تاریخ نظریه: 1403/05/20
شماره نظریه: 7/1403/341
شماره پرونده: 1403-186/1-341ک
استعلام:
با توجه به صدر ماده 463 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، آیا مسئولیت عاقله با لحاظ ماده 467 قانون مذکور بوده و صرفاً مسئول پرداخت دیه جنایتهای موضحه و بالاتر میباشد و نسبت به جنایات کمتر از موضحه؛ حتی اگر جنایت با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود، مسئول نخواهد بود یا عاقله مسئول پرداخت تمامی دیات، حتی کمتر از موضحه میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با عنایت به ماده 463 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، برای تحقق مسئولیت عاقله در پرداخت دیه، اولاً، جنایت ارتکابی باید از نوع خطای محض باشد؛ ثانیاً، جنایت با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود؛ ثالثاً، در صورت اقرار مرتکب به ارتکاب جنایت خطای محض، عاقله اظهارات او را تصدیق کند؛ رابعاً، با توجه به تصریح در ماده 467 قانون پیشگفته، عاقله مکلف به پرداخت دیه جنایتهای خطای محض کمتر از موضحه نیست. در واقع ماده مذکور، ماده 463 قانون مورد بحث را تخصیص زده است و عاقله قانوناً مسئولیتی در پرداخت دیه جنایتهای کمتر از موضحه ندارد؛ حتی اگر جنایت با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود.