صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1399/08/13
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر آزاد شهر
موضوع
چگونگی اجرای دو رای اعسار و تقسیط در یک پرونده
پرسش
اگر در پروندهای از محکومعلیه واحد دو رای تقسیط و اعسار از پرداخت محکومبه وجود داشته باشد اجرای این احکام تقسیط و اعسار چگونه میباشد؟
نظر هیات عالی
نظریه اداره حقوقی به شماره 1336/08/07 - 98/12/13 به شرح زیر مورد تایید اعضاء هیات عالی است.
چنانچه اجرای حکمی دایر بر پرداخت محکومبه شروع شده باشد (اعم از رای شورای حل اختلاف یا دادگاه)، اجرای حکم نسبت به رایی که عملیات اجرایی آن شروع شده است تداوم خواهد داشت و دیگر موارد محکومیت در صورت عدم تکافوی اموال بدهکار، پس از اتمام اجرای حکم اول اجرا خواهد شد. در این ارتباط در صورتی که نسبت به حکم مزبور نیز حکم بر تقسیط محکومبه صادر شده باشد، اجرای آن مقدم بر دیگر پروندههاا اجرایی خواهد بود و مراجعی که به دعوای اعسار از پرداخت محکومبه سایر محکومیتها رسیدگی میکنند، باید در صدور حکم تقسیط محکومبه، مفاد حکم سابق اعسار و اقساطی که محکومعلیه به موجب حکم مزبور میپردازد را لحلظ کنند. در غیر اینصورت، عدم توجه دادگاه اخیر به تقسیط موضوع حکم سابق و صدور حکم تقسیط جدید بدون لحاظ آن، از موجبات طرح دعوای تعدیل اقساط حکم ثانوی خواهد بود.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه دو رای از محکومعلیه برای اعسار و تقسیط از پرداخت محکومبه بابت دو منشا جداگانه برای محکومله و محکومعلیه واحد صادر شده و چون مورد از موارد قرار توامان رسیدگی بوده است چرا که اگر دادگاه اول به اعسار محکومعلیه رسیدگی کند و وی را معسر بداند شخص نسبت به همان محکومله معسر میباشد و فرقی نمیکند منشا این تقاضای اعسار چه میباشد و دادگاه دوم میبایست قرار عدم استماع دعوا را صادر کند و دادگاه رسیدگی کننده دوم اعسار محکومعلیه میبایست طبق رای دادگاه اول رسیدگی کننده اعسار حکم دهد و نظریه اداره حقوقی هم موید همین مطلب میباشد و اجرای همزمان دو رای تقسیط هم امکان پذیر نمیباشد و میبایست یک رای تقسیط اجراء گردد.
نظر اقلیت
میبایست هر دو رای اعسار در خصوص محکومعلیه را اجراء نمود و نمیتوان توامان به هر دو پرونده اعسار رسیدگی نمود چرا که علاوه بر طرفین واحد نیاز به منشا واحد برای رسیدگی توامان میباشد و در دو پرونده اعسار منشاء متفاوت میباشند و نیازی به قرار عدم استماع دعوا نمیباشد و صلاحیت دادگاهها فرق میکند و باید دو رای صادر شود و در مرحله اجرا اگر دو شعبه متفاوت یا یک شعبه دو رای صادر کند باید هر دو رای اجرا گردد و تقدم اجرا وجود ندارد و رای اعسار و تقسیط مثبت حالت محکومعلیه در همان زمان میباشد و میبایست در همان زمان به اجرای آن آراء اقدام نمود.
نظر ابرازی
اگر دو رای اعسار و تقسیط نسبت به زمان و مبلغ فرق کند اقتضاء خاص خودش را دارد اگر زمان دو رای نزدیک بهم باشد و محکومبه برابر یا بیشتر باشد نباید اعتبار امر مختوم قائل شد ولی اگر زمان دو رای نزدیک بهم نباشد و محکومبه کمتر باشد میبایست طبق نظر اداره حقوقی عمل کرد.