هیات وزیران درجلسه مورخ 1387/3/26 بنا به پیشنهاد شماره 19870/020 مورخ 1386/6/3 وزارت جهادکشاورزی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ضوابط اجرایی واگذاری اراضی شیبدار را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - دراین تصویبنامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - اراضی شیب دار: اراضی که نسبت به افق دارای زاویه بوده و برای جلوگیری از فرسایش و ایجاد خسارت نیاز به اقدامات اصلاحی و عملیات آبخیزداری دارند.
ب - استعدادیابی اراضی: مجموعه مطالعاتی که منجر به تولید نقشه مناسب ترین کاربری اراضی خواهد شد.
ج - حوزه های آبخیز: عرصه ای است که رواناب ناشی از بارش بر روی آن توسط آبراهه ها جمع آوری و به یک خروجی نظیر رودخانه، آب انباشت، تالاب، دریاچه و دریا هدایت میشود.
د - آبخیزداری: مجموعه اقداماتی که براساس اصول مدیریت پایدار حوزه آبخیز به منظور حفاظت منابع آب و خاک به اجرا درمی آید.
ه- - طرح آبخیزداری: سند مدونی است از مجموعه اقداماتی که براساس اصول مدیریت پایدار حوضه آبخیز به منظور حفاظت، احیاء، اصلاح، توسعه و بهره برداری منابع آب و خاک حوزه آبخیز تهیه و تدوین و پس از تصویب سازمان به اجرا درمی آید.
و - حفاظت خاک: مجموعه مطالعات و اقدامات اجرایی است که به منظور پیشگیری و کنترل تخریب، فرسایش خاک و تبعات آن (کاهش حاصلخیزی، تولید، رسوب و آلودگی منابع آب ونظایر آن) اجراء میگردد.
ز - طرح باغداری: طرح مدیریتی که در آن اصول ایجاد، توسعه و نگهداری باغات لحاظ شده است.
تبصره - سایر اصطلاحات مرتبط با این آییننامه تابع تعاریف مندرج در قوانین و مقررات مربوط میباشد.
ماده 2 - ممنوعیتهای قانونی واگذاری به شرح زیر تعیین میشود:
الف - جنگلها و بیشه های طبیعی و حریم تالابها.
ب - نهالستانهای عمومی.
ج - پارکهای جنگلی و جنگلهای دست کاشت عمومی.
د - حریم قانونی تاسیسات دولتی و مراکز نظامی و انتظامی.
ه- - راههای مسیر کوچ ایل نشینها و حریم مربوط به آن.
و - مناطق چهارگانه حفاظت محیط زیست به استناد ماده (3) قانون حفاظت و بهسازی محیطزیست - مصوب 1353-
ماده 3 - سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور موظف است نسبت به استعدادیابی و تدوین طرح جامع آبخیزداری و ارایه برنامه ریزی در قالب حوزه های آبخیز اقدام نماید.
ماده 4 - مالکین و صاحبان اراضی زراعی دیم کم بازده که براساس نقشه اجرای مقررات، مستثنی از منابع ملی هستند، با تشخیص سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور میتوانند از مزایای این آییننامه در جهت توسعه باغات و بهره مندی از خدمات زیربنایی برخوردار گردند.
ماده 5 - باتوجه به نیاز آبی نسبتاً کم توسعه آبخیزداری در اراضی شیبدار، به منظور تخصیص و تامین آب طرحهای مصوب این آییننامه، که جهت اجرا نیاز به استحصال آبهای سطحی و زیرزمینی دارند مجوز لازم به شرح ذیل صادر میشود.
الف - وزارت نیرو در مناطق غیر ممنوعه از نظر برداشت آب اجازه بهره برداری براساس طرح مصوب به نام مجری صادر می نماید.
ب - در مورد آن دسته از طرحهای مصوب که منابع آبی آنها بر اثر اقدامات آبخیزداری تقویت و افزایش یافته، مجوز بهره برداری به نام مجری توسط وزارت نیرو صادر میشود مشروط بر اینکه منابع آب کشت آبی قدیمی تحت الشعاع کم آبی ناشی از توسعه قرار نگیرد.
ج - درهرمورد که اصلاح روشهای آبیاری سنتی باتوجه به حقآبه های قبلی از طریق ایجاد روشهای نوین آبیاری بهر ه برداری هر مزرعه و باغات قدیمی منجربه افزایش منابع آبی گردد، برای میزان صرفه جویی شده، وزارت نیرو مجوز بهره برداری برای توسعه جدید براساس طرح صادر می نماید.
د - میزان نیاز آبی و نوع کشت در روش کشت دیم و تعیین میزان اراضی طبق طرح مصوب و صرفاً از طریق وزارت جهادکشاورزی تعیین میشود.
ماده 6 - وزارت جهاد کشاورزی موظف است پس از استعدادیابی اراضی شیب دار موضوع ماده (3) این آییننامه، اراضی منطقه موردنظر را به تفکیک در دو بخش طرحهای توسعه مدیریت منابع طبیعی و آبخیزداری (طرحهای موضوع مواد (3) و (31) قانون اصلاح قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور - مصوب 1348 -) و ایجاد باغ با حفظ کاربری آن (طرحهای موضوع مواد (31) و (32) آییننامه اجرایی لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1359- و ماده (75) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت - مصوب 1369- حسب مورد برای بهره برداری یا واگذاری تخصیص دهد.
ماده 7(اصلاحی 1389/04/06)- نمونه قرارداد واگذاری برای اراضی موضوع این تصویبنامه تابع مفاد قرارداد نمونه پیوست آییننامه اجرایی قانون اصلاح ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور، موضوع تصویبنامه شماره 20144/ت39028ک مورخ 1387/02/15 میباشد.
میزان اراضی قابل تخصیص و راهکارهای اجرایی مورد نیاز این تصویبنامه با رعایت مفاد قرارداد یاد شده بر اساس دستورالعمل پیشنهادی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور و تایید وزیر جهاد کشاورزی خواهد بود.
ماده 8 - وزارت جهادکشاورزی موظف است در قالب استعدادیابی اراضی و طرح توسعه باغات مناسبترین و اقتصادی ترین گونه های باغی را تعیین و معرفی نماید.
ماده 9 - نظارت بر اجرای طرح، به استناد ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها، مراتع - مصوب 1386- مجمع تشخیص مصلحت نظام و آییننامه اجرایی آن انجام میشود.
ماده 10 - مجریان طرحهای موضوع این آییننامه موظفند اصول فنی حفاظت خاک و آبخیزداری را رعایت نمایند.
ماده 11 - آماده سازی و عملیات زیربنایی مربوط به اصول فنی با رعایت مفاد طرحهای مربوط برای کلیه اراضی موضوع این آییننامه توسط سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور انجام میشود.
ماده 12 - وزارت جهادکشاورزی موظف است جهت ارتقای دانش بهره برداران موضوع این آییننامه نسبت به تشکیل کلاسهای آموزشی و ترویجی اقدام نماید.
ماده 13 - وزارت جهادکشاورزی و استانداران، اعتبارات و تسهیلات موردنیاز طرحهای موضوع این آییننامه را هر ساله در لایحه بودجه کل کشور پیش بینی و به معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور پیشنهاد نمایند.
ماده 14 - کلیه درآمدهای ناشی از اجرای این آییننامه به حساب خزانه داری کل واریز و معادل آن سالانه جهت عملیات آبخیزداری و حفاظت خاک و اجرای ماده (11) این آییننامه با درج در قوانین بودجه سنواتی در اختیار وزارت جهادکشاورزی (سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور) قرار خواهد گرفت.
ماده 15 - احکام این تصویبنامه در اراضی واقع در حریم و محدوده شهرها در چارچوب قانون زمین شهری و طرحهای توسعه عمران مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران قابل اجرا خواهد بود.
پرویز داودی
معاون اول رئیس جمهور