان طبق آیین‌نامه استخدام و در حدود بودجه تصویبی.

3 - افتتاح حساب جاری به نام سازمان نزد شعب بانکها.

4 - اتخاذ تصمیم نسبت به اعتبارات و وام‌های درخواستی شرکت‌های تعاونی روستائی با رعایت مقررات این اساسنامه و آیین‌نامه‌های مربوط.

5 - اجرای مصوبات مجامع عمومی و شوری و هیات مدیره.

6 - نظارت بر اجرای اساسنامه و آیین‌نامه‌های سازمان.

7 - امضای قراردادهائیکه به تصویب هیات مدیره رسیده است.

8 - انجام کلیه اموری که برای اداره سازمان لازم است در حدود مقررات مربوط به استثنای ساختمان و یا خرید محل کار سازمان که باید با تصویب‌شوری باشد.

9 - مراقبت کامل در اینکه واحد حسابرسی داخلی سازمان وظائف مرجوعه را به نحو اکمل انجام دهد.

10 - مدیر عامل سازمان میتواند قسمتی از اختیارات خود را به هر یک از اعضای هیات مدیره و یا کارمندان سازمان تفویض نماید.

11 - حق امضا کلیه اسناد و اوراق بهادار و نامه‌ها و مکاتبات سازمان با رئیس هیات مدیره و مدیر عامل سازمان است که طبق اساسنامه آنچه که‌مربوط بوظائف و اختیارات شخص او است امضا و آنچه که اتخاذ تصمیم درباره آن در صلاحیت هیات مدیره سازمان باشد پس از تصویب هیئت‌مدیره مبادرت به امضا مینماید.

تبصره 1 - مدیر عامل سازمان میتواند طبق آیین‌نامه مربوط به اعضاء هیات مدیره و کارکنان واجد صلاحیت سازمان حق امضا مجاز اعطاء نماید.

تبصره 2 - در صورتی که افراد مذکور در بند 10 این ماده در انجام وظائف محوله مرتکب قصور یا تخلف یا جرمی شوند برابر مقررات مملکتی‌مورد تعقیب قانونی قرار میگیرند.

ماده 38 - حقوق و مزایای هیات مدیره از طرف مجمع عمومی تعیین میشود.

تبصره - رئیس هیات مدیره و مدیر عامل سازمان از حقوق و مزایای معاونین وزارتخانه‌ها استفاده خواهد کرد.

ماده 39 - هیات مدیره در حفظ اموال و دارائی سازمان و هم چنین حسن اداره امور آن در مقابل صاحبان سهام مسئولیت مشترک داشته و نیز‌مسئولیت فردی آنان همان مسئولیت وکیل در مقابل موکل است.

ماده 40 - مجمع عمومی عادی سالانه برای هر دوره عملکرد چهار نفر بازرس که به امور حسابداری و یا فنی آشنائی کامل داشته باشند تعیین‌مینماید. مسئولیت و وظائف بازرسان قبلی تا تجدید انتخاب و یا تعیین بازرسان جدید ادامه خواهد داشت.

ماده 41 - میزان حقوق و مزایا با رعایت تبصره 29 قانون بودجه سال 1344 کل کشور یا حق حضور پاداش بازرسان از طرف مجمع عمومی‌صاحبان سهام تعیین و از محل بودجه سازمان پرداخت می‌شود.

ماده 42 - وظائف بازرسان به شرح زیر میباشد:
1 - حسابرسی حساب‌های سازمان اعم از حساب‌های ماهانه و ترازنامه سالانه.
2 - تنظیم گزارش سالانه حسابرسی سازمان و ارسال یک نسخه از آن جهت صاحبان سهام حداقل ده روز قبل از تاریخ انعقاد مجمع عمومی عادی‌سالانه.
3 - در هر مورد که وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی رسیدگی بامور مربوط به سازمانرا لازم بداند میتواند موضوع را بیک یا چند نفر‌از بازرسان ارجاع نماید. بازرس یا بازرسان موظفند در مدت تعیین شده اقدام لازم معمول داشته و نتیجه رسیدگی یا اطلاعات خواسته شده و نظر خود‌را بوزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی گزارش دهند.

تبصره 1 - بازرسان میتوانند اطلاعات لازم را برای انجام وظائف خود از مدیر عامل سازمان بخواهند و مدیر عامل مکلف است اطلاعات خواسته‌شده را با اسناد و مدارک مربوط در اختیار آنان قرار دهد.

تبصره 2 - بازرسان حق دخالت در امور جاری سازمانرا ندارند.

ماده 43 - چنانچه بازرسان در انجام وظائف محوله مرتکب قصور یا تخلف یا جرمی شوند بر حسب مورد برابر مقررات و قوانین موضوعه مملکتی‌تحت تعقیب قرار خواهند گرفت.

ماده 44 - تا زمانی که سهام وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی بیش از 80% سرمایه ثبت شده سازمان باشد در موارد ضروری از نظر تسریع‌در انجام امور مربوط وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به عنوان نماینده اکثریت صاحبان سهام سازمان بدون رعایت تشریفات مندرج در مواد14 - 15 و 17 الی 24 این اساسنامه میتواند وظائف مجمع عمومی را ایفا و تصمیم متخذه را برای اجرابه سازمان ابلاغ نماید.

فصل سوم - مقررات مالی و متفرقه

ماده 45 - سال مالی سازمان روز اول فروردین هر سال آغاز و در روز آخر اسفند ماه همان سال بپایان رسید.

ماده 46 - مدیر عامل سازمان باید هر ماه یک نسخه از خلاصه حساب‌های دفتر کل و 20 روز قبل از انعقاد مجمع عمومی عادی سالانه یک نسخه‌از ترازنامه سالانه با کلیه ضمائم مربوط را جهت حسابرسی به بازرسان تسلیم نماید.

ماده 47 - ارزیابی اقلام ترازنامه به طریق ذیل خواهد بود:
1 - اموال منقول و غیر منقول بقیمت خرید یا قیمت تمام شده پس از وضع استهلاک.
2 - مدت استهلاک در صورتی که در قوانین مربوط پیش‌بینی نشده باشد در مورد اموال منقول از یک تا سه سال بر حسب نوع مال و مدت‌استهلاک ساختمان‌ها بر حسب دوام و استحکام آنها تعیین و در هر حال نباید از بیست سال تجاوز نماید.
3 - برای مطالبات مشکوک‌الوصول باید اندوخته کافی از محل سود ویژه تامین گردد و هرگاه مطالبات مذکور غیر قابل وصول تشخیص شود از‌اندوخته مزبور باید برداشت و واریز شود.

ماده 48 - الف - در حساب سود و زیان سازمان بهره وامها متناسب با مدت محسوب و بهره متعلق سال مالی مربوط بدرآمد همان سال احتساب و منظور‌خواهد شد.
ب - سود ویژه سازمان عبارتست از جمع درآمدها پس از کسر کلیه هزینه‌ها و استهلاکها.

ماده 49 - سود ویژه با تصویب مجمع عمومی به طریق زیر تقسیم میشود:
الف - پانزده درصد آن به حساب سرمایه احتیاطی منتقل میگردد. مشروط بر اینکه این مبلغ کمتر از یک درصد سرمایه پرداخت شده نباشد.‌منظور کردن این قسمت از سود ویژه به سرمایه احتیاطی تا زمانی که سرمایه مزبور معادل سرمایه پرداخت شده سازمان بشود اجباری است.
ب - به پیشنهاد هیات مدیره قسمتی از سود ویژه برای تشکیل اندوخته مطالبات مشکوک‌الوصول تخصیص مییابد.
ج - به پیشنهاد هیات مدیره ممکن است قسمتی از سود ویژه برای نقل به سال بعد تخصیص یابد.
د - ممکن است مبلغی از سود ویژه برای پاداش هیات مدیره و بازرسان و کارکنان سازمان اختصاص داده شود.
ه - بقیه سود ویژه بین صاحبان سهام تقسیم خواهد شد.

تبصره - مادام که کمک دولت برای جبران هزینه‌های سازمان ادامه داشته و دارد و به نظر هیات مدیره تشخیص سود ویژه عملیات اعتباری و‌بازرگانی از خدمات ارشادی سازمان مقدور نباشد اقلام مذکور در بندهای (‌الف - ب - ج - د - ه) ماده 49 از محل مازاد کل درآمد سازمان (‌اعم از درآمد‌اختصاصی و منابع عمومی) برداشت میشود.

ماده 50 - هیچ یک از اعضای شوری و هیات مدیره و بازرسان نمیتوانند در معاملاتی که با سازمان و یا به حساب سازمان میشود به طور مستقیم‌و یا غیر مستقیم سهیم شوند مگر با تصویب مجمع عمومی.

ماده 51 - اعضای شوری و هیات مدیره و بازرسان باید قبل از شروع به کار در اولین جلسه شورای سازمان حاضر شده سوگند یاد نمایند که ضمن‌حفظ سرمایه و منافع و اسرار سازمان حداکثر کوشش و فعالیت را برای پیشرفت نهضت تعاونی و بثمر رساندن برنامه اصلاحات ارضی و افزایش‌تولیدات کشاورزی به کار برند.

ماده 52 - مواردی که در اساسنامه حاضر صراحتاً پیش‌بینی نشده است بر اساس مقررات قانون تجارت خواهد بود.

اساسنامه فوق مشتمل بر پنجاه و دو ماده و سیزده تبصره به استناد ماده 3 قانون تشکیل وزارت اصلاحات ارضی و تبصره 30 قانون بودجه سال 1344‌کل کشور در تاریخ روز چهارشنبه نهم اسفند ماه یکهزار و سیصد و چهل و شش شمسی به تصویب کمیسیون مشترک دارائی مجلسین رسیده و‌صحیح است.

نایب رئیس مجلس شورای ملی- دکتر حسین خطیبی
رئیس مجلس سنا- مهندس شریف امامی

دریافت فایل پی‌دی‌اف