مقدمه:
عفاف و حجاب در قرآن و سنت معصومین علیهم السلام، آرمان های انقلاب اسلامی و رهنمودهای امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، همچنین در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و نیز سیاست های کلی فرهنگی و فرهنگ و آداب ملی، جایگاه رفیعی دارد. سوابق این موضوع نشان می دهد، شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 413 مورخ 1376/11/14، «اصول و مبانی و روش های اجرایی گسترش فرهنگ عفاف» و در جلسه 566 مورخ 1384/5/4، «راهبردهای گسترش فرهنگ عفاف» را مصوب نمود.
با توجه به گذشت زمان طولانی از مصوبات پیش گفته، سرعت بالای تغییر و تحولات فرهنگی و اجتماعی، ظهور فناوری های نوین و بروز مسائل نوپدید فرهنگی و اجتماعی، در جهت تکمیل مصوبات پیش گفته، این سند با عنوان «مجموعه تکمیلی» تدوین شد.
ماده 1 - هدف:
پرورش فضایل اخلاقی و فراگیر شدن عفاف و رعایت حجاب شرعی و قانونی و کاهش بدحجابی.
ماده 2 - راهبردها:
2 - 1 - مسئولیت پذیری و پاسخگویی مسئولان دستگاه های اجرایی و سایر دستگاههای حاکمیتی در حوزه عفاف و حجاب.
2 - 2 - به فعلیت رساندن ظرفیت های مغفول علمی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و حقوقی برای ارتقای وضعیت عفاف و حجاب
2 - 3 - صیانت از حریم عفت عمومی و گسترش امنیت اخلاقی.
2 -4 - مقابله با تهدیدها و جنگ نرم دشمن در حوزه عفاف و حجاب.
ماده 3 - وظایف عمومی دستگاه ها:
این وظایف برای جامعه هدف و مخاطب آن همه دستگاه های اجرایی، نهادهای عمومی، نهادهای حکومتی و واحدهایی که به نوعی از بودجه دولتی استفاده می کنند، است:
3 - 1 - نظارت بر رعایت عفاف و حجاب و ارزش ها و شئونات قانونی کشور در حوزه عملکردی.
3 - 2 - اصلاح آیین نامه ها، شیوهنامه ها و دستورالعمل های جاری در دستگاه ها در جهت تحکیم فرهنگ عفاف و حجاب و پیشگیری از بروز بدحجابی.
3 - 3 - آگاهی دهی نسبت به مزایا و پیامدهای فردی و اجتماعی عفاف و حجاب برای کارکنان.
3 - 4 - مناسب سازی محیط کار بانوان برای تامین امنیت اخلاقی و آسایش آنان.
ماده 4 - کلیه مصوبات قبلی شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص حجاب و عفاف به قوت خود باقی است.
ماده 5 - وظایف اختصاصی دستگاه ها:
| دسته | عنوان دستگاه | شرح وظایف اختصاصی |
| دستگاه های علمی - آموزشی | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی | 5 - 1 - نظارت بر بیمارستان ها و مراکز بهداشتی و درمانی - دولتی و خصوصی - در جهت رعایت عفاف و حجاب کارکنان. 5 - 2 - حفظ حریم اخلاقی بیماران. 5 - 3 - حفظ حریم شرعی و امنیت اخلاقی بانوان شاغل در بیمارستان ها و مراکز تشخیصی و درمانی. |
| وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و مراکز آموزش عالی و پژوهشی | 5 - 4 - استفاده از ظرفیت دروس عمومی و معارف اسلامی برای آشنایی دانشجویان با مبانی، اصول و فرهنگ عفاف و حجاب. 5 - 5 - مشارکت دهی والدین در نظارت و مراقبت بر رفتار فرزندانشان در محیط دانشگاه و خوابگاه ها. | |
| وزارت آموزش و پرورش | 5 - 6 - فرهنگ سازی برای متعهد شدن دانش آموزان سال اول دبیرستان تا پیش دانشگاهی مبتنی بر رعایت اخلاق اسلامی و مسئولیت فردی و اجتماعی. | |
| دستگاه های تبلیغی - فرهنگی | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی | 5 - 7 - ساماندهی بازی های رایانه ای، نمادها و نشان ها و حمایت از تولیدات و نمادهای داخلی مبتنی بر فرهنگ عفاف. |
| سازمان تبلیغات اسلامی | 5 - 8 - برنامه ریزی برای استفاده از ظرفیت نهاد مسجد، هیات ها و تشکل های مذهبی و هیات های اندیشه ورزی نخبگان حوزوی و دانشگاهی در امر عفاف و حجاب و مقابله با بی عفتی. | |
| سازمان صدا و سیما | 5 - 9 - شناسایی تبلیغات کالاها و محصولات مغایر با فرهنگ اسلامی و ارزش های عفاف و حجاب در شبکه های ماهواره ای و فضای مجازی به منظور اقدامات اجرایی و ارجاع به مراجع ذیصلاح. | |
| نیروی مقاومت بسیج | 5 - 10 - ساماندهی و گسترش توانمندی ها و قابلیت های بسیج برای تولید محتوای فرهنگی مناسب در جهت گسترش و ترویج عفاف و حجاب در فضای حقیقی و مجازی. | |
| سازمان حج و زیارت | 5 - 11 - آموزش و توانمندسازی مدیران و عوامل ستادی و اجرایی کاروان های زیارتی نسبت به رعایت احکام عفاف و حجاب و حفظ ظواهر و شعائر اسلامی، اجرای برنامه های فرهنگی و هنری و تکریم زائران محجبه. | |
| سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی | 5 - 12 - هدایت و راهبری گروه های علمی - فرهنگی و هنری اعزامی به خارج از کشور و نظارت بر حفظ شئونات و رعایت حجاب و عفاف. | |
| ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر | 5 - 13 - تشویق و تمجید مدیران، کارکنان، دستگاه ها، فعالان مردمی و نخبگان و چهره های مشهور فعال و موفق در امر ترویج فرهنگ عفاف و حجاب و مقابله با بدپوششی و مغایر با عفاف. | |
| مرکز مدیدیت حوزه علمیه قم | 5 - 14 - ایجاد سازکارهای مناسب در فضای حقیقی و مجازی برای دسترسی آسان پژوهشگران و مجریان به نتایج مطالعات و تحقیقات در حوزه عفاف و حجاب. 5 - 15 - تولید محتوای تبیینی و اقناعی مناسب و جذاب و پاسخ به شبهات و سوالات، آگاه سازی اقشار اجتماعی از پیامدها و تبعات در فضای مجازی و حقیقی به ویژه برای نسل جوان، تبیین تکالیف فردی و اجتماعی آحاد جامعه، دولت و حاکمیت. 5 - 16 - آموزش و تربیت تخصصی طلاب و روحانیون مبلغ و مبلغه ویژه عفاف و حجاب برای محیطهای آموزشی، اداری، تجاری، شهر، روستا و. .. با استفاده از روش های نوین تبلیغی. | |
| سازمان اوقاف و امور خیریه | 5 - 17 - هدایت و استفاده از نذر و وقف فرهنگی در تهیه، تولید و توزیع محصولات ماندگار در راستای ترویج فرهنگ عفاف و حجاب، تسهیل ازدواج جوانان و مقابله با مفاسد اخلاقی در قالب نشر، کلیپ، نرم افزار، سایت و فضای مجازی. | |
| دستگاه های اجرایی - پشتیبانی | وزارت صنعت، معدن و تجارت | 5 - 18 - نظارت بر رعایت موازین عفاف و حجاب در واحدهای صنفی و برخورد با تخلفات حوزه تولید، توزیع و عرضه و نمایش از طریق اتحادیه ها و اتاق اصناف. 5 - 19 - جلوگیری از ثبت سفارش کالاهای ضدفرهنگی (نظیر پوشاک، اسباب بازی و لوازم التحریرهای نامتعارف، هرگونه آرم و علایم و نمادهای غربی،. ..) 5 - 20 - ساماندهی و نظارت بر بازار البسه، نوشت افزار و ملزومات دانش آموزی و حمایت از تولیدات داخلی مبتنی بر فرهنگ عفاف و حجاب. |
| وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری | 5 - 21 - گسترش و تقویت نظارت بر موسسات خدمات گردشگری و سیاحتی، گروه های گردشگری، اماکن و مراکز گردشگری و میراث فرهنگی بر رعایت قانون عفاف و حجاب. | |
| نیروی انتظامی | 5 - 22 - رصد و برآورد وضعیت عفاف و حجاب در معابر و اماکن عمومی و تجاری و بررسی روندها، پیامدها و مخاطرات احتمالی نابهنجاری های اخلاقی و اطلاع رسانی به مراجع ذیربط. 5 - 23 - ممانعت از مزاحمت های خیابانی مردان نسبت به زنان. | |
| وزارت اطلاعات | 5 - 24 - رصد و تجزیه و تحلیل مداخلات بیگانگان در ابعاد مختلف موضوع عفاف و حجاب، شناسایی عوامل و عناصر، مراکز و کشف توطئه ها و فعالیت های سازمان یافته مروج فحشاء و بی بند و باری و انجام اقدامات بازدارنده و اطلاع رسانی و هشدار به موقع به مسئولین ذیربط، مردم و گروه های اجتماعی مورد نظر. 5 - 25 - آموزش، هوشیارسازی و مصونیت بخشی مدیران و کارکنان دستگاه ها و سازمان های اجرایی کشور در خصوص نفوذ عناصر فاسد و توطئه ها و تهدیدات اخلاقی و رفتاری دشمن. | |
| وزارت امور اقتصادی و دارایی | 5 - 26 - حمایت از طراحان، واحدها و شبکه های تجاری فعال در حوزه عفاف و حجاب و ارائه تسهیلات بانکی مناسب. | |
| وزارت کشور | 5 - 27 - ساماندهی و توانمندسازی تشکل ها و نهادهای مردمی فعال و مروج عفاف و حجاب. | |
| سازمان امور اداری و استخدامی | 5 - 28 - تقویت ساختار و سازمان مناسب برای اجرای وظایف اختصاصی عفاف و حجاب دستگاه های اجرایی کشور با استفاده از منابع و ظرفیت موجود دستگاه ها. | |
| سازمان برنامه و بودجه | 5 - 29 - ارزیابی و نظارت بر حسن عملکرد دستگاهها در اعتبارات اختصاص یافته در زمینه عفاف و حجاب. | |
| سازمان مناطق آزاد تجاری، صنعتی و ویژه اقتصادی | 5 - 30 - گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در برنامه ها و اقدامات و ممانعت از تصویب ضوابط، مقررات و طرح ها و برنامه های مغایر با عفاف و حجاب. 5 - 31 - جلوگیری از واردات، تولید، توزیع و عرضه کالاها و محصولات مغایر با ارزش های فرهنگی و منافی عفت عمومی. | |
| معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری | 5 - 32 - رصد و بررسی تغییرات آماری و وضعیت زنان سرپرست خانوار، بی سرپرست و بدسرپرست و ارایه گزارش کمی و کیفی از اقدامات حمایتی دستگاه های اجرایی به شورای عالی انقلاب فرهنگی. 5 - 33 - پیگیری برای گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در مورد زنان آسیب دیده و در معرض آسیب. | |
| وزارت ورزش و جوانان | 5 - 34 - فرهنگ سازی و ترغیب خیرین برای مشارکت در طرح های فرهنگی عفاف و حجاب و تسهیل و گسترش ازدواج جوانان. |
| دسته | عنوان دستگاه | شرح وظایف اختصاصی |
| دستگاه های خدماتی | شهرداری های سراسر کشور | 5 - 35 - گسترش نظم و انضباط اجتماعی و سالم سازی محیط سواحل دریاها و تفرجگاه ها (با مشارکت و همکاری ناجا) و اجرای برنامه های فرهنگی هنری برای ترویج فرهنگ حجاب و عفاف. |
| کمیته امداد امام (ره) | 5 - 36 - شناسایی و ارائه خدمات آموزشی، مشاوره ای و مددکاری ازدواج به خانواده مددجویان در راستای کمک به تسهیل ازدواج آنان، ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی، تقویت و استحکام خانواده و کنترل و کاهش طلاق. 5 - 37 - استفاده از ظرفیت خیرین برای ترویج عفاف و حجاب، خدمات آموزشی، مشاوره ای، خوداتکائی و تامین معیشت زنان سرپرست خانوار، بی سرپرست و بدسرپرست. | |
| سازمان بهزیستی | 5 - 38 - شناسایی و حمایت از زنان در معرض آسیب و خانواده های افراد مجرم و آسیب دیده و پیشگیری از ارتکاب و ابتلا به رفتارهای نابهنجار و غیراخلاقی. 5 - 39 - گزینش متقاضیان دریافت مجوز (صدور و تمدید) مهدهای کودک، مراکز مشاوره و سایر مراکز تحت پوشش سازمان، بر اساس صلاحیت های عمومی، اخلاقی و رفتاری و گذراندن دوره های آموزشی مبتنی بر عفاف و حجاب. | |
| بنیاد شهید و امور ایثارگران | 5 - 40 - ترغیب، تشویق و حمایت از آثار و تولیدات برتر جوامع فرهنگی - هنری و رسانه ای و برترین ها و فعالان خانواده شاهد و ایثارگر در عرصه عفاف و حجاب. 5 - 41 - ترغیب و تسهیل ازدواج و تحکیم خانواده و ارائه خدمات آموزشی، مشاوره ای و مددکاری در حفظ ارزش های اسلامی و انقلابی خانواده های شاهد و ایثارگران. |
ماده 6 - برنامه ریزی، اجرایی سازی، نظارت و ارزیابی:
6 - 1 - سیاست گذاری و تصمیم گیری کلان و راهبردی در حوزه حجاب و عفاف و نظارت راهبردی و ارزیابی حسن انجام این مصوبه بر عهده دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
6 - 2 - ایجاد هماهنگی، تدبیر و پیش بینی ساز و کار لازم برای اجرای این مصوبه و نظارت بر عملکرد دستگاه ها و نهادها بر عهده وزارت کشور است که با استفاده از همه ظرفیت ها و امکانات و منابع از طریق شورای اجتماعی و سازمان امور اجتماعی کشور و تشکیل ستاد هماهنگی و راهبری اجرای مصوبه عفاف و حجاب اقدام مینماید و گزارش آن را به صورت سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه خواهد کرد.
6 - 3 - کارگروه با مسئولیت بالاترین مقام، در کلیه وزارتخانه ها، دستگاه های اجرایی، نهادهای عمومی، استانداری ها و تمامی سازمان ها و نهادهایی که به نوعی از بودجه دولتی استفاده می کنند، با استفاده از ساختار و منابع موجود و بدون توسعه تشکیلات به منظور اجرای وظایف محوله اقدام نمایند.
حسن روحانی
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی