هیات وزیران در جلسه مورخ 1381/10/1 بنا به پیشنهاد شماره 18790 مورخ 1381/3/13 وزارت کار و امور اجتماعی و به استناد تبصره (4) ماده واحده قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار- مصوب 1380 - آییننامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
فصل اول - کلیات و تعاریف
ماده 1 - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - کاریابی: موسسات و دفاتر مشاوره شغلی و حرفه ای برای کاریابی در داخل کشور و یا مجاز به اعزام نیروی کار به خارج از کشور که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی تاسیس میشوند.
ب - وزارت: وزارت کار و امور اجتماعی.
پ - هیات: هیات موضوع ماده (7) این آییننامه.
ت - اداره کل استان: اداره کل کار و امور اجتماعی استان مربوط.
ث - قانون: قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار - مصوب 1380
ماده 2 - کاریابی ها موظفند طبق قانون و ضوابط و مقررات مندرج در این آییننامه از وزارت مجوز فعالیت اخذ کنند.
ماده 3 - کاریابی هایی که قبلا تشکیل شدهاند موظفند ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این آییننامه خود را با شرایط مندرج در آن انطباق دهند، و در غیر این صورت پرونده آنان طبق ماده واحده قانون به دادگاه ارجاع و مجوز فعالیت آن تمدید نخواهد شد.
ماده 4 - مجوز فعالیت کاریابی به نام شخص حقیقی که صلاحیت وی بر اساس ماده (11) این آییننامه به عنوان مدیر دفتر تایید میشود، صادر میگردد.
تبصره 1 - مجوز فعالیت کاریابی که توسط اشخاص حقوقی تاسیس میشود در صورتی صادر میشود که فردی را به عنوان مدیر تمام وقت کاریابی معرفی و صلاحیت وی طبق ماده (11) این آییننامه به تایید برسد.
تبصره 2 - مدیر کاریابی موظف به رعایت ضوابط این آییننامه میباشد و مسوولیت دفترکاریابی و پاسخگویی به مراجع ذی صلاح با وی است.
تبصره 3 - در صورت تغییر مدیر، موسسات حقوقی موظفند فرد واجد شرایط دیگری را معرفی تا مجوز به نام وی صادر شود. در غیر این صورت تا تعیین مدیر جدید دفتر کاریابی مجاز به فعالیت نخواهد بود.
ماده 5 - امتیاز کاریابی قابل انتقال به غیر نمیباشد. در صورت عدم ادامه کار مدیر به هر علت تا تعیین مدیر جدید، کاریابی مجاز به ادامه فعالیت نیست.
تبصره - کاریابی هایی که توسط اشخاص حقوقی تاسیس شده اند، میتوانند فرد جدیدی را طی 48 ساعت به اداره کل استان معرفی تا پس از تایید صلاحیت وی مطابق ماده (11) این آییننامه، کاریابی به کار خود ادامه دهد.
ماده 6 - برای ارایه خدمات کاریابی به زنان جوینده کار، کاریابی ها موظفند حداقل یک نفر کارشناس زن استخدام نمایند.
ماده 7 - هیاتی مرکب از افراد زیر به منظور انجام وظایفی که در این آییننامه مقرر شده است، در وزارت تشکیل میشود:
الف - مدیرکل هدایت نیروی کار وزارت.
ب - مدیرکل دفتر توسعه اشتغال خارج از کشور وزارت.
پ - مدیرکل دفتر سیاستگذاری راهبردی اشتغال وزارت.
ت - مدیرکل دفتر اشتغال زنان وزارت (در مورد کاریابیهای داخلی) و مدیرکل دفتر روابط بین الملل وزارت (در مورد کاریابیهای خارج از کشور)
ث - دو نفر نماینده به انتخاب شورای عالی کار (یک نفر نماینده کارفرما و یک نفر نماینده کارگر)
ج - نماینده سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور
تبصره 1 - احکام اعضا توسط وزیر کار و امور اجتماعی صادر میشود.
تبصره 2 - جلسات مربوط به اعطای مجوز کاریابی داخلی با ریاست مدیرکل هدایت نیروی کار و جلسات مربوط به اعطای مجوز کاریابی خارجی با ریاست مدیرکل توسعه اشتغال در خارج از کشور تشکیل میگردد.
تبصره 3 - جلسات با حضور دوسوم اعضا رسمی و رای اکثریت ملاک است.
ماده 8 - وظایف هیات به قرار زیر است:
الف - نظارت بر حسن اجرای این آییننامه.
ب - بررسی و تایید صلاحیت اشخاص حقیقی و حقوقی متقاضی کاریابی واجد شرایط پس از ارایه توسط اداره کل استان.
پ - تعیین ضوابط مربوط به مکان، امکانات و تجهیزات مورد نیاز کاریابی ها در چارچوب ضوابط و مقررات قانونی.
ت - نظارت بر درج آگهی کاریابی ها در جراید و رسانه های گروهی جهت جلوگیری از فعالیت کاریابی های غیرمجاز از طریق اداره کل استان.
ماده 9 - مجوز ایجاد کاریابی ها پس از انجام مراحل پیش بینی شده در این آییننامه توسط اداره کل هدایت نیروی کار (کاریابی های داخلی) و اداره کل توسعه اشتغال در خارج از کشور (کاریابی های خارجی) صادر میگردد.
ماده 10 - در صورت مشاهده هرگونه تخلف و عدم رعایت ضوابط مندرج در این آییننامه بر اساس گزارش اداره کل استان، بنا به تشخیص هیات، علاوه بر مجازات پیش بینی شده در قانون، مجوز کاریابی متخلف تمدید نمی گردد.
تبصره - تصمیمات هیات حسب مورد توسط اداره کل هدایت نیروی کار و اداره کل توسعه اشتغال در خارج از کشور به مراجع ذی ربط ابلاغ میشود.
فصل دوم - ضوابط ایجاد کاریابی
ماده 11- اشخاص حقیقی متقاضی ایجاد دفاترکاریابی باید دارای شرایط زیر باشند.
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران و تدین به یکی از ادیان رسمی کشور.
ب - نداشتن سابقه کیفری موثر به تایید مراجع ذی صلاح.
ت - دارا بودن کارت پایان خدمت یا معافیت دایم (برای آقایان)
ث - تاهل
ج - داشتن حداقل سن 30 سال تمام.
چ - دارا بودن مدرک تحصیلی حداقل لیسانس، ترجیحاً در یکی از رشتههای علوم اقتصادی، مدیریت، حقوق، علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره و راهنمایی، جامعه شناسی و خدمات اجتماعی.
تبصره 1 - اشخاص حقوقی (شرکتها و موسسات غیردولتی) باید طبق قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده باشند.
تبصره 2 - متقاضیان کاریابی خارجی دارای حداقل 2 سال تجربه کاری در زمینه کاریابی داخلی در اولویت هستند.
تبصره 3 - مدیران کاریابی خارجی باید آشنا به یکی از زبانهای خارجی، مدیریت بازاریابی بین المللی نیروی کار و قوانین و مقررات مربوط به صدور روادید کار باشند.
تبصره 4 - تمامی بازنشستگان وزارت که متقاضی دریافت مجوز ایجاد کاریابی میباشند از الزام موضوع بند (چ) این ماده به شرط داشتن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم، معاف میباشند، مشروط بر آنکه حداقل (2) سال در زمینه خدمات اشتغال و کاریابی سابقه کار داشته باشند.
ماده 12 - از مدیران کاریابی به تشخیص اداره کل استان مصاحبه به عمل میآید.
ماده 13 - تقاضای ایجاد کاریابی ابتدا در اداره کل امور استان بررسی و پس از آن برای تایید نهایی به هیات ارجاع میشود.
ماده 14 - مدت اعتبار مجوز کاریابی حداکثر یک سال است.تمدید مجوز منوط به ارزیابی عملکرد دفاتر کاریابی در یک دوره یک ساله و تایید آن توسط هیات است.
تبصره - کاریابی هایی که با آنها از سوی وزارت برای تمدید اعتبار مجوز، مکاتبه نشده است میتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.
فصل سوم - وظایف کاریابی ها
ماده 15 - وظایف کاریابی داخلی عبارت است از:
الف - شناخت بازار کار داخلی.
ب - ثبت نام از متقاضیان کار.
پ - کسب فرصتهای شغلی.
ت - مشاوره و راهنمایی شغلی جویندگان کار و کارفرمایان.
ث - معرفی جویندگان کار به مراکز آموزش فنی و حرفه ای و بکارگماری کارجویان به واحدهای پذیرنده در بخش های مختلف اقتصادی اعم از مزدبگیری و غیرمزدبگیری.
ماده 16 - وظایف کاریابی مجاز به اعزام نیروی کار به خارج عبارت است از:
الف - شناخت بازار کارخارجی.
ب - ثبت نام از متقاضیان کار جهت بکارگماری در بازار کار خارجی.
پ - مشاوره شغلی و حرفه ای جویندگان کار در خارج از کشور.
ت - معرفی جویندگان کار به مراکز آموزش فنی و حرفه ای و کسب فرصتهای شغلی مناسب به منظور اعزام نیروی کار مازاد داخلی به خارج.
ماده 17 - کاریابی ها به هیچ وجه حق تامین نیروی انسانی مورد نیاز کارفرمایان را به صورت پیمانکاری ندارند.
ماده 18 - کاریابی ها باید مکان مشخصی را به عنوان دفتر کار به صورت ملکی یا اجاره ای تهیه نمایند.
تبصره 1 - هرگونه تغییر و تحول در مکان دفتر کاریابی با هماهنگی اداره کل استان خواهد بود.
تبصره 2 - کاریابی ها حق ایجاد شعبه و دفتر جداگانه تحت عنوان دفتر نمایندگی و غیره را ندارند.
ماده 19 - برای اعزام نیروی انسانی مازاد به خارج از کشور در صورتی که نیروهای کار اعزامی آشنا به زبان آن کشور نباشند، کاریابی ها میتوانند زمینه های لازم را برای آموزش زبان افراد اعزامی با هزینه متقاضیان فراهم نمایند.
ماده 20 - کاریابی ها موظف به رعایت موارد زیر میباشند:
الف - تکمیل پرسشنامه های اطلاعاتی و آماری که توسط اداره کل هدایت نیروی کار و اداره کل توسعه اشتغال در خارج از کشور تهیه و در اختیار اداره کل استان قرار داده شده است.
ب - اعلام آمار عملکرد سالانه خود تا آخر فروردین سال بعد به اداره کل استان
پ - راهنمایی و معرفی متقاضیان کار فاقد مهارت به مراکز آموزش فنی و حرفه ای با توجه به نیاز بازار کار به منظور فراگرفتن مهارتهای مورد نیاز و اخذ حق الزحمه از معرفی شدگان برابر تعرفه مصوب هیات وزیران.
ت - معرفی جویندگان کار ثبت نام شده به اداره کل استان جهت استفاده از تسهیلات اعتباری در بخش غیرمزدبگیری اشتغال تا سقف 25 % تسهیلات مذکور، برای دریافت وام خوداشتغالی.
تبصره - اداره کل استان موظف است موارد مربوط به بندهای «الف» و «ب» این ماده و سایر اطلاعات را ماهانه به مرکز اطلاعات رایانه ای و ادارات کل هدایت نیروی کار و توسعه اشتغال وزارت ارسال نماید.
ماده 21 - تمامی کاریابی ها موظف به حفظ و نگهداری محرمانه اطلاعات پرسنلی و هویتی جویندگان کار میباشند.
ماده 22 - حق الزحمه کاریابی در صورتی که منجر به اشتغال جوینده کار شود برای قرارداد یک سال کار و بیشتر حداکثر معادل یک ماه حقوق دریافتی از کارفرما خواهد بود و برای قرارداد کار با مدت کمتر، حق الزحمه به صورت تناسبی محاسبه خواهد شد.
ماده 23 - کاریابی ها حق دریافت هیچگونه وجهی از جویندگان کار نخواهند داشت و ملزم به رعایت تعرفه موضوع ماده (22) این آییننامه خواهند بود.
ماده 24 - کاریابی ها میتوانند به منظور تضمین وصول حق الزحمه خود، تضمین لازم را به استثنای چک به صورت سفته یا بر مبنای توافق با جوینده کار حداکثر معادل یک ماه حقوق در ازای یک سال قرارداد کار از کارجو اخذ نمایند.
فصل چهارم - رسیدگی به تخلفات
ماده 25 - رسیدگی به موارد تخلف هر یک از کاریابی ها پس از بررسی توسط اداه کل استان و ارایه گزارش، در هیات انجام میشود.
ماده 26 - مدیران کل استان، مسوول اجرای صحیح این آییننامه میباشند و نظارت مداوم بر کار کاریابی ها خواهند داشت.
ماده 27 - موارد قابل رسیدگی موضوع ماده (25) این آییننامه به شرح زیر است:
الف - ارتکاب هرگونه عمل خلاف مقررات قانونی و شئونات شغلی توسط کاریابی ها.
ب - رسیدگی به شکایات جویندگان کار از کاریابی ها.
پ - عدم رعایت نوبت در معرفی جویندگان کار با تخصص و سوابق مشابه واحدهای پذیرنده نیروی کار (اعم از داخل یا خارج از کشور)
ت - عدم رعایت ضوابط و مقررات تدوین شده در این آییننامه نظیر دریافت حق الزحمه بیش از میزان تعیین شده
ث - معرفی افراد به کارفرمایان بدون توجه به ضوابط اعلام شده از سوی آنان.
ج - عدم ارایه به موقع آمار و اطلاعات به اداره کل استان.
چ - عدم همکاری با کارشناسان اداره کل هدایت نیروی کار و بازرسان ادارات کل کار و امور اجتماعی در سراسر کشور.
ح - هرگونه سوء استفاده از مجوز ایجاد دفاتر کاریابی.
ماده 28 - عدول اشخاص حقیقی و حقوقی از ضوابط این آییننامه و سایر ضوابط مربوط که توسط وزارت اعلام میشود، تخلف محسوب و بر اساس رای هیات موجب تذکر کتبی با درج در پیشینه خدمتی و عدم تمدید پروانه کار خواهد شد و در صورت لزوم، موارد از طریق قوه قضاییه و مراجع ذی ربط تعقیب میگردد.
تبصره - هیات موظف است موضوع عدم تمدید مجوز کاریابی متخلف را به طور مشروح به کلیه استانها اعلام نماید تا در سایر استانها از قبول درخواست مجدد آنان خودداری شود.موضوع عدم تمدید مجوز کاریابی توسط اداره کل مربوط، از طریق جراید جهت آگاهی عمومی اعلام میشود.
فصل پنجم - ضوابط انتخاب و معرفی کاریابی های نمونه
ماده 29 - کاریابی ها پس از بررسی عملکرد سالانه آنها به شرح زیر با توجه به امتیاز کسب شده مورد تشویق قرار خواهند گرفت:
الف - بالاترین آمار مربوط به کارگمارده شدگان در داخل و یا خارج از کشور.
ب - تامین نیروی کار مورد نظر کارفرمایان (اعم از داخلی و خارجی) و رعایت اصل تطبیق عرضه و تقاضای نیروی کار به لحاظ انضباط، تخصص و مهارت و. .
پ - ارایه به موقع اطلاعات تقاضای نیروی کار (فرصتهای شغلی اخذ شده از کارفرمایان) به اداره کل استان.
ت - رعایت دقیق ضوابط و مقررات این آییننامه جهت اعزام افراد به خارج از کشور و عدم بروز مشکلات از سوی افراد اعزامی.
ث - اعلام منظم گزارشهای ماهانه ثبت نام شدگان، معرفی شدگان، بکارگمارده شدگان به اداره کل استان.
ماده 30 - سالانه از محل اعتباراتی که برای کمک و تجهیز کاریابی ها در قانون بودجه کل کشور منظور میشود کمک های نقدی و غیرنقدی به تشخیص وزارت به کاریابی هایی که مطابق این آییننامه فعالیت نموده باشند با رعایت قوانین ومقررات مربوط پرداخت میشود.
معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا عارف