احتراماً، پیرو بخشنامه شماره 94/296273 مورخ 1394/10/15 موضوع ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی»، به استحضار می رساند؛ با سپری شدن بیش از هشت سال از اجرای دستورالعمل مذکور و تجربیات حاصل از آن و نیز حسب بازخوردهای واصله از مراجع مختلف، به ویژه تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی و همچنین با امعان نظر به این که در سال جاری مقرر شده، حدود 8000 هزار میلیارد ریال از تامین مالی فعالیت های اقتصادی و تولیدی کشور با استفاده از ابزار اعتبار اسنادی داخلی - ریالی انجام پذیرد، بازنگری «دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی» با هدف تسهیل گری و توسعه بیشتر این ابزار در نظام اقتصادی کشور، مجدداً در دستور کار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. با عنایت به اهمیت موضوع، اصلاحیه پیشنهادی در جلسه مورخ 1403/01/21 شورای محترم پول و اعتبار، مورد تصویب واقع شد. اهم اصلاحات انجام شده در دستورالعمل مذکور به شرح زیر است:
1) یکی از مهم ترین اصلاحات به عمل آمده در دستورالعمل موصوف، امکان استفاده از ساز و کار گشایش اعتبار اسنادی در رابطه با معاملات انجام گرفته توسط فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان فعال در بورس های کالایی میباشد. با عنایت به این که مطابق دستورالعمل قبلی، گشایش اعتبار اسنادی داخلی بر اساس اسناد مورد معامله در بورس های کالایی امکان پذیر نبود، با انجام اصلاحات و تمهیدات لازم به ویژه دریافت «گواهی نامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا» و «اعلامیه تسویه وجوه بورس کالا» به جای «سیاهه تجاری»، امکان استفاده از اعتبار اسنادی داخلی -ریالی در بورس کالا فراهم شده است.
2) از دیگر موارد اصلاحی در دستورالعمل جدید، طراحی فرم یکنواخت و متحدالشکل «سند تعهد پرداخت» با قابلیت صدور در قالب یک یا چند فقره معادل وجه اسناد و همچنین، امکان تجمیع یا تقسیم آن میباشد.
3) تمهید مهم پیش بینی شده دیگر در دستورالعمل، امکان پذیر شدن واگذاری «سند تعهد پرداخت» توسط ذی نفع اعتبار اسنادی داخلی بین حلقه های زنجیره تامین مالی به منظور خرید نهاده و مواد اولیه در رابطه با کالاهایی که بر اساس ضوابط و مقررات مربوط ملزم به ارائه صورت حساب الکترونیکی میباشند، است. این مهم موجب تعمیق و توسعه تامین مالی زنجیره تولید خواهد شد.
4) از دیگر اصلاحات به عمل آمده، می توان به اتخاذ تمهید لازم به منظور امکان انتشار اوراق بهادار خرید دین به پشتوانه سند تعهد پرداخت در چارچوب ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار اشاره نمود. بر این اساس، این امکان فراهم شده است که ذی نفع اعتبار اسنادی داخلی که سند تعهد پرداخت به نفع وی صادر شده است، علاوه بر امکان تنزیل آن نزد بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی، نسبت به واگذاری آن در چارچوب ضوابط و مقررات سازمان بورس اوراق بهادار اقدام نموده و تامین مالی مورد نظر را انجام دهد.
5) علاوه بر این، تاکنون امکان انتخاب شرکت های بازرسی توسط متقاضیان گشایش اعتبار اسنادی داخلی - ریالی منحصر به فهرست شرکت های بازرسی مورد تایید مندرج در بخش دوم مجموعه مقررات ارزی بانک مرکزی بوده است. در حالی که در دستورالعمل جدید، امکان استفاده از شرکت های بازرسی ملی صلاحیت دار نیز فراهم شده و گستره شمول شرکت های موصوف افزایش یافته است.
6) از دیگر اصلاحات مهم در دستورالعمل جدید، تدوین احکامی در رابطه با «ساز و کار خاتمه اعتبار اسنادی داخلی» است که در دستورالعمل قبلی وجود نداشت و با هدف تکمیل ساز و کار گشایش اعتبار اسنادی داخلی - ریالی صورت گرفته است.
7) اصلاح برخی احکام مرتبط با سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام) در ساز و کار گشایش اعتبار اسنادی داخلی - ریالی با توجه به تثبیت جایگاه سامانه مزبور در نظام بانکی کشور و همچنین، الزام بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی به ایجاد، طراحی و پیاده سازی سامانه ای در پایگاه اطلاع رسانی خود قبل از اقدام به گشایش اعتبار اسنادی داخلی از دیگر موارد اصلاحی دستورالعمل موصوف به شمار میآید.
8) تدوین ساز و کار گزارش دهی توسط مدیران ارشد رعایت قوانین و مقررات (تطبیق) به کمیته رعایت قوانین و مقررات (تطبیق) و همچنین هیات مدیره بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی از سایر موارد اصلاحی است که با هدف ارتقای نظام کنترل داخلی و حصول اطمینان از رعایت دقیق مفاد دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی در شبکه بانکی کشور با بهره گیری از ساز و کارهای نظارتی داخلی در موسسات اعتباری پیش بینی شده است.
9) منحصر شدن گشایش اعتبار اسنادی داخلی - ریالی در قالب عقود مرابحه و استصناع (اعم از نقدی و نسیه) و حذف قرارداد جعاله گشایش اعتبار اسنادی داخلی - ریالی با هدف رفع برخی ابهامات و ملاحظات فقهی، اصلاح مهم دیگری است که در دستورالعمل اعمال شده است.
با عنایت به موارد فوق، ضمن ارسال نسخهای از اصلاحیه دستورالعمل موصوف، خواهشمند است دستور فرمایند، مراتب به قید تسریع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 96149153 مورخ 1396/05/16 به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک/موسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ شده و بر حسن اجرای آن نظارت دقیق به عمل آید./6386242/ح
مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی
اداره مطالعات و مقررات بانکی
حمیدرضا غنی آبادی - الهام چیت سازان
دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی (سال 1403)
| -فهرست مطالب | |
| -عنوان | صفحه |
| -مقدمه | 2 |
| -فصل اول: تعاریف | 2 |
| -فصل دوم: گشایش اعتبار اسنادی داخلی | 6 |
| -فصل سوم: مبنای عقدی درخواست گشایش اعتبار اسنادی داخلی | 9 |
| -فصل چهارم: ابلاغ اعتبار اسنادی داخلی | 11 |
| -فصل پنجم: اصلاح اعتبار اسنادی داخلی | 12 |
| -فصل ششم: ارائه اسناد | 12 |
| -فصل هفتم: تنزیل | 14 |
| -فصل هشتم: خاتمه اعتبار اسناد داخلی | 15 |
| -فصل نهم: انتشار اوراق بهادار خرید دین به پشتوانه سند تعهد پرداخت | 16 |
| -فصل دهم: کنترل های ناظر بر فرآیند اعتبار اسنادی داخلی | 16 |
| -فصل یازدهم: سایر | 17 |
مقدمه
شورای پول و اعتبار در اجرای بند (5) تصویب نامه شماره 35985/ت 20035 ه- مورخ 1377/06/03 هیات محترم وزیران و به استناد بند (6) ماده (14) قانون پولی و بانکی کشور و به منظور حصول اطمینان از انجام صحیح امور مربوط به اعتبار اسنادی داخلی - ریالی و نیز با هدف تسهیل مبادلات تجاری داخلی، «دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی» را که از این پس به اختصار «دستورالعمل» نامیده میشود، تصویب نمود.
فصل اول - تعاریف:
ماده 1 - در این دستورالعمل عبارات و اصطلاحات ذیل، در معانی مشروح به کار می روند:
1 - 1 - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛
1 - 2 - اعتبار اسنادی: هرگونه ترتیباتی که در برگیرنده تعهد قطعی و برگشت ناپذیر بانک گشایش کننده مبنی بر پذیرش پرداخت در قبال ارائه اسناد مطابق میباشد؛
1 - 3 - اعتبار اسنادی داخلی - ریالی: اعتبار اسنادی که به ریال ایران گشایش میگردد و مبدا و مقصد کالا و یا خدمت، اقامتگاه بانک های مرتبط، متقاضی و ذی نفع آن، در داخل مرزهای جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران واقع است. در این دستورالعمل، اعتبار اسنادی داخلی - ریالی، به اختصار «اعتبار اسنادی داخلی» نامیده میشود ؛ [پاورقی 1]
1 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 4 - ارائه اسناد مطابق: عبارت از ارائه اسناد، منطبق با شرایط اعتبار اسنادی داخلی گشایش شده، مقررات متحد الشکل اعتبار اسنادی (UCP) و مفاد این دستورالعمل میباشد؛
1 - 5 - سررسید اعتبار اسنادی داخلی: روز بانکی که تا پایان وقت اداری آن روز، ذی نفع اعتبار اسنادی داخلی میتواند نسبت به ارائه اسناد اقدام نماید؛
1 - 6 - روز بانکی: روزی که معمولاً بانک خدمات بانکی، از جمله خدمات مربوط به اعتبار اسنادی داخلی ارائه می دهد؛
1 - 7 - اعتبار اسنادی داخلی دیداری: اعتبار اسنادی داخلی که در آن، بانک گشایش کننده، بانک تایید کننده و بانک تعیین شده مجاز به پذیرش پرداخت، که اسناد به آن ها ارائه گردیده، موظفند پس از بررسی اسناد و حصول اطمینان از ارائه اسناد مطابق، وجه اسناد را پرداخت نمایند؛ [پاورقی 2]
2 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 8 - اعتبار اسنادی داخلی مدت دار: اعتبار اسنادی داخلی که در آن، بانک گشایش کننده، بانک تایید کننده و بانک تعیین شده مجاز به پذیرش پرداخت، که اسناد به آن ها ارائه گردیده، موظفند پس از بررسی اسناد و حصول اطمینان از ارائه اسناد مطابق، تعهد نمایند وجه اسناد را در سررسیدِ سند تعهد پرداخت، بپردازند؛ [پاورقی 3]
3 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 9 - سند تعهد پرداخت: سندی که پس از بررسی اسناد و حصول اطمینان از ارائه اسناد مطابق در اعتبار اسنادی داخلی مدت دار توسط بانک گشایش کننده، بانک تایید کننده و بانک تعیین شده مجاز به پذیرش پرداخت، صادر و در آن تعهد میشود وجه اسناد در سررسید سند مزبور پرداخت شود. (مطابق فرم پیوست شماره 1) [پاورقی 4]
4 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 10 - متقاضی: خریدار و یا کارفرمایی که اعتبار اسنادی داخلی بنا به درخواست وی گشایش میگردد؛
1 - 11 - ذی نفع: فروشنده یا پیمانکار رتبه بندی شده ای که اعتبار اسنادی داخلی به نفع وی گشایش میگردد؛
1 - 12 - بانک گشایش کننده: بانکی که بنا به درخواست متقاضی یا از طرف خود، اقدام به گشایش اعتبار اسنادی داخلی می نماید؛
1 - 13 - بانک ابلاغ کننده: بانکی که اعتبار اسنادی داخلی را بنا به درخواست بانک گشایش کننده به ذی نفع ابلاغ می نماید؛
1 -14 - بانک تایید کننده: بانکی که بنا به درخواست و یا با اجازه بانک گشایش کننده، تایید خود را بر اعتبار اسنادی داخلی می افزاید.
1 - 15 - بانک تعیین شده: بانکی که از سوی بانک گشایش کننده، مجاز به دریافت اسناد و یا بررسی اسناد و پذیرش پرداخت به ذی نفع میگردد؛
1 - 16 - بانک تنزیل کننده: بانکی که در چارچوب این دستورالعمل و بنا به درخواست دارنده سند تعهد پرداخت، اقدام به تنزیل سند مذکور، می نماید؛ [پاورقی 5]
5 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 17 - پذیرش پرداخت: عبارت است از:
1 - 17 - 1 - «پرداخت دیداری، در صورتی که اعتبار اسنادی داخلی در مقابل پرداخت دیداری قابل استفاده باشد» یا
1 - 17 - 2 - «تقبل تعهد پرداخت مدت دار و پرداخت وجه آن در سررسید پرداخت، در صورتی که اعتبار اسنادی داخلی در مقابل پرداخت مدت دار قابل استفاده باشد»؛
1 - 18 - خدمت: عبارت از خدمت فنی و مهندسی و پیمانکاری میباشد.
1 - 19 - پیش فاکتور: سندی که به منظور اعلام قیمت، توسط ذی نفع و به نام متقاضی صادر میشود و در آن نوع و مشخصات فنی کالا یا خدمت، میزان یا مقدار، مبدا و مقصد حمل کالا، شرایط تحویل کالا و یا اجرای خدمت، بهای واحد و کل، شرایط پرداخت، موعد تحویل کالا یا ارائه خدمت، مهلت اعتبار پیش فاکتور و سایر مفاد مورد توافق ذی نفع و متقاضی قید میگردد.
1 -20 - قرارداد فروش کالا/ارائه خدمت: توافق نامه ای که به امضای ذی نفع و متقاضی میرسد و بیانگر نوع و مشخصات فنی کالا یا خدمت، میزان یا مقدار، مبدا و مقصد حمل کالا، شرایط تحویل کالا و یا اجرای خدمت، بهای واحد و کل، شرایط پرداخت، موعد تحویل کالا یا ارائه خدمت، مهلت اعتبار قرارداد فروش کالا/ارائه خدمت و سایر مفاد مورد توافق ذی نفع و متقاضی میباشد.
1 - 21 - سیاهه تجاری: سندی که توسط ذی نفع و به نام متقاضی صادر میشود و بیان گر فروش قطعی کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی و اصلاحیه های بعدی آن توسط ذی نفع به متقاضی میباشد [پاورقی 6]
6 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 22 - صورت وضعیت/صورت حساب انجام خدمت: سندی که توسط ذی نفع صادر و از سوی متقاضی و یا نماینده معتبر که از طرف وی تعیین گردیده است، تایید و دلالت بر این دارد که ذی نفع، تعهدات خود را در رابطه با ارائه خدمت موضوع اعتبار اسنادی داخلی و اصلاحیه های بعدی آن انجام داده است. [پاورقی 7]
7 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 23 - بارنامه/راه نامه: سندی که توسط متصدی مجاز حمل و نقل داخلی یا نماینده وی پس از وصول کالا صادر میگردد و حاکی از حمل کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی از یک نقطه (مبدا حمل) به نقطه ای دیگر (مقصد حمل)، به صورت زمینی (جاده ای یا ریلی)، هوایی یا دریایی، با وسیله حمل مورد توافق در مقابل کرایه حمل معین میباشد.
1 - 24 - شرکت بازرسی: شرکتی که توسط متقاضی از فهرست شرکت های بازرسی کننده مجاز مندرج در درگاه سازمان ملی استاندارد مشتمل بر شرکت های بازرسی تایید صلاحیت شده فعال در بخش واردات (سورویانس) و در امر نمونه برداری و بازرسی کالاهای تولید داخل و صادراتی (ملی) تعیین میشود تا به نیابت از طرف وی، کالا را در نقطه انتقال ریسک و مسئولیت کالا از ذی نفع به متقاضی، حسب شرایط تحویل کالا (اینکوترمز مورد توافق) مورد بازرسی کمی و کیفی قرار دهد. [پاورقی 8]
8 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 25 - گواهی بازرسی فنی: سندی که شرکت بازرسی تعیین شده، پس از بازرسی کالا صادر مینماید و حاکی از تطابق یا عدم تطابق کالای بازرسی شده با مشخصه های کمی و کیفی کالای مندرج در شرایط اعتبار اسنادی داخلی میباشد.
1 - 26 - بیمه نامه/گواهی بیمه: سندی که توسط شرکت های مجاز بیمه داخلی یا نمایندگان آن ها برای پوشش خطرات حمل کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی صادر میشود و در آن بیمه گر، بیمه گذار و ذی نفع بیمه و نیز مشخصات مورد بیمه از جمله نوع کالا، مقدار و ارزش کالا، مبدا و مقصد حمل کالا، نحوه حمل، دوره پوشش و موضوعات دیگری که مبین حقوق و تعهدات طرفین قرارداد بیمه حمل میباشد، قید میگردد.
1 - 27 - سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام): سامانه ای که در بانک مرکزی راه اندازی شده و امکان تبادل تمامی پیام های مالی بین بانکی به طور متمرکز، از جمله پیام های مربوط به اعتبار اسنادی داخلی را به صورت استاندارد، فراهم می سازد.
1 - 28 - آییننامه وصول مطالبات: آییننامه وصول مطالبات غیرجاری موسسات اعتباری، ابلاغی توسط بانک مرکزی؛ [پاورقی 9]
9 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 29 - اینکوترمز (INCOTERMS)::مجموعه مقرراتی که توسط اتاق بازرگانی بین المللی (ICC) به منظور تبیین نقطه انتقال ریسک، نقطه تقسیم هزینه ها و وظایف خریدار و فروشنده در ارتباط با موضوع حمل و تحویل کالا تدوین گردیده است.
1 - 30 - مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP): مجموعه رویه ها و ضوابطی که توسط اتاق بازرگانی بین المللی (ICC) به منظور یکسان نمودن تعابیر و تفاسیر ذی ربط، استاندارد نمودن مراحل، الزامات و نحوه بررسی اسناد و تبیین حقوق و تعهدات طرفین اعتبار اسنادی، تدوین گردیده است.
1 - 31 - موسسه اعتباری غیربانکی: موسسه ای که تحت همین عنوان به موجب قانون و یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی میباشد
1 - 32 - اعلامیه تسویه وجوه بورس کالا: سندی است دال بر انجام کامل امور تسویه معامله که توسط اتاق پایاپای بورس های کالایی صادر میگردد و پس از صدور، ذی نفع موظف به تحویل کالا در موعد مقرر میباشد. [پاورقی 10]
10 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 33 - گواهی نامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا: سندی است مشتمل بر اطلاعات قرارداد که پس از قطعی شدن معامله توسط بورس های کالایی صادر میشود. [پاورقی 11]
11 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
1 - 34 - اوراق خرید دین: اوراق بهادار بانامی است که تحت ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار به منظور خرید مطالبات مدت دار ناشی از سند تعهد پرداخت منتشر میشود [پاورقی 12]
12 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
فصل دوم - گشایش اعتبار اسنادی داخلی:
ماده 2 - بانک گشایش کننده موظف به اعتبارسنجی دقیق متقاضی است، به نحوی که اعتبارسنجی به عمل آمده مبین میزان توان و ظرفیت اعتباری وی باشد. بانک گشایش کننده مجاز به گشایش اعتبار اسنادی داخلی بیش از ظرفیت اعتباری متقاضی نمیباشد.
ماده 3 - بانک گشایش کننده مکلف است قبل از گشایش اعتبار اسنادی داخلی، وضعیت بدهی غیرجاری و چک برگشتی متقاضی را از سامانه های ذی ربط تعیین شده توسط بانک مرکزی استعلام نماید. بانک گشایش کننده مجاز به گشایش اعتبار اسنادی داخلی برای متقاضی که وفق ضوابط و مقررات مربوط، دارای سابقه چک برگشتی رفع سوء اثر نشده و یا بدهی غیرجاری نزد شبکه بانکی کشور است، نمیباشد. [پاورقی 13]
13 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره - در خصوص اشخاص حقوقی، موضوع مفاد این ماده علاوه بر شخص حقوقی، شامل صاحبان امضای مجاز و اعضای هیات مدیره آن اشخاص (اعم از اشخاص حقیقی، حقوقی و نمایندگان اشخاص حقوقی) نیز میگردد.
ماده 4 - بانک گشایش کننده مکلف است به هنگام گشایش اعتبار اسنادی داخلی، متناسب با توان و ظرفیت اعتباری متقاضی، اقدام به اخذ پیش دریافت /میان دریافت از وی به شرح زیر نماید:
4 - 1 - در اعتبار اسنادی داخلی دیداری، حداقل 10 درصد مبلغ اعتبار هنگام گشایش اعتبار اسنادی داخلی؛ [پاورقی 14]
14 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
4 - 2 - در اعتبار اسنادی داخلی مدت دار، حداقل 10 درصد مبلغ اعتبار در زمان گشایش اعتبار اسنادی داخلی به عنوان پیش دریافت و حداقل 10 درصد مبلغ اسناد ارائه شده به هنگام ارائه اسناد مطابق به عنوان میان دریافت. در صورت عدم ارائه اسناد مطابق، تاریخ پذیرش اسناد از سوی متقاضی ملاک اخذ میان دریافت خواهد بود. [پاورقی 15]
15 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره - بانک گشایش کننده موظف است ضمن عقد خارج لازم در قرارداد بین خود و متقاضی شرط نماید که در صورت عدم ایفای به موقع تعهد مربوط به میان دریافت، متقاضی ملزم به پرداخت مبلغی به عنوان وجه التزام تاخیر تادیه دین بر مبنای نرخ سود عقود غیرمشارکتی در زمان گشایش اعتبار اسنادی داخلی به علاوه درصد مقرر در آییننامه وصول مطالبات غیرجاری موسسات اعتباری در زمان انعقاد قرارداد، متناسب با مبلغ و مدت عدم ایفای تعهد میباشد. [پاورقی 16]
16 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 5 - چنان چه متقاضی اعتبار اسنادی داخلی، یکی از وزارتخانه ها و یا نهادهای دولتی استفاده کننده از بودجه کل کشور باشد، باید حداقل معادل مبلغ اعتبار اسنادی داخلی در بودجه سالیانه مصوب شود و 100 درصد مبلغ اعتبار اسنادی داخلی، به هنگام گشایش اعتبار اسنادی داخلی، نزد بانک گشایش کننده تودیع گردد. بانک گشایش کننده موظف میباشد از متقاضی گشایش اعتبار اسنادی داخلی موضوع این ماده، تاییدیه ذی حسابی مربوط را نیز اخذ نماید.
تبصره 1 - چنان چه موضوع اعتبار اسنادی داخلی متقاضی به صورت تدریجی یا به طور یک جا در سال های بعد از سال گشایش اعتبار انجام گیرد، صرفاً اخذ مبلغ متناظر آن بخش از اعتبار اسنادی داخلی که در همان سال گشایش انجام می پذیرد، الزامی میباشد. لیکن لازم است تضمین سازمان برنامه و بودجه کشور مبنی بر پیش بینی اعتبار لازم برای آن بخش از موضوع اعتبار اسنادی داخلی که در سال های بعد انجام میشود، در قوانین بودجه سنواتی سال های مربوط و پرداخت آن توسط سازمان یاد شده اخذ شود. [پاورقی 17]
17 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره 2 - بانک گشایش کننده موظف است از نهادهای دولتی متقاضی اعتبار اسنادی داخلی که از بودجه کل کشور استفاده نمی نمایند، مدارک و مستندات دال بر موضوع مذکور، از جمله تاییدیه خزانه داری کل کشور و یا خزانه داری معین استان ها را اخذ نماید.
ماده 6 - بانک گشایش کننده مکلف میباشد قبل از گشایش اعتبار اسنادی داخلی، با توجه به اهلیت و توان اعتباری متقاضی، وثایق و تضمینات لازم و کافی از وی اخذ نماید. وثائق ماخوذه باید معتبر، سهل البیع، قابل نقل و انتقال قانونی، از درجه نقدشوندگی بالا برخوردار و بلامعارض باشد تا در صورت عدم ایفای تعهدات از سوی متقاضی، حقوق بانک در حداقل زمان ممکن، استیفاء شود.
ماده 7 - مسئولیت تعیین انواع و میزان وثایق و تضمینات لازم برای گشایش اعتبار اسنادی داخلی، متناسب با ریسک اعتباری هر یک از متقاضیان، بر عهده هیات مدیره بانک گشایش کننده میباشد.
ماده 8 - اعتبار اسنادی داخلی میتواند به صورت دیداری یا مدت دار گشایش شود. گشایش اعتبار اسنادی داخلی مدت دار، با سررسید پرداخت بیش از 365 روز (از زمان ارائه اسناد مطابق یا تاریخ حمل حسب مفاد متن اعتبار اسنادی داخلی) مجاز نمیباشد. [پاورقی 18 ]
18 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 9 - سررسید اعتبار اسنادی داخلی برای خرید کالا، حداکثر 6 ماه و برای سایر موارد، حداکثر 18 ماه تعیین میگردد.
تبصره - با تصویب ارکان اعتباری بانک گشایش کننده، سررسید اعتبار اسنادی داخلی برای خرید کالا، حداکثر به مدت 6 ماه و سایر موارد حداکثر به مدت 18 ماه قابل تمدید میباشد. تمدید سررسید اعتبار اسنادی داخلی برای بیش از مدت های مقرر در این دستورالعمل، صرفاً با تصویب هیات عامل بانک گشایش کننده ممکن میباشد. [پاورقی 19]
19 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 10 - بانک گشایش کننده موظف است به هنگام تشکیل پرونده جهت گشایش اعتبار اسنادی داخلی، از «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)»، شماره منحصر به فرد دریافت نماید.
ماده 11 - بانک گشایش کننده موظف است هنگام گشایش اعتبار اسنادی داخلی، علاوه بر اخذ مدارک لازم جهت شناسایی متقاضی، موضوع ماده (51) این دستورالعمل، نسبت به اخذ مدارک زیر از وی اقدام نماید:
11 - 1 - فرم تکمیل شده درخواست گشایش اعتبار اسنادی داخلی؛
11 - 2 - پیش فاکتور یا قرارداد فروش کالا /ارائه خدمت یا گواهی نامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا؛ [پاورقی 20]
20 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
11 - 3 - بیمه نامه /گواهی بیمه حمل کالا برای اعتبار اسنادی داخلی خرید کالا.
تبصره 1 - در صورتی که تهیه پوشش بیمه ای حسب اینکوترمز مورد توافق بر عهده ذی نفع باشد، ارائه بیمه نامه/گواهی بیمه در زمان گشایش اعتبار اسنادی داخلی توسط متقاضی، از شمول این بند مستثنی میباشد.
تبصره 2 - چنان چه کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی در وثیقه بانک گشایش کننده باشد، بیمه نامه/گواهی بیمه ارائه شده از سوی متقاضی یا ذی نفع الزامی بوده و باید به نفع بانک گشایش کننده صادر شود.
11 -4 - اظهارنامه/اقرارنامه واقعی بودن معامله پایه؛ اظهارنامه مزبور باید مبین این موضوع باشد که معامله موضوع اعتبار اسنادی داخلی واقعی بوده و متقاضی با ذی نفع اعتبار اسنادی داخلی، ذی نفع واحد (مطابق با تعریف ارائه شده در آییننامه تسهیلات و تعهدات کلان) نمیباشد. همچنین اظهارنامه /اقرارنامه فوق باید مشتمل بر این تعهد باشد که در صورت اثبات خلاف هر یک از موارد فوق، بانک گشایش کننده حق خواهد داشت در هر مرحله از فرآیند اعتبار اسنادی داخلی، برای وصول مطالبات و خسارات احتمالی خویش اقدام نماید.
11 -5 - فرم تکمیل شده قرارداد گشایش اعتبار اسنادی داخلی؛
11 - 6 - فرم تکمیل شده نامه پذیرش بازرسی فنی مطابق با پیوست شماره (2) این دستورالعمل.
ماده 12 - پیش پرداخت بخشی از وجه اعتبار اسنادی داخلی به ذی نفع، پس از تامین وجه آن از سوی متقاضی (بدون در نظر گرفتن پیش دریافت و میان دریافت موضوع ماده (ماده 4 -) این دستورالعمل)، صرفاً در مقابل اخذ ضمانت نامه پیش پرداخت بانکی از ذی نفع مجاز میباشد.
تبصره 1 - صدور ضمانت نامه موضوع این ماده توسط بانک گشایش کننده مجاز نمیباشد. [پاورقی 21]
21 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره 2 - با قبول تمامی مسئولیت های مترتبه توسط متقاضی، پیش پرداخت موضوع این ماده میتواند بدون اخذ ضمانت نامه پیش پرداخت بانکی از ذی نفع، صورت پذیرد.
فصل سوم - مبنای عقدی درخواست گشایش اعتبار اسنادی داخلی:
ماده 13 - بانک گشایش کننده موظف است در چارچوب مفاد این دستورالعمل و حسب توافق به عمل آمده با متقاضی، از یکی از عقود مرابحه یا استصناع برای انعقاد قرارداد گشایش اعتبار اسنادی داخلی استفاده نماید. [پاورقی 22]
22 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 14 - چنان چه موضوع اعتبار اسنادی داخلی، کالای موجود یا خدمت باشد، بین بانک گشایش کننده و متقاضی، عقد مرابحه و چنان چه موضوع اعتبار اسنادی داخلی، کالایی باشد که مستلزم ساخت در آینده است، بین بانک گشایش کننده و متقاضی عقد استصناع منعقد میگردد.
14 - 1 - در حالتی که مطابق توافق فی ما بین بانک گشایش کننده و متقاضی، بانک گشایش کننده قصد تامین مالی وی را نداشته باشد، مکلف است از عقد مرابحه نقدی و یا استصناع نقدی استفاده نماید. در این صورت، سود بانک گشایش کننده وفق ضوابط ابلاغی بانک مرکزی قابل اخذ میباشد.
14 - 2 - در صورتی که بانک گشایش کننده بر اساس درخواست متقاضی در زمان انعقاد قرارداد قصد تامین مالی وی را داشته باشد، مکلف است حسب مورد از عقود مرابحه نسیه یا استصناع نسیه استفاده نماید. در این صورت، نرخ سود معادل نرخ سود عقود غیرمشارکتی ابلاغی توسط بانک مرکزی خواهد بود. [پاورقی 23]
23 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره 1 - چنان چه در زمان گشایش اعتبار اسنادی داخلی، بین بانک گشایش کننده و متقاضی قرارداد مرابحه نقدی یا استصناع نقدی منعقد شود، لیکن در زمان ارائه اسناد مطابق، متقاضی درخواست تامین مالی نماید، در صورت موجود بودن کالا و موافقت بانک گشایش کننده، طرفین میتوانند نسبت به اقاله قرارداد مرابحه نقدی یا استصناع نقدی اقدام و قرارداد مرابحه نسیه به ترتیب مقرر در این دستورالعمل منعقد نمایند. [پاورقی 24]
24 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره 2 - چنان چه متقاضی در مواعد مقرر به تعهدات خود طبق مفاد قرارداد مرابحه یا استصناع عمل ننماید، بانک گشایش کننده میتواند در صورت درج در قرارداد به صورت شرط ضمن عقد، وجه التزام تاخیر تادیه دین، حسب مورد بر مبنای نرخ سود مرابحه نسیه یا استصناع نسیه در زمان انعقاد قرارداد، به علاوه درصد مقرر در آییننامه وصول مطالبات، متناسب با مبلغ و مدت تاخیر مطالبه نماید.
تبصره 3 - در اعتبار اسنادی داخلی مدت دار، بانک گشایش کننده میتواند طبق ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی، مبلغی را برای مدت تعهد (از تاریخ ارائه اسناد مطابق تا تاریخ سررسید پرداخت) از متقاضی مطالبه نماید.
ماده 15 - سود ناشی از عقود مرابحه نسیه و استصناع نسیه و نیز وجه التزام تاخیر تادیه دین وصولی توسط بانک گشایش کننده در عقود مرابحه و استصناع، به عنوان سود مشاع تلقی و باید در محاسبات مربوط به آن لحاظ گردد.
ماده 16 - بانک گشایش کننده موظف است در قرارداد مرابحه و استصناع درج نماید که تحویل کالا و یا ارائه خدمت به متقاضی، منوط به انجام آن از سوی ذی نفع میباشد.
ماده 17 - بانک گشایش کننده باید در قرارداد مرابحه و استصناع قید نماید که متقاضی، وکیل آن بانک در انعقاد قرارداد فروش کالا /ارائه خدمت، دریافت پیش فاکتور، دریافت گواهی نامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا و تحویل گرفتن کالا یا دریافت خدمت از ذی نفع است و بانک گشایش کننده، بانک تایید کننده و بانک تعیین شده مجاز به پذیرش پرداخت به صرف ارائه اسناد مطابق از سوی ذی نفع، نسبت به پذیرش پرداخت اقدام می نماید. تحویل کالا و یا ارائه خدمت به متقاضی منوط به انجام آن از سوی ذی نفع بوده و هیچ گونه مسئولیتی در این خصوص بر عهده بانک گشایش کننده نمیباشد. [پاورقی 25]
25 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 18 - سایر موارد ناظر بر عقود مرابحه و استصناع، تابع دستورالعمل اجرایی مربوط به عقود یاد شده (مصوب شورای پول و اعتبار) میباشد.
ماده 19 - علاوه بر سود (اعم از نقدی و نسیه) و وجه التزام تاخیر تادیه دین و کارمزد مذکور در این فصل، اخذ هرگونه وجه دیگر تحت عنوان کارمزد گشایش اعتبار اسنادی داخلی، مجاز نمیباشد.
فصل چهارم - ابلاغ اعتبار اسنادی داخلی:
ماده 20 - تمامی پیام های اعتبار اسنادی داخلی، از جمله پیام گشایش، اصلاحیه و ابطال، باید از طریق بانک ابلاغ کننده که الزاماً بانک دیگر یا سایر شعب بانک گشایش کننده است به ذی نفع ابلاغ شود. [پاورقی 26]
26 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 21 - بانک گشایش کننده مکلف است بلافاصله پس از گشایش اعتبار اسنادی داخلی، مطابق فرم پیوست شماره (3)، نسخه ای از اعتبار اسنادی داخلی گشایش شده را برای اطلاع متقاضی و رونوشت آن را به شرکت بازرسی تعیین شده، ارسال نماید.
تبصره - متقاضی موظف است مشخصات و اطلاعات کامل کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی، شرایط بسته بندی، بارگیری و حمل را به صورت مکتوب به شرکت بازرسی تعیین شده ارائه نماید. بانک گشایش کننده موظف است مورد مذکور را به نحو مقتضی در قرارداد گشایش اعتبار اسنادی داخلی فی ما بین خود و متقاضی درج نماید.
ماده 22 - شماره منحصر به فرد دریافتی موضوع ماده (10) این دستورالعمل، به عنوان شماره اعتبار اسنادی داخلی منظور و تمامی بانک های ذی ربط در فرآیند اعتبار اسنادی داخلی، از جمله بانک گشایش کننده موظفند؛ در ارسال تمامی پیام ها و مکاتبات خود، شماره مزبور را درج نمایند.
فصل پنجم - اصلاح اعتبار اسنادی داخلی:
ماده 23 - اعتبار اسنادی داخلی میتواند حسب درخواست متقاضی، پذیرش بانک گشایش کننده و موافقت ذی نفع اصلاح گردد.
ماده 24 - صدور هرگونه اصلاحیه از جمله تمدید سررسید اعتبار اسنادی داخلی، مطابق ضوابط و مقررات زمان صدور اصلاحیه یا تمدید امکان پذیر میباشد.
ماده 25 - در صورت درخواست افزایش مبلغ و یا مدت اعتبار اسنادی داخلی از سوی متقاضی و موافقت بانک گشایش کننده، آن بانک موظف است قبل از صدور اصلاحیه، نسبت به اصلاح قرارداد و تنظیم قرارداد الحاقی و عنداللزوم تامین وثایق و تضامین کافی، اخذ الحاقیه بیمه نامه/گواهی بیمه، اخذ کسری پیش دریافت و اصلاح سایر موارد مربوط اقدام نماید. [پاورقی 27]
27 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 26 - چنان چه مبلغ اعتبار اسنادی داخلی با اعمال اصلاحیه کاهش یابد و ذی نفع موافقت خود را در این خصوص اعلام نماید، بانک گشایش کننده موظف است حسب درخواست متقاضی، نسبت به آزادسازی مازاد وثایق و تضامین و عودت مازاد پیش دریافت متناسب با مبلغ اصلاحی اقدام نماید.
تبصره - در خصوص وثایق غیرمنقول، آزادسازی وثایق متناسب با کاهش اعتبار اسنادی داخلی، منوط به تشخیص بانک گشایش کننده خواهد بود.
ماده 27 - مفاد مواد (21) و (22) این دستورالعمل در خصوص صدور اصلاحیه نیز نافذ میباشد.
فصل ششم - ارائه اسناد:
ماده 28 - حداقل مدارک لازم به هنگام ارائه اسناد توسط ذی نفع؛ در اعتبار اسنادی داخلی کالایی و کالایی خدماتی؛ سیاهه تجاری، بارنامه /راه نامه و گواهی بازرسی فنی و در اعتبار اسنادی داخلی خدماتی؛ صورت وضعیت/صورت حساب انجام خدمت میباشد.
تبصره 1 - در خصوص کالاهای مورد معامله در بورس های کالایی، حسب ساز و کارهای موجود در بورس کالا، گواهینامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا و اعلامیه تسویه وجوه بورس کالا در حکم سیاهه تجاری موضوع این ماده قابل پذیرش است و دریافت گواهی بازرسی فنی منوط به تشخیص بانک گشایش کننده میباشد. [پاورقی 28]
28 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره 2 - چنان چه در اعتبار اسنادی داخلی کالایی و کالایی خدماتی، تهیه پوشش بیمه حمل کالا حسب اینکوترمز مورد توافق، به عهده ذی نفع باشد، ارائه بیمه نامه/گواهی بیمه توسط وی، همراه با سایر اسناد موضوع این ماده، الزامی میباشد. بانک گشایش کننده موظف است؛ موضوع مزبور را به نحو مقتضی در متن اعتبار اسنادی داخلی قید نماید.
تبصره 3 - چنان چه در اعتبار اسنادی داخلی کالایی و کالایی خدماتی، حسب توافقات فی ما بین، اینکوترمز مورد استفاده در حمل کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی، تحویل در محل کار فروشنده (EXW) باشد، به هنگام ارائه اسناد توسط ذی نفع، گواهی تحویل و تحول کالا که به امضا و تایید ذی نفع، متقاضی و شرکت بازرسی رسیده است، میتواند جایگزین بارنامه /راه نامه شود.
تبصره 4 - شماره اعتبار اسنادی داخلی (شماره منحصر به فرد موضوع ماده (10) این دستورالعمل) باید بر روی کلیه اسناد موضوع این ماده درج گردد.
ماده 29 - ارائه اسناد باید به بانک تعیین شده جهت پرداخت یا بانک تایید کننده یا بانک گشایش کننده، به روش و در محلی انجام شود که در متن اعتبار اسنادی داخلی مشخص شده است.
ماده 30 - بانک موظف است طی مهلت مقرر، نسبت به بررسی اسناد ارائه شده، حسب ضوابط بررسی اسناد، مندرج در مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی (UCP) اقدام نماید.
ماده 31 - در صورت ارائه اسناد مطابق از سوی ذی نفع:
31 - 1 - بانک گشایش کننده موظف به پذیرش پرداخت میباشد؛
31 - 2 - بانک تایید کننده، در صورت وجود، موظف به پذیرش پرداخت و ارسال اسناد به بانک گشایش کننده میباشد؛
31 - 3 - چنان چه بانک تعیین شده حسب مجوز قبلی بانک گشایش کننده مجاز به پذیرش پرداخت باشد، قبل از ارسال اسناد به بانک تایید کننده یا بانک گشایش کننده، میتواند نسبت به پذیرش پرداخت اقدام نماید. در صورتی که بانک تعیین شده حسب توافقات قبلی صرفاً مجاز به دریافت اسناد باشد، موظف به ارسال اسناد ارائه شده از سوی ذی نفع به بانک تایید کننده یا بانک گشایش کننده جهت بررسی و پذیرش پرداخت میباشد.
ماده 32 - بانک تایید کننده و بانک تعیین شده موظفند؛ ضمن ارسال فیزیکی اسناد مطابق (بر اساس مفاد ماده 31)، تصویر اسناد مزبور را نیز از طریق «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)»، ارسال نمایند. همچنین در صورت ارائه مستقیم اسناد از سوی ذی نفع به بانک گشایش کننده، بانک مزبور موظف است، تصویر اسناد مطابق ارائه شده را از طریق سامانه یاد شده، به بانک مرکزی ارسال نماید.
ماده 33 - در صورت وجود مغایرت در اسناد ارائه شده، بانک موظف است حسب ضوابط مندرج در مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP) در خصوص اسناد مغایر، اقدام نماید.
فصل هفتم - تنزیل:
ماده 34 - تنزیل سند تعهد پرداخت در اعتبار اسنادی داخلی مدت دار در قالب عقد خرید دین و پس از استعلام از «سامانه تسهیلات و تعهدات بانکی» بانک مرکزی مبنی بر اصالت و صحت اعتبار اسنادی داخلی و اخذ تاییدیه از طریق «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)» از اداره مرکزی ذی ربط بانک گشایش کننده، مبنی بر عدم تنزیل قبلی آن، مجاز میباشد. [پاورقی 29]
29 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 35 - بانک تنزیل کننده موظف است قبل از تنزیل سند تعهد پرداخت، ضمن اخذ موافقت ارکان اعتباری خود، نسبت به دریافت شماره منحصر به فرد تنزیل از «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)» اقدام نماید. [پاورقی 30]
30 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 36 - ادارات مرکزی ذی ربط بانک گشایش کننده موظف است پس از وصول استعلام موضوع ماده (34) این دستورالعمل، تنزیل یا عدم تنزیل قبلی سند تعهد پرداخت را بررسی و نتیجه را از طریق «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)» به بانک تنزیل کننده اعلام نماید. [پاورقی 31]
31 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 37 - بانک تنزیل کننده موظف است از طریق اداره مرکزی ذی ربط خود، بلافاصله پس از تنزیل و هنگام تسویه سند تعهد پرداخت تنزیل شده، مراتب را از طریق«سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)» به اداره مرکزی ذی ربط بانک گشایش کننده اعلام نماید. [پاورقی 32]
32 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 38 - بانک تنزیل کننده میتواند با رعایت مفاد آییننامه تسهیلات و تعهدات کلان، حداکثر تا میزان20 درصد سرمایه نظارتی خود نسبت به تنزیل اسناد تعهد پرداخت صادره توسط بانک دیگر اقدام نماید، مشروط بر این که مجموع اسناد تعهد پرداخت تنزیل شده، از 5 برابر سرمایه نظارتی بانک تنزیل کننده عدول ننماید. [پاورقی 33]
33 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 39 - چنانچه بنا به دلایل قهری؛ از جمله کاهش سرمایه و اندوخته بانک تنزیل کننده، حدود مقرر در این دستورالعمل نقض شود، بانک تنزیل کننده موظف است ظرف مدت 5 روز کاری، موضوع را طی گزارشی با ذکر دلایل به بانک مرکزی اطلاع دهد و حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از وقوع رویداد مذکور، نسبت به انطباق با حدود تعیین شده اقدام نماید. گزارش مزبور باید حداقل شامل اطلاعات مربوط به اعتبار اسنادی داخلی که منجر به نقض حدود شده است، میزان تخطی و تاریخ وقوع تخطی باشد.
تبصره - چنان چه بانک تنزیل کننده پس از گذشت مهلت مزبور، خود را با حدود مقرر در این دستورالعمل تطبیق ندهد، مشمول مجازاتهای ماده (65)خواهد شد.
ماده 40 - حداکثر نرخ قابل اعمال جهت تنزیل سند تعهد پرداخت مطابق با مصوبات ابلاغی توسط بانک مرکزی میباشد [پاورقی 34]
34 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 41 - تنزیل سند تعهد پرداخت، توسط بانک صادرکننده سند مزبور نیز امکان پذیر میباشد. [پاورقی 35]
35 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 42 - تنزیل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادی داخلی مدت دار صادر شده توسط بانک های مستقر در سرزمین اصلی از طریق بانک های مستقر در سرزمین اصلی و تنزیل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادی داخلی مدت دار صادر شده توسط واحدهای بانکی مستقر در مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی توسط واحدهای بانکی مستقر در مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی مجاز میباشد. [پاورقی 36]
36 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 43 - سایر موارد ناظر بر تنزیل سند تعهد پرداخت تابع دستورالعمل اجرایی عقد خرید دین و سایر مصوبات ابلاغی توسط بانک مرکزی میباشد[پاورقی 37]
37 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 44 - واگذاری /تنزیل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادی داخلی مدت دار توسط ذی نفع یا دارندگان بعدی سند مزبور، با اطلاع قبلی بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی صادرکننده سند تعهد پرداخت با نرخ مورد توافق و منوط به ثبت در سامانه سپام و ارایه درخواست واگذاری /تنزیل سند تعهد پرداخت حداقل یک ماه قبل از سررسید مندرج در آن از سوی ذی نفع یا دارندگان بعدی سند مزبور به بانک صادرکننده سند تعهد پرداخت، در ازای دریافت کارمزد مجاز میباشد. [پاورقی 38]
38 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره - واگذاری سند تعهد پرداخت موضوع این ماده بین حلقه های زنجیره تامین به منظور خرید نهاده و مواد اولیه در رابطه با کالاهایی که بر اساس ضوابط و مقررات مربوط ملزم به ارائه صورت حساب الکترونیکی میباشند، صرفاً در چارچوب ساز و کار مربوط به استفاده از صورت حساب مذکور امکان پذیر میباشد. [پاورقی 39]
39 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
فصل هشتم - خاتمه اعتبار اسنادی داخلی:
ماده 45 - اعتبار اسنادی داخلی در موارد زیر خاتمه می یابد: [پاورقی 40]
40 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
45 -1 - سررسید اعتبار اسنادی داخلی و یا تاریخ ارائه اسناد مطابق، هر کدام که زودتر واقع شوند؛
45 - 2 - اعلام کتبی توافق متقاضی و ذی نفع مبنی بر انصراف از موضوع اعتبار اسنادی داخلی قبل از سررسید اعتبار اسنادی داخلی؛
45 - 3 - صفر شدن مبلغ اعتبار اسنادی داخلی در اثر صدور «اصلاحیه های کاهش اعتبار اسنادی داخلی» یا پذیرش پرداخت؛
تبصره - موسسه اعتباری موظف است خاتمه اعتبار اسنادی داخلی را در سامانه سپام ثبت نماید. [پاورقی 41]
41 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
فصل نهم : انتشار اوراق بهادار خرید دین به پشتوانه سند تعهد پرداخت
ماده 46 - انتشار اوراق بهادار خرید دین به پشتوانه سند تعهد پرداخت در چارچوب ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار و به درخواست ذی نفع امکان پذیر میباشد. [پاورقی 42]
42 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 47 - سند تعهد پرداخت پس از اخذ تاییدیه از اداره مرکزی ذیربط بانک گشایش کننده از طریق «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)» مبنی بر عدم تنزیل قبلی آن به شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه منتقل میشود. [پاورقی 43]
43 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 48 - بانک گشایش کننده موظف است انتقال سند تعهد پرداخت به نام شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه را در سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام) ثبت نماید.[پاورقی 44]
44 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 49 - در سررسیدِ سند تعهد پرداخت، بانک متعهد پرداخت موظف به کارسازی وجه سند مزبور به حساب معرفی شده از سوی شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه میباشد. [پاورقی 45]
45 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
فصل دهم - کنترل های ناظر بر فرآیند اعتبار اسنادی داخلی:
ماده 50 - بانک موظف به طراحی، ایجاد و پیاده سازی ساختار کنترل داخلی مالی و عملیاتی موثر و کارا جهت کسب اطمینان از رعایت مفاد قوانین، مقررات و دستورالعمل ها، تفکیک صحیح وظایف ناسازگار، تصویب درست معاملات، ثبت صحیح و به موقع رویدادها و نیز جابه جایی کارکنان در مقاطع زمانی مناسب، مطابق با «دستورالعمل حداقل الزامات ناظر بر استقرار نظام کنترل های داخلی در موسسات اعتباری»، در مراحل گشایش، ابلاغ، اصلاح، ارائه اسناد، تنزیل و پرداخت اعتبار اسنادی داخلی میباشد. [پاورقی 46]
46 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 51 - تمامی بانک های موضوع این دستورالعمل مکلف میباشند؛ پس از مراجعه متقاضی /ذی نفع، نسبت به شناسایی وی مطابق با قوانین، آییننامه ها و دستورالعمل های مربوط، از جمله دستورالعمل های «مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم» اقدام نمایند. [پاورقی 47]
47 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 52 - تمامی بانک های مرتبط با فرآیند اعتبار اسنادی داخلی موظف به عضویت در «سامانه پیام رسانی الکترونیکی مالی (سپام)» بوده و باید ارائه اطلاعات مربوط به تمامی مراحل اعتباراسنادی داخلی و همچنین تبادل تمامی پیام های فی ما بین از جمله پیام گشایش، ابلاغ، اصلاح، ارائه اسناد و تنزیل اعتبار اسنادی داخلی، طبق شیوهنامه ابلاغی از سوی بانک مرکزی، صرفاً از طریق سامانه مذکور صورت پذیرد. [پاورقی 48]
48 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 53 - بانک گشایش کننده در صورتی مجاز به گشایش اعتبار اسنادی داخلی میباشد که نسبت به طراحی و پیاده سازی سامانه ای در پایگاه اطلاع رسانی خود اقدام نموده باشد، به نحوی که سایرین از جمله بانک های تایید کننده و تعیین شده با مراجعه به سامانه مذکور و درج شماره منحصر به فرد اعتبار اسنادی داخلی و شماره /شناسه ملی ذی نفع، به سایر مشخصات اعتبار اسنادی داخلی گشایش یافته از جمله؛ کد حسابگری و نام اداره /شعبه بانک گشایش کننده و ابلاغ کننده، مبلغ، تاریخ گشایش، سررسید، نوع اعتبار اسنادی داخلی و نام ذی نفع و متقاضی دسترسی داشته باشند. [پاورقی 49]
49 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
فصل یازدهم - سایر:
ماده 54 - در صورت درخواست و یا اجازه بانک گشایش کننده، بانک دیگری میتواند تایید خود را بر اعتبار اسنادی داخلی بیافزاید.
ماده 55 - گشایش اعتبار اسنادی داخلی که بر اساس آن معامله اعتبار اسنادی داخلی قبل از ارائه اسناد مطابق یا قبل از احراز مطابقت آن با شرایط اعتبار امکان پذیر باشد، مجاز نمیباشد. [پاورقی 50]
50 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 56 - بانک گشایش کننده موظف است در گشایش اعتبار اسنادی داخلی جهت متقاضیان دولتی موضوع مواد (2)، (3) و (4) قانون محاسبات عمومی کشور به منظور اجرای پروژه های طرح های تملک دارایی های سرمایه ای، علاوه بر رعایت مفاد این دستورالعمل، ضوابط مقرر در آییننامه اجرایی ماده (2) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی را نیز ملحوظ نماید.
ماده 57 - موسسه اعتباری غیربانکی نیز میتواند در چارچوب این دستورالعمل نسبت به انجام امور مربوط به اعتبار اسنادی داخلی اقدام نماید.
ماده 58 - اعتبار اسنادی داخلی جهت ورود کالا و خدمت از مبداء مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی به سرزمین اصلی، تابع بند «ز» بخش اول مجموعه مقررات ارزی بوده و از شمول این مقررات خارج است.
ماده 59 - به استثنای مواردی که صریحاً در این دستورالعمل ذکر شده است، سایر موارد ناظر بر فرآیند اعتبار اسنادی داخلی، تابع مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP) حاکم در زمان گشایش اعتبار اسنادی داخلی میباشد.
ماده 60 - در مواردی که در این دستورالعمل به مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP) و اینکوترمز (INCOTERMS) اشاره گردیده، متن ترجمه شده مقررات مذکور توسط کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بینالمللی، ملاک عمل میباشد.
ماده 61 - در این دستورالعمل، اینکوترمز (INCOTERMS) حاکم در زمان صدور پیش فاکتور یا عقد قرارداد فروش کالا یا صدور گواهی نامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا مبنای عمل میباشد. [پاورقی 51]
51 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 62 - شبانک مرکزی مرجع تعیین و ابلاغ ضوابط ناظر بر تعرفه های بانکی اعتبار اسنادی داخلی میباشد. [پاورقی 52]
52 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 63 - صدور سند تعهد پرداخت در یک یا چند فقره معادل وجه اسناد، مجاز میباشد. [پاورقی 53]
53 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
تبصره - تجمیع یا تقسیم سند تعهد پرداخت صادره، بنا به درخواست ذی نفع در قبال دریافت کارمزد از وی و مشروط به ابطال سند تعهد پرداخت صادره قبلی، بلامانع است. [پاورقی 54]
54 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 64 - مدیر ارشد رعایت قوانین و مقررات (تطبیق) بانک، موظف است گزارش های مربوط به رعایت مفاد این دستورالعمل را در مقاطع زمانی شش ماهه به کمیته رعایت قوانین و مقررات (تطبیق) ارایه نموده و پس از تایید در کمیته یاد شده، مراتب را در هیات مدیره برای تصویب، گزارش نماید و مصوبه هیات مدیره را به مدیریت کل نظارت بر بانک ها و موسسات اعتباری بانک مرکزی ارسال کند. [پاورقی 55]
55 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
ماده 65 - تخطی از مفاد این دستورالعمل موجب اعمال مجازات های انتظامی مقرر در قوانین و مقررات مربوط میشود. [پاورقی 56 ]
56 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی» که پیش تر در (58) ماده و (20) تبصره در یک هزار و دویست و یازدهمین جلسه مورخ 1394/09/17 شورای پول و اعتبار به تصویب رسیده بود با اعمال اصلاحاتی به شرح مندرج در متن در (65) ماده و (22) تبصره در یکهزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار به تصویب رسید.
شماره
تاریخ:
-(پیوست شماره 1)
"فرم سند تعهد پرداخت"
شرکت/سازمان/آقای/خانم. ........................................................ (نام ذی نفع)
احتراماً؛ نظر به وصول تمام /بخشی از اسناد مربوط به اعتبار اسنادی داخلی - ریالی گشایش شده شماره. ............................ به مبلغ. ............................. ریال و احراز ارائه اسناد مطابق، به موجب این سند، این بانک /موسسه اعتباری غیربانکی متعهد به پرداخت مبلغ مزبور در تاریخ. ................. (سررسیدِ پرداخت) و پس از آن در وجه شرکت /سازمان /آقای /خانم. ........................................................ (نام ذی نفع) میگردد.
واگذاری /تنزیل این سند توسط ذی نفع یا دارندگان بعدی سند مزبور، در چارچوب مفاد دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی - ریالی امکان پذیر بوده و مبلغ آن در سررسیدِ فرم سند تعهد پرداخت و پس از آن، توسط ذی نفع و یا شخص ثالثی که سند مزبور به آن واگذار گردیده است، قابل مطالبه میباشد [پاورقی 57]
بانک/ موسسه اعتباری غیربانکی..............
شعبه......................................................
57 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
شماره:
تاریخ:
-(پیوست شماره 2)
"فرم نامه پذیرش بازرسی فنی"
ریاست محترم شعبه. .................................. بانک..............................
احتراماً؛ بدینوسیله این شرکت. ......................................... (شرکت بازرسی تعیین شده) آمادگی خود را جهت انجام بازرسی فنی. ................................... (نام کالا) متعلق به شرکت /سازمان/آقای /خانم.......................................... (نام متقاضی)، موضوع پیش فاکتور/قرارداد فروش کالا/ گواهی نامه انجام معامله فیزیکی بورس کالا به شماره. ............................. مورخ. ............................. اعلام می نماید.
بدین وسیله تایید میگردد؛ قرارداد بازرسی طبق ضوابط ابلاغی از سوی سازمان ملی استاندارد ایران منعقد گردیده و بازرسی فنی و صدور گواهی بازرسی نیز بر اساس قرارداد بازرسی و ضوابط مربوط انجام میشود. [پاورقی 58]
نام و نام خانوادگی:.............................
مدیر عامل شرکت:..............................
-امضاء:
58 - طی مصوبه یک هزار و سیصد و هفتاد و نهمین جلسه مورخ 1403/01/21 شورای پول و اعتبار، اضافه گردید.
شماره:
تاریخ:
-(پیوست شماره 3)
شرکت /سازمان /آقای /خانم. ........................................................ (نام متقاضی)
موضوع: گشایش/اصلاح اعتبار اسنادی داخلی - ریالی شماره..............................
احتراماً؛ به پیوست متن اعتبار اسنادی داخلی - ریالی گشایش شده شماره. ............................./اصلاحیه اعتبار اسنادی داخلی - ریالی شماره. ........................ جهت استحضار ارسال میگردد.
شایان ذکر است؛ به موجب مقررات موجود شرکت/سازمان/آقای/خانم. .................................... موظف میباشد؛ مشخصات و اطلاعات کامل کالای موضوع اعتبار اسنادی داخلی - ریالی یاد شده، شرایط بسته بندی، بارگیری و حمل آن را به صورت مکتوب به شرکت بازرسی تعیین شده که ذیلاً نام و آدرس آن درج میگردد، ارائه نماید. ضمناً تاکید می دارد، مسئولیت بروز هرگونه خسارت ناشی از عدم ارائه به موقع اطلاعات لازم در این خصوص، با شرکت /سازمان /آقای /خانم................................... (نام متقاضی) میباشد.
نام شرکت بازرسی تعیین شده:........................................
آدرس شرکت بازرسی تعیین شده:..................................
بانک...........................................
شعبه...........................................
رونوشت: شرکت. ............................... (نام شرکت بازرسی کننده)، جهت اطلاع و تماس با متقاضی به منظور اخذ اطلاعات و مدارک لازم برای انجام بازرسی کالا.