ماده واحده - اساسنامه موسسه فرهنگی «اکو» مشتمل بر یک مقدمه و ده ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن به دولت داده میشود.
بسماللهالرحمنالرحیم
اساسنامه موسسه فرهنگی اکو
مقدمه
با توجه به اصول کلی مجسم در ماده (2) عهدنامه ازمیر با هدف «تحکیم پیوستگیهای فرهنگی و روابط معنوی و برادرانهای که مردم کشورهای عضورا از راههای اجتماعی و فرهنگی در فکر و عمل به یکدیگر پیوند میدهد»،
با تصدیق اهمیت آگاهیهای عمومی نسبت به میراث مشترک فرهنگی و تاثیر آن بر تقویت و گسترش همکاری در تمامی زمینهها در منطقه،
نظر به اینکه اقدامات موثر عمدتا در راستای تقویت حسن نیت و هماهنگی بین همه طبقات مردم منطقه جهتگیری خواهند شد،
مطابق تایید سران کشورهای عضو اکو در مورد احیای موسسه فرهنگی اکو آن گونه که در بیانیه استانبول خاطرنشان گردیده است،
موسسه فرهنگی آر.سی.دی سابق که به مدت 17 سال از سال 1345 تا 1362 هجری شمسی مطابق با 1966 تا 1983 میلادی فعال بوده است تحتعنوان «موسسه فرهنگی اکو» به منظور دست یابی به اهداف پیشبینی شده فوق بر اساس مواد زیر احیاء میشود:
ماده 1 - نام / اهداف و وظایف:
موسسه فرهنگی اکو که از این پس «موسسه» خوانده میشود به عنوان یک سازمان مبتکر هماهنگکننده، تامینکننده و نظارتکننده در چهارچوب اکو به منظور پیشبرد فعالیتهای زیر عمل خواهد کرد:
1 - تقویت و ارتقای همکاری و مشارکت نزدیک بین مردم منطقه به طور اعم و همکاری و مشارکت بین رسانههای گروهی، روشنفکران و هنرمندان بهطور اخص،
2 - تحقیق در زمینه میراث مشترک فرهنگی کشورهای منطقه به منظور تقویت آگاهیهای مربوط به اتحاد ناگسستنیشان و کشف سننی که سبب پیوند مردم منطقه با یکدیگر میشود،
3 - انتشار نتایج مطالعات آنها در قالب کتاب، سرگذشتنامه و گاهنامه به زبان انگلیسی و - تا آنجا که ممکن باشد - به زبانهای منطقه.
4 - انتشار آثار منتخب نویسندگان، نقاشان و عکاسان عالیرتبه معاصر و غیره از کشورهای عضو به زبان انگلیسی و زبانهای منطقه،
5 - ترتیب آموزش زبانهای منطقه در موسسه و شعبات آن در صورت امکان، همچنین اتخاذ اقدامات موثر جهت تقویت زبانهای مزبور در دانشگاهها و سایر موسسات آموزش زبان منطقه.
6 - تنظیم برنامه های تبادل فرهنگی نظیر بازدید محققان، آموزگاران، نویسندگان، هنرمندان، سخنرانان مهمان، شخصیتهای عالیرتبه، دانشجویان،جوانان و اعضای سازمانهای زنان.
7 - تقویت همکاری میان دانشگاهها و دیگر موسسات فرهنگی منطقه.
8 - سازماندهی برنامه های مبادله دانشگاهی در زمینه فرهنگ.
9 - برپایی مراسم ادبی و آموزشی و فرهنگی و نمایشگاههایی که منعکسکننده زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم کشورهای عضو باشد،
10 - بر پایی نمایشگاههایی در خصوص فرهنگ مردم، سنن و هنرهای مدرن،
11 - به عهده گرفتن مسئولیت جوایز اکو در زمینه ادبیات و هنرهای زیبا. این برنامه سالی یک بار اجرا خواهد شد و چگونگی جایزه اکو توسط موسسه معین خواهد شد.
12 - اجرا و هماهنگی برنامه های هفته فرهنگی اکو.
13 - اتخاذ تدابیر لازم جهت مبادله فیلم های مستند و برنامه های رادیو و تلویزیونی که با زندگی، سنن و فعالیتهای اجتماعی منطقه مرتبط باشد.
14 - تقویت همکاری در زمینه تاریخ، مردمشناسی، انسانشناسی، باستانشناسی و گردآوری و نگهداری میراث مشترک فرهنگی و معماری منطقه.
15 - تاسیس شبکه ارتباطی بین مراکز فرهنگی و کتابخانه ها و موزه های ملی منطقه به منظور تبادل کتابها، نسخه های خطی و آثار ارزشمند هنری،اسلاید یا میکروفیلم های کتابهای قدیمی،
16 - تبادل برنامه های آموزشی برای محققان در زمینه مرمت و مصونسازی کتابهای قدیمی و دستنوشته ها،
17 - تاسیس و توسعه کتابخانه هایی که کتابها، مجله ها، روزنامه ها، مواد سمعی - بصری و تجهیزات مرتبط با زندگی و فرهنگ مردم کشورهای عضورا تهیه و امکانات تولید این مواد را برای استفاده محققان، استادان، روزنامهنگاران و غیره فراهم آورند،
18 - ارتقای همکاری منطقهای مرتبط با ورزش،
19 - تقویت همکاری بین سازمانهای خبری منطقه از طریق ایجاد شبکه های ارتباطی بین آنها،
20 - انتشار یک فصلنامه به زبان انگلیسی و تا حد امکان به زبانهای ملی منطقه در شعبات محلی و به زبان فارسی در دفتر مرکزی به منظور:
الف - ارتقای تفاهم بیشتر میان مردم منطقه با تاکید بر ادبیات، فرهنگ مردمی، موسیقی سنتی و آداب و رسوم ملی کشورهای عضو.
ب - برانگیختن علاقه مردم کشورهای عضو به مسایل فرهنگی، آموزشی و اجتماعی موجود منطقه،
ج - انتشار اخبار وقایع فرهنگی در منطقه مانند کنفرانسها، سمینارها، کنگرهها و غیره.
21 - به کار گرفتن سایر اقدامات ضروری جهت تقویت تفاهم عمیقتر و روابط نزدیکتر در میان مردم منطقه از طریق برنامه های فرهنگی.
ماده 2 - وضعیت قانونی:
موسسه، به عنوان یک سازمان دایمی تخصصی اکو، دارای مهر و نشان مشترک بوده و با رعایت مقررات این اساسنامه و طبق مقررات مالی و پرسنلیمخصوص به خود، برنامههای خود را اجرا و امور خود را هدایت خواهد کرد.
ماده 3 - تشکیلات:
1 - هیات امنا:
موسسه یک هیات امنا مرکب از افراد زیر خواهد داشت:
الف - وزرای فرهنگ و یا هر وزیر دیگری که مسئولیت امور فرهنگی کشورهای عضو را بر عهده دارد.
ب - دبیر کل اکو.
ج - رئیس موسسه.
د - یک مقام عالی رتبه فرهنگی از هر کشور که توسط وزرای مربوط تعیین خواهد شد.
هیات امنا سیاستگذار و تصمیمگیرنده اصلی موسسه خواهد بود.
هیات امنا هر دو سال یا سه سال یک بار به صورت دورهای در قلمرو کشورهای عضو جلسه تشکیل خواهد داد.
2 - رئیس:
رئیس موسسه از میان شخصیتهای عالی رتبه فرهنگی منطقه بر اساس پیشنهاد هیات امناء توسط شورای وزیران به صورت دورهای برای یک دوره دوساله و بر اساس حروف الفبا منصوب خواهد شد.
ریاست موسسه مسئول اجرای سیاستهای کلی و تصمیمات گرفته شده از سوی هیات امنا خواهد بود و اقدامات شایسته برای اجرای برنامه ها مصوبموسسه را به کار خواهد بست.
3 - مدیر اجرایی.
مدیریت و اداره امور موسسه به یک مدیر اجرایی سپرده خواهد شد که ریاست کمیته اجرایی را به عهده خواهد داشت. مدیر اجرایی تبعه کشورهایعضو به طور دورهای خواهد بود. مدت مدیرت او سه سال خواهد بود و میتواند مجدداً منصوب شود. معهذا بیشتر از دو دوره متوالی منصوب نخواهد شد.
4 - کمیته اجرایی:
مدیر اجرایی توسط کارشناسان فرهنگی مساعدت خواهد شد که ترجیحاً در زمینه های مختلف از اتباع کشورهای عضو بر مبنای مساوی خواهند بود.
کارشناسان فرهنگی کمیته اجرایی را تشکیل میدهند و تعداد ایشان بر اساس نیاز موسسه متفاوت خواهد بود.
5 - کارمندان محلی:
کارمندان محلی که شامل کارمندان اداری، دبیرخانه و دونپایه میباشند باید از اتباع کشورهای عضو بوده، اما باید مقیم ایران و در ایران استخدام شوند.
6 - شاغلین دیگر:
با تایید شورای وزیران اکو، موسسه میتواند به طور موقت مشاورین یا کارشناسانی را که برای اجرای کارآمد وظایف خود ضروری تشخیص میدهد، براساس قیود و شروطی که مناسب میداند استخدام نماید.
ماده 4 - دفتر مرکزی / شعب:
دفتر مرکزی موسسه در تهران خواهد بود. موسسه یک شعبه (یا واحد هماهنگی) در هر یک از کشورهای عضو خواهد داشت که بر اساس مقررات حاکم آن کشورها تاسیس خواهد شد. شعب در ارتباط نزدیک با دفتر مرکزی انجام وظیفه خواهند نمود و اجرای برنامه های مصوب را تسهیل خواهند کرد.
ماده 5 - ارتباط با تشکیلات اکو:
موسسه گزارشهای سالیانه یا دورهای شامل مروری بر فعالیتهای جاری و پروژه های آتی موسسه را جهت بررسی و تصویب کشورهای عضو از طریق دبیرخانه به کمیته مربوط و شوراهای اکو تسلیم خواهد کرد.
موسسه بر اساس رهنمودهای هیات امنا برنامه درازمدت فعالیت موسسه را تهیه خواهد کرد که باید به تصویب شورای وزیران برسد.
ماده 6 - ارتباط با سازمانهای دیگر:
موسسه در ارتباط نزدیک با سازمانهای بینالمللی فرهنگی، همچنین سازمانها و آژانسهای دولتی و غیر دولتی کشورهای عضو خواهد بود. هر گونه موافقتنامه همکاری با سازمانها و آژانسهای فوقالذکر باید منطبق با خطمشی شوراهای ذیصلاح اکو باشد.
ماده 7 - تامین مالی:
موسسه برای برنامه و اداره، دارای بودجه و وجوه مستقلی خواهد بود که شامل موارد زیر است:
الف - پرداخت از طریق کشورهای عضو.
ب - هبه و وقف.
ج - منابع دیگر.
ماده 8 - آغاز فعالیت:
متعاقب تصویب اساسنامه از سوی شورای وزیران اکو، منشور موسسه نسبت به هر کشور با طی مراحل تصویب یا تایید آن بر اساس مقررات ملی خود، لازمالاجرا خواهد گردید.
ماده 9 - مقررات:
موسسه باید مقررات مالی و پرسنلی، همچنین آییننامه های خود را که به تصویب شورای وزیران اکو خواهد رسید، ظرف یک سال از زمان شروع بهکار، تنظیم نماید.
ماده 10 - اصلاحات:
اصلاحیه های مربوط به اساسنامه که از سوی یک کشور عضو یا رئیس موسسه پیشنهاد میشود مستلزم تصویب هیات امنا و شورای وزیران (اکو)میباشد.
این اساسنامه در 25 اسفند ماه سال 1373 هجری شمسی برابر با 15 مارس 1995 میلادی در یک نسخه واحد به زبان انگلیسی در اسلامآباد به امضارسید که نزد دولت جمهوری اسلامی ایران سپرده خواهد شد. دولت مزبور نسخه های مصدق برابر با اصل آن را ظرف 30 روز از تاریخ فوقالذکر به کلیه کشورهای امضاءکننده ارسال خواهد کرد.
از طرف دولت اسلامی افغانستان از طرف جمهوری آذربایجان
از طرف جمهوری اسلامی ایران از طرف جمهوری قزاقستان
از طرف جمهوری اسلامی پاکستان از طرف جمهوری تاجیکستان
از طرف جمهوری ترکیه از طرف ترکمنستان
اساسنامه فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن اساسنامه شامل مقدمه و ده ماده در جلسه روز سهشنبه یازدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد وهفتاد و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1375/02/25 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علیاکبر ناطق نوری